Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yn Oarpey Heear

## Yn Traa t'Ayn

### Keeayllaght rere ny h-Ashoonyn Unnaneysit

Ardjyn staddyssaghtoil ny h-Oarpey myr ta baghtal ec ny h-Ashoonyn Unnaneysit (keeayllaght ny h-Oarpey Heear ayns gial-ghorrym):
     Yn Oarpey Hwoaie
     Yn Oarpey Heear
     Yn Oarpey Hiar
     Yn Oarpey Yiass
Rere ny h-Ashoonyn Unnaneysit ta nuy çheeraghyn 'syn Oarpey Heear, faagail magh Possanyn Ardjynagh ny h-Ashoonyn Unnaneysit (ta'n term shoh cur yn Oarpey Hwoaie as Yiass 'syn earroo):

* Yn Austeyr
* Yn Elveeish
* Y Çheer Injil
* Y Ghermaan
* Liechtenstein
* Lucsemburg
* Monaco
* Y Rank
* Y Velg

### Keeayllaght rere Unnaneys ny h-Oarpey Heear

Olteynys Unnaneys ny h-Oarpey Heear.     Olteyn
Y cheeayllaght noa-emshiragh, myr ta baghtal ec Unnaneys ny h-Oarpey Heear.

* Y Çheer Injil
* Y Ghreag
* Y Ghermaan
* Yn Iddaal
* Lucsemburg
* Y Phortiugal
* Y Rank
* Reeriaght Unnaneysit
* Y Spaainey
* Y Velg

### Keeayllaght ymmydit ayns Lioar Oayllys CIA ny Cruinney

Keeayllaght Lioar Oayllys CIA ny Cruinney:     Yn Oarpey Heear
     Yn Oarpey Heear Yiass
Y cheeayllaght rere Lioar Oayllys CIA ny Cruinney:
Yn Oarpey Heear:

* Y Çheer Injil
* Lucsemburg
* Mannin
* Monaco
* Nerin
* Y Rank
* Reeriaght Unnaneysit
* Y Velg

Yn Oarpey Heear Yiass:

* Andorra
* Gibraaltar
* Y Phortiugal
* Y Spaainey

## Jeeagh er neesht

* Unnaneys ny h-Oarpey Heear
* Yn Oarpey Noa
* Yn Çhenn Oarpey
* Plan Varshal
* Yn Oarpey Veanagh

## Imraaghyn

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Steiermark

| Steiermark |
| --- |
| —  **Steat**  — |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Brattagh** |  **Armys** |

 |
| Soiaghey Steiermark |
| Co-ordnaidyn: ﻿ / ﻿ |
| Çheer |  Yn Austeyr |
| Preeu-valley | Graz |
| **Reiltys** |
|  - Landeshauptmann | Hermann Schützenhöfer (ÖVP)  |
| **Eaghtyr** |
|  - Yn clane | 16,399.34 km² (6,331.8 mi ker) |
| **Earroo yn phobble** (2023) |
|  - Yn clane | 1,265,198 |
|  **- Glooaght** | 76/km² (196.8/mi ker) |
| Cryss hraa | CET (UTC+1) |
|  - Sourey (TTSL) | CEST (UTC+2) |
| Ynnyd-eggey | www.verwaltung.steiermark.at |

She steat ny *Bundesland* ayns shiar yiass yn Austeyr eh **Steiermark** (focklit magh myr [ˈʃtaɪ.ɐmaʁk]; Sloveanish/Croitish: *Štajerska*, Ungaarish: *Stájerország*, Baarle: *Styria*). T'eh ny nah steat smoo 'syn Austeyr rere eaghtyr, as eh coodaghey 16,399 km2 (6,332 mi ker). T'eh çhemmal rish y Clovean 'sy jiass, as rish ny steatyn Austeyragh yn Austeyr Eaghtyragh, yn Austeyr Eeaghtyragh, Salzburg, Burgenland as Kärnten. 'Sy vlein 2023, va 1,265,198 dooinney cummal ayn. She Graz preeu-valley yn steat.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Slystyn y Ghermaan

Caslys-çheerey ny slystyn 'sy Ghermaan. She slystyn baljagh ny slystyn buighey, as slystyn çheerey ny slystyn baney.
Ta'n Ghermaan goll er rheynn magh ayns slystyn t'er enney 'sy Ghermaanish myr Landkreise (she Landkreis y lhieggan unnaneagh), shaghyn ny steatyn y Rhine Hwoaie-Westfalen as Schleswig-Holstein raad t'ad er enney myr Kreise (she Kreis y lhieggan unnaneagh).

T'ad cummal y cheim veanagh ayns gurneilys ynnydagh y çheer, eddyr ny steatyn (*Länder*) as ny reiltyssyn baljagh (*Gemeinden*). T'ad co-reggyrt rish unnidyn jeh'n 3-oo cheim jeh Nomenclature d'unités territoriales statistiques (NUTS 3).

## Sorçhyn dy lystyn

Ta'n chooid smoo jeh ny slystyn nyn slystyn çheerey (*Landkreise*) as ta 295 jeu ayn. Dy cadjin, cha nel caayryn raad ta ny smoo na 100,000 cummaltee ayndaue nyn gooid jeh ny slystyn - t'ad stiurey currymyn y lyst lioroosyn hene, cosoylagh rish caayryn seyrey. She slystyn baljagh (*Kreisfreie Städte* / *Stadtkreise*) yn enmys ta currit orroosyn as ec y traa t'ayn ta 107 jeu ayn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Çhengaghyn yn Unnaneys Oarpagh

| Çhengaghyn yn Unnaneys Oarpagh |
| --- |
| Çhengey oikoil | * Baarle
* Bulgeyrish
* Croitish
* Danvargish
* Estoinish
* Finnlynnish
* Frangish
* Germaanish
* Greagish
* Iddaalish
* Latvish
* Litaanish
* Maltish
* Ollanish
* Polynnish
* Portiugish
* Romaanish
* Sheckish
* Slovackish
* Sloveanish
* Spaainish
* Soolynnish
* Ungaarish
* Yernish
 |
| Çhengaghyn mooarey neu-oikoil | Rooshish, Cataloanish, Galeeshish, Bascish, Sardeenish, a.r.e. |
| Çhengaghyn sthie-arragh mooarey | Turkish, Arabish, Hindish, Oordooish, Bengaalish, Punjabish, Sheenish, a.r.e. |

T'ad **çhengaghyn yn Unnaneys Oarpagh** ny çhengaghyn ta loayrit 'syn Unnaneys Oarpagh. T'ad goaill stiagh tree çhengaghyn oikoil as feed jeh'n Unnaneys Oarpagh myrane lesh ram çhengaghyn elley. Ta'n UO shassoo seose er son caghlaays çhengoaylleeagh as ec y traa t'ayn ta Barrantagh Oarpagh ry hoi Yl-çhengeydys ayn - Leonard Orban.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Oslo

| Oslo |
| --- |
| —  **Preeu-valley, baljaght, as coontae**  — |
|  |
|

|  |
| --- |
|  **Armys** |

 |
| OsloSoiaghey Oslo ayns Norlynn |
| Co-ordnaidyn: ﻿ / ﻿ |
| Çheer |  Norlynn |
| Slyst | Norlynn Hiar |
| Coontae | Oslo |
| Baljaght | Oslo |
| **Bunneeaght** |
|  - 1048 | Bunnit |
| **Reiltys** |
|  - Meoir | Fabian Stang  |
|  - Meoir reiragh | Stian Berger Røsland |
| **Eaghtyr** |
|  - Caayr | 454.03 km² (175.3 mi ker) |
|  - Moirvaljagh | 8,900 km² (3,436.3 mi ker) |
| Boayl s'yrjey |  629 m (2,064 tr) |
| Boayl s'inshley |  0 m (0 tr) |
| **Earroo yn phobble** (2011) |
|  - Caayr | 605,005 |
|  **- Glooaght** | 1,332.5/km² (3,451.2/mi ker) |
|  **- Baljagh** | 912,046 |
|  **- Moirvaljagh** | 1,442,318 |
| Cryss hraa | CET (UTC+1) |
|  - Sourey (TTSL) | CEST (UTC+2) |
| Ynnyd-eggey | www.oslo.kommune.no |

She **Oslo** (enmyssit myr **Christiania** veih 1624 derrey 1878, as **Kristiania** veih 1878 derrey 1924) preeu-valley Norlynn.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Çhengaghyn Iddaalagh

| Iddaalagh  |
| --- |
| Rheam: | Hoshiaght 'syn Iddaal. Jiu, er feie'n Oarpey Yiass as ayns ram çheeraghyn er feie ny Cruinney. |
| Rang-oardraghey: | Ind-Oarpagh  Iddaalo-Cheltish?    |
| Fo-rheynnyn: |
Ladjyno-Faliscagh (goaill stiagh Romanagh)
†Belgish?
†Lusitaanish?
†Sabellish
†Shiccylish?
†Venetish?

 |
| ISO 639-2: | itc |
|
Eggyssyn as ny çhengaghyn oc 'syn Iddaal Yiarn-eashagh car y 6oo eash RC. (Notey: Cha nel y chooid smoo jeu nyn jengaghyn Iddaalagh.) |

She fo-chrouw jeh'n chynney çhengey Ind-Oarpagh ny **çhengaghyn Iddaalagh**. T'ad goaill stiagh ny çhengaghyn Romanagh ren çheet magh ass y Ladjyn (y Ghaleeshish, yn Iddaalish, y Spaainish, y Chataloanish, y Phortiugish, y Rangish, y Romaanish, yn Ocsitaanish, a.m.s.), as shiartanse dy hengaghyn marroo ass Lieh-innys ny h-Iddaal, goaill stiagh yn Umbrish, yn Oscish, yn Aliscish, y Phicenish Yiass, as y Ladjyn hene. Jiu, cha nel agh ny çhengaghyn sluightagh jeh'n Ladjyn foast goll er loayrt mastey çhengaghyn y chynney shoh.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Enmyssey myn-phlanaidyn

Ta **enmyssyn myn-phlanaidyn** formoil nyn gochianglyn earroo-ennymagh ta stiurit ec Laare ny Myn-phlanaidyn, crouw jeh'n Unnaneys Rollageydys Eddyr-Ashoonagh. T'ad ymmydit da planaidyn crivassanagh as corpaneyn beggey ayns Corys ny Greiney lheid as roltagee, agh cha nel eh goaill comaidyn stiagh. T'ad currit er corpane tra ta'n cruinlagh echey shickyrit, as cha nel ad kianglt rish enmyssyn shallidagh, quoi ta currit er corpane tra t'eh feddynit magh.

Ta daa veer ayns enmys formoil na:

* yn earroo, ta livreit dy shendeeagh ayns oardagh y feddyn magh, agh ta livreit nish lurg shickyraghey y chruinlee, cubblit lesh
* yn ennym, quoi ta ny ennym va currit er liorish y fowder, ny, ny s'menckey, yn enmys shallidagh.

She yn co-ordrail na `(earroo) Ennym`, myr sampleyr (90377) Sedna ny (55636) 2002 TX300. Ta ny h-eddyraishnyssyn lhiggit seose dy mennick nish, myr t'ayns 90377 Sedna, rere tosheeaght y rollageyder ny yn jurnyl. Ayns cliaghtey, ansherb:ee, ta'n earroo ny entreil catalogeagh da corpane ta mie er enney, as ta'n ennym ny yn enmys shallidagh ymmydit ayns ynnyd yn enmys formoil: Sedna, 2002 TX300.

## Imraaghyn