Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yn Latvey

| Pobblaght y LatveyLatvijas Republika (Latvish) Latvejas Republika (Latgalish) Lețmō Vabāmō (Livonish) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Brattagh | Armys |

 |
| **Arrane ashoonagh:**Dievs, svētī Latviju! ("Dy Bannee Jee yn Latvey!") |
|   |
| **Preeu-valley** (as y balley smoo)
  | Riga  56°57′ Hwoaie 24°06′ Hiar |
| Çhengey oikoil | Latvish |
| Çhengaghyn ennit | * Livonish
* Latgalish
 |
| **Possanyn kynneeagh**  | * 63.0% Latvee
* 24.2% Rooshee
* 3.1% Belarooshee
* 2.2% Ookraanee
* 1.9% Polynnee
* 1.1% Litaanee
* 0.3% Giffagyn 'sy Latvey
* 0.2% Ewnyn
* 4% elley / neuhoilshit
 |
| Reiltys | Pobblaght pharlamaidagh unnaneagh |
|  -  | Eaghtyrane | Edgars Rinkēvičs |
|  -  | Ard-vinishter | Evika Siliņa |
| Seyrsnys | veih'n Roosh as y Ghermaan  |
|  -  | Fogrit magh | 18 Sauin 1918  |
|  -  | Er enney | 26 Jerrey Geuree 1921  |
|  -  | Scryssit | 5 Luanistyn 1940  |
|  -  | Fogrit magh reesht | 4 Boaldyn 1990  |
|  -  | Creaghnit | 6 Mean Fouyir 1991  |
| Entreilys gys yn UO | 1 Boaldyn 2004 |
| Eaghtyr |
|  -  | Yn clane | 64,589 km² (124oo) 24,937 mi ker  |
|  -  | Ushtey (%) | 1.5 |
| Earroo yn phobble |
|  -  | Ooley 2016 | 1,953,200 (148oo) |
|  -  | Coontey-pobble  | 1,856,932  |
|  -  | Glooaght | 34.3/km² (166oo) 89/mi ker |
| **LTS** (CCK) | Ooley 2007 |
|  -  | Yn clane | $41.108 billoon (92h) |
|  -  | Yn dooinney | $18,103 (46oo) |
| **LTS** (ennymagh) | Ooley 2007 |
|  -  | Yn clane | $27.301 billoon (83oo) |
|  -  | Yn dooinney | $11,958 (47oo) |
| **Gini** (2003) | 37.7 (meanagh)  |
| **ALD** (2007) | ▲
 0.855 (ard) (45-oo) |
| Argid | Euro (`EUR`)  |
| Traa ynnydagh | EET (UTC+2) |
|  -  | Souree (TTLS) | EEST (UTC+3) |
| Coad eddyr-voggyl | .lv |
| Coad çhellvane | +371
 |

She çheer 'syn Oarpey ee **yn Latvey**.

## Noteyn

## Imraaghyn

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Netflix

She shirveish strooanagh fo-screeuit as colught gientyn Americaanagh eh **Netflix, Inc**. Ta'n colught bunnit ayns Los Gatos, California. V'eh bunnit er 29 Luanistyn 1997 liorish Reed Hastings as Marc Randolph ayns Scotts Valley, California, as t'eh kiarail lioarlann jeh scannaneyn as straihyn çhellveeish trooid barganeyn rheynnagh chammah as e ghientynyn hene ta goll er enney myr Netflix Originals.

## Kianglaghyn magh

* Ynnyd-eggey oikoil
# Xiangish

| Xiangish |
| --- |
| 湘语 *Xiāngyǔ* 湖南话 *Húnányǔ* |
|  |
| Dooghyssagh ayns | Deynphobblaght ny Sheen |
| Ard | Hunan meanagh as sheear-hwoaie, Sichuan, Guangxi twoaie |
| Loayreyderyn dooghyssagh | 36 millioon (1984)  |
| Kynney çhengey | Sheenagh-Tibetagh
* Sheenagh
	+ **Xiangish**
 |
| Coadyn çhengey |
| ISO 639-1 | `zh` |
| ISO 639-2 | `chi, zho` |
| ISO 639-3 | `hsn` |

She aarheynn vooar jeh ny çhengaghyn Sheenagh ee **Xiangish** (湘语, *Xiāngyǔ* ny 湖南话, *Húnányǔ*). Ta loayreyderyn cummal ayns Deynphobblaght ny Sheen, ayns ny mooar-rheynnyn Hunan son y chooid smoo, agh ayns Sichuan as Guangxi myrgeddin.

## Imraaghyn

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Caayr Ho Chi Minh

| Caayr Ho Chi Minh Thành phố Hồ Chí Minh |
| --- |
| —  **Valjaght (er lheh)**  — |
|  |
| Caayr Ho Chi MinhSoiaghey Caayr Ho Chi Minh 'sy Vietnam |
| Co-ordnaidyn: ﻿ / ﻿ |
| Çheer |  Y Vietnam |
| **Bunneeaght** |
|  - 1698 | Bunneeaght |
|  - 1976 | Aa-enmyssey |
| **Eaghtyr** |
|  - Yn clane | 809.23 mi ker (2,095 km2) |
| **Yrjid**  | 63 tr (19 m) |
| **Earroo yn phobble** (1 Averil 2009) |
|  - Yn clane | 7,162,864 |
|  **- Rhenk** | 1d |
|  **- Glooaght** | 8,851/mi ker (3,419/km²) |
| Cryss hraa | UTC+7 (UTC+7) |
|  - Sourey (TTSL) | Gyn TTSL (UTC+7) |
| Coad(yn) çhellvane | +84 (8) |
| Ynnyd-eggey | www.hochiminhcity.gov.vn |

Ta **Caayr Ho Chi Minh** (Vietnamish: *Thành phố Hồ Chí Minh*) ny valley smoo 'sy Vietnam. Ta ny smoo na 7.1 millioonyn dy chummaltee ayn. Ta Purt Aer Tan Son Nhat (IATA: SGN, ICAO: VVTS) soit 'syn ard-valley.

## Imraaghyn

## Kianglaghyn magh

* Ynnyd-eggey oikoil
# 9 Averil

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Averil** | >> |
| Lh | Ma | Cr | Je | En | Sa | Do |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 |  |
| 2026 |

## Feaillaghyn

## Taghyrtyn

## Ruggyryn

## Baaseyn
# Argon

Argon|   |
| Stoo kemmigagh | bunstoo kemmigagh, gas , as atmophile element (en)  |
| Argon ayns taabyl ny bunstooghyn |
| Cowrey kemmigagh | Ar |
| Earroo breneenagh | 18 |
| Glout breneenagh | 39.95 |
| Cummey lectraneyn | 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ , as [Ne] 3s² 3p⁶ |
| Possan as çhymcheayrt | çhymcheayrt 3 gas ooasle |
| Troghyn fishigagh |
| Glooid | (ec y phoynt-broie) 1.3954 g/cm³ |
| Y point-lheie | 83.81 K ​(−189.34 °C, ​−308.81 °F) |
| Y point-broie | 87.302 K ​(−185.848 °C, ​−302.526 °F) |
| Shennaghys |
| Feddynit magh ec | William Ramsay , as John William Strutt |
| Feddynys | 1894 |
| Epennym | litçheraght |
|  |

Ta **argon** (ASE: [ˈarɡɑn]) ny vunstoo kemmigagh lesh y chowrey **Ar**. Ta'n earroo breneenagh 18 echey as t'eh ny treeoo bunstoo ayns possan 18 jeh'n taabyl reiltagh. Ta'n argon ny treeoo bunstoo s'menkey ayns aeraght ny Cruinney as eh jannoo seose 0.93% jeh'n aeraght, ny smoo na daa-ocseed charboan. Ta'n ennym echey "argon" çheet ass αργος (*argos*) ny Greagish as eh çheet er "gyn bree", red ta cowraghey nagh vel y bunstoo goll fo ym-obbraghey kemmigagh.

## William Ramsay

She William Ramsay (1852-1916) y kemmigagh Albinagh ren feddyn magh queig jeh ny gassyn ooasle. V'eh ruggit ayns Glaschu, as ren eh studeyrys er kemmig 'sy Ghermaan fo stiurey Robert Bunsen. Ta sleih cooinaghtyn er Ramsay er yn oyr dy dooar eh magh argon (1894), hailium (1895), neoin (1898), krypton (1898) as xenon (1898). Scarr eh neoin, krypton, as xenon veih aer va jeant ny ushlagh. Chossyn William Ramsay Aundyr Nobel ayns 1904 son geddyn ny queig gassyn ooasle imraait heose.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Svalbard

| Svalbard |
| --- |
|   |
| **Preeu-valley** (as y balley smoo)
  | Longyearbyen  78°13′ Hwoaie 15°33′ Hiar |
| Çhengey oikoil | Norlynnish |
| Reiltys | Ard jeh Norlynn |
|  -  | Kiannoort | Per Sefland |
| Eaghtyr |
|  -  | Yn clane | 61,022 km²  23,560 mi ker  |
| Earroo yn phobble |
|  -  | Ooley 2007 | 2,321  |
|  -  | Glooaght | 0.04/km²  0.1/mi ker |
| Argid | Krone Norlynnagh (`NOK`)  |
| Traa ynnydagh | CET (UTC+1) |
|  -  | Souree (TTLS) | CEST (UTC+2) |
| Coad eddyr-voggyl | .no (ta .sj livreit agh cha nel eh ymmydit) |
| Coad çhellvane | +47
 |

She ellanragh ayns Mooir yn Arctagh ee **Svalbard**. T'ee ny lhie çheu hwoaie veih'n Oarpey, mygeayrt lieh-raad eddyr Norlynn as Ard y Twoaie. T'ee jeant seose jeh possan ellanyn as ad nyn lhie eddyr 74° as 81° Hwoaie, as 10° as 35° Hiar. Ta'n ellanragh ny chooid smoo twoaie jeh Norlynn. Ta tree ellanyn cummaltit: Spitsbergen, Ellan ny Maghouinyn as Hopen. She Longyearbyen y balley smoo. Ta Conaant Spitsbergen (1920) cur enney er kiondeeaght Norlynn er Svalbard as ta Slattys Svalbard (1925) jannoo ee myr slane chooid jeh Reeriaght Norlynn.

## Pictuyryn

* Ta'n Adventtoppen as Hiorthfjellet 'sy Adventfjorden ry-cheilley rish y Adventfjorden 'sy twoaie jeh Longyearbyen
* Soilshey raad-pooar ec clieau sheear-hwoaie Longyearbyen

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Feaillere Gregoiragh

Ta'n **feaillere Gregoiragh** çheet er yn eaillere smoo ymmydit feie ny cruinney. Hie eh er ny hoshiaghey ayns 1582 as haink eh stiagh ayns ynnyd eaillere Yool hie roish er-yn-oyr dy row marranys ayn: v'eh cur blein vishee rish yn eaillere dagh kiare bleeaney gyn lhimmey. Va foddeeaght vlein Yool 365.25 laaghyn (365 laaghyn as 6 ooryn) dy jeeragh, agh ta'n Dowan cruinlaghey yn Ghrian ny s'niessey da 365.2425 laaghyn (mygeayrt 365 laaghyn, 5 ooryn, as 49 minnidyn). She un vinnid jeig dagh blein yn anchaslys eddyr y daa eaillere.

Rere shen, va ny h-imbaghyn cleayney magh veih'n eaillere. Myr sampleyr, as ny h-eashyn goll shagh, va laa lieh yn arree (y laa 'syn arragh tra ta'n laa choud as yn oie) taghyrtyn ny s'leah as ny s'leah ayns soyllaghey rish e ghate tradishoonagh, 21 Mayrnt. She yn feaillere va anchiart, cha nee cruinlagh y Dowan. Roish ny 1500yn, v'eh goaill toshiaght mysh er 11 Mayrnt, jeih laa 'ro leah' rere yn eaillere. Dys ny h-eirinee, cha row eh scanshoil er-yn-oyr dy row ad gobbraghey lesh ny h-imbaghyn as cha lesh yn eaillere. Agh, s'mooar y scansh v'ayn da'n agglish Chreestee er-yn-oyr dy vel date y Chaisht co-earrooit veih laa lieh yn arree as eh taghyrtyn er 21 Mayrnt. Kyndagh rish shen, ren Paab Gregoir XIII fogrey magh dy lhisagh y feaillere jannoo corlheim jeih laa ayns 1582.

Son dy haghney yn marranys shen reesht, ren ad kerraghey 'reill yn vlein vishee.' Derrey'n vlein shen, va dagh kiarroo Mee Hoshiaght Arree er ny rheynn magh ayns 29 laaghyn, gyn lhimmey. Lurg shen, v'eh fogrit magh nagh beagh 29 laaghyn ayns Toshiaghtyn Arree ayns bleeantyn ta goaill jerrey rish 00 mannagh vel eh so-rheynnagh lesh 400. Myr shen, she blein vishee va 2000, er-yn-oyr dy row eh so-rheynnagh lesh 400, agh she bleeantyn cadjin gyn y 29 Toshiaght Arree va ny bleeantyn 1700, 1800, as 1900.

Haghyr y ceaghley oikoil tra haink Jeheiney 15oo Jerrey Fouyir jeeragh lurg Jerdein 4oo Jerdein 1582.

## Imraaghyn

## Kianglaghyn magh

* Gregorian calendar er *In Our Time* ec y BBC
* Çhyndaader Feaillere
* Inter Gravissimas (Ladjyn) (Frangish) (Baarle)
# Yn Austrail Yiass

|  |
| --- |
| **Yn Austrail Yiass South Australia** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Brattagh | Armys |

 |
| **Jarroo-raa**: *"South Australia"* |
|  |
| Preeu-valley | Adelaide |
| Reiltys |  |
| Kiannoort | Kevin Scarce |
| Toshiagh | Mike Rann (ALP) |
| Eaghtyr  | 4oo ynnyd |
| Yn clane | 1,043,514 km² |
| Thalloo | 983,482 km² |
| Ushtey (%) | 60,032 km² (5.75%) |
| Earroo yn phobble  | 5oo ynnyd |
| Yn clane (2010) | 1,644,642 |
| Glooaght | 1.67/km² |
| Yrjid |  |
| Boayl s'yrjey | Mount Woodroffe (1,435 m) |
| LTS  | 5oo ynnyd |
| Yn clane (2009-10) | $78.6 billioon |
| Yn dooinney | $47,766 (7oo) |
| Cryss hraa | ACST UTC+9:30 THHL UTC+10:30 |
| Çhaghterys conastagh |  |
| Soiagyn 'sy Thie | 11 |
| Soiagyn 'sy Çhannad | 12 |
| Aagherridyn |  |
| Postagh | SA |
| ISO 3166-2 | AU-SA |
| Ynnyd-eggey | www.sa.gov.au |
| Ta ny rhenkyn goaill stiagh dagh steat as thalloo ny h-Austrail |

She steat Austrailagh ee **yn Austrail Yiass** (Baarle: *South Australia*). T'ee ny soie ayns jiass meanagh ny çheerey. T'ee ny kiaroo ard smoo mastey steatyn as thallooyn ny h-Austrail as ee 983,482 km2 er eaghtyr. Ta'n Austrail Yiass çhemmit liorish yn Austrail Heear da'n sheear, liorish Thalloo yn Twoaie da'n twoaie, liorish Queensland da'n shiar hwoaie, liorish Bretyn Yiass Noa da'n shiar, liorish Victoria da'n shiar yiass, as liorish Baie Mooar ny h-Austrail as y Cheayn Injinagh da'n jiass. She Adelaide y preeu-valley as y balley smoo 'sy steat.

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Shirgane

Shirgane
Shirgane
She corp marroo eh **shirgane**, as eh freaylt do nagh jean eh loauaghey. Ta shirganenyn jioinagh as tuittymagh ayn, as y sto kirpey oc freaylt liorish kemmigyn, feayraght, ny dolley fliughid ny aer. Myr eiyrtys ny caghlaaghyn shen, cha jean ad louaghey my t'ad freaylt çhirrym as feayr.

Ta shirganeyn ellynagh deiney as beiyn ayn, ass ymmodee çheeraghyn, goaill stiagh yn Egypt, Yn Çhillee, yn Çheen, yn Pheroo, ny h-Ellanyn Canaaragh, yn Iddaal as yn Argenteen. Ta shirganeyn tuittymagh ayn ass curree ny h-Oarpey Hwoaie, faasee 'eayr Greenlynn, sleityn ny h-Iddaal as America Yiass, as meainyn ny h-Eeeraan.

Ren ny Shenn Eajiptee shirganeyn lesh eddagh lhieen, ooill as natroan.
# Ungaarish

| Ungaarish |
| --- |
| *magyar* |
|  |
| Dooghyssagh ayns | Yn Ungaar, Yn Romaain, Yn Clovack, Yn Serb, Yn Ookraan, Yn Chroit, Yn Austeyr, Yn Clovean |
| Loayreyderyn dooghyssagh | mygeayrt 14.5 millioonyn |
| Kynney çhengey | Ooralagh
* Finn-Oogragh
	+ Oogragh
		- **Ungaarish**
 |
| Staydys oikoil |
| Çhengey oikoil ayns |  Yn Ungaar  Yn Unnaneys Oarpagh |
| Mynçhengey ennit ayns |  Y Romaan  Yn Ookraan  Y Chroit  Y Clovack  Y Clovean  Y Serb  Yn Austeyr |
| Er ny churmey lesh | Ynnyd Aaronsaghey Çhengoaylleeaght ayns Colleish son Oaylleeaght yn Ungaar |
| Coadyn çhengey |
| ISO 639-1 | `hu` |
| ISO 639-2 | `hun` |
| ISO 639-3 | `hun` |

Ta'n **Ungaarish** (*magyar nyelv*) ny kied çhengey rere loayreyderyn mastey ny çhengaghyn Finn-Oogragh, as ee loayrit ec 14.5 millioonyn dy 'leih 'syn Ungaar, y Clovack, yn Ookraan, y Romaan, y Serb, y Clovean as y Chroit. Fer jeh ny çhengaghyn Oogragh ee, myrane lesh y çhengey Khanty as y çhengey Mansi, daa çhengey veggey vynlagh ta loayrit rish yn Awin Ob 'sy Roosh (ny çhengaghyn Ob-Oogragh, myr t'ad enmyssit myrgeddin).

Wiktionary
Lhieggan Ungaarish jeh'n Wiktionary, y fockleyr/lioar-hastee seyr

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Seionaght

Çhaghteryn ec y chied Chohaglym Seionagh ayns Basel, yn Elveeish, 'sy vlein 1897.
Brattagh Israel; va'n brattagh shoh doltit myr cowrey yn Ghleashaght Heionagh ayns ny 1890yn.
She cummey jeh'n ashoonaghys Ewagh ta shassoo son steat er lheh da ny h-Ewnyn ayns Eretz Israel ee yn **Teionaght** (Ewnish: צִיּוֹנוּת, *Tsiyonut*). Ta Seionee credjal dy lhisagh dagh Ew freayll yn enney Ewagh oc. T'ad shassoo noi lheie ny h-Ewnyn rish sheshaghtyn elley as t'ad credjal dy lhisagh dagh Ew goll er ash gys Israel as y dean ayn na ny h-Ewnyn y chur ayn myr tromlagh 'syn ashoon oc, as ny h-Ewnyn y heyrey veih'n lhiettrimys, y lhiehlaghys as y dowilghreim noi-ewnagh. Dirree yn Teionaght 'syn Oarpey veanagh as 'syn Oarpey hiar 'sy 19oo eash myr gleashaght aavioee ashoonagh as tammylt veg ny lurg ren y chooid smoo jeh ny fir hoshee 'sy ghleashaght kiangley yn dean oc rish bunneeaght steat Ewagh 'sy Phalasteen, ard va fo stiurey yn Impiraght Ottomanagh ec y traa shen. Jiu, ta'n Teionaght moylley er son y steat Ewagh.

Ta fendeilee yn Teionaght gra dy nee gleashaght heyrey ashoonagh t'ayn ta moylley çheet er ash possan sheshoil skeaylt gys y çheer ghooie oc. Agh ta cremeyderyn y Teionaght gra dy nee eie-oaylleeaght choloinagh ny chynneeagh t'ayn as ee jeant seose jeh'n choloinaghys cummalagh as glenney kynneeagh ny Palasteenee. Er yn oyr shen ta'n staanys noi'n Teionaght goaill stiagh cummaltyssyn Israelagh neu-leighoil ayns ny thallooyn Palasteenagh, y glackey thallooin as y raghlid noi ny Palasteenee. Ansherbee, ta cremeyderyn y noi-Heionaght gra dy nee cummey yn noi-Ewaghys t'ayn ayns condaigys noi'n Teionaght.

* Ynnyd Ard-Hashtlann y Teionaght ayns Jerusalem
* Ynnyd-eggey yn SHE
* JewishState.com Seionaght, Naight, Kianglaghyn
# Abbyrlhit Kyrillagh

| Abbyrlhit Kyrillagh |
| --- |
| Sorçh | Abbyrlhit |
| Çhengaghyn | Shimmey çhengey Slavagh Hiar as Yiass, as ymmodee çhengaghyn 'syn UPSS |
| Eash | 10oo eash BNJ – jiu |
| Bun-choryssyn |
Jalloo-screeueyrys Egyptagh
→ Abbyrlhittyn Proto-Sinaitagh→ Abbyrlhit Proto-Canaanagh→ Abbyrlhit Feaneeckagh→ Abbyrlhit Greagagh→ Abbyrlhit Kyrillagh Leah→ **Abbyrlhit Kyrillagh** |
| Co-choryssyn | Abbyrlhit Ladjyn, Abbyrlhit Coptagh, Abbyrlhit Armeanagh, Abbyrlhit Glagolitagh, |
| Ream Unicode | U+0400 to U+04FF (“Cyrillic”) U+0500 to U+052F (“Cyrillic Supplement”) U+2DE0 to U+2DFF (“Cyrillic Extended-A”) U+A640 to U+A69F (“Cyrillic Extended-B”) |
| ISO 15924 | Cyrl Cyrs (ceaghlee Shenn Slavagh Agglishagh) |
|  |
| **Notey**: Bee cowraghyn sheeanagh ASE er y duillag shoh ayns Unicode, foddee. |

*Notey: Ta cowraghyn er lheh 'syn art shoh. Mannagh vel jargaght jannoo screeu crampit ec y cho-earrooder ayd, foddee dy vaik uss cowraghyn feysht, kishtaghyn ny cowraghyn elley ayns ynnyd ny cowraghyn kiartey.*
Yn **abbyrlhit Kyrillagh**, she abbyrlhit t’ayn as ymmodee çhengaghyn screeuit liorish ayns yn Europey Hiar, çhengaghyn Slavagh er lheh. Ta ymmodee cummaghyn jeh’n abbyrlhit, as y cummey er lheh as ymmyd jeant jeh croghey er y çhengey hene. Cha nel ny lettyryn cheddin ec dagh cummey (ayns yn aght cheddin nagh vel ny lettyryn cheddin ec Bretnish as Baarle, ga dy vel yn abbyrlhit Ladjyn ec y daa).

## Jeeagh er chammah

* Rolley lettyryn Kyrillagh
* Rolley çhengaghyn ta jannoo ymmyd jeh abbyrlhit Kyrillagh

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |
# Ynsaghey jeshaghtagh

She enmys ymlane eh **ynsaghey jeshaghtagh** ta cur sheese er feaysley feyshtyn. Son eh shen dy yannoo, veagh algorithmyn lhiassit ec claareyderyn deiney ro-gheyr as, ayns e ynnyd ta ny feyshtyn feayslit erreish da cooney y chur rish jeshaghtyn nyn algorithmyn 'hene' y 'gheddyn magh', gyn coyrle jarroo voish un algorithm va lhassit ec deiney. Er gherrid, haink er far-voggylyn neayragh gientynagh dy ve jargal goll harrish troaryn ny h-aghtyn hie rouesyn. Ta aghtyn yn ynsaghey jeshaghtagh er ny ve currit rish mooar-chlowanyn glare, feesh cho-earrooagh, enney glare, sheelaghey post lectraneagh, eirinys as lheihys, raad t'eh ro-gheyr algorithmyn y lhiassaghey son dy yannoo kiartagyn enmyssit as shirrit.

Ta bun maddaghtoil yn ynsaghey jeshaghtagh kiarit trooid aghtyn y lhiassaghey maddaghtoil (claaraghey maddaghtoil). She keird co-chianglt ee meaineraght fysseree, ta jeeraghey er oltscarrey fysseree ronsoil trooid ynsaghey neu-oaseirit.

Ta'n ynsaghey maddaghtoil goll er enney 'syn ymmyd jeh ayns feyshtyn dellal fo'n ennym olt-scarreydaght aaishnagh. Ga nagh vel dagh ynsaghey jeshaghtagh bunnit er y staddyssaght, she bun scanshoil aghtyn y cheird ee staddyssaght cho-earrooagh.

## Imraaghyn

## Kianglaghyn magh

* International Machine Learning Society
* mloss stoyr-fysseree jeh cooid vog heyr oshlit.
# Jysk cumir

Sampleyr jeh jysk cumir. Ta'n çheu yn-lhaih goaill stiagh rane caslagh ta cast cho çhiu as dy vel y sollys skeayll-vrishey ayns slane spectrum reayrtoil
She cummey stoyral fysseree er jysk shilleydagh bun-earrooagh eh yn **jysk cumir** ny yn **CD** (veih *compact disc* y Vaarle). V'eh co-lhiassit ec Philips as Sony dy stoyral as dy chloie sheean-recortyssyn. Va'n chied jysk cumir jeant ayns Luanistyn 1982. V'eh skeaylt magh da'n chied cheayrt 'sy Çhapaan ayns Jerrey Fouyir 1982.

## Kianglaghyn magh

* Feeshan – How Compact Discs are Manufactured (Baarle)
* Shennaghys y jysk cumir ec Philips (Baarle)
* Patent History (CD Player) – soilshit magh liorish Philips ayns 2005
* Patent History CD Disc – soilshit magh liorish Philips ayns 2003
# Shetlynn

| Shetlynn *Sealtainn* (gd) *Shetland* (en) |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Brattagh** |  **Armys** |

 |
| **Jarroo-raa:** "Með lögum skal land byggja" *S'lesh y leigh bee'n thalloo troggit* |
| Soiaghey Hetlynn er caslys-çheerey ny h-AlbeySoiaghey Hetlynn er caslys-çheerey ny h-Albey |
| Co-ordnaidyn: ﻿ / ﻿ |
| Çheer |  Reeriaght Unnaneysit |
| Çheer cho-ayrnagh |  Nalbin |
| Ard-oik reiragh | Liùrabhaig |
| **Reiltys** |
|  - Colught | Coonseil Ellanyn Hetlynn |
|  - OPyn | Alistair Carmichael (DL)  |
|  - OPAyn | Tavish Scott (DL) |
| **Eaghtyr** |
|  - Yn clane | 1,468 km² (566.8 mi ker) |
| **Earroo yn phobble** (2005) |
|  - Yn clane | 22,400 |
|  **- Glooaght** | 15/km² (38.8/mi ker) |
| **Çhengaghyn (1991)** |
|  - Gaelg Albinagh | 105 (0.47%) |
| Cryss hraa | GMT (UTC+0) |
|  - Sourey (TTSL) | BST (UTC+1) |
| ISO 3166-2 | GB-ZET |
| Coad ONS | 00RD |
| NUTS 3 | UKM66 |
| Ynnyd-eggey | www.shetland.gov.uk |

Ta **Shetlynn** ny **yn Sheltyn** (Gaelg Albinagh: *Sealtainn*, Baarle: *Shetland Islands*, Shenn-Loghlynnish: *Hjaltland*) ny h-ellanragh ayns y Cheayn Sheear magh veih coose shiar hwoaie ny h-Albey as ny h-Orkaid, as 280 km ass Ellanyn ny Geyrragh. T'ee 1,466 km2 er eaghtyr. She Lerwick preeu-valley yn ellanragh as ee ny soie er yn ard-ellan, Mainland.

## Imraaghyn

|  |  |
| --- | --- |
|  | *She bun ta'n art shoh.* Cur rish, *son foays y yannoo da Wikipedia.* |