Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mma

**Mma** (alijunaiki: *Tierra*; ayaawase: ) tü mmakalü shia eere kepiain wayakana kato'uchiikana, sulu'usü tü kanüliakat sütüma alijuna "Sistema Solar", sulu'usü tü apüleewaa apünüinkalü nüchikijee chi ka'ikai. Shia shipiapalaka watta ma'in saalin mürüt, wuchii, jimee, je watta ma'in saalin alijuna otta wayuu y je shia ne'e eeka alu'u kataa o'u sümüiwa'a. Sü'ünnaa je iipünaa sünain Tü Mmakat eesü shüliwalairua je jolotsüirua, otta eeshi chi Ka'ikai je chi Kashikai. Tü Mmakat leeyatüsü na'ato'u chi ka'ikai, maa'ulu yaa, 366 sukua, aküjashi süchiki 366 ka'i, wane juya tia. Tü Mmakat eeshi wane su'uyaajana, waneeshia ne'e, nia chi kashikai, eeirü maa aka 4530 "millón" juya sünain eein nia sa'ato'u; nia jashichiwaika atüma tü süshikat palaa, lotüsü Tü Mmakat nütüma je niiyatte'erüin sukua Tü Mmakat.

#### Partes de Tierra

La estructura de la tierra está formada por tres elementos físicos: La Litosfera (elemento sólido), la hidrosfera (elemento liquido) y la atmósfera (elemento gaseoso) la combinación de estos tres elementos es la que hace posible la vida en nuestro planeta.

Ahora las capas que forman la tierra son:

* Núcleo interno
* Núcleo externo
* El manto
* La corteza

## **Tü Mmakat naajüin naa wayuukana**

Tü Mmakat shia tü miyo'usükat wei, je süle'eru'ujee Tü Mmakat jemeishii naa wunu'ukanairua, kato'uchi je piratüsü Tü Mmakat natüma. Naa wunu'ukanairua wayuu paalainka, miyo'uyuu ma'i naya je atüjashii ma'i, kekiishi ma'i, kettaapa tü na'yataainkalü wunu'ujaashii maa aka maa'ulu. Nachikijee naa wunu'ukanainnua antüshii naa Uchiikana, naya napüshua'a naa she'ekana Tü Mmakat je naa mürülü miyo'uyuukana, motsoyuunnuu je naa katünajakana, naa waawatakana.

La naturaleza de Mma según el wayuu,
# Ka'i

Ka'i
Ka'i
Ka'i to'umainpaa
Süchiwa ka'i
**Ka'i** (alijunaiki: *sol*; ayaawase: ) chi ka'ikai nüchon Araliatuy Warattuy sümaa Sawai pi'yuushi .otta mushia nia cho'ujaashi sümüin tü mmapa'akalü warattüinjatü ma'in, shia oulaka müsia aliuuka, anasü ma'in niyolojo jemioushiipa nia sükalia eeme'rawaa süpüla natuunkai naa mürütchenkana otta jo wayuu.

Chi ka'ikai anashi süpüla atüjaanajatüin saa'u waka'lia, eme'riijaa sükua wenshi, tü woushikalü.

Chii ka'ika'i jaishii ma'in kat'saa alanaleein nuturula sutuma shi'iratain sukua'ipa tüü mmapa'aka, aisü walatshii ko'omüisü ayuule sutuma eperojosü mmapaka nutuma aapüsü jamü sümüin mürülü oosojosü mojuipaka sutuma.

Atardecer 4:00 pm encerramiento de animales a los corrales. Fijo mi posición con la ubicación del sol y determinó una hora.