Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ઉત્તર

હોકાયત્ર:કંપાસના ચંદા (ડાયલ) પર આવેલાં કેટલાંક બિંદુઓમાં ઉત્તર દિશાનું સ્થાન
ઉત્તર: એક દિશા.
ચાર દિશાઓ ઉત્તર, દક્ષિણ, પૂર્વ, પશ્ચિમ પૈકી એક દિશાનું નામ છે.

ઉત્તર દિશાને હોકાયત્ર વડે શોધી શકાય છે. હોકાયત્રની સોય હમેશા ઉત્તર દિશા બતાવે છે. એનુ કારણ પુથ્વિનો ચુબક છે. જે હોકાયત્રની સોય ને એક દિશામા ગોઠવે છે.

ઉત્તર દિશા શોધવા માટે ધ્રુવના તારાની મદદ લેવામા આવે છે. તે હમેશા ઉત્તર દિશામા જ રહેતો હોય છે.
# ઓક્ટોબર

ગ્રેગોરીયન પંચાંગ પ્રમાણે વર્ષના ૧૨ મહિનાઓ નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આ ૧૨ મહિનામાં દસમા ક્રમે ઓક્ટોબર મહિનો આવે છે. ઓક્ટોબર મહિનાના ૩૧ દિવસ હોય છે.
ઓક્ટોબર મહિના પછી નવેમ્બર મહિનો આવે છે.
૧ વર્ષના ૩૬૫ દિવસ હોય છે. લિપ વર્ષમાં ૧ વર્ષના ૩૬૬ દિવસ હોય છે. આ વધારાનો દિવસ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં આવે છે.
# સમાનાર્થી શબ્દો

માટીની તકતી પર ક્યુનિફોર્મમાં સમાનાર્થી શબ્દોની યાદી, બ્રિટિશ મ્યુઝિયમ
**સમાનાર્થી શબ્દો** એક એવા શબ્દસમૂહ છે જે બે કે વધુ શબ્દોનો અર્થ સમાન જેવો થાય છે. સમાનાર્થી શબ્દોનો અર્થ ભલે એક જેવો થતો હોય પણ તેનો ઉપયોગ વાક્યમાં અલગ સ્થાને થાય છે. સમાનાર્થી અને વિરુદ્ધાર્થી શબ્દો ભાષાના વ્યાકરણના મહત્વના અંગ છે. વાક્યમાં સમાન અર્થ વાળા શબ્દોને એક બીજાની જગ્યાએ અદલા-બદલી કરી શકાય છે. તે વાક્યમાં શબ્દો બદલાયા હોવા છતાં અર્થમાં ઝાઝો ફેરફાર થતો નથી.

સમાનર્થી શબ્દોના ઉપયોગથી કોઈ પણ લખાણને વધુ સ્પષ્ટ અને આકર્ષક બનાવી શકાય છે.

## ઉપયોગ

ઉદાહરણ તરીકે જોઈએ તો કોઈ પણ વાક્યમાં "આકાશ" શબ્દ વપરાયેલો છે, હવે વાક્યમાં તે શબ્દની જગ્યા સમાનાર્થી શબ્દનો ઉપયોગ કરવામાં આવે તો ત્યાં "ગગન" કે "આભ" જેવા શબ્દોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે. આ વાક્યના શબ્દોમાં બદલાવ જરૂર થયો છે, પણ વાક્યના અર્થમાં કોઈ બદલાવ થયો નથી.

વિવિધ શબ્દો જે અર્થમાં સમાન હોય છે તે સામાન્ય રીતે એક કારણ માટે જરૂર અલગ પડે છે, જેમકે લાંબું અને વિસ્તૃત એ સમાન અર્થ ધરાવતા ગુજરાતી સમાનાર્થી શબ્દો છે. ઉદાહરણ માટે એક વાક્ય બનાવીએ "આપણા હાથ લાંબા હોય છે" હવે આ જગ્યા એ વાક્યમાં "લાંબા" ના સ્થાને તેનો સમાનાર્થી શબ્દ "વિસ્તૃત" મૂકી શકતો નથી. જયારે પહેલા ઉદાહરણમાં "આકાશ"ના સ્થાને "આભ"નો ઉપયોગ કરી શકાતો હતો.

## ઉદાહરણો

સમાનાર્થી શબ્દો ની યાદી| મૂળ શબ્દ | સમાનાર્થી શબ્દો |
| --- | --- |
| આકાશ | ગગન, આભ, આભલું, આસમાન, વ્યોમ |
| કુદરતી | પ્રાકૃતિક, સહજ, સ્વાભાવિક |
| દીવો | દીપ, દીપક, શમા, દીવડો, પ્રદીપ |
| કૃષ્ણ | કનૈયો, શ્યામ, ગોપાલ, ગિરધર, વાસુદેવ, કેશવ, માધવ |
| અતિશય | અતીવ્ર, અત્યંત, અમયાંદા, અધિક |
| ઘોડો | અશ્વ, હય, વાજી, ઘોટક, સૈધવ, તુરગ, ગાંધર્વ |
| અલંકાર | આભૂષણ, ઘરેણું, દાગીના |
| જગત | જગ, દુનિયા, વિશ્વ, લોક, ભુવન, સંસાર |
| ચંદ્ર | ચંદ્રમા, ઈન્દુ, સુધાકર, શશી, મયંક, હિમાંશુ |
| કપાળ | ભાલ, લલાટ, અલક |
| જંગલ | અરણ્ય, કાનન, વન, વિપિન, અટવિ |
| ક્રોધ | રોષ, ગુસ્સો, કોપ, અમર્ષ |
| કિનારો | કાંઠો, તટ, ચોવારો, આરો, તીર્થ |
| ઈશ્વર | પ્રભુ, હરિ, પરમેશ્વર, પરમાત્મા, ઈશ |
| દરિયો | સાગર, સમુદ્ર, રત્નાકર, ઉદધિ, જલધિ |
| અનાદર | અવજ્ઞા, તુચ્છકાર, ધિક્કાર, તિરસ્કાર, અવહેલના, પરિભવ, પરાભવ |
| ઈનામ | પારિતોષિક, પુરસ્કાર |
| અગ્નિ | અનલ, આગ, દેવતા, પાવક, હુતાશન |
| અખિલ | આખુ, બઘુ, સળંગ સમગ્ર, સકલ, નિખિલ, સર્વ, નિ:શેષ, પુરું, અખંડ |
| અચલ | દ્રઢ, સ્થિર, અવિકારી |
| અમૃત | અમી, પીયુષ, સુઘા |
| અનિલ | ૫વન, વાયુ, માતરિશ્વા, સમીર, સમીરણ, મરૂત, વાત |
| અર્વાચીન | આઘુનિક |
| અવાજ | સાદ, શોર, ઘોંઘાટ, ઘ્વનિ, નાદ, સ્વર |
| ઇશ્વર | પ્રભુ, ૫રમાત્મા, ૫રમેશ્વર, હરિ, વિભુ |
| ઉ૫વન | ઉદ્યાન, વાટિકા, બાગ, બગીચો |
| કમળ | પંકજ, નીરજ, અરવિંદ, ઉત્પલ, રાજીવ, ૫દ્મ, નલિન |
| કિરણ | રશ્મિ, અંશુ, મયૂખ, મરીચિ, કર |
| કાવ્ય | કવિતા, ૫દબંધ, ૫દ્ય |
| કોયલ | કોકિલ, કોકિલા, પિક, વનપ્રિય, ૫રભૃતા |
| ગરીબ | દીન, નિર્ધન, રંક, દરિદ્ર, કંગાલ, અકિંચન |
| જંગલ | અરણ્ય, કાનન, વન, વિપિન |
| તીર | બાણ, શર, સાયક, ઇષુ, શિલિમુખ |
| દિવસ | દિન, વાસર, અહ, અહન, દિ, દહાડો |
| દેહ | શરીર, કાયા, વપુ, ગાત્ર, તન |
| દુષ્ટ | નીચ, અધમ, પામર, કુટિલ, ઘૂર્ત |
| દરિયો | સાગર, સમુદ્ર, ઉદધિ, મહેરામણ, સિંધુ, રત્નાકર, અંબોધિ |

## સંદર્ભ

1. કાર્ડોના, જ્યોર્જ; બાબુ સુથાર (૨૦૦૩), "Gujarati", in Cardona, George; Jain, Dhanesh (eds.), The Indo-Aryan Languages, Routledge, ISBN 978-0-415-77294-5.
2. Dwyer, Rachel (1995), Teach Yourself Gujarati, London: Hodder and Stoughton, archived from the original on 2008-01-02.
# પિયાનો

પિયાનો
 વર્તમાન સમયનો પિયાનો
**પિયાનો** અથવા **મહાવાદ્ય** એ એક સંગીતનું વગાડવા માટેનું સાધન છે. મેજ (ટેબલ) જેવા આકારના આ સંગીત-વાદ્યની શોધ ૧૦મી સદીના સમયમાં થઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ધીરે ધીરે એનો વર્તમાન રુપમાં વિકાસ થયો છે. આરંભમાં આ વાદ્યની આકૃતિ આધુનિક પિયાનોથી ભિન્ન હતી. એ રચનામાં એક ગ્રીલ આવતી હતી, જેને ફેરવવાથી ત્રણ તાર એકી સાથે ચક્ર પર ધ્વનિ ઉત્તપન્ન થાય.

આ એક પશ્ચિમી દુનિયાનું સંગીત વાદ્ય છે. એમાં ધાતુના તંગ કરીને બાંધેલા તાર પર અલગ અલગ જગ્યાએ ટકોરીઓ વગાડીને ધીરો અને મધુરો સૂર નીકળે એવી કરામત હોય છે; આ એક હારમોનિયમને મળતું એક વિદેશી વાજિંત્ર છે. તેની અંદર સ્વર માટે કેટલાક મોટા પાતળા તાર હોય છે, જેનું જોડાણ બહારથી ચાવીઓ સાથે હોય છે. ચાવીઓ દબાવવાથી સ્વર નીકળે છે.

## ઈતિહાસ

"વેમોર વાન્ડર બક" (Wemor Wander Buck) નામના પુસ્તકમાં, કે જેનો રચનાકાળ ૧૪૪૦ ઈસ્વી છે, પિયાનોનું એક ચિત્ર જોવા મળે છે, જેમાં આઠ નાની અને ૧૬ મોતી ચાવીઓ (keys) જોવા મળે છે. ચિત્રકારે એક સમચતુષ્કોણ આકારના ચિત્રમાં ૧૨ તાર દેખાડ્યા છે. પિયાનો જેવા એક યંત્રનું ચિત્ર પત્થર પર બનાવવામાં આવેલું પણ મળ્યું છે, જેને રીગલ કહેવાય છે.
# દક્ષિણ મહાસાગર

દક્ષિણ મહાસાગરનું સ્થાન
દક્ષિણ મહાસાગર પૃથ્વીના દક્ષિણ ગોળાર્ધમા દક્ષિણ ધ્રુવ પાસે આવેલો છે અને પાંચ મહાસાગરોમા બીજા ક્રમે સૌથી નાનો મહાસાગર છે.આ મહાસાગર એન્ટાર્કટિક મહાસાગરથી પણ ઓળખાય છે.એન્ટાર્કટિકા ખંડથી ૬૦ ડિગ્રી દક્ષિણ અક્ષાંશ સુધીના જળવિસ્તાર ને આ મહાસાગરના નામે ઓળખવામાં આવે છે. આ મહાસાગરની સીમાઓ પ્રશાંત મહાસાગર,હિંદ મહાસાગર અને એટલાન્ટિક મહાસાગરથી ઘેરાયેલ છે.દક્ષિણ મહાસાગરનો સૌથી ઊંડો ભાગ દક્ષિણ સેન્ડવીચ ખાઈ( ટ્રેન્ચ) પાસે ૭૨૩૬ મીટર જેટલી છે. વેડેલ સમુદ્ર, લાઝારેવ સમુદ્ર,કોસ્મોનટસ સમુદ્ર ,રોઝ સમુદ્ર અને એડમન્ડઝ સમુદ્ર આ મહાસાગરના ભાગ છે.બારેમાસ બરફ આચ્છાદિત હોવાને કારણે કોઇ મોટુ બંદર આ મહાસાગરમા નથી પરંતુ રોથેરા સ્ટેશન,પામર સ્ટેશન અને મૌસન સ્ટેશન જેવી વહાણો લાંગરવાની જગ્યાઓ છે.દુનિયાના વિક્સિત ભૂમીવિસ્તારથી અતી દૂર અને વિષમ આબોહવાને કારણે જળવહન અને વ્યાપાર માટે બહુ ઉપયોગી નથી.
# ઓગસ્ટ ૨૦

**૨૦ ઓગસ્ટ**નો દિવસ ગ્રેગોરીયન પંચાંગ મુજબ વર્ષનો ૨૩૨મો (લિપ વર્ષ દરમ્યાન ૨૩૩મો) દિવસ છે. આ દિવસ પછી વર્ષ પુરું થવામાં ૧૩૩ દિવસ બાકી રહે છે.

## મહત્વની ઘટનાઓ

* ૧૮૫૮ – ચાર્લ્સ ડાર્વિને સૌ પ્રથમ લંડનની લિનેન સોસાયટીની જર્નલ ઓફ ધ પ્રોસિડિંગ્સમાં પ્રાકૃતિક પસંદગી દ્વારા ક્રમિક વિકાસનો સિદ્ધાંત (ઉત્ક્રાંતિવાદ) પ્રથમ વખત પ્રકાશિત કર્યો.
* ૧૯૬૦ – સેનેગલ માલી ફેડરેશનથી અલગ થઈ સ્વતંત્ર બન્યું.
* ૧૯૬૨ – *એનએસ સવાન્નાહ*, વિશ્વના પ્રથમ પરમાણુ સંચાલિત નાગરિક જહાજે તેની પ્રથમ સફર શરૂ કરી.
* ૧૯૯૫ – ફિરોઝાબાદ રેલ દુર્ઘટનામાં ૩૫૮ લોકોના મોત નીપજ્યા.

## જન્મ

* ૧૮૯૬ – ગોષ્ઠ પાલ, (Gostha Pal) ભારતીય ફૂટબોલર (અ. ૧૯૭૬)
* ૧૯૩૨ – ચંદ્રકાંત બક્ષી, ગુજરાતી લેખક ‍(અ. ૨૦૦૬‌)
* ૧૯૪૧ – રાજીવ ગાંધી, ભારતના ૬ઠ્ઠા વડાપ્રધાન ‍(અ. ૧૯૯૧‌)
* ૧૯૪૩ – નરેશ કનોડિયા, ગુજરાતી ચલચિત્ર અભિનેતા (અ. ૨૦૨૦)
* ૧૯૪૬ – એન. આર. નારાયણ મૂર્તિ, ભારતીય ઉદ્યોગપતિ, ઇન્ફોસિસના સહ-સ્થાપક

## અવસાન

* ૧૯૮૪ – અવિનાશ વ્યાસ, ભારતીય સંગીત નિર્દેશક, ગીતકાર અને ગુજરાતી ગાયક (જ. ૧૯૧૨)
* ૨૦૧૩ – નરેન્દ્ર દાભોલકર, ભારતીય લેખક અને કાર્યકર્તા (જ. ૧૯૪૫)
* ૨૦૧૪ – બી. કે. એસ. આયંગર, ભારતીય યોગ પ્રશિક્ષક અને લેખક, આયંગર યોગના સ્થાપક (જ. ૧૯૧૮)

## તહેવારો અને ઉજવણીઓ

* ભારતીય અક્ષય ઉર્જા દિવસ (Indian Akshay Urja Day)
* વિશ્વ મચ્છર દિવસ (World Mosquito Day)

## બાહ્ય કડીઓ

* બી.બી.સી.(BBC): આજનો દિવસ

---