Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# અરબી ભાષા

| અરબી अरबी *(عربية)* |
| --- |
| العَرَبِيَّة **अल-अरबीयाह्** |
| *अल-अरबीयाह्* अरबी में लिखा आलेख) |
| મૂળ ભાષા | અરબ સંઘના દેશો, પડોશી દેશો અને એશિયા, આફ્રિકા, યુરોપના કેટલાક ભાગોમાં |
| વિસ્તાર | ઇજિપ્ત, અલ્જીરીયા, બહેરીન, જિબૂતિ (Djibouti), ઈરાક, ઈરાન, ઈઝરાયલ, યેમેન, જૉર્ડન, કતાર, કુવૈત, લેબેનાન, લિબિયા, માલી, મોરોક્કો, માઉરીશિયાનીયા, નાઇજીરીયા, ઓમાન, પેલેસ્ટાઈન, સાઉદી અરેબિયા, સુદાન, સિરિયા, ટાન્ઝાનિયા, ચૅડ, ટ્યુનિશિયા, તુર્કી, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને અન્ય દેશો |
| સ્થાનિક વક્તાઓ | ૩૦-૪૨ કરોડ (૨૦૧૭) |
| ભાષા કુળ | આફ્રો-એશિયાઈ
* સેમિટિક ભાષા પરિવાર
	+ પશ્ચિમ સેમિટિક ભાષા પરિવાર
		- **અરબી अरबी *(عربية)
 |
| ભાષા સંજ્ઞાઓ |
| ISO 639-1 | ``ar`` |
| ISO 639-2 | ``ara`` |
| ISO 639-3 | ``ara`` |
| અરબી ભાષા સંબંધિત પ્રદેશ |

**અરબી ભાષા** સેમિટિક ભાષાઓ પૈકીની એક ભાષા છે. આ ઈન્ડો-યુરોપિયન ભાષાઓ સાથે વિશેષ સંબંધિત છે, ફારસી ભાષા સાથે પણ સંબંધિત છે. આ ઈબ્રાની ભાષા સાથે સંબંધિત છે. અરબી ઇસ્લામ ધર્મની ભાષા છે, જે ભાષામાં મુસલમાનોનો મુખ્ય ધર્મગ્રંથ કુરાન-એ-શરીફ લખાયેલ છે.

## દેશ

અરબી ભાષા ઘણા દેશોની રાષ્ટ્ર ભાષા છે, જેવા કે સાઉદી અરેબિયા, લેબેનાન, સિરિયા, યમન, ઇજીપ્ત, જૉર્ડન, ઈરાક, અલ્જીરીયા, લિબિયા, સુદાન, કતાર, ટ્યુનિશિયા, મોરોક્કો, માલી વગેરે.

## લિપિ

અરબી ભાષા અરબી લિપિમાં લખવામાં આવે છે. આ જમણી બાજુ થી ડાબી તરફ લખવામાં આવે છે. તેના ઘણા અવાજો ઉર્દુ ભાષા કરતાં અલગ છે.

## સંદર્ભ

## બાહ્ય કડીઓ

* અરબી શબ્દકોશ સંગ્રહિત ૨૦૧૫-૦૯-૦૮ ના રોજ વેબેક મશિન (કેન્દ્રીય હિન્દી કચેરી)
# કરીમનગર

**કરીમનગર** ભારત દેશમાં આવેલા તેલંગાણા રાજ્યમાં આવેલું મહત્વનું નગર છે. કરીમનગર કરીમનગર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક છે.

તેલંગાણાના જિલ્લાઓ
**કરીમનગર જિલ્લો** ભારત દેશના તેલંગાણા રાજ્યનો મહત્વનો જિલ્લો છે. કરીમનગર જિલ્લાનું મુખ્યાલય કરીમનગરમાં છે.

## વિસ્તાર અને વસ્તી

કરીમનગર જિલ્લો વહિવટી સુગમતા માટે પાંચ વિભાગમાં વહેચાયેલ છે. (૧) કરીમનગર, (૨) જગતિયાલ (Jagtial), (૩) પેડાપલ્લી (Peddapalli), (૪)સિરસિલા (Sirsilla), (૫) મન્થાની (Manthani)

| **વિસ્તાર** (ચો.કિ.મી.) | **વસ્તી** (૨૦૦૧ મુજબ) | **તાલુકાઓ** | **ગામડાઓ** (કુલ) | **નગર પાલિકાઓ** | **સાક્ષરતા દર** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ૧૧,૮૨૩ | ૩૪,૯૧,૮૨૨ (પુ. ૧૭,૪૭,૯૬૮) (સ્ત્રી. ૧૭,૪૩,૮૫૪) | ૫૭ | ૨૨૦૧ | ૬ | ૪૭.૫૭ % |

## બાહ્ય કડીઓ

* કરીમનગર જિલ્લો સંગ્રહિત ૨૦૧૨-૧૦-૧૩ ના રોજ વેબેક મશિન

## સંદર્ભો
# રાંચી

| રાંચી |
| --- |
| મેટ્રોપોલીસ |
| ઉપરથી ડાબેથી જમણે: કાંકે, રાંચી રેલ્વે સ્ટેશન, રાજેન્દ્ર ચોક, બિરસા મુંડા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ‎‎, JSCA આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ સ્ટેડિયમ, લાઇન ટેન્ક તળાવ, કદરુ ફ્લાયઓવર-હોટલ રેડિસન બ્લ્યુ, ન્યૂકિલય મોલ, GEL ચર્ચ. |
| રાંચીઝારખંડમાં સ્થાનShow map of Jharkhandરાંચીરાંચી (India)Show map of India |
| અક્ષાંશ-રેખાંશ: ﻿ / ﻿ |
| દેશ | ભારત |
| રાજ્ય | ઝારખંડ |
| જિલ્લો | રાંચી |
| સરકાર |
|  • માળખું | રાંચી મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન |
| વિસ્તાર |
|  • મેટ્રો | ૧,૨૯૫ km2 (૫૦૦ sq mi) |
| ઊંચાઇ | ૬૫૧ m (૨૧૩૬ ft) |
| વસ્તી (૨૦૧૧) |
|  • મેટ્રોપોલીસ | ૧૪,૫૬,૫૨૮ |
| ભાષાઓ |
|  • અધિકૃત | હિંદી, અંગ્રેજી |
| સમય વિસ્તાર | UTC+૫:૩૦ (IST) |
| પિનકોડ | ૮૩૪૦૦૧ |
| ટેલિફોન કોડ | ૦૬૫૧ |
| વાહન નોંધણી | JH-01 (પહેલાં BR 14) |
| સાક્ષરતા | ૮૭.૬૮% |
| વેબસાઇટ | www.ranchi.nic.in
www.ranchimunicipal.com |

**રાંચી** ભારત દેશના મધ્ય ભાગમાં આવેલા રાજ્ય ઝારખંડનું પાટનગર છે.

## જાણીતા વ્યક્તિઓ

ભારતીય ક્રિકેટનો પ્રખ્યાત ખેલાડી મહેન્દ્ર સિંઘ ધોની આ શહેરનો વતની છે.

## સંદર્ભ
# ડો. વર્ગીસ કુરિયન

| વર્ગીસ કુરિયન |
| --- |
| જન્મની વિગત | (1921-11-26)૨૬ નવેમ્બર ૧૯૨૧ કાલિકટ, (મદ્રાસ પ્રેસિડેન્સી) (હવે કોઝિકોડ, કેરળ) |
| મૃત્યુ | ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨(૨૦૧૨-૦૯-૦૯) (ઉંમર 90) નડીઆદ, ગુજરાત, ભારત |
| રાષ્ટ્રીયતા | ભારતીય |
| શિક્ષણ સંસ્થા | લોયોલા કોલેજ, ચેન્નઇ, કોલેજ ઓફ એન્જિનિયરીંગ, ગુંડી, મિશિગન સ્ટેટ યુનિવર્સિટી |
| વ્યવસાય | સહ-સ્થાપક, અમૂલ સ્થાપક, નેશનલ ડેરી ડેવલોપમેન્ટ બોર્ડ (NDDB) અને ઇન્સ્ટિટ્યુટ ઓફ રુરલ મેનેજમેન્ટ આણંદ (IRMA) |
| પ્રખ્યાત કાર્ય | *ઓપરેશન ફ્લડ* |
| પુરસ્કારો | વર્લ્ડ ફૂડ પ્રાઇઝ (૧૯૮૯) ઓર્ડર ઓફ એગ્રીકલ્ચર મેરિટ (૧૯૯૭) પદ્મવિભૂષણ (૧૯૯૯) પદ્મભૂષણ (૧૯૬૬) પદ્મશ્રી (૧૯૬૫) રેમોન મેગ્સેસે એવોર્ડ (૧૯૬૩) |
| વેબસાઇટ | www.drkurien.com |

**વર્ગીસ કુરિયન** (૨૬ નવેમ્બર ૧૯૨૧ – ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨) જેઓ *ભારતમાં શ્વેત ક્રાંતિના પિતા* ગણાય છે સામાજીક ઉદ્યોગદ્રષ્ટા હતા, જેમના વિશ્વમાં સૌથી વધુ મોટા ડેરી વિકાસ કાર્યક્રમ *ઓપરેશન ફ્લડ*, ને કારણે ભારત ૧૯૯૮માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને પાછળ રાખીને વિશ્વમાં સૌથી વધુ દૂધ ઉત્પાદન કરતો દેશ બન્યો હતો, અને ૨૦૧૦-૧૧ના વર્ષમાં ૧૭ ટકાના હિસ્સા સાથે દૂધની અછત ધરાવતા દેશમાંથી ૩૦ વર્ષમાં પ્રતિ વ્યક્તિ દૂધની માત્રામાં બેગણો વધારો થયો હતો, અને તેને કારણે ભારતમાં ડેરી ઉદ્યોગ સૌથી મોટો સ્વરોજગારી વાળો ઉદ્યોગ બન્યો હતો, જેને કારણે રોજગારી, આવક, રોકાણ, પોષક, શિક્ષણ, તંદુરસ્તીમાં વધારો અને જાતિગત ભેદભાવોમાં ઘટાડો તેમજ નીચલા સ્તર સુધી લોકશાહી અને નેતાગીરીમાં પરિવર્તનો જોવા મળ્યા હતા.

## અંગત જીવન

કુરિયન ટૂંકી માંદગી પછી ૯૦ વર્ષની વયે ૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૨ના રોજ નડીઆદમાં અવસાન પામ્યા હતા અને થોડા સમય પછી તેમના પત્નિ મુંબઈમાં અવસાન પામ્યા હતા.

વર્ગીસ કુરિયનનું મોટાભાગનું જીવન ગુજરાતમાં પસાર થયું હોવા છતાં તેઓ ગુજરાતી સમજી શકતા હતા પણ બોલતા નહોતા તેમજ તેઓ દૂધ પીતા નહોતા. તેમનો ઉછેર ખ્રિસ્તી ધર્મના વાતાવરણમાં થયો હતો પરંતુ તેઓ પછીથી નાસ્તિક બન્યા હતા.

## પુસ્તકો

* Kurien, Verghese (2005) *I Too Had a Dream*. APH Publishing Corp. ISBN 9788174364074
* Kurien, Verghese (1997) *An Unfinished Dream*. Tata-McGraw-Hill. ISBN 9780074622148
* Kurien, Verghese *The Man Who Made The Elephant Dance* ISBN 9789382299240

## સંદર્ભ

## પૂરક વાચન

* Kotler, Neil G. (૧૯૯૦). *Sharing Innovation: Global Perspectives on Food, Agriculture, and Rural Development*. Int. Rice Res. Inst. ISBN 9789711042219.
* Kachru, Upendra (૨૦૧૧). *India, Land of a Billion Entrepreneurs*. Pearson Education India. ISBN 9788131758618.

## બાહ્ય કડીઓ

* Official Website of Verghese Kurien
* Official Biography – Amul સંગ્રહિત ૨૦૧૪-૦૧-૨૩ ના રોજ વેબેક મશિન
* Dr. Verghese Kurien: The Making of a Legend
* The Amul Saga by Verghese Kurien
# પિનકોડ

**પિનકોડ** એટલે કે **પોસ્ટલ ઇન્ડેક્સ નંબર** અથવા **ટપાલ સૂચક સંખ્યા** (સંક્ષેપ: PIN) એ એક પદ્ધતિ છે, જેના દ્વારા વિસ્તારોને એક વિશિષ્ટ સંખ્યાત્મક ઓળખ આપવામાં આવે છે. આ વિશિષ્ટ સંખ્યા એ સુનિશ્ચિત કરવામાં મદદરૂપ થાય છે કે તમામ પ્રકારની ટપાલ વસ્તુઓ યોગ્ય ગંતવ્ય સુધી પહોંચે છે. ભારતમાં પિન કોડ ૬ અંકનો બનેલો છે અને ભારતીય ટપાલ વિભાગ દ્વારા વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. PIN પદ્ધતિ ૧૫ ઓગસ્ટ ૧૯૭૨ ના રોજ રજૂ કરવામાં આવી હતી.

## પિન કોડનું માળખું

મધ્ય પ્રદેશમાં ઉજ્જૈનના પિનકોડનું ઉદાહરણ:
પહેલો આંકડો **૪** પશ્ચિમ પોસ્ટલ ઝોન સૂચવે છે, બીજો આંકડો **૫** મધ્ય પ્રદેશમાં પોસ્ટલ સબ-ઝોન સૂચવે છે, ત્રીજો આંકડો **૬** ઉજ્જૈન વર્ગીકરણ જિલ્લો સૂચવે છે, ચોથો આંકડો **૦** ઉજ્જૈન કોર એરિયા સર્વિસ રૂટ સૂચવે છે અને છેલ્લા બે આંકડા **૦૧** ડિલિવરી ઓફિસ તરીકે ઉજ્જૈન હેડ ઓફિસ સૂચવે છે.
ભારતમાં ૯-પિન ક્ષેત્રો છે. પિનકોડનો પ્રથમ અંક ભારત (દેશ) ના પ્રદેશને દર્શાવે છે. પ્રથમ ૨ અંકો એકસાથે આ પ્રદેશમાં હાજર પેટા-પ્રદેશો અથવા પોસ્ટલ વર્તુળોમાંથી એકનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. પ્રથમ ૩ અંક મળીને જિલ્લાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે જ્યારે છેલ્લા ૩ અંકો ડિલિવરી પોસ્ટ ઓફિસનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. આ આંકડાકીય કોડ ભૌગોલિક વિસ્તાર અનુસાર ટપાલને ગોઠવવાનું ખૂબ જ સરળ બનાવે છે.

ભારતમાં ૯ પિન વિસ્તારો નીચે મુજબ છે:

| ક્ર. સં. | પિન કોડ | વિસ્તારો |
| --- | --- | --- |
| ૧ | પિનકોડ ૧ | દિલ્હી, હરિયાણા , પંજાબ, હિમાચલ પ્રદેશ , જમ્મુ અને કાશ્મીર |
| ૨ | પિનકોડ ૨ | ઉત્તર પ્રદેશ , ઉત્તરાખંડ |
| ૩ | પિનકોડ ૩ | રાજસ્થાન, ગુજરાત, દાદરા અને નગર હવેલી અને દમણ અને દીવ |
| ૪ | પિનકોડ ૪ | છત્તીસગઢ, મહારાષ્ટ્ર, મધ્ય પ્રદેશ, ગોવા |
| ૫ | પિનકોડ ૫ | આંધ્ર પ્રદેશ, કર્ણાટક, યાનમ (પુડુચેરીનો જિલ્લો) |
| ૬ | પિનકોડ ૬ | કેરળ, તમિલનાડુ, પુડુચેરી (યાનમ જિલ્લા સિવાય), લક્ષદ્વીપ |
| ૭ | પિનકોડ ૭ | પશ્ચિમ બંગાળ, ઑડિશા, આસામ, સિક્કિમ, અરુણાચલ પ્રદેશ, નાગાલેંડ, મણિપુર, મિઝોરમ, ત્રિપુરા, મેઘાલય, અંદામાન અને નિકોબાર દ્વીપસમૂહ |
| ૮ | પિનકોડ ૮ | બિહાર, ઝારખંડ |
| ૯ | પિનકોડ ૯ | મિલિટરી પોસ્ટ ઓફિસ (APO) અને ફીલ્ડ પોસ્ટ ઓફિસ (FPO) |

## ભારતમાં પિનકોડનું વિતરણ

ભારતમાં પિનકોડનું વિતરણ

| ક્ર. સં. | પિનના પ્રથમ ૨ અંકો | પોસ્ટ |
| --- | --- | --- |
| ૧ | ૧૧ | દિલ્હી |
| ૨ | ૧૨ અને ૧૩ | હરિયાણા |
| ૩ | ૧૪ થી ૧૬ | પંજાબ |
| ૪ | ૧૭ | હિમાચલ પ્રદેશ |
| ૫ | ૧૮ અને ૧૯ | જમ્મુ અને કાશ્મીર |
| ૬ | ૨૦ થી ૨૮ | ઉત્તર પ્રદેશ |
| ૭ | ૩૦ થી ૩૪ | રાજસ્થાન |
| ૮ | ૩૬ થી ૩૯ | ગુજરાત, દીવ, દમણ, દાદરા અને નગર હવેલી |
| ૯ | ૪૦ થી ૪૪ | મહારાષ્ટ્ર |
| ૧૦ | ૪૫ થી ૪૯ | મધ્ય પ્રદેશ |
| ૧૧ | ૫૦ થી ૫૩ | આંધ્ર પ્રદેશ |
| ૧૨ | ૫૬ થી ૫૯ | કર્ણાટક |
| ૧૩ | ૬૦ થી ૬૪ | તમિલનાડુ |
| ૧૪ | ૬૭ થી ૬૯ | કેરળ |
| ૧૫ | ૭૦ થી ૭૪ | પશ્ચિમ બંગાળ |
| ૧૬ | ૭૫ થી ૭૭ | ઑડિશા |
| ૧૭ | ૭૮ | આસામ |
| ૧૮ | ૭૯ | ઉત્તર-પૂર્વ ભારત |
| ૧૯ | ૮૦ થી ૮૫ | બિહાર અને ઝારખંડ |

## સંદર્ભ
# હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત

**હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીત** ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીતના બે મુખ્ય પ્રકારો પૈકીનો એક પ્રકાર છે. બીજો પ્રકાર છે - કર્ણાટક સંગીત.

૧૧મી અને ૧૨મી ઇસુની સદીના સમયમાં મુસ્લિમ સભ્યતાના ભારતમાં પ્રસારના કારણે ભારતીય સંગીતને નવો આયામ મળ્યો. પ્રો. લલીત કિશોર સિંહના કથન અનુસાર યૂનાની પાઇથાગોરસ અને અરબી ફારસી જેવા વિદેશી સંગીતનો પ્રભાવ આ પ્રકારના સંગીતના ઉદ્દભવનું કારણ હોવા છતાં મધ્યકાલીન કાળના મુસ્લિમ ગાયકો અને નાયકોએ પ્રાચીન ભારતીય ગાયનશૈલીને જાળવી રાખી છે.

રાજદરબારો સંગીતકળાના મુખ્ય સંરક્ષક બન્યા અને આ કલાને જાળવી જ ન રાખી પણ વધુ ને વધુ પ્રોત્સાહન પૂરું પાડૂયું. અનેક શાસકોએ પ્રાચીન ભારતીય સંગીત અને સંગીતકારોને પ્રોત્સાહિત કરવાની સાથે સાથે પોતાની આવશ્યકતા અને રૌચી મૌજહ તેમાં ફેરફારો પણ કર્યા. હિંદુસ્તાની સંગીત માત્ર ઉત્તર ભારતનું જ નહીં પણ બાંગ્લાદેશ અને પાકીસ્તાનનું પણ શાસ્ત્રીય સંગીત છે.

## સંદર્ભ
# ભારતીય નાગરિકત્વ

**ભારતીય નાગરિકતા** ભારતના બંધારણના ભાગ-૨માં અનુચ્છેદ-૫ થી અનુચ્છેદ-૧૧ માં ભારતની નાગરિકતાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. એ મુજબ ભારતીય નાગરિકતા એટલે જે વ્યક્તિ ભારતમાં વસતો હોય અને તે ભારત દેશ તરફથી મળતા તમામ રાજકીય તેમજ સામાજીક આધિકારો મેળવતો હોય અને દેશ પ્રત્યેની પોતાની ફરજ બજાવતો હોય તેને ભારતીય નાગરિક કહેવાય.

## ભારતિય નાગરિકતાની લાક્ષણિકતાઓ

ભારતમા 'એકલ નાગરિકતા' છે. નાગરિકતા અંગેનાં કાયદા બનાવવાની સત્તા કેન્દ્ર સરકાર પાસે છે. નાગરિકોને મુળભુત અધિકારો અને મુળભુત હકો આપવામા અવ્યા છે.

## ભારતીય નાગરિકતાની પ્રાપ્તિ

જન્મથી
* જો કોઇ વ્યક્તિ ભારતમાં જન્મ્યો હોય અને તે સમયે તેના માતા અથવા પિતા બંનેમાંથી કોઇ એક ભારતીય નાગરિક હોય તો તે ભારતીય નાગરિક કહેવાય.

વંશના આધારે
* ભારતના બંધારણના અમલ આવ્યા પછી પરંતુ ૧૦ જુલાઈ ૧૯૯૨ પહેલા ભારતની બહાર જન્મેલ વ્યક્તિના પિતા જન્મ સમયે ભારતીય નાગરિકતા ધરાવતા હોય તો તે ભારતીય નાગરિક બની શકે છે.
* ૧૦ જુલાઈ ૧૯૯૨ પહેલા ભારતની બહાર જન્મેલ વ્યક્તિના પિતા કે માતા જન્મ સમયે ભારતીય નાગરિકતા ધરાવતા હોય તો તે ભારતીય નાગરિક બની શકે છે.
* ૩ ડિસેમ્બર ૨૦૦૪ કે પછી ભારતની બહાર જન્મેલ વ્યક્તિની નોંધણી તેના જન્મના ૧ વર્ષ સુધીમાં ભારતીય રાજદૂતવાસમાં કરાવેલી હોવી જોઈએ.

નોંંધણી દ્વારા
* જે વ્યક્તિના માતા-પિતા ભારતીય નાગરિકતા ધરાવતા હોય તો તે વ્યક્તિ નોધણી દ્વારા ભારતીય નાગરિક બની શકે છે.
* ભારતીય મૂળની વ્યક્તિ કે જે ૭ વર્ષ સુધી ભારતમાં રહે છે અને ૭ વર્ષ પછી આવેદન કરે તો તે ભારતનો નાગરિક બની શકે છે.
* ભારતીય સાથે લગ્ન કરનાર વ્યક્તિ નોંધણી માટે અરજી આપવાના ૭ વર્ષ પહેલેથી ભારતમાં રહેતી હોય તો તે ભારતીય નાગરિક બની શકે છે.
* કોઈ વ્યક્તિ કોમનવેલ્થ દેશની ૫ વર્ષથી નાગરિકતા ધરાવતો હોય અને ૧ વર્ષ પહેલાથી ભારતમાં રહેતો હોય અને ભારતીય નાગરિક્તા માટે અરજી કરે તો તે ભારતીય નાગરિકતા મેળવી શકે.

દેશીયકરણ દ્ધારા
* ભારત સરકાર પાસેથી દેશીયકરણનુ પ્રમાણપત્ર પ્રાપ્ત કરીને નાગરિકતા મેળવી શકાય.

નવા પ્રદેશના જોડાણથી
* જો કોઈ પ્રદેશનો ભારત સંધમાં સમાવેશ થાય તો તે પ્રદેશમાં વસતા લોકો ભારતીય નાગરિકતા મેળવી શકે છે.

## ભારતીય નાગારિકતાની સમાપ્તિ

* વ્યક્તિ પોતાની જાતે ભારતની નાગરિકતા છોડે ત્યારે.
* સ્વેચ્છાએ અન્ય દેશની નાગરિકતાનો સ્વીકાર કરવાથી.
* જો સરકાર દ્ધારા કોઇ કારણોસર તેની નાગરીકતા છિનવી લેવામાંં આવે.

## સંદર્ભો
# બાઇબલ

| નવો કરાર |
| --- |
| * માથ્થીની લખેલી સુવાર્તા
* માર્કની લખેલી સુવાર્તા
* લૂકની લખેલી સુવાર્તા
* યોહાનની લખેલી સુવાર્તા
* પ્રેરિતોનાં કૃત્યો
* રોમનોને પત્ર
* કરિંથીઓને પહેલો પત્ર
* કરિંથીઓને બીજો પત્ર
* ગલાતીઓને પત્ર
* એફેસીઓને પત્ર
* ફિલિપ્પીઓને પત્ર
* કલોસ્સીઓને પત્ર
* થેસ્સલોનિકીઓને પહેલો પત્ર
* થેસ્સલોનિકીઓને બીજો પત્ર
* તિમોથીને પહેલો પત્ર
* તિમોથીને બીજો પત્ર
* તિતસને પત્ર
* ફિલેમોનને પત્ર
* હિબ્રૂઓને પત્ર
* યાકૂબનો પત્ર
* પિતરનો પહેલો પત્ર
* પિતરનો બીજો પત્ર
* યોહાનનો પહેલો પત્ર
* યોહાનનો બીજો પત્ર
* યોહાનનો ત્રીજો પત્ર
* યહૂદાનો પત્ર
* પ્રકટીકરણ

---

 |

બાઇબલ
**બાઇબલ** ખ્રિસ્તી ધર્મનો પવિત્ર ગ્રંથ છે જે વાસ્તવિક રીતે અનેક પુસ્તકોનો સંગ્રહ કરેલું એક પુસ્તક છે. આ પુસ્તકોનું લેખન વિવિધ સામાજીક સ્તરમાંથી આવતા અનેક લોકો દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે. તેઓ જુદા જુદા સમયોમાં વિવિધ જગ્યાઓએ વસનારા લોકો હતા. બાઇબલમાં અનેક પ્રકારનાં પુસ્તકો છે. તેમા ખુબજ મહત્વના પ્રસંગોની નોંધ કરવા માટે કેટલાક પુસ્તકોનું લેખન થયું હતું. કેટલાક પુસ્તકો કેવળ પત્રો તરીકે આલેખવામાં આવ્યાં છે, વળી બીજા કેટલાક ગીતો અને કાવ્યોનો સંગ્રહ છે. આ પુસ્તકોના સંગ્રહને એકત્રિત કરવામાં આવ્યો અને તેને બાઇબલ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું. ખ્રિસ્તી અને યહૂદી ધર્મનાં અનુયાયીઓ માને છે કે તેમાં ઇશ્વરનો સંદેશો છે.

મોટાભાગના ખ્રિસ્તીઓ દ્વારા અધિકૃત માનવામાં આવતું બાઇબલ બે ખંડમાં વહેંચાયેલું છે, જુનો કરાર અને નવો કરાર. બાઇબલનું લેખન કાર્ય પૂરું કરતા ઘણો લાંબો સમય થયો હતો. ઇસુ ઇઝરાયેલ દેશમાં લગભગ ૨૦૦૦ વર્ષ પુર્વે જીવન જીવ્યા હતાં. તે સમયે કેટલાંક પુસ્તકોના સંગ્રહને ખુબજ પવિત્ર ગણવામાં આવતો હતો. આ પુસ્તકો ઇશ્વર અને તેના પ્રેમ વિશેની સમજણ મેળવવામાં લોકોને સહાયરુપ છે તેવું ધાર્મિક આગેવાનો જાણતા હતા. આ કારણે અન્ય પુસ્તકો કરતા આ પુસ્તકો ઘણાં મહત્વના બન્યાં હતા. આ પુસ્તકોનાં પ્રથમ સંગ્રહને પવિત્ર બાઇબલના જુના કરાર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. નવા કરારના પુસ્તકોનું લેખન કરવામાં આવે તેના ઘણા વર્ષો અગાઉ જુના કરારનાં પુસ્તકોને એકસાથે મુકવામાં આવ્યા હતા. જે પૈકી જુના કરારમાં કુલ ૩૯ અધ્યાય છે (મૂળ હિબ્રુ ભાષા લખાયેલા) અને નવા કરારમાં ૨૯ અધ્યાય (મૂળ ગ્રીક ભાષામાં લખાયેલા) છે. ખાસ કરીને જુના કરારના પુસ્તકો કુરાનને ઘણા મળતા આવે છે અને તેમા ઇસુના જન્મ પહેલાનો ઇતીહાસ મળે છે. જ્યારે નવા કરારમાં ઇસુના જન્મ બાદનું વર્ણન છે. વર્ષ ૨૦૦૩ સુધીમાં વિશ્વની ૨૩૦૦ ભાષાઓ કે બોલીઓમાં તેનું સંપૂર્ણ કે આંશિક ભાષાંતર થઈ ચુક્યું છે. જુના કરારના પહેલા અધ્યાયમાં દુનીયાની ઉત્પત્તિથી શરુ કરીને નવા કરારના પ્રક્ટીકરણમાં દુનીયાના અત સુધીની તમામ બાબતોનો સમાવેશ થઈ જાય છે. બાઇબલ એ દુનીયામાં સૌથી વધુ વેચાતું, સૌથી વધુ ભાષાંતર પામેલું અને લગભગ વિશ્વના દરેકે દરેક દેશમાં ઉપલબ્ધ પુસ્તક છે.

## બાઇબલ ના પ્રસીધ્ધ પાત્રો

* ઇસુ
* આદમ અને હવા
* નુહ
* ઇબ્રાહિમ
* દાનીયેલ
* રુથ
* મુસા
* દાવીદ
* યોહાન
* સોલોમન

## બાઇબલ ના પ્રસીધ્ધ સ્થળો

* નાઝરેથ
* કલવરી પર્વત
* સીનાઇ પર્વત
* યરુસાલેમ
* સીયોન નગર
* સદોમ અને ગમોરા નગર
* નીન્વે નગર

## ગુજરાતી ભાષામાં અનુવાદ

* J. V. S. Taylor
# નંદમુરી તારક

| *નંદામુરી તારકા રામા રાવ જુનિયર* |
| --- |
| ચેન્નાઇ માં ફિલ્મ RRR ના પ્રમોશન દરમિયાન તારક |
| જન્મની વિગત | મે ૨૦, ૧૯૮૩ ચેન્નઈ , તમિલનાડુ , ભારત |
| નાગરિકતા | ભારતીય |
| શિક્ષણ સંસ્થા | વિધ્યારણ્ય સ્કુલ, હૈદરાબાદ |
| વ્યવસાય | * અભિનેતા
* નિર્માતા
* ઉદ્યોગસાહસિક
* નેતા
 |
| સક્રિય વર્ષો | ૧૯૯૬ - હાલ |
| જીવનસાથી | લક્ષ્મી પ્રાર્થી |
| માતા-પિતા | એનટી રામારાવ |
| કુટુંબ | નંદમુરી |

**નંદામુરી તારકા રામા રાવ જુનિયર**નો જન્મ ૨૦ મે, ૧૯૮૩ના રોજ થયો હતો, જેને **જુનિયર એનટીઆર** અથવા **તારક** તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે ભારતીય ફિલ્મ અભિનેતા, નૃત્યાંગના કુચીપુડી, ગાયક-ગીતકાર અને ટેલિવિઝન વ્યક્તિત્વ છે, જેઓ તેલુગુ ફિલ્મોમાં તેમના કામ માટે જાણીતા છે. તે તેલુગુ અભિનેતા અને આંધ્રપ્રદેશના ભૂતપૂર્વ મુખ્ય પ્રધાન એનટી રામારાવના પૌત્ર છે, જેને સામાન્ય રીતે એનટીઆર તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

૧૯૯૬ માં, તેમને રામાયણમમાં બાળ કલાકાર તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા હતા, જેણે આ વર્ષે શ્રેષ્ઠ ચિલ્ડ્રન્સ ફિલ્મ માટે રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કાર જીત્યો હતો. તેણે ૨૦૦૦માં નિન્નુ ચુડાલાની ફિલ્મથી પુખ્તવયની શરૂઆત કરી હતી. સિનેમામાં તેમની ૧૮ વર્ષની કારકિર્દી દરમિયાન રાવે ૨૮ ફિલ્મોમાં કામ કર્યું હતું. તેને બે નંદી રાજ્ય પુરસ્કારો, બે તેલુગુ શ્રેષ્ઠ અભિનેતા ફિલ્મફેર પુરસ્કારો અને ચાર સિનેમા પુરસ્કારો પ્રાપ્ત થયા છે. ૨૦૧૨ થી, તેઓ ફોર્બ્સ ઇન્ડિયા સેલિબ્રિટી ૧૦૦ ની યાદીમાં સ્થાન પામ્યા છે.

ભારતીય મૂવી આઇડોલના પૌત્ર, એનટી રામારાવ સિનિયર જેઓ ભારતના આંધ્ર પ્રદેશ રાજ્યના અગાઉના સીએમ પણ હતા. રામારાવ જુનિયરે તેમના વ્યવસાયની શરૂઆત બ્રહ્મર્ષિ વિશ્વામિત્રમાં બાળ કલાકાર તરીકે કરી હતી. રાવ જુનિયરે રામાયણમ (૧૯૯૭) માં રામના મુખ્ય પાત્રમાં બાળ કલાકાર તરીકે પણ અભિનય કર્યો હતો, જેણે તે વર્ષે શ્રેષ્ઠ ચિલ્ડ્રન્સ મૂવી માટે રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ અનુદાન જીત્યું હતું. તેણે વેપાર નિષ્ફળતા નિન્નુ ચુડાલાની (૨૦૦૧) સાથે મુખ્ય અભિનેતા તરીકે તેની શરૂઆત કરી. મુવી સ્ટુડન્ટ નંબર ૧ (૨૦૦૧) અને એક્શન અને ડ્રામા આડી ની ઉંમર આવતાં તે ખ્યાતિમાં વધારો થયો.

## ફિલ્મો

તારક રામારાવ જુનિયરે અત્યાર સુધીમાં સિંહાદ્રી, રાખી, યામદોંગા, અધુર્સ , "બ્રિંદાવનમ" (૨૦૧૦), બાદશાહ (૨૦૧૩), "ટેમ્પર" (૨૦૧૫)," નન્નાકુ પ્રેમથો "(૨૦૧૬), "જનતા ગેરેજ" (૨૦૧૬), "જય લાવા કુસા" (૨૦૧૭), " અરવિંદ સમેથા " (૨૦૧૮), અને " RRR" (૨૦૨૨) જેવી સફળ ફિલ્મોમાં મુખ્ય પાત્ર તરીકે કામ કર્યું છે. આ સાથે જ તેમણે ભારતના સૌથી સફળ અને લોકપ્રિય અભિનેતાઓ માંથી એક બન્યા છે.

" દેવરા" અને "NTR31"તેમની આગામી ફિલ્મો છે.
# આસામ

| આસામ |
| --- |
| રાજ્ય |
| ની અધિકૃત મહોરમહોર |
|  |
| અક્ષાંશ-રેખાંશ (દિસપુર): ﻿ / ﻿ |
| દેશ |  ભારત |
| રચના | ૨૬ જાન્યુઆરી ૧૯૫૦ |
| રાજધાની | દિસપુર |
| સૌથી મોટું શહેર | ગૌહાટી |
| જિલ્લાઓ | ૩૫ |
| સરકાર |
|  • ગવર્નર | રક્ષણ આચાર્ય |
|  • મુખ્ય મંત્રી | હિમંત બિશ્વ શર્મા (ભાજપ) |
|  • વિધાન સભા | ૧૨૬ બેઠકો |
|  • લોક સભા | ૧૪ |
|  • હાઇ કોર્ટ | ગૌહાટી હાઇ કોર્ટ |
| વિસ્તાર ક્રમ | ૧૭મો |
| મહત્તમ ઊંચાઇ | ૧૯૬૦ m (૬૪૩૦ ft) |
| ન્યૂનતમ ઊંચાઇ | ૨૫ m (૮૨ ft) |
| વસ્તી (૨૦૧૧) |
|  • કુલ | ૩,૧૨,૦૫,૫૭૬ |
|  • ક્રમ | ૧૫મો |
| સમય વિસ્તાર | UTC+૦૫:૩૦ (IST) |
| ISO 3166 ક્રમ | IN-AS |
| માનવ વિકાસ અંક |  ૦.૫૯૮ (મધ્યમ) |
| HDI ક્રમ | ૧૫મો (૨૦૧૬) |
| સાક્ષરતા | ૭૨.૧૯% (૧૯મો) |
| અધિકૃત ભાષાઓ | આસામી, બોડો અને બંગાળી |
| વેબસાઇટ | assam.gov.in |
|  ૧ એપ્રિલ ૧૯૧૧ના રોજ પ્રથમ વહીવટી સ્થાપના અને પછી બંગાળના ભાગલા પછી આસામ પ્રાંતની રચના. **^[\*]** આસામ બ્રિટિશ ભારતના મૂળ પ્રાંતોમાંનો એક હતું. **^[\*]** આસામની વિધાનસભા ૧૯૩૭થી અસ્તિત્વમાં હતી. |

**આસામ** ઉત્તર પૂર્વી ભારતનું એક રાજ્ય છે. આસામની આજુ બાજુ બીજા બધા ઉત્તર પૂર્વી ભારતીય રાજ્યો છે.તેનું ક્ષેત્રફળ ૭૮,૪૩૮ ચો.કિ.મી. છે. આસામમાં ભારતની ભૂતાન તથા બાંગ્લાદેશ સાથેની સરહદનો હિસ્સો છે.

## આસામ રાજ્યના જિલ્લાઓ

આસામ રાજ્યમાં કુલ ૩૫ જિલ્લાઓ છે.

* ઉત્તર કછર જિલ્લો
* ઓદાલગુરિ જિલ્લો
* કરીમગંજ જિલ્લો
* શહેરી કામરુપ જિલ્લો
* ગ્રામિણ કામરુપ જિલ્લો
* કાર્બી ઓન્ગલોન્ગ જિલ્લો
* કોકરાઝાર જિલ્લો
* ગોલાઘાટ જિલ્લો
* કછર જિલ્લો
* ગોવાલપારા જિલ્લો
* ચરાઇદેવ જિલ્લો
* જોરહટ જિલ્લો
* દિબ્રુગઢ જિલ્લો
* ડિમા હાસાઓ જિલ્લો
* ચિરાન્ગ જિલ્લો
* તામોલપુર જિલ્લો
* તિનસુખિયા જિલ્લો
* દારાંગ જિલ્લો
* દક્ષિણ શાહમારા-માનકાચર જિલ્લો
* ધુબરી જિલ્લો
* ધેમાજી જિલ્લો
* નલબારી જિલ્લો
* નાગાંવ જિલ્લો
* બક્સા જિલ્લો
* બારપેટા જિલ્લો
* બોંગાઇગાંવ જિલ્લો
* બજાલી જિલ્લો
* વિશ્વનાથ જિલ્લો
* મારિગાંવ જિલ્લો
* માજુલી જિલ્લો
* લખિમપુર જિલ્લો
* શિવસાગર જિલ્લો (સિબસાગર)
* શોણિતપુર જિલ્લો
* હૈલાકાંડી જિલ્લો
* હોજાઇ જિલ્લો

## સંદર્ભ

## બાહ્ય કડી

* ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં આસામ.
# ઈસ્ટર

**ઈસ્ટર** એ ખ્રિસ્તી લોકો દ્વારા ઉજવાતો એક તહેવાર છે. આ તહેવાર ઇસુના પિનરુત્થાનની યાદમાં ઉજવવામાં આવે છે. આ તહેવારની તિથિ બદલાતી રહે છે તો પણ ૨૨ માર્ચથી ૨૫ અપ્રિલ વચ્ચેના રવિવારે આ તહેવાર આવતો હોય છે. સંકુલ અર્થમાં ઈસ્ટર રવિવાર પૂરતો જ મર્યાદિત છે, પરંતુ વ્યાપક અર્થમાં તેમાં તેની આગળના પણ ત્રણ દિવસોનો સમાવેશ કરવામાં આવે છે. વિશાળ અર્થમાં ભસ્મ બુધવાર (Ash Wednesday)થી માંડીને ઈસ્ટર પછીના રવિવાર સુધીના ૪૭ દિવસો આ તહેવારમાં સામેલ છે.

દેશ તેમજ ખ્રિસ્તી સંપ્રદાયોને આધારે ઈસ્ટરની ધાર્મિક અને સામાજિક ઉજવણિઓમાં વિવિધતા જોવા મળે છે. જાગરણાં એ સર્વસામાન્ય પ્રથા છે. મીણબત્તી હાથમાં લઈને સરઘસ કાઢવું, સ્નાનસંસ્કાર, બાઇબલના પાઠોનું વાચન, ખ્રિસ્તયજ્ઞ વગેરે ઈસ્ટરની ધાર્મિક પ્રથાઓ છે. ઘણા દેશોમાં શણગારેલા ઈંડા ભેટ આપવાનો રિવાજ છે. ઈંડાનું કવચ તોડીને બચ્ચું બહાર નીકળે એ પ્રક્રિયાને ઇસુના પુનરુત્થાન સાથે સરખાવવામાં આવે છે.

## સંદર્ભો

## બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં ઈસ્ટર.
# ઈસુની ટીકા

નાઝરેથનો ઈસુ એ ખ્રિસ્તી ધર્મની કેન્દ્રિય વ્યક્તિ છે. ખ્રિસ્તીઓ માને છે કે તે દિવ્ય હતો (અને હજી પણ છે), જ્યારે ઇસ્લામ તેને પ્રબોધક, મેસેંજર અને મસિહા માનતા હતા. તે જીવ્યો હોવાનું કહેવાતું હોવાથી, ઘણા જાણીતા વ્યક્તિઓએ ઈસુની ટીકા કરી હતી, જેમાંથી કેટલાક પોતે ખ્રિસ્તીઓ પણ હતાં.

ઈસુ અને ખ્રિસ્તી ધર્મના પ્રારંભિક ટીકાકારોએ બીજી સદીમાં સેલ્સસ અને ત્રીજીમાં પોર્ફાયરીનો સમાવેશ કર્યો હતો. ૧૯ મી સદીમાં, ફ્રેડરિક નિત્શે ઈસુની ખૂબ ટીકા કરી હતી, જેની સલાહો તેઓ જાતીયતા જેવા વિષયોની સારવારમાં "પ્રકૃતિ વિરોધી" માનતા હતા. ઈસુના વધુ સમકાલીન નોંધપાત્ર વિવેચકોમાં આય્ન રેન્ડ, હેક્ટર અવલોસ, સીતા રામ ગોયલ, ક્રિસ્ટોફર હિચન્સ, બર્ટ્રેન્ડ રસેલ અને દયાનંદ સરસ્વતીનો સમાવેશ થાય છે.

## વિષયો દ્વારા ટીકા

### ગુલામી

એવરી રોબર્ટ ડુલ્સે એવો અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે "ઈસુએ પાપને એક પ્રકારની નૈતિક ગુલામી તરીકે વખોડી કાઢી હોવા છતાં, એક સામાજિક સંસ્થા તરીકે ગુલામીની વિરુદ્ધ એક પણ શબ્દ નથી કહ્યું" અને માને છે કે ન્યુ ટેસ્ટામેન્ટના લેખકોએ પણ ગુલામીનો વિરોધ કર્યો ન હતો. *ઇવેન્જેલિકલ ત્રિમાસિકના* પ્રકાશિત તેના પેપરમાં, કેવિન ગિલ્સ નોંધે છે કે ઈસુએ ઘણી વાર ગુલામીનો સામનો કરવો પડ્યો હતો, "પરંતુ ભગવાને ગુલામીની વિરુદ્ધ એક પણ ટીકા કરી ન હતી." ગિલ્સ આ હકીકત તરફ નિર્દેશ કરે છે કે ઈસુએ ગુલામીને મંજૂરી આપી હતી તે દલીલ તરીકે ઉપયોગમાં લેવાય છે.

## ભારતીય લેખકો દ્વારા ટીકા

### દયાનંદ સરસ્વતી

૧૯ મી સદીના તત્ત્વજ્ઞાની અને આર્ય સમાજના સ્થાપક દયાનંદ સરસ્વતીએ પોતાની પુસ્તક *સત્યાર્થ પ્રકાશમાં* ખ્રિસ્તી ધર્મની ટીકા કરી હતી અને ઈસુને "અભણ વંચિત દેશની મહાન વસ્તુ" તરીકે વર્ણવ્યો હતો:

>  "બધા ખ્રિસ્તી મિશનરીઓ કહે છે કે ઈસુ એક ખૂબ જ શાંત અને શાંતિ પ્રેમાળ વ્યક્તિ હતા. પરંતુ હકીકતમાં તે જ ગરમ સ્વભાવનો વ્યક્તિ હતો અને જેણે જંગલી વંશની જેમ વર્તન કર્યું હતું. આ બતાવે છે કે ઈસુ ન તો ભગવાનનો પુત્ર હતો, ન તો તેની પાસે કોઈ ચમત્કારિક શક્તિ હતી. તે પાપોને માફ કરવાની શક્તિ ધરાવતો નહોતો. ન્યાયી લોકો ઈસુ જેવા કોઈ મધ્યસ્થીની જરૂરિયાતમાં ઊભા નથી. ઈસુએ વાદ ફેલાવવા માટે આવ્યો જે વિશ્વમાં દરેક જગ્યાએ ચાલે છે. તેથી, તે સ્પષ્ટ છે કે ખ્રિસ્તનો દેવનો પુત્ર, ભૂતકાળ અને ભવિષ્યનો જાણેલો, પાપનો ક્ષમા કરનાર હોવાનો દગો તેના શિષ્યો દ્વારા ખોટી રીતે ગોઠવવામાં આવ્યો છે, હકીકતમાં, તે એક ખૂબ જ સામાન્ય અજ્ઞાની માણસ હતો, ન તો ભણેલો હતો કે ન તો યોગી હતો. "
>
>

 સરસ્વતીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઈસુ ક્યાં તો એક પ્રબુદ્ધ માણસ નહોતા, અને જો ઈસુ ભગવાનનો પુત્ર હોત, તો તેમના મૃત્યુ સમયે ભગવાન તેને બચાવી શક્યા હોત, અને અંતિમ ક્ષણોમાં તેને તીવ્ર માનસિક અને શારીરિક પીડા સહન ન કરવી હોત. .

 બાઇબલ લખે છે કે સ્ત્રીઓએ ઈસુના પગ પકડ્યા અને તેની પૂજા કરી, તે સવાલ કરે છે:

>  "શું તે તે જ શરીર હતું જેને દફનાવવામાં આવ્યું હતું? હવે તે શરીર ત્રણ દિવસથી દફનાવવામાં આવ્યું હતું, આપણે જાણવું જોઈએ કે તે કેમ સડતું નથી?"
>
>

### સીતા રામ ગોયલ

ઇતિહાસકાર અને હિન્દુ કાર્યકર સીતા રામ ગોયલે ઈસુ પર પશ્ચિમી સામ્રાજ્યવાદ અને હોલોકોસ્ટ પાછળના બૌદ્ધિક લેખક હોવાનો આરોપ લગાવ્યો. ગોએલ આગળ લખે છે કે ઈસુ "અછડતી સામ્રાજ્યવાદી આક્રમણને કાયદેસર બનાવવા માટે કોઈ કલાકૃતિથી વધુ નથી. તે આધ્યાત્મિક શક્તિ અથવા નૈતિક ઉચ્ચતાના પ્રતીક નથી."

રામ ગોએલે "વિખરાયેલા ખ્રિસ્તની સંપ્રદાય" તરીકેની વાતની પણ મજાક કરી હતી, જેના દ્વારા ખ્રિસ્તી સુધારણાવાદ તેમણે પ્રેરિત અત્યાચારી ઐતિહાસિક પરિણામોથી ઈસુના આકૃતિને બચાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો - અને ફક્ત ખરાબ વસ્તુઓ માંથી - જાણે કે મિશનરી ધર્મવિરોધીવાદ અને પશ્ચિમી વિસ્તરણવાદને માત્ર સંયોગ તરીકે અલગ માનવામાં આવશે.

## સંદર્ભ