Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# શ્રેયા ઘોષાલ

| શ્રેયા ઘોષાલ |
| --- |
|  |
| শ্রেয়া ঘোষাল  |
| જન્મ | ૧૨ માર્ચ ૧૯૮૪  દુર્ગાપુર  |
| અભ્યાસ સંસ્થા | * SIES College of Arts, Science, and Commerce
* Atomic Energy Central School
 |
| વ્યવસાય | ગાયક, સંગીતકાર  |
| શૈલી | પોપ સંગીત  |
| પુરસ્કારો | * National Film Award for Best Female Playback Singer (Bairi Piya, For her soulful rendering of the song, ૨૦૦૩)
* National Film Award for Best Female Playback Singer (Dheere Jalna, For her evocative rendition of a song that treads the fine balance between the classical and popular genre of Hindi film music., ૨૦૦૭)
 |

**શ્રેયા ઘોષાલ** ( ૧૨ માર્ચ,૧૯૮૪ - રાવતભાટા, રાજસ્થાન, ભારત) એક ભારતીય પાર્શ્વ ગાયિકા છે. તેણીએ બૉલીવુડના, ક્ષેત્રીય ચલચિત્રો માટે ઘણાં બધાં ગીતો ગાયાં છે અને *કસ્તૂરી* જેવા ભારતીય ધારાવાહિકો માટે પણ તેણીએ પોતાના અવાજમાં ગાયું છે. હિંદી ચલચિત્રો સિવાય, તેણીએ ગુજરાતી, બંગાળી, કન્નડ, મલયાલમ, મરાઠી, પંજાબી, તમિલ તથા તેલુગુ ભાષાનાં ચલચિત્રોમાં પણ ગીતો ગાયેલાં છે.

## જીવન - વૃત્તાંત

### પ્રારંભિક વર્ષ

શ્રેયા ઘોષાલનો જન્મ એક બંગાળી પરિવારમાં થયો. તેણીનું બાળપણ પ્રારંભમાં રાજસ્થાન, કોટા નજીકના એક નાના સરખા કસ્બા રાવતભાટા ખાતે વીત્યું. તેણી એક ઉચ્ચ શિક્ષિત પરિવારમાંથી આવે છે. તેણીના પિતા ભાભા પરમાણુ અનુસંધાન કેંદ્ર ખાતે નાભિકીય ઊર્જા સંયંત્ર એન્જીનિયર તરીકે ભારતીય નાભિકીય ઊર્જા નિગમમાં સેવા બજાવી રહ્યા છે, જ્યારે તેણીની માતા સાહિત્યની સ્નાતકોત્તર છાત્રા છે.

ચાર વર્ષની ઉંમરથી જ શ્રેયા ઘોષાલે હારમોનિયમ પર પોતાની માતા સાથે સંગત કરવા માંડી હતી. તેણીના માતા-પિતાએ તેણીને કોટા ખાતે મહેશચંદ્ર શર્મા પાસે હિંદુસ્તાની શાસ્ત્રીય સંગીતનું વિધિવત શિક્ષણ મેળવવા માટે મોકલી.

બાળક તરીકે ઝી ટીવી પર સા રે ગા મા (હાલમાં સા રે ગા મા પા) કાર્યક્રમ અંતર્ગત *ચિલ્ડ્રન સ્પેશલ એપીસોડ*ની પ્રતિયોગિતાનો ખિતાબ તેણીએ જીતી લીધો હતો. આ સમયે આજના પ્રસિદ્ધ ગાયક સોનૂ નિગમએ આ કાર્યક્રમના યજમાન તરીકે સેવા આપી હતી. કલ્યાણજી (સંગીતકાર), કે જેઓ પ્રતિયોગિતાના નિર્ણાયક હતા.

## સંદર્ભ

## બાહ્ય કડીઓ

* શ્રેયા ઘોષાલ, ઇન્ટરનેટ મૂવી ડેટાબેઝ પર
* શ્રેયા ઘોષાલની વેબસાઇટ સંગ્રહિત ૨૦૧૦-૦૬-૨૦ ના રોજ વેબેક મશિન
# મધુસૂદન ઢાંકી

| મધુસૂદન ઢાંકી |
| --- |
| જન્મની વિગત | (1927-07-31)૩૧ જુલાઈ ૧૯૨૭ પોરબંદર, બ્રિટીશ ભારત |
| મૃત્યુ | ૨૯ જુલાઈ ૨૦૧૬(૨૦૧૬-૦૭-૨૯) (ઉંમર 88) અમદાવાદ, ગુજરાત, ભારત |
| વ્યવસાય | સ્થાપત્યવિદ અને કળા ઇતિહાસકાર |

**મધુસૂદન અમીલાલ ઢાંકી** (૩૧ જુલાઈ ૧૯૨૭ – ૨૯ જુલાઈ ૨૦૧૬) ભારતના ગુજરાત રાજ્યસ્થિત સ્થાપત્યવિદ અને કળા ઇતિહાસકાર હતા. તેમણે ભારતીય મંદિર સ્થાપત્ય, જૈન સાહિત્ય અને કળા ઉપર ઘણું લખ્યું હતું.

## જીવન

ઢાંકીનો જન્મ ૩૧ જુલાઈ ૧૯૨૭ના રોજ ગુજરાતના પોરબંદર વિસ્તારમાં થયો હતો. તેમણે પોરબંદર ખાતે પ્રાથમિક અને માધ્યમિક શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું હતું. તેમની અટક પોરબંદર નજીક આવેલા તેમના મૂળ વતન ઢાંક પરથી હતી. તેઓ ભૂસ્તરશાસ્ત્ર અને રસાયણશાસ્ત્ર વિષયમાં ફર્ગ્યુસન કોલેજ, પુણેમાંથી સ્નાતક થયા. તેમણે થોડા સમય માટે સેન્ટ્રલ બેન્ક સાથે કામ કર્યું. તેમણે ત્રણ વર્ષ બાગાયતના ક્ષેત્રમાં સંશોધન કામ કર્યું હતું. ૧૯૫૧માં તેમણે પોરબંદર ખાતે પુરાતત્વ સંશોધન મંડળની સ્થાપના કરી. તેમણે ભારતીય શાસ્ત્રીય સંગીત પર પણ સંશોધનો કર્યા હતા. તેમણે ગીતાબેન સાથે લગ્ન કર્યા હતા. તેમણે ડિરેક્ટર ઓફ રીસર્ચ તરીકે અમેરિકન સેન્ટર ફોર આર્ટ એન્ડ આર્કિયોલોજી, ગુડગાંવમાં ૧૯૭૬થી ૧૯૯૬ સુધી સેવા આપી હતી અને ડિરેક્ટર એમેરીટસ, રીસર્ચ તરીકે એ જ સંસ્થામાં ૨૦૦૫ સુધી સેવા આપી હતી. તેમણે આધુનિક સોમનાથ મંદિરના બાંધકામમાં પણ ફાળો આપ્યો હતો.

તેઓ ટૂંકી બીમારી પછી તેમના નારણપુરા, અમદાવાદ ખાતે આવેલા નિવાસસ્થાને ૨૯ જુલાઈ ૨૦૧૬ના રોજ મૃત્યુ પામ્યા.

## સર્જન

તેમણે સ્થાપત્ય અને કલા ઇતિહાસ, ખાસ કરીને ભારતીય મંદિર સ્થાપત્ય પર વ્યાપક લખ્યું હતું. તેમણે ૨૫ પુસ્તકો, ૩૨૫ સંશોધનલેખો અને ૪૦૦ અન્ય લેખો લખ્યા હતા. તેમણે જૈન સાહિત્ય પર ઘણું લખ્યું હતું. તેઓ તેમના *ભારતીય મંદિર સ્થાપત્ય* પર લખેલ ચૌદ ગ્રંથોની શ્રેણી માટે જાણીતા છે.

તેમના પુસ્તકોમાં *ધ અમ્બ્રોઇડરી એન્ડ બીડવર્ક ઓફ કચ્છ એન્ડ સૌરાષ્ટ્ર* (૧૯૬૬), *ધ રીડલ ઓફ સોમનાથ* (૧૯૭૪), *ધ ઇન્ડિયન ટેમ્પલ ફોર્મ્સ ઇન કર્ણાટક ઇન્સક્રીપ્શન એન્ડ આર્કીટેક્ચર* (૧૯૮૭), માઈકલ મીસ્ટર સાથે *એન્સાયક્લોપેડિયા ઓફ ઇન્ડિયન ટેમ્પલ આર્કીટેક્ચર*, *ધ ઇન્ડિયન ટેમ્પલ ટ્રેસરી* (૨૦૦૫), *કોમ્પ્લેક્ષીટી સરાઉન્ડ ધ વિમલવસહી ટેમ્પલ એટ માઉન્ટ આબુ* (૧૯૮૦), *અર્હત પાર્શ્વ એન્ડ ધરણેન્દ્ર નેક્સસ*, *નિર્ગ્રંથ ઐતિહાસિક લેખ-સમુચ્ચય*, *પ્રોફેસર નિર્મળ કુમાર બોઝ એન્ડ હીસ કન્ટ્રીબ્યુશન ટુ ઇન્ડિયન ટેમ્પલ આર્કીટેક્ચર*, *ધ પ્રતિષ્ઠા-લક્ષણસમુચ્ચય એન્ડ ધ આર્કીટેક્ચર ઓફ કલિંગ* (૧૯૯૮), *ધ ટેમ્પલ્સ ઇન કુંભારિયા* (૨૦૦૧), *સપ્તક* (૧૯૯૭), *શનિમેખલા,* *તામ્ર શાસન* (૨૦૧૧)નો સમાવેશ થાય છે. આ પૈકી છેલ્લા બે પુસ્તકો કાલ્પનિક કથા છે.

## સન્માન

તેમને *એશિયાટિક સોસાયટી ઓફ બોમ્બે* દ્વારા *કેમ્પબેલ મેમોરિયલ ગોલ્ડ મેડલ* એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.તેમને ૨૦૧૦માં રણજિતરામ સુવર્ણ ચંદ્રક એનાયત થયો હતો. ૨૦૧૦માં તેમને પદ્મભૂષણથી સન્માનવામાં આવેલા હતા. તેમને ૧૯૭૪માં કુમાર સુવર્ણ ચંદ્રક મળ્યો હતો. તેમને ઉમા-સ્નેહરશ્મિ પુરસ્કાર પણ મળેલ હતું. તેમને ગુજરાત ઇતિહાસ પરિષદ દ્વારા લાઇફટાઇમ એચિવમેન્ટ એવોર્ડ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભ
# શાહબુદ્દીન રાઠોડ

| પદ્મશ્રી શાહબુદ્દીન રાઠોડ |
| --- |
| શાહબુદ્દીન રાઠોડ |
| જન્મની વિગત | ૯ ડિસેમ્બર, ૧૯૩૭ થાન, સુરેન્દ્રનગર |
| રાષ્ટ્રીયતા | ભારતીય |
| નાગરિકતા | ભારતીય |
| શિક્ષણ | બી.એ., બી.એડ. |
| વ્યવસાય | હાસ્ય કલાકાર (૧૯૭૧-હાલ પર્યંત), લેખક, શિક્ષક (૧૯૫૮-૧૯૭૧), મુખ્ય શિક્ષક (૧૯૭૧-૧૯૯૬) |
| સંતાનો | ૪ |
| સન્માનો | પદ્મશ્રી |
| વેબસાઇટ |  |

**શાહબુદ્દીન રાઠોડ** ગુજરાતના જાણીતાં હાસ્ય કલાકાર અને હાસ્ય લેખક છે. તેઓ તેમની આગવી શૈલી માટે જાણીતા છે.

## સર્જન

તેમણે ૧૩ પુસ્તકો ગુજરાતીમાં અને ૧ પુસ્તક હિંદીમાં લખ્યું છે. તેમનાં પુસ્તકોમાંથી ચાર બીજાં પુસ્તકો ડો. જગદીશ ત્રિવેદીએ સંપાદન કર્યા છે.

### હાસ્ય પુસ્તકો

| નામ | વર્ષ | પ્રકાશક |
| --- | --- | --- |
| મારે ક્યાં લખવું હતુ? | ૧૯૯૫ | પ્રવીણ પ્રકાશન |
| હસતાં-હસાવતાં | ૨૦૧૫ | પ્રવીણ પ્રકાશન |
| અણમોલ આતિથ્ય | ૧૯૯૭ | પ્રવીણ પ્રકાશન |
| સજ્જન મિત્રોનાં સંગાથે | ૨૦૧૪ | પ્રવીણ પ્રકાશન |
| દુ:ખી થવાની કળા | ૨૦૧૫ | પ્રવીણ પ્રકાશન |
| શૉ મસ્ટ ગો ઓન |  |  |
| લાખ રુપિયાની વાત |  |  |
| દેવુ તો મર્દ કરે |  |  |
| મારો ગધેડો ક્યાય દેખાય છે? |  |  |
| હાસ્યનો વરઘોડો |  |  |
| અમે મહેફીલ જમાવી છે | ૨૦૧૧ | આર.આર.શેઠ |
| સબસે ઊંચી પ્રેમસગાઈ | ૨૦૧૧ | આર.આર.શેઠ |
| વાહ દોસ્ત વાહ | ૨૦૧૧ | આર.આર.શેઠ |
| दर्पण जुठ न बोले (हिन्दी) |  |  |

## સંદર્ભ

## બાહ્ય કડીઓ

* સ્પિકબિન્દાસ.કોમ પર ઇન્ટરવ્યુ
* વનેચંદનો વરઘોડો યુટ્યુબ પર
* શાહબુદ્દીન રાઠોડ - હાસ્યનો મુકાબલો ૧ યુટ્યુબ પર
* શાહબુદ્દીન રાઠોડ અમદાવાદ ખાતે જીવંત પ્રસારણ ભાગ: ૧ થી ૬ યુટ્યુબ પર
# ખલીલ ધનતેજવી

| ખલીલ ધનતેજવી |
| --- |
| ખલીલ ધનતેજવી |
| જન્મ | ખલીલ ઇસ્માઇલ મકરાણી (1935-12-12)૧૨ ડિસેમ્બર ૧૯૩૫ ધનતેજ |
| મૃત્યુ | ૪ એપ્રિલ ૨૦૨૧(૨૦૨૧-૦૪-૦૪) (ઉંમર 85) વડોદરા |
| અંતિમ સ્થાન | વડોદરા |
| વ્યવસાય | કવિ, લેખક, પત્રકાર, પ્રેસ અને ચલચિત્ર નિર્માતા |
| ભાષા | ગુજરાતી, ઉર્દૂ |
| રાષ્ટ્રીયતા | ભારત |
| શિક્ષણ | ધોરણ ૪ |
| નોંધપાત્ર પુરસ્કારો | * કલાપી પુરસ્કાર (૨૦૦૪)
* વલી ગુજરાતી ગઝલ એવોર્ડ (૨૦૧૩)
* નરસિંહ મહેતા એવોર્ડ (૨૦૧૯)
* પદ્મશ્રી પુરસ્કાર (૨૦૨૨)
 |
| સહી |  |

**ખલીલ ધનતેજવી** (મૂળ નામ: ખલીલ ઇસ્માઇલ મકરાણી) ‍ગુજરાતી અને ઉર્દૂ ગઝલકાર હતા.

## જીવન

ખલીલ ધનતેજવી મનોજ ખંડેરિયા સાથે
તેમનો જન્મ વડોદરા જિલ્લાના ધનતેજ ગામમાં ૧૨ ડિસેમ્બર ૧૯૩૫ના રોજ થયો હતો. તેમણે ૪ ધોરણ સુધીનું જ શિક્ષણ મેળવ્યું હતું.

ખલીલ ધનતેજવી સાહિત્યની સાથે સાથે પત્રકારત્વ, પ્રિન્ટિંગ પ્રેસ અને ચલચિત્ર નિર્માણ સાથે સંકળાયેલા હતા.

૪ એપ્રિલ ૨૦૨૧ના રોજ વડોદરા ખાતે તેમનું અવસાન થયું હતું.

## સર્જન

તેમનું કેટલુંક સર્જન નીચે પ્રમાણે છે.

### ગઝલસંગ્રહ

* *સાદગી*
* *સારાંશ* (૨૦૦૮)
* *સરોવર* (૨૦૧૮)
* *સોગાત*
* *સૂર્યમુખી*
* *સાયબા*
* *સાંવરિયો*
* *સગપણ*
* *સોપાન*
* *સારંગી*

### નવલકથા

* *ડો. રેખા* (૧૯૭૪)
* *તરસ્યાં એકાંત* (૧૯૮૦)
* *મીણની આંગળીએ સૂરજ ઊગ્યો* (૧૯૮૪)
* *લીલા પાંદડે પાનખર* (૧૯૮૬)
* *સન્નાટાની ચીસ* (૧૯૮૭)
* *સાવ અધૂરા લોક* (૧૯૯૧)
* *લીલોછમ તડકો* (૧૯૯૪)

## પુરસ્કારો

તેમને ૨૦૦૪માં કલાપી પુરસ્કાર અને ૨૦૧૩માં વલી ગુજરાતી ગઝલ પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો. ૨૦૧૯માં તેમને નરસિંહ મહેતા પુરસ્કાર પ્રાપ્ત થયો હતો. સાહિત્ય અને શિક્ષણ ક્ષેત્રે તેમના યોગદાન બદલ તેમને ૨૦૨૨ માં ભારત સરકાર દ્વારા મરણોપરાંત પદ્મશ્રી નાગરિક સન્માનથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

## સંદર્ભ

## બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાતી પ્રતિભા પરિચય પર ખલીલ ધનતેજવી
# તુષાર શુક્લ

| તુષાર દુર્ગેશભાઈ શુક્લ |
| --- |
|  |
| જન્મની વિગત |  (૧૯૫૫-૦૬-૨૯) ૨૯ જૂન ૧૯૫૫ અમદાવાદ,ગુજરાત, ભારત |
| શિક્ષણ | ગુજરાતી અને અંગ્રેજી સાહિત્યમાં માસ્ટર્સ ડિગ્રી (ગુજરાતે યુનિવર્સીટી), એલ. એલ. બી. |
| શિક્ષણ સંસ્થા | સેંટ ઝેવીયર્સ કૉલેજ, અમદાવાદ, ગુજરાત યુનિવર્સિટી |
| વ્યવસાય | કવિ, સર્જક, ગીતકાર, નાટ્યલેખક, મિડિયા વ્યક્તિત્વ |
| નોંધપાત્ર કાર્ય | *તારી હથેળીને*, *મારો વરસાદ*, *પૂછીને થાય નહિ પ્રેમ* |
| માતા-પિતા | * દુર્ગેશ શુક્લ (પિતા)
 |
| પુરસ્કારો | પદ્મશ્રી (૨૦૨૫) |

**તુષાર દુર્ગેશભાઈ શુક્લ** (જન્મ ૨૯ જૂન ૧૯૫૫) એક ભારતીય કવિ, લેખક અને મીડિયા વ્યક્તિત્વ છે. તેઓ ગુજરાતી સાહિત્ય અને સંસ્કૃતિમાં તેમના યોગદાન માટે જાણીતા છે. તેમને ૨૦૨૫માં સાહિત્ય અને શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં તેમના યોગદાન માટે ભારતના ચોથા સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.

## પ્રારંભિક જીવન અને શિક્ષણ

તુષાર શુક્લનો જન્મ સાહિત્યિક પૃષ્ઠભૂમિ ધરાવતા પરિવારમાં થયો હતો. તેમના પિતા દુર્ગેશ શુક્લ ગુજરાતી નાટ્યકાર, લેખક અને કવિ હતા. તેમણે અમદાવાદની સ્વસ્તિક શિશુ વિહાર સ્કૂલમાંથી ગુજરાતી માધ્યમમાં શાળાકીય શિક્ષણ પૂર્ણ કર્યું હતું. તેમણે સેન્ટ ઝેવિયર્સ કૉલેજ, અમદાવાદ ખાતે ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવ્યું. જ્યાં તેમણે ગુજરાતી અને અંગ્રેજી સાહિત્યનો અભ્યાસ કર્યો. ત્યારબાદ ગુજરાત યુનિવર્સિટીની સ્કૂલ ઑફ લેંગ્વેજીઝમાંથી માસ્ટર ડિગ્રી મેળવી. તેમણે એલ. એલ. બી. ની ડિગ્રી પણ મેળવી હતી પણ વકીલાત કરી ન હતી.

## કારકિર્દી

### ઑલ ઈન્ડિયા રેડિયો

તેમણે ઑલ ઈન્ડિયા રેડિયો (આકાશવાણી) સાથે જોડાઈ વ્યાપક કારકિર્દી બનાવી, અહીં તેમણે ઉદ્ઘોષક તરીકે કારકિર્દીની શરૂઆત કરી હતી. તેમણે આકાશવાણી પર લોકપ્રિય કાર્યક્રમોનું સંચાલન કર્યું, બાળકો અને યુવાનો માટે કાર્યક્રમોનું નિર્માણ કર્યું, જેમાં 'શાણાભાઈ અને શકરાભાઈ' નો સમાવેશ થાય છે. તેઓ આકાશવાણીના રાજકોટ સ્ટેશનના ડિરેક્ટર તરીકે નિવૃત્ત થયા હતા.

### સાહિત્યિક કૃતિઓ

તેમણે લખેલા ૩૦ થી વધુ પુસ્તકો પ્રકાશિત થયા છે, જેમાં મુખ્યત્વે કવિતાઓ, પારિવારિક મુદ્દાઓ અને સામાજિક અવલોકનોના વિષયો ધરાવતા નિબંધોનો સ્માવેશ છે. તેમના કાવ્યસંગ્રહોમાં તારી હથેળી ​​ને, મારો વરસાદ, પૂછીને થાય નહિ પ્રેમ, મન મસ્તી અને મોટર સાયકલ તથા આશકાનો સમાવેશ થાય છે. તેમના કવિતા સંગ્રહોમાં *તારી હથેળીને, મારો વરસાદ , પુછીને થાય નહીં પ્રેમ, મન મસ્તી, મોટર સાયકલ* અને *આશ્કા*નો સમાવેશ થાય છે. તેમની કવિતાઓ ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રના પાઠ્યપુસ્તકોમાં લેવામાં કરવામાં આવી છે. તેમણે *ગુજરાત સમાચાર* અને દિવ્ય ભાસ્કર જેવા ગુજરાતી અખબારોમાં કટારલેખક તરીકે પણ યોગદાન આપ્યું છે.

### મીડિયા અને અન્ય યોગદાન

તેમણે ટેલિવિઝન કાર્યક્રમો અને ગુજરાતી ફિલ્મો માટે ગીતો અને સંવાદો પણ લખ્યા છે. કવિતા કૃષ્ણમૂર્તિ, રૂપકુમાર રાઠોડ, શ્યામલ મુન્શી, આરતી મુન્શી, મિત્તલ સિંહ અને ભૂપિંદર સિંહ સહિત કેટલાક જાણીતા ગાયકોએ તેમના ગીતો ગાયા છે. સંગીતની જોડી શ્યામલ-સૌમીલે તેમની કવિતાઓ ધરાવતી એક વિશેષ સીડી બહાર પાડી હતી.

તેઓ *'બે યાર*', '*શુભારંભ*', 'વિટામિન શી' અને 'લવની ભવાઈ' જેવી ગુજરાતી ફિલ્મોમાં મહેમાન કલાકાર તરીકે પણ જોવા મળ્યા છે. તેઓ ગુજરાત યુનિવર્સિટી અને એલ. જે. કૉલેજના આર. જે. તાલીમ કેન્દ્રમાં પત્રકારત્વ શીખવે છે અને ઑલ ઇન્ડિયા રેડિયોના પ્રાદેશિક તાલીમ કેન્દ્રમાં તાલીમ પૂરી પાડે છે.

## સર્જન

* *તારી હથેળીને* (કવિતા)
* *મારો વરસાદ* (કવિતા)
* *પૂછીને થાય નહિ પ્રેમ* (કવિતા)
* *કૉફી બ્રેક* (નિબંધો)
* *કંકુનો સૂરજ*
* *લેમન ટી* (નિબંધો)

## આ પણ જુઓ

* ગુજરાતી ભાષાના લેખકોની યાદી

## સંદર્ભો
# કુઆલા લંપુર

**કુઆલા લંપુર** (**KL**), સત્તાવાર રીતે **કુઆલાલંપુરનો સંઘીય વિસ્તાર**, મલેશિયાની રાજધાની અને સંઘીય વિસ્તાર છે. તે દેશનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું શહેર છે, જે 243 km2 (94 sq mi) ક્ષેત્રફળને આવરી લે છે. તેની વસ્તી ૨૦૨૪ સુધીમાં ૨૦ લાખ હતી. ગ્રેટર કુઆલાલંપુર, જેને ક્લાંગ ખીણ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે ૨૦૨૪ સુધીમાં ૮૦ લાખ લોકોનો શહેરી સમૂહ હતો. તે વસ્તી અને આર્થિક વિકાસ બંનેમાં દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના સૌથી ઝડપથી વિકસતા મહાનગરીય પ્રદેશોમાંનો એક છે.

આ શહેર મલેશિયાના સાંસ્કૃતિક, નાણાકીય, પ્રવાસન, રાજકીય અને આર્થિક કેન્દ્ર તરીકે સેવા આપે છે. તેમાં મલેશિયાની સંસદ એટલે કે દીવાન રકાયત અને દીવાન નેગારા આવેલા છે. રાજાનું સત્તાવાર નિવાસસ્થાન ઈસ્તાના નેગારા પણ આ શહેરમાં આવેલું છે.

કુઆલા લંપુરનો સૌપ્રથમ ૧૮૫૭ની આસપાસ આ પ્રદેશની ટીનની ખાણોને સેવા આપતા નગર તરીકે વિકાસ થયો હતો. ૧૯મી સદીના અંતમાં યાપ આહ લોય અને ફ્રેન્ક સ્વેટેનહામ જેવા મહત્વપૂર્ણ વ્યક્તિઓએ શહેરના પ્રારંભિક વિકાસમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી. તે ૧૮૮૦ થી ૧૯૭૮ સુધી સેલાન્ગોરની રાજધાની તરીકે સેવા આપતું હતું. કુઆલાલંપુર મલાયા સંઘ અને તેના અનુગામી મલેશિયાની સ્થાપક રાજધાની હતી. આ શહેર મલેશિયાની સંઘીય સરકાર વહીવટી અને ન્યાયિક શાખાઓનું કેન્દ્ર રહ્યું, જ્યાં સુધી તેને ૧૯૯૯ની શરૂઆતમાં પુત્રજય સ્થાનાંતરિત કરવામાં ન આવ્યું. જોકે, રાજકીય સંસ્થાઓના કેટલાક વર્ગો હજુ પણ કુઆલાલંપુરમાં જ છે. આ શહેર મલેશિયાના ત્રણ સંઘીય પ્રદેશોમાંનું એક છે, જે દ્વીપકલ્પીય મલેશિયા મધ્ય પશ્ચિમ કિનારે સેલાન્ગોર રાજ્યની અંદર ઘેરાયેલું છે.

કુઆલા લંપુરને ૨૦૧૯માં માસ્ટરકાર્ડ ડેસ્ટિનેશન સિટીઝ ઈન્ડેક્સ પર વિશ્વમાં છઠ્ઠા સૌથી વધુ મુલાકાત લેવાયેલા શહેર તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું હતું. આ શહેરમાં વિશ્વના દસ સૌથી મોટા શોપિંગ મોલ્સમાંથી ત્રણ આવેલા છે. ઇકોનોમિસ્ટ ઇન્ટેલિજન્સ યુનિટ ગ્લોબલ લાઇવેબિલિટી રેન્કિંગ માટે કુઆલા લંપુર વિશ્વમાં ૭૦મા ક્રમે અને અગ્નિ એશિયામાં ૨જા ક્રમે છે. કેપીએમજી લીડિંગ ટેક્નોલોજી ઇનોવેશન હબ ૨૦૨૧માં સિંગાપુર પછી કુઆલા લંપુર દક્ષિણપૂર્વ એશિયાના બીજા ક્રમે છે. કુઆલા લંપુરને યુનેસ્કો દ્વારા વર્લ્ડ બુક કેપિટલ ૨૦૨૦ નામ આપવામાં આવ્યું હતું. ૨૦૨૫માં કુઆલા લંપુર દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં સિંગાપોર પછી બીજા ક્રમે અને *ઓક્સફર્ડ ઇકોનોમિક પેપર્સ* ગ્લોબલ સિટીઝ ઈન્ડેક્સ દ્વારા વિશ્વમાં ૭૯મા ક્રમે હતું.

## આ પણ જુઓ

* મનિલા, ફિલિપાઇન્સની રાજધાની
* પટાયા, થાઇલેન્ડનું પર્યટન સ્થળ

## સંદર્ભો
# પારસી

પારસીઓ ઈરાનમાં વિધર્મીઓના ત્રાસ સામે ધર્મનું રક્ષણ કરવું અશકય લાગતાં આશરે ૧૩૫૦ વર્ષ પહેલાં ઇ.સ. ૭૧૧ માં ભારત આવ્યા. ભારત સાથેના વેપારને લીધે તેઓ ભારત વિશે જાણતા હતા. તેથી સૌપ્રથમ તેઓ ઇ.સ. ૭૬૬ની આસપાસ દીવ બંદરે ઉતર્યા. જયાં તેમણે ૧૯ વર્ષ ગાળ્યાં. ત્યાં પોર્ટુગીઝોના હુમલાથી કંટાળીને ઇ.સ. ૭૮૫માં દરિયાઈ માર્ગે સંજાણ બંદરે ઉતર્યા.

આ વખતે ગુજરાતમાં જાદી રાણાનું રાજ હતું. પારસીઓના વડાએ રાજયાશ્રય માટે રાણા પાસે પ્રતિનિધિમંડળ મોકલ્યું. રાણાએ પ્રત્યુત્તર રૂપે દૂધથી ભરેલો છલોછલ પ્યાલો મોકલ્યો. આ દ્વારા રાણા એ સૂચવવા માગતા હતા કે અમારી વસતી વધારે છે એટલે અમે તમને વસાવી શકીએ તેમ નથી. પ્યાલો લઈને પ્રતિનિધિમંડળ એમના અગ્રણી પાસે પહોંરયું. તેઓ સમજદાર હતા. તેમણે પ્યાલામાં ધીરે ધીરે સાકર ભેળવી. તે ઓગળી ગઈ. તે જ પ્યાલો લઈને ફરીથી પ્રતિનિધિમંડળને રાણા પાસે મોકલ્યું. રાણો ચતુર હતો. એણે દૂધ ચાખી જૉયું તો દૂધ મીઠું લાગ્યું. રાણાને પ્રત્યુત્તર મળી ગયો કે અમે અહીં દૂધમાં સાકરની પેઠે ભળી જઈશું.’ રાણાએ એમને વસવાટની છૂટ આપી. એ સમયના સંજાણના રાણાને પારસીઓએ દુધના પ્યાલામાં સાકર ભેળવી, પારસી લોકોને રાજ્યમાં રહેવા દેવા સમજાવ્યા હતા.

પારસીઓ ઇરાનથી જે પવિત્ર અગ્નિ લઈને આવ્યા હતા તેની વલસાડ જિલ્લાના પારડી તાલુકાના ઉદવાડા ગામમાં સ્થાપના કરી. જેને *આતશ બહેરામ* કહેવામાં આવે છે. ભારતમાં આઠ આતશ બહેરામ છે. ૧ ઉદવાડામાં, ૨ સુરતમાં, ૧ નવસારીમાં અને ૪ મુંબઈમાં. આતશ બહેરામના દરજજા અલગ અલગ હોય છે. અગ્નિસ્થાનને અગિયારી કહેવાય છે.

પારસી સમાજ ફાસ્લિસ, કાદિમ્સ અને સહેન્સાહિસ એમ ત્રણ સંપ્રદાયમાં વહેંચાઈ ગયો હતો. તેમાંથી ફાલ્સિસ લોકો વસંતઋતુના પ્રથમ દિવસે નવરોઝની ઉજવણી કરે છે, જે રાજા દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી હતી. બાકીના બે સંપ્રદાયો બે નવા વર્ષની ઉજવણી કરે છે એક જમશેદી નવરોજના દિવસે અને બીજા ભારતમાં જ્યારે આવ્યા તે દિવસે નવા વર્ષની ઉજવણી કરે છે. તેમના ઘણા રીત રીવાજો સ્થાનિક રીત રીવાજો સાથે ભળી ગયા છે, તેમ છતાં તેમની પરંપરા હજી અકબંધ છે.

## સંદર્ભ

## બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં પારસી.
# જિદ્દુ કૃષ્ણમૂર્તિ

| જિદ્દુ કૃષ્ણમૂર્તિ |
| --- |
|  |
| జిడ్డు  |
| જન્મ | c. ૧૨ મે ૧૮૯૫   મદનપલ્લે (બ્રિટીશ ભારત)  |
| મૃત્યુ | ૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૬  |
| અભ્યાસ સંસ્થા | * Paris-Sorbonne (1971–2018)
 |
| વ્યવસાય | તત્વજ્ઞાની  |
| કાર્યો | See Jiddu Krishnamurti bibliography  |
| વેબસાઇટ |   |

**જિદ્દુ કૃષ્ણમૂર્તિ** એક દાર્શનિક ,પ્રવચનકાર અને લેખક હતા.વીસમી સદીના મહાન તત્ત્વચિંતક, ભારતમાં જન્મ લઈને તે કેલિફોર્નિયામાં સ્થિર થયા પણ તેમના ચિંતનનો લાભ વિશ્વભરના લોકો લેતા રહ્યા. કોઈ વાદ, વિચાર, સંઘ કે સંપ્રદાયમાં તેમનું ચિંતન કુંઠિત કરવાને બદલે તેમણે સદૈવ ચર્ચા અને સંવાદને પ્રાધાન્ય આપ્યું. બધેથી અહમને નાબૂદ કરવાની ઇચ્છાને લઈને તે વિશાળ જનસમુદાયના હ્રદયમાં સ્થાન પામ્યા.

## જીવન

વિશ્વમાં આધ્યાત્મનો પ્રભાવ પાડનાર ભારતીય દાર્શનિક જે.કૃષ્ણમૂર્તિનો જન્મ ૧૨ મે ૧૮૯૫માં દક્ષિણ ભારતના મદનપલ્લી ગામમાં થયો હતો.તેઓ એક સંવેદનશીલ અને અસ્વસ્થ બાળક હતા. તેમના પિતા નારાયણૈયા રેવન્યુ ખાતામાં નોકરી કરતાં હતા. માતા સંજીવમ્મા કૃષ્ણભક્ર્ત અને ધાર્મિક હતા.

જે.કૃષ્ણમૂર્તિ શાળામાં અંતર્મુખી અને શરમાળ સ્વભાવના વિદ્યાર્થી હતા. ડો.એની બેસન્ટે તેમને ૬ માર્ચ , ૧૯૧૦ના રોજ શિક્ષણ માટે પસંદ કર્યા હતા.આઘ્યાત્મિક તાલીમ દરમિયાન તેમણે 'શ્રી ગુરુ ચરણે' પુસ્તિકા લખી.

## સંદેશ

વિશ્વભરમાં પથરાયેલી થિયોસોફીની સંસ્થાઓમાંની એક “ઓર્ડર ઓફ ધ સ્ટાર ઇન ધ ઈસ્ટ”નું અધ્યક્ષપદ જે.કૃષ્ણમૂર્તિને તરુણાવસ્થામાં જ અપાયું. પરંતુ જીવનની અંતજ્યોર્તિના દર્શન કરી ચૂકેલા કૃષ્ણમૂર્તિએ આ પદનો ત્યાગ કરી ઈંગ્લેન્ડ, અમેરિકા, અને ભારતમાં તેમણે એવી શિક્ષણ સંસ્થાઓનું નિર્માણ કર્યું કે જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ સંયમ અને સર્વાંગી શિક્ષણમાં રસ કેળવે અને જાહેર કર્યું કે ‘સત્ય એક પાથ વગરની જમીન છે. માનવી માત્ર સત્યનો અનુયાયી છે. સત્ય દ્વારા સમજણ પ્રાપ્ત થાય છે, સત્ય શોધવું હોય તો કુંઠિત મનની સીમાઓથી પાર જવું જોઈએ. તેઓ કોઇની પણ કંઠી બાંધવાની ના પડતાં હતા, પોતાની પણ નહી.

તેઓ કહેતા કે “માત્ર પુસ્તકનું શિક્ષણ ભરોસાપાત્ર નથી ભરોસો આંતરમાંથી આવવો જોઈએ". "તમે તમારી સ્વ-અગત્યતા વધારી ન દેતા, ધન, કીર્તિનો ઢગલો ન કર્યા કરતા. જીવનને સુવર્ણ બનાવવાને બદલે તમે ભંગારના પતરાની જેમ કથીર બનાવી નાખો છો."

તેઓ મનોવૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિ,મનની પ્રકૃતિ,ધ્યાન,માનવ સંબંધો, સમાજ વગેરેમાં સકારાત્મક પરીવર્તન કેવી રીતે લાવી શકાય તેના નિષ્ણાત હતા. તેઓ હમેશા કહેતા કે દરેક મનુષ્યને માનસિક ક્રાંતિની જરૂર છે.અને આવી ક્રાંતિ કોઈ બાહ્ય પરિબળ દ્વારા શકય નથી પછી ભલે તે ધાર્મિક,સામાજિક કે રાજકીય હોય.

## કાર્યો

તેમના ભાષણો ,સંવાદ,પત્ર,રોજનીશીએ સઘળું ૭૦ પુસ્તકોમાં સમાવિષ્ટ શિક્ષણ અને સંસ્કાર પરના એમના ગ્રંથોએ વિશ્વભરના બૌદ્ધિકોને એક નવો જ રાહ ચીંધ્યો હતો.તેમણે જીવનની મુક્ત અને પરમ દશાનું બયાન કરતી પ્રસાદ પ્રેરિત કવિતાઓ લખી છે. ઋષિવેલી-આધ્ર, રાજઘાટ બેસન્ટ શાળા તથા બ્રોકવૂડ પાર્ક જેવા સ્થળે તેમના વિચરકોને કાર્યાન્વિત કરતી શાળાઓ છે. તેઓ સ્વિટઝરલેંડમાં રહી, ચર્ચાઓ માટે વિશ્વપ્રવાસ કરતા. શ્રોતાને વિચારતો કરનારી સાદી, સરળ અંગ્રેજીમાં થયેલી પ્રવચન પરિચર્ચાઓના ધ્વનિ-મુદ્રણ પરથી ગ્રંથો બન્યા છે. ગુજરાતીમાં પણ તે ભાષાંતરિત થયા છે. તેજસ્વી આંખો અને સોહામણું વ્યક્તિત્વ ધારાવતા આ અકિંચન આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતકે અગણિત જનોને પોતાની જીવનદ્રષ્ટિ વિકસાવવામાં અને પોતાની સમજના શિષ્ય બનાવવામાં સહાય કરી.

## અવસાન

૧૭ ફેબ્રુઆરી ૧૯૮૬ના રોજ અમેરિકના કેલિફોર્નિયા રાજયના ઑ' હેર નગરમાં તેમનું અવસાન થયું.

## સંદર્ભો
# વેલ્લોર જિલ્લો

**વેલ્લોર જિલ્લો** ભારત દેશના દક્ષિણ ભાગમાં આવેલા તમિલનાડુ રાજ્યના ૩૨ જિલ્લાઓ પૈકીનો એક જિલ્લો છે. વેલ્લોર જિલ્લાનું મુખ્ય મથક વેલ્લોર શહેર ખાતે આવેલું છે.

## બાહ્ય કડીઓ

* વેલ્લોર જિલ્લાનું અધિકૃત વેબસાઇટ સંગ્રહિત ૨૦૧૧-૦૯-૦૩ ના રોજ વેબેક મશિન
* તિરુપટ્ટુર વિશે માહિતી સંગ્રહિત ૨૦૦૭-૦૯-૨૮ ના રોજ વેબેક મશિન