Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# વેબેક મશિન

વેબેક મશિન|  |
| પ્રકાર | સંગ્રહ |
| વિસ્તાર | સમગ્ર વિશ્વમાં (ચીન સિવાય) |
| માલિક | ઈન્ટરનેટ આર્કાઇવ |
| વેબસાઇટ | web.archive.org |
| નોંધણી | વૈકલ્પિક |
| શરૂઆત | May 1996 (1996-05) (અંગત) October 24, 2001 (2001-10-24) (જાહેર) |
| હાલની સ્થિતિ | સક્રિય |
| પ્રોગ્રામિંગ ભાષામાં લખાયેલ | જાવા, પાયથોન |

**વેબેક મશિન** (અંગ્રેજી: Wayback Machine) એ એક વેબસાઇટ છે. આ વેબસાઇટ એક ડિજિટલ દફતરખાનું છે. આ વેબસાઇટ વર્લ્ડ વાઈડ વેબ, એટલે કે ઇન્ટરનેટ પર અન્ય વેબસાઇટની માહિતીનો સમયાંતરે સંગ્રહ કરવાનું કામ કરે છે, જેને વેબસાઇટ બંધ થઇ જાય તો પણ મેળવી શકાય છે. આ વેબસાઇટ સાન ફ્રાન્સિસ્કો, કેલિફોર્નિયા, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સમાં કેન્દ્રિત *ઈન્ટરનેટ આર્કાઇવ* (Internet Archive) નામે બિનનફાકારક સંગઠન દ્વારા સ્થાપના કરવામાં આવી હતી.

## બાહ્ય કડીઓ

* અધિકૃત વેબસાઇટ
* *Internet history is fragile. This archive is making sure it doesn’t disappear*. સાન ફ્રાન્સિસ્કો: PBS Newshour. મેળવેલ ૧૯ સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮. `{{cite AV media}}`: Check date values in: `|access-date=` (મદદ)
# વર્ષ

પૃથ્વી અને અન્ય ગ્રહોનું સૂર્ય ફરતે પરિભ્રમણ.
**વર્ષ** એ સમયનું એકમ છે, જે અંદાજે ૩૬૫¼ દિવસનું હોય છે, જે પૃથ્વી દ્વારા સૂર્યનું પરિભ્રણણ કરવામાં લાગતો સમય છે. ગ્રેગોરીયન પંચાંગ પ્રમાણે વર્ષ એટલે ૧૨ મહિનાઓ અથવા ૩૬૫ દિવસનો સમય ગણાય છે. લિપ વર્ષમાં ૧ વર્ષના ૩૬૬ દિવસ હોય છે. આ વધારાનો દિવસ ફેબ્રુઆરી મહિનામાં આવે છે.
# સોમવાર

**સોમવાર** એ અઠવાડિયાનો બીજો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. સોમવાર પહેલાંનો દિવસ રવિવાર તેમ જ સોમવાર પછીનો દિવસ મંગળવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં સોમવારને (इन्दुवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. દુનિયાની મોટાભાગની ભાષાઓમાં આ વારનાં નામનો અર્થ 'ચંદ્રનો વાર' તેવો થાય છે, અમુક ભાષાઓમાં તેનો અર્થ 'રવિવાર પછીનો' અને અમુકમાં 'પ્રથમ દિવસ' તેવો અર્થ પણ થાય છે. હિંદુ ધર્મના લોકોમાં સોમવારના દિવસે શિવજીના દર્શન અને પૂજા કરવાનો તેમ જ ઉપવાસ (એકટાણું) કરવાનો અનેરો મહિમા છે. એમાં પણ વિશેષ કરીને શ્રાવણ મહિનામાં સોમવારનું ધાર્મિક મહત્વ અત્યંત વધારે હોય છે.
# મંગળવાર

**મંગળવાર** એ અઠવાડિયાનો ત્રીજો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. મંગળવાર પહેલાંનો દિવસ સોમવાર તેમ જ મંગળવાર પછીનો દિવસ બુધવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં મંગળવારને (भौमवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. આ વાર યુદ્ધનાં દેવ મનાતા મંગળ ગ્રહ સાથે જોડાયેલ છે. જોકે ગુજરાતી ભાષામાં "મંગળ"નો અર્થ "કલ્યાણકારી" તેમ પણ થાય છે.
# બુધવાર

**બુધવાર** એ અઠવાડિયાનો ચોથો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. બુધવાર પહેલાંનો દિવસ મંગળવાર તેમ જ બુધવાર પછીનો દિવસ ગુરુવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં બુધવારને (सौम्यवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે.
# ગુરુવાર

**ગુરુવાર** એ અઠવાડિયાના સાત દિવસો પૈકીનો પાંચમા ક્રમે આવતો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. ગુરુવાર પહેલાંનો દિવસ બુધવાર તેમ જ ગુરુવાર પછીનો દિવસ શુક્રવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં ગુરુવારને (गुरूवासरम) થી ઓળખવામાં આવે છે. ગુજરાતી ભાષામાં "ગુરુ" નો અર્થ મોટું, વિશાળ તેવો થાય છે. શિક્ષણની પરિભાષામાં "ગુરુ" નો અર્થ શિક્ષક એવો થાય છે. આ વાર સૌથી મોટા ગ્રહ 'ગુરુ' સાથે સંબંધ ધરાવે છે.
# શુક્રવાર

**શુક્રવાર** એ અઠવાડિયાનો છઠ્ઠો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. શુક્રવાર પહેલાંનો દિવસ ગુરુવાર તેમ જ શુક્રવાર પછીનો દિવસ શનિવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં શુક્રવારને (भ्रगुवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે.
# શનિવાર

**શનિવાર** એ અઠવાડિયાનો સાતમો દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. શનિવાર પહેલાંનો દિવસ શુક્રવાર તેમ જ શનિવાર પછીનો દિવસ રવિવાર હોય છે.

સંસ્કૃતમાં શનિવારને (स्थिरवासरम्) થી ઓળખવામાં આવે છે. હિંદુ શ્રધ્ધાળુઓમાં શનિવાર શનિદેવ તથા હનુમાનની પુજા અર્ચન માટે ઉત્તમ મનાય છે.

ગુજરાત રાજ્યમાં શાળાઓનો સમય શનિવારના દિવસે અન્ય દિવસો (રજા સિવાયના દિવસો) કરતાં માત્ર અડધો જ હોય છે. આ ઉપરાંત ભારતભરમાં દર મહિનાના બીજા અને ચોથા શનિવારના દિવસે સરકારી ઓફિસોમાં રજા હોય છે. ઘણા દેશોમાં પાંચ દિવસ કાર્ય અને બે દિવસ રજાના હોય છે. આ બે દિવસની રજામાં પહેલો દિવસ શનિવારનો અને બીજો દિવસ રવિવારનો હોય છે.
# રવિવાર

**રવિવાર** (સંસ્કૃત: भानुवासरम्, અંગ્રેજી ભાષા: Sunday) એ અઠવાડિયાનો સાતમો (અમુક સંસ્ક્ર્તિઓમાં પહેલો) દિવસ છે. અઠવાડિયામાં કુલ સાત દિવસ હોય છે. રવિવાર પહેલાંનો દિવસ શનિવાર તેમ જ રવિવાર પછીનો દિવસ સોમવાર હોય છે.

## વ્યુત્પત્તિ

સંસ્કૃતમાં રવિવારને ભાનુવાસરમ્ કે આદિત્યવાર પણ કહેવામાં આવે છે. અંગ્રેજીમાં તેને 'સન્ડે' કહેવાય છે, જેનો અર્થ પણ 'સૂર્યનો દિવસ' થાય છે.

## મહત્વ

ભારતમાં તેમ જ વિશ્વના મોટા ભાગના દેશોમાં રવિવારના દિવસે સાપ્તાહિક રજા હોય છે. બ્રિટિશ શાસન દરમિયાન ૧૦ જૂન ૧૮૯૦ના દિવસે રવિવારને સત્તાવાર રીતે જાહેર રજા તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યો હતો.

## સંદર્ભો
# કલાક

ડિજીટલ ઘડિયાળ પર મધ્ય રાત્રિથી ૧ વાગ્યા સુધી.
મધરાત ૧૨ થી રાત્રિના ૧ વાગ્યા સુધી, સાદી ઘડિયાળ પર.
**કલાક** (પ્રતિક: **h**; અથવા **hr**) સમયનો એક પરંપરાગત એકમ છે. જે દિવસનો 1⁄24 અને વૈજ્ઞાનિક માપનમાં ૩,૫૯૯ થી ૩,૬૦૧ સેકન્ડ તરીકે મપાય છે.

## સંદર્ભ
# અઠવાડિયું

**અઠવાડિયું** કુલ સાત દિવસનું હોય છે.

* રવિવાર એ અઠવાડિયાનો પહેલો દિવસ છે.
* સોમવાર એ અઠવાડિયાનો બીજો દિવસ છે.
* મંગળવાર એ અઠવાડિયાનો ત્રીજો દિવસ છે.
* બુધવાર એ અઠવાડિયાનો ચોથો દિવસ છે.
* ગુરુવાર એ અઠવાડિયાનો પાંચમો દિવસ છે.
* શુક્રવાર એ અઠવાડિયાનો છઠ્ઠો દિવસ છે.
* શનિવાર એ અઠવાડિયાનો સાતમો તેમ જ છેલ્લો દિવસ છે.

આખા વર્ષના કુલ ૫૨ (બાવન) અઠવાડિયાં હોય છે.

## બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં અઠવાડિયું.
# સેકન્ડ

આ ફ્લેશલાઈટ દર એક સેકન્ડે ઝબકે છે.
**સેકન્ડ** (આંતરરાષ્ટ્રીય એકમ પ્રણાલી ચિન્હ: **s**), સંક્ષિપ્તઃ **sec.**, એ સમયના એક એકમનું નામ છે, તથા એ સમયનો SI મૂળ એકમ છે.

SI ઉપસર્ગ સેકન્ડ સાથે જોડાઇને પ્રાયઃ એના ઉપ-ભાગો દર્શાવે છે. ઉદા. એક મિલિસેકન્ડ (સેકન્ડનો એક હજારમો ભાગ) અને નેનોસેકન્ડ (સેકન્ડનો એક અબજમો ભાગ). આ પ્રકારના એકમો ક્યારેક ક્યારેક જ ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે.બીજી બાજુ મિનીટ , કલાક , દિવસ જેવા એકમ વધુ વપરાય છે જે SI એકમની યાદી માં આવતા નથી. તે ૧૦ ના ગુણાંક થી નહિ પરંતુ ૬૦ કે ૨૪ ના ગુણાંક થી બને છે.

## આંતરરાષ્ટ્રીય સેકન્ડ

આંતરરાષ્ટ્રીય એકમ પ્રણાલીના અન્તર્ગત, સેકન્ડની વર્તમાન પરિભાષા આ મુજબ છે:

>  ૯,૧૯૨,૬૩૧,૭૭૦ વિકિરણ અંતરાલ, કે જે સીઝીયમ-૧૩૩ પરમાણુની આધાર સ્થિતિમાં, બે હાય્પરફ઼ાઇન અંતરાલોમાં હોય છે; તેની બરાબરનો સમય
>
>

 આ પરિભાષા સીઝીયમ નામના પરમાણુની વિરામ અવસ્થામાં શૂન્ય કૈલ્વિન તાપમાન પર બનાવવામાં આવેલી છે. વિરામ અથવા આધાર અવસ્થા શૂન્ય ચુમ્બકીય ક્ષેત્રમાં પરિભાષિત છે.

સેકન્ડનું આંતરરાષ્ટ્રીય માનક ચિન્હ **s** છે.

## સમયના અન્ય એકમો સાથે તુલના

૧ આંતરરાષ્ટ્રીય સેકન્ડ બરાબર થાય છે:

* ૧/૬૦ મિનિટ
* ૧/૩,૬૦૦ કલાક
* ૧/૮૬,૪૦૦ દીવસ
* ૧/૩૧,૫૫૭,૬૦૦ વર્ષ

## ઐતિહાસિક ઉદગમ

અનુવાદ હેતુ સામગ્રી અહીં ઉપલબ્ધ છે.

## સંદર્ભ

## બાહ્ય કડીઓ

* Official BIPM definition of the second
* Seconds and leap seconds by the USNOસંગ્રહિત ૨૦૧૨-૦૬-૧૧ ના રોજ વેબેક મશિન
* The leap second: its history and possible future
# મહિનો

**મહિનો** એ સમયની ગણતરીનું એક પરિમાણ છે. સામાન્ય રીતે વિશ્વનાં અલગ પંચાંગ પ્રમાણે ૧ (એક) વર્ષના બારમા ભાગને મહિનો ગણવામાં આવે છે.

ભારતમાં પ્રચલિત વિક્રમ સંવત, શક સંવત અને ગ્રેગ્રોરિયન કેલેન્ડર પ્રમાણેના મહિનાઓ નીચે મુજબ છે:

|  | વિક્રમ સંવત | શક સંવત | ગ્રેગોરિયન કેલેન્ડર |
| --- | --- | --- | --- |
| ૧ | કારતક | ચૈત્ર (चैत्र) | જાન્યુઆરી |
| ૨ | માગશર | વૈશાખ (वैशाख) | ફેબ્રુઆરી |
| ૩ | પોષ | જયેષ્ઠ (ज्येष्ठ) | માર્ચ |
| ૪ | મહા | અષાઢ (आषाढ) | એપ્રિલ |
| ૫ | ફાગણ | શ્રાવણ (श्रावण) | મે |
| ૬ | ચૈત્ર | ભાદ્રપદ (भाद्रपद) | જૂન |
| ૭ | વૈશાખ | અશ્વિન (अश्विन) | જુલાઇ |
| ૮ | જેઠ | કાર્તિક (कार्तिक) | ઓગસ્ટ |
| ૯ | અષાઢ | માર્ગશીર્ષ (मार्गशीर्ष) | સપ્ટેમ્બર |
| ૧૦ | શ્રાવણ | પૌષ (पौष) | ઓક્ટોબર |
| ૧૧ | ભાદરવો | માઘ (माघ) | નવેમ્બર |
| ૧૨ | આસો | ફાલ્ગુન (फाल्गुन) | ડિસેમ્બર |
| ૧૩ | અધિક માસ | - | - |
# વિકિકોશ

ગુજરાતી વિકિકોશનો જૂનો *લોગો*
**વિક્શનરી** ‍વિકિમીડિયા ફાઉન્ડેશનનું એક ધ્યેયકાર્ય છે. આ વેબસાઇટને વિકિમીડિયા ફાઉન્ડેશનના પ્રકલ્પ તરીકે સ્થાપવામાં આવેલું છે. વિક્શનરીનું સંચાલન વિકિમીડિયા પ્રતિષ્ઠાન કરે છે, જે બહુભાષિય તથા ઉપયોગ, પરિવર્તન અને પુનર્વિતરણ માટે પ્રવૃત્ત એવા બીજા વિવિધ મુક્ત ધ્યેયકાર્યો ચલાવે છે. વિક્શનરી પર એક ભાષાના શબ્દોના અન્ય ભાષાઓમાં અર્થ અને તે ભાષાના શબ્દનો સંગ્રહ કરવામાં આવે છે.

ગુજરાતી ભાષામાં અલાયદી વિક્શનરીની શરૂઆત ૨૮મી નવેમ્બર ૨૦૦૪ના રોજ થઈ હતી. ૨૦૧૬માં ગુજરાતી વિક્શનરીનું નામ વિકિકોશ કરવામાં આવ્યું હતું.

## બાહ્ય કડીઓ

* વિકિકોશ - ગુજરાતી વિક્શનરી