# મિકી માઉસ

| Mickey Mouse |
| --- |
| મિકી માઉસ |
| પ્રથમ દેખાવ | પ્લેન ક્રેઝી (૧૯૨૮) |
| સર્જક | વૉલ્ટ ડિઝ્ની, અબ આઇવર્ક્સ |
| સ્વર | વૉલ્ટ ડિઝ્ની (૧૯૨૮–૧૯૪૭) જિમી મેક્ડોનાલ્ડ (૧૯૪૭-૧૯૭૭) વેઇન ઓલ્વાઇન (૧૯૭૭-૨૦૦૯) બ્રેટ ઇવાન (૨૦૦૯–આજપર્યંત) |

**મિકી માઉસ** (**મિશેલ માઉસ**નો સંક્ષેપાક્ષર) એ કાર્ટુન પાત્ર છે, જે ધ વોલ્ટ ડિઝની કંપની માટે આદર્શ મૂર્તિરૂપ બનેલ છે. વોલ્ટ ડિઝની અને અબ વેર્કસ 1928માં મિકી માઉસનું સર્જન કર્યું અને વોલ્ટ ડિઝનીએ તેને અવાજ આપ્યો. વોલ્ટ ડિઝની કંપની, *સ્ટીમબોટ વિલી* રજૂ થતાં 18 નવેમ્બર, 1928 ના દિવસને તેના જન્મદિવસ તરીકે ઊજવે છે, જો કે મિકી, *પ્લેન ક્રેઝી* માં (*સ્ટીમબોટ વિલી* એ અવાજ સાથે મિકી માઉસનું પ્રથમ કાર્ટુન ચિત્ર હતું) તેનાથી છ મહિના અગાઉ બહાર પડી ચૂકયું હતું. માણસ જેવા ગુણધર્મો ધરાવતું માઉસનું પાત્ર, માત્ર એનિમેટ કાર્ટૂન પાત્ર અને રમૂજી સ્ટ્રીપ પરથી વિકાસ પામ્યું અને વિશ્વમાં સૌથી વધુ ઓળખપાત્ર પ્રતીકો પૈકી એક બન્યું. હાલમાં મિકી, ‘ *મિકી માઉસ કલબહાઉસ* ’ એ ડિઝની ચેનલની *પ્લેહાઉસ ડિઝની* શ્રેણીમાં મુખ્ય પાત્ર છે. મિકી એ ધ મિકી માઉસ કલબનો અગ્રણી નેતા છે.

## સર્જન અને પ્રથમ રજૂઆત

ડિઝની સ્ટુડિયોએ ચાર્લ્સ મિન્ટઝ ઓફ યુનિવર્સલ સ્ટુડિયો માટે અગાઉ નિર્માણ કરેલ ઓસ્વાલ્ડ ધ લકી રેબિટ માટેની અવેજીમાં મિકીનું સર્જન કર્યું હતું. ડિઝનીએ લોકપ્રિય ઓસ્વાલ્ડ શ્રેણી માટે મોટા બજેટ માટે પૂછયું ત્યારે મિન્ટઝે જાહેર કર્યું કે ડિઝની બજેટ કાપ માટે સહમત હોય ત્યાં સુધી ઓસ્વાલ્ડ શ્રેણી કરવાનું ચાલુ રાખી શકે. મિન્ટઝ એ ઓસ્વાલ્ડની માલિકી ધરાવતો હતો અને તેણે વિચાર્યું કે ડિઝની આર્થિક રીતે પોતાની દયા પર છે. ગુસ્સે થઈને ડિઝનીએ સોદાનો ઈન્કાર કર્યો અને મિન્ટઝ સાથે કરારથી બંધાયેલા હતો તે મુજબ ઓસ્વાલ્ડના છેલ્લા કાર્ટુનનું નિર્માણ કર્યું. ડિઝની પોતાના સ્ટાફના દગાથી નિરાશ થયો હતો, પરંતુ સ્કેચ પરથી તેણે નવી શરૂઆત કરવાનું નક્કી કર્યું. નવા ડિઝની સ્ટુડિયોમાં શરૂઆતમાં એનિમેટર અબ વેર્કસ અને વફાદાર એપ્રિન્ટસ કલાકાર, લેસ કલાર્કનો સમાવેશ થતો હતો. ત્યારબાદ ડિઝની અનુભવ પરથી એક પાઠ શીખ્યો કે તેની કંપની દ્વારા નિર્મિત પાત્રોના તમામ હકોની માલિકી પોતે ધરાવતો હોવાની હંમેશા ખાતરી કરતો.

1928ની વસંત ઋતુ દરમિયાન ડિઝનીએ અબ વેર્કસને નવા પાત્રનું આલેખન શરૂ કરવા કહ્યું. વેર્કસે ઘણા પ્રાણીઓના રેખાચિત્રો દોરવાનો પ્રયત્ન કર્યો, જેમ કે કૂતરાં અને બિલાડીઓ પરંતુ આ કોઈથી ડિઝનીને સંતોષ ન થયો. માદા ગાય અને નર ઘોડાનો પણ ઈન્કાર કર્યો. તે પછી કલેરાબેલે ગાય અને હોરેસ હોર્સકોલર તરીકે રજૂ થયા. (નર દેડકાને પણ રદ કર્યો, જે પાછળથી વેર્કના પોતાના *ફિલપ ધ ફ્રોગ* શ્રેણીમાં દર્શાવાયો). વોલ્ટ ડિઝનીને, તેના ખેતર પરના જેનાથી તે ટેવાયો હતો તે જૂના પ્રિય પાલતુ ઉંદર પરથી મિકી માઉસની પ્રેરણા મળી. 1925 માં, હ્યુગ હર્મને વોલ્ટ ડિઝનીના ફોટોગ્રાફની આસપાસ ઉંદરના કેટલાંક સ્કેચ બનાવ્યાં. આનાથી અબ વેર્કને ડિઝની માટે ઉંદરના નવા પાત્રનું નિર્માણ કરવાની પ્રેરણા મળી. ડિઝનીની પત્ની લિલિયને તેનું નામ બદલવાની વાત ગળે ઉતારી તે પહેલાં પાત્ર માટે ડિઝનીનું મૂળ નામ ‘ મોર્ટિમર માઉસ ’ હતું, અને અંતે મિકી માઉસનું આગમન થયું. અભિનેતા મિકી રુનીએ દાવો કર્યો છે કે, તેના મિકી મેક્વાયર તરીકેના દિવસો દરમિયાન, તે વોર્નર બ્રધર્સ સ્ટુડિયોમાં કાર્ટુનિસ્ટ વોલ્ટ ડિઝનીને મળ્યો હતો, અને ડિઝની તેના પરથી મિકી માઉસ નામ રાખવા પ્રેરિત થયો હતો.. ડિઝનીએ કહ્યું હતું :

મને લાગતું હતું કે લોકોને, ખાસ કરીને બાળકોને નમણાં અને નાનાં પ્રાણીઓ ગમે છે. આ વિચાર માટે અમે કદાચ ચાર્લી ચેપ્લિનના ઋણી છીએ. અમારે કશુંક સ્પર્શી જાય તેવું જોઈતું હતું, અને અમે નાના ઉંદરનો વિચાર કર્યો, જે ચેપ્લિનની આતુરતા પૈકીનું કશુંક ધરાવતો હોય - એક નાની વ્યકિત જે બની શકે તેટલું શ્રેષ્ઠ કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે. લોકો મિકી માઉસને જોઈને હસવા લાગ્યા, કારણ કે તે એટલો બધો મનુષ્ય જેવો હતો; અને તેની લોકપ્રિયતાનું આ રહસ્ય છે. હું માત્ર આશા રાખું કે આપણે એક વસ્તુ નજર બહાર ન રાખવી કે આ બધું ઉંદરથી શરૂ થયુ હતું. ’
### પ્લેન ક્રેઝી

મિકી અને મીની ટૂંકા *પ્લેન ક્રેઝી* કાર્ટૂનમાં પ્રથમ વખત દેખાયા, જે પ્રથમ વખત 15 મે, 1928 માં રિલિઝ થયું. આ કાર્ટૂનનું નિર્દશન વોલ્ટ ડિઝની અને અબ વેર્કસે કરેલું હતું. અબ વેર્કસ આ ટૂંકી, અને તેના પર 6 અઠવાડિયા ગાળ્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું, તે કાર્ટૂનમાં મુખ્ય એનિમેટર પણ હતા. હકીકતમાં, 1928 અને 1929માં રજૂ થયેલા દરેક ડિઝનીની ટૂંકી ફિલ્મમાં વેર્કસે મુખ્ય એનિમેટર હતા. તે વર્ષો દરમિયાન હ્યુગ હર્મન અને રુડોલ્ફ આઈસિંગ પણ ડિઝનીને સહાય કરતા. તેઓએ ચાર્લ્સ મિન્ટઝ સાથે પણ કરાર કર્યો હતો, પરંતુ તે હજુ પોતાનો નવો સ્ટુડિયો બનાવવાની પ્રક્રિયા કરતા હતા અને તેથી તે સમય પૂરતું ડિઝનીએ તેઓને કામ પર રાખ્યા હતા. આ કઈંક વિચિત્ર પરિસ્થિતિ હેઠળ તેઓનું આ છેલ્લું ટૂકું કાર્ટૂન હતું.

*પ્લેન ક્રેઝી* નો પ્લોટ બિલકુલ સાદો હતો. મિકી ચાર્લ્સ લિન્ડબર્ગ પર સરસાઈ મેળવવા એવિયેટર બનવાનો દેખીતી રીતે પ્રયત્ન કરતો હતો. પોતાનું એરક્રાફ્ટ બાંધ્યા પછી, મીનીને તેના પ્રથમ ઉડ્ડયનમાં તેની સાથે જોડાવા પૂછે છે, જે દરમિયાન તે વારંવાર અને નિષ્ફળપણે તેને ચુંબન કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે, આખરે બળનો આશ્રય લે છે. મીની ત્યારબાદ પ્લેનમાંથી પેરેશુટ દ્વારા બહાર નીકળી જાય છે. તેના પગલાથી વ્યગ્ર મિકી પ્લેન પરનો કાબૂ ગુમાવે છે. આમ આ કાબૂ બહારના ઉડ્ડયનની શરૂઆત થાય છે, જેના પરિણામે રમૂજી પરિસ્થિતિની શ્રેણી સજાર્ય છે અને વિમાન નીચે ઉતરતાં તૂટી પડે છે.

*પ્લેન ક્રેઝી* માં ચિત્રિત મિકીનું તોફાની, ઈશ્કી અને ઘણીવાર બદમાશ તરીકે વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે. તેની પ્રથમ રજૂઆતના સમયે, જો કે, *પ્લેન ક્રેઝી* પ્રેક્ષકોને પ્રભાવિત કરવામાં નિષ્ફળ નીવડયું હતું અને નુકસાનમાં અપમાનનો ઉમેરો થયો હતો. વોલ્ટને વિતરક મળ્યા ન હતા. સમજણપૂર્વક નિરાશ થવા છતાં, વોલ્ટે બીજી મિકીની ટૂંકી ફિલ્મ નું નિર્માણ કર્યું : *ધ ગેલોપિન ગૌચો* .

## પ્રારંભિક મહત્વની ઘટનાઓ

### ધ ગેલોપિન ગૌચો નો બ્લેક/પેગ લેગ પેટ સામે પ્રથમ સામનો

વોલ્ડ ડિઝની અને અબ વેર્કસે *ધ ગેલોપિન ગૌચો* નું ફરીથી સહ-નિર્દેશન કર્યુ, જેમાં વેર્કસ આ કેસમાં એકમાત્ર એનિમેટર હતા. આ ટૂંકી કૃતિનો 7 ઓગસ્ટ, 1928માં ડગ્લાસ ફેરબેન્કની પ્રથમ રજૂ થયેલી ફિલ્મ *ધ ગૌચો* ના પ્રતિ રચના નિર્માણ કરવાનો ઈરાદો હતો. મૂળ ફિલ્મને અનુસરીને, ટૂંકી કૃતિની ઘટનાઓએ પેમ્પાસ ઓફ આર્જેન્ટિનામાં સ્થાન મેળવ્યું. શીર્ષકનો ગૌચો મિકી પોતે હતો. અપેક્ષા રાખ્યા મુજબ ઘોડાને બદલે તે પ્રથમ રિયા પર સવાર થયેલા જણાયો છે (અથવા વારંવાર જણાવ્યા પ્રમાણે શાહમૃગ હોય છે). સ્થાનિક બાર અને રેસ્ટોરેન્ટ તરીકે દેખીતી રીતે સેવા આપતાં “ કેન્ટિના આર્જેન્ટિના ” નો તે તરત સામનો કરે છે. મિકી આગળ વધીને સંસ્થામાં પ્રવેશ કરે છે અને બેઠક લે છે. તે દેખીતી રીતે થોડુંક પીને તથા તમાકુનું ધૂમ્રપાન કરીને હળવો થવા માંગે છે. સંસ્થામાં તે વખતે હાજરમાં પેગ લેગ પેટે (પાછળથી બ્લેક પેટે અથવા માત્ર પેટે નામ અપાયેલું), શોધ ચાલુ હતી તે બહારવટિયો અને સાથી ગ્રાહક અને ટેન્ગો રજૂ કરતી વખતે મીની માઉસ સંસ્થાના બારની મહિલા અને નૃત્યાંગના છે. બંને ગ્રાહકો તરત મીનીની સાથે ચેનચાળા શરૂ કરે છે અને એક બીજાના દુશ્મન બને છે. થોડાક સમય બાદ પેટે મીનીનું અપહરણ કરવા આગળ વધે છે અને પોતાના ઘોડા પર નાશી છૂટવાનો પ્રયત્ન કરે છે. મિકી પોતના રિયા પર પીછો કરે છે. તે તરત પોતાના દુશ્મનને પકડી લે છે અને તેઓ તલવારની લડાઈ કરે છે. મિકી આ દ્વન્દ્વમાં વિજેતા બને છે. આ ટૂંકી ફિલ્મમાં અંતે મિકી અને મીની રિયા પર સવાર થઈને દૂર ચાલ્યા જાય છે.

પાછળથી ઈન્ટરવ્યૂમાં, વેર્કસે ટીકા કરી હતી કે *ધ ગેલોપિન ગૌચો* માં દર્શાવાયેલ મિકી, ફેરબેન્કની પોતાની પાછળ મોડેલ કરેલ સ્વોશબકલર, સાહસિક કરવાનો ઈરાદો હતો. આ ટૂંકી ફિલ્મમાં મિકી અને બ્લેક પેટે વચ્ચેની પ્રથમ લડાઈ દર્શાવી છે, આ પાત્ર એલાઈસ કોમેડી તથા ઓસ્વાલ્ડ શ્રેણીમાં બંનેમાં હરીફ તરીકે સ્થાપિત કરાયું છે. નાટકના અંત પહેલાં મિકી અને મીની એકબીજા સાથે અપરિચિત હોવાની વાતના આધારે એવું અનુમાન કરાય છે કે તેમની એકબીજા સાથેની મૂળ ઓળખ દર્શાવવાનો ઈરાદો હતો. આધુનિક પ્રેક્ષકોએ ટીકા કરી છે કે ત્રણેય પાત્રો હલકા, નીચલા વર્ગની પશ્ચાદભૂમાંથી આવ્યા હોવાનું જણાય છે, જે થોડાક તેમની પાછળથી આવૃત્તિ સાથે મળતાં આવે છે. પરિણામે આ ટૂંકી ફિલ્મનું થોડુંક ઐતિહાસિક મહત્વ છે.

જો કે વોલ્ટને મૂળ નિર્માણ વખતે, ફરીથી વિતરક શોધવામાં નિષ્ફળતા મળી. તે પ્રથમ 30 ડિસેમ્બર, 1928ના રોજ રજૂ થયું, ત્યારબાદ બીજી મિકી ટૂંકી ફિલ્મ રજૂ થઈ. એવો અહેવાલ હતો કે મિકી સૌ પ્રથમ ઓસ્વાલ્ડને બિલકુલ મળતો આવતો હોવાનું વિચારાયું હતું, અને આના પરિણામે દેખીતી રીતે તેનામાં રસ પડયો ન હતો. વોલ્ટે તરત તેના આગલા કામ અને તેના હરીફના કામથી મિકી માઉસ શ્રેણીને અલગ પાડવાના માર્ગો વિચારવા માંડયા હતા. તેની વિચારણાને પરિણામે ત્રીજા મિકીની ટૂંકી ફિલ્મનું નિર્માણ થયું, રજૂ થનાર બીજા મિકી અને પ્રથમ મિકીએ ખરેખર પ્રેક્ષકોનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું : *સ્ટીમબોટ વિલી* .

### શ્રેણીમાં અવાજનો ઉમેરો

*સ્ટીમબોટ વિલી* પ્રથમ 18 નવેમ્બર, 1928ના રોજ રજૂ થઈ. તેનું નિર્દેશન વોલ્ટ ડિઝની અને અબ વેર્કસ સાથે કર્યું હતું. વેર્કસે ફરીથી મુખ્ય એનિમેટર તરીકે કામ કર્યું, જેને જહોની કેનન, લેસ કલાર્ક, વિલ્ફ્રેડ જેકસન અને ડીક લુંડીએ મદદ કરી. તે જ વર્ષે 12મી મેના રોજ રજૂ થયેલ આ ટૂંકી ફિલ્મને બસ્ટર કિટોન્સના *સ્ટીમબોટ બિલ જુનિયર* ની પ્રતિરચના તરીકે રજૂ કરવાનો ઈરાદો હતો. આ ત્રીજા મિકી કાર્ટૂનનું નિર્માણ થયું હોવા છતાં તે વિતરક શોધવામાં પ્રથમ રહ્યું, અને આમ મિકીના પ્રથમ અભિનય તરીકે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો. *વિલી* એ મિકીના દેખાવમાં ફેરફાર કર્યો (ખાસ કરીને, મોટા ટપકાં તરીકે તેની આંખોને સરળ કરી), જેણે પાછળના કાર્ટૂનો માટે તેનો દેખાવ પ્રસ્થાપિત કર્યો.

અભિનય સાથે જોડાયેલ સાઉન્ડટ્રેક દર્શાવતું આ કાર્ટુન પહેલું કાર્ટુન ન હતું. ડેવ અને મેકસ ફ્લેશ્ચર ભાઈઓ દ્વારા સંચાલિત ફલેશ્ચર સ્ટુડિયોએ 1920ના વચગાળામાં ડિફોરેસ્ટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરીને સંખ્યાબંધ સાઉન્ડ કાર્ટુનોનું નિમાર્ણ કર્યું હતું. અલબત્ત, આ કાર્ટુનો આખી ફિલ્મ દરમિયાન અવાજને સહકાલિન રાખ્યો ન હતો. *વિલી* માટે, ડિઝનીએ કિલક ટ્રેક સાથે રેકોર્ડ કરેલ અવાજને સંગીતકારોના તાલ પ્રમાણે રાખ્યો હતો. આ ચોક્કસ સમયે ‘ ટર્કી ઈન ધ સ્ટ્રો ’ ક્રમમાં સ્પષ્ટ દેખાય છે, જેમાં મિકીનો અભિનય સાથ આપનાર વાંજિત્રો સાથે બરાબર મેળમાં થાય છે. ફિલ્મના મૂળ સંગીત માટે કંપોઝર તરીકે જેમને સેવા આપી હતી તેવા એનિમેશન ઇતિહાસવિદોએ લાંબો વખત તે અંગે ચર્ચા કરી હતી. આ ભૂમિકા વિવિધપણે વિલ્ફ્રેડ જેકસન, કાર્લ સ્ટોલિંગ અને બિર્ટ લુઈસને આભારી છે, પરંતુ ઓળખ અચોક્કસ રહી છે. મિકી અને મીની બંને માટે અવાજ અભિનેતા વોલ્ટ ડિઝની પોતે હતા.

સ્ક્રિપ્ટમાં મિકી, કેપ્ટન પેટે હેઠળ સ્ટીમબોટ વિલીના બોર્ડ પર કામ કરતો. સૌ પ્રથમ વ્હીસલ વગાડતી વખતે સ્ટીમબોટનું સંચાલન કરતો દેખાય છે. ત્યારબાદ પેટે બોટ હંકારવાનું કામ સંભાળે છે અને ગુસ્સામાં તેને બોટના બ્રિજ પર ફેંકી દે છે. તરત તેઓએ કાર્ગોને બોર્ડ પર ફેરબદલી કરવા ઊભા રહેવાનું થાય છે. જેવા તેઓ જાય છે કે તરત મીની આવે છે. સ્પષ્ટપણે તે માત્ર ત્યાં એક ઉતારું તરીકે ત્યાં હોવાનું ધારવામાં આવેલું, પરંતુ બોર્ડ પર આવવામાં મોડું થયું હતું. મિકી તેને નદી કિનારેથી ઉપર ખેંચી લેવાની વ્યવસ્થા કરે છે. મીની અકસ્માતે ‘ ટર્કી ઈન ધ સ્ટ્રો ’ ના લોકપ્રિય લોકગીત માટેની પોતાની સંગીત-શીટ પાડી નાખે છે. સ્ટીમબોટમાં પરિવહન કરાતાં પ્રાણીઓ પૈકી એક બકરી હતી, જે સંગીતનું શીટ ખાવા માટે આગળ વધે છે. અંતે, મિકી અને મીની પોતાની પૂંછડીથી ફોનોગ્રાફ ચાલુ કરે છે, જેનાથી ધૂમ વાગે છે. આ ફિલ્મના બાકીના ભાગ દરમિયાન, મિકી વિવિધ પ્રાણીઓનો સંગીત વાંજિત્રો તરીકે ઉપયોગ કરે છે. આ બધા અવાજથી કેપ્ટન પેટેને ખલેલ પહોંચે છે અને મિકીને પાછો કામ પર મૂકી દે છે. બાકીની સફરમાં મિકી બટાકાની છાલ ઉતારે છે. પોપટ તેની મશ્કરી કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે, પરંતુ મિકી તેને નદીમાં ફેંકી દે છે. આ નાટકનું અંતિમ દૃશ્ય બને છે.

સ્ટીમબોટ વિલી રજૂ થતી વખતે પ્રેક્ષકો રમૂજના હેતુસર અવાજના ઉપયોગની પ્રભાવિત થયા હતા. અવાજયુકત ફિલ્મો કે ‘ બોલતી ’ હજુ નવતર ગણાતા હતા. પ્રથમ ફિચર-લંબાઇની સંવાદોની શ્રેણી સાથેનું ચિત્ર જેમાં અલ જોલ્સન તરીકે અભિનય કરનાર ઝાઝ સંગીતકાર હતા, *જે 6ઠ્ઠી ઓકટોબર 1927ના રોજ રજૂ થઈ. તેની સફળતાના એક વર્ષની અંદર, મોટાભાગના યુનાઈટેડ સ્ટેટસના મુવી થિયેટરોએ અવાજયુકત ફિલ્મ માટેની સાધન સામગ્રીની ગોઠવણ કરી દીધી હતી. વોલ્ટ ડિઝની દેખીતી રીતે, આ નવા વલણનો લાભ લેવા માગતો હતો, અને, તેમાં સફળ થયો. મોટાભાગના બીજા કાર્ટુન સ્ટુડિયો હજુ મૂક પ્રોડકટનું નિર્માણ કરતા હતા અને તેથી ડિઝની સામેની સ્પર્ધા તરીકે અસરકારક રીતે કામ કરી શકે તેમ ન હતા. આના પરિણામે મિકી માઉસ તરત તે સમયનું સૌથી જાણીતું એનિમેટેડ પાત્ર બન્યું. વોલ્ટ ડિઝનીએ તરત પ્લેન ક્રેઝી* અને ગેલોપિન ગૌચો બંનેમાં અવાજનો ઉમેરો કરવા કામ કર્યું (જેની મૂળમાં મૂક રજૂઆત થઈ હતી) અને તેમની આ નવી રજૂઆતો મિકીની સફળતા અને લોકપ્રિયતામાં વધારો કર્યો હતો.ચોથી મિકી ટૂંકી ફિલ્મ, *ધ બાર્ન ડાન્સનું* પણ નિર્માણ કરાયું; જો કે, મિકી ખરેખર *1929ના કાર્નિવલ કિડ સુધી બોલ્યો ન હતો,* તેના પ્રથમ બોલાયેલા શબ્દો હતા 'હોટ ડોગ્સ, હોટ ડોગ્સ'! 'સ્ટીમબોટ વિલીની રજૂઆત થઈ *પછી* , *મિકી, ફેલિકસ ધ કેટનો નિકટનો સ્પર્ધક બન્યો, અને અવાજયુકત કાર્ટુનમાં સતત તેની રજૂઆત થતાં, તેની લોકપ્રિયતા વધવા માંડી. 1929 સુધીમાં, થિયેટર પ્રેક્ષકગણમાં ફેલિકસની લોકપ્રિયતા ઘટવા માંડી, અને પેટ સુલિવને તેના પરિણામે બધાં ભાવિ ફેલિકસ કાર્ટુનોનું નિર્માણ અવાજ સાથે કરવાનું નક્કી કર્યું.કમનસીબે, ફેલિકસે અવાજ ભણી સ્થિત્યાંતર કર્યું, જેને લોકોએ સારો પ્રતિભાવ ન આપ્યો અને 1930 સુધીમાં ફેલિકસ પડદા પરથી અદૃશ્ય થયો*

### રંગનો ઉમેરો

મિકીને પ્રથમ 1935માં રંગમાં રજૂ કરાયો. 1932માં પ્રથમ ટેકનિકલર ડિઝની ફિલ્મ ફલાવર્સ એન્ડ ટ્રીઝ હતી. પાછલાં વર્ષોમાં, મૂળ રૂપે શ્વેત અને અશ્વેતમાં નિર્મિત ડિઝની કાર્ટુનોને રંગયુકત કરવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરાઈ.

## મૂળ ટ્રેડમાર્ક

મૂળ મિકી માઉસનો ટ્રેડમાર્ક 21મે 1928માં દાખલ કરાયો
મૂળ ઢબના **મિકી માઉસ** નો લોગોનો, યુએસપીટીઓ ખાતે ટ્રેડમાર્ક તરીકે ઉપયોગ કરાયો, અને તેની માલિકી ધ વોલ્ટ ડિઝની કંપનીની હતી મિકી માઉસ 1928માં પ્રથમ પ્લેન ક્રેઝીમાં રજૂ થયો અને ત્યારબાદ વધુ લોકપ્રિય સ્ટીમબોટ વિલી એનિમેટેડ કાર્ટુનમાં સ્ટાર તરીકે આવિષ્યકાર મેળવ્યો. 1928માં તરંગી અને રમૂજી ઉંદરના જન્મની સાથે ડિઝનીએ કંપનીના મૂલ્યવાન આદર્શરૂપ, મિકી માઉસનું રક્ષણ કરવા ટ્રેડમાર્કની અરજી દાખલ કરી. વોલ્ટર ઇ. ડિઝનીએ યુએસપીટીઓને 21 મે, 1928ના રોજ મૂળ અરજી દાખલ કરી હતી અને દર્શાવ્યું હતું કે ટ્રેડમાર્કનો ઉપયોગ 'પુનર્નિમિત મોશન પિકચર્સની નકલોના વેચાણ' માટે કર્યો હતો. અરજીમાં વધુમાં જણાવ્યું છે કે, ટ્રેડમાર્ક 1લી મે, 1928ના રોજ કે તેની આસપાસ સતત ઉપયોગમાં હતો અને 'મોશન પિકચર્સ ફિલ્મો અંગે ટ્રેડમાર્કનો ફોટોગ્રાફ લઈને માલ-સામગ્રીને લાગુ પાડવાનો કે ચોંટાડવાનો હતો.' મિકી માઉસનો કાયદેસર ટ્રેડમાર્ક હાલમાં ડિઝની એન્ટરપ્રાઈઝ, ઈન્ક. ઓફ બરબેન્ક, કેલિફોર્નિયા દ્વારા નોંધણી કરાઈને રિન્યૂ કરવામાં આવ્યો અને તેને તેની માલિકી લીધી હતી.

## ભૂમિકા અને ડિઝાઈન

### મિકી અરજદાર તરીકે

14 માર્ચ, 1929ના રોજ પ્રથમ *ધ બાર્મ ડાન્સ* રજૂ થઈ, જેમાં તે વર્ષ દરમિયાન મિકીના બાર ટૂંકી ફિલ્મ પૈકી પ્રથમ રજૂ થઇ. જેમાં વોલ્ટ ડિઝનીનું નિર્દેશન હતું અને સાથે અબ વેર્કસ મુખ્ય એનિમેટર હતા. આ ટૂંકી ફિલ્મ મીની મિકીને છોડીને પેટે તરફ વળે છે તેમ દર્શાવવા માટે નોંધપાત્ર બન્યો હતો. પેટેના પાત્રની આ અસાધારણ રજૂઆત પણ છે; અગાઉ આતંકી દુષ્ટ તરીકે તેનું ચિત્રણ કરાયું હતું, અહીં તેનું સામ્ય વર્તણૂકવાળા સંસ્કારી માણસ તરીકે ચિત્રણ કરાયું છે. વધુમાં, મિકીનું ચિત્રણ નાયક તરીકે નહીં, પરંતુ બિનપ્રભાવી યુવાન અરજદાર તરીકે કરાયું છે. તેની ઉદાસી અને પોતાની નિષ્ફળતા પર રડતાં રહેવાથી, મિકી અસામાન્યપણે લાગણી પ્રધાન અને સહાયપાત્ર બને છે. આમ છતાં, એવી ટીકા કરવામાં આવી છે કે, આ જ હકીકત, પાત્ર માટેની પ્રેક્ષકોની સહાનુભૂતિમાં ઉમેરો કરે છે.

### પ્રથમ મોજામાં રજૂઆત

**આશ્ચર્ય થાય છે કે આપણે હંમેશા સફેદ મોજાં શા માટે પહેરતાં હતાં?** - વિવિધ પાત્રો (થોડાક ફેરફારો સાથે)
28 માર્ચ 1929ના રોજ પ્રથમ રજૂ થયેલ *ધ ઓપ્રી હાઉસ* વર્ષ દરમિયાન રજૂ થયેલ બીજી ટૂંકી ફિલ્મ હતી. આ ટૂંકી ફિલ્મમાં મિકીનાં મોજાંને દાખલ કરાયા હતાં. મિકી તેની મોટાભાગના પછીની રજૂઆતોમાં મોજાં પહેરેલો દેખી શકાય છે. કદાચ સફેદ મોજાં ઉમેરવાનું એક કારણ એ હોઈ શકે કે, તેઓ તેમના શરીર સાથે રજૂ થાય ત્યારે પ્રેક્ષકો પાત્રોના હાથને કારણે તેમને અલગ પાડી શકે, કેમ કે બંને શ્યામ હોય (મિકી 1935માં *ધ બેન્ડ કન્સર્ટ* રજૂ થવા સુધી રંગમાં રજૂ થયો ન હતો). મોજાની પાછળની બાજુ ત્રણ કાળી રેખાઓ, મોજાના કાપડમાં આંગળીઓ વચ્ચે લંબાતા તીરને રજૂ કરે છે, જે તે સમયના બાળકના મોજાની ખાસ ડિઝાઈન હતી.

### નિયમિત ઉંદર તરીકે વર્ણન

18 એપ્રિલ, 1929ના રોજ *વેન કેટ ઈઝ અવે* પ્રથમ રજૂ થઈ ત્યારે તે વર્ષે રજૂ થનાર તે ત્રીજી મિકીની ટૂંકી ફિલ્મ હતી. તે આવશ્યકપણે એલાઇસ કોમેડિઝ, *એલાઇસ રેટલ્ડ બાય રેટસ* ની પુનર્રચના હતી, જે સૌ પ્રથમ 15 જાન્યુઆરી, 1926માં રજૂ થઈ હતી. કેટ નિપે તેની બીજી રજૂઆત કરી, જો કે તેનું નામ 'ટોમ કેટ' આપવામાં આવ્યું છે (તેનું વર્ણન ટોમકેટ તરીકે કરાયું છે, અને પાત્ર, ટોમ અને જેરી શ્રેણીના સહ-અભિનેતા સાથે ગૂંચવવું જોઇએ નહીં). તે દારૂ પીતો હોવાનો દેખાય છે. ત્યારપછી તે શિકાર માટે ઘરમાંથી બહાર નીકળે છે. તેની ગેરહાજરીમાં ઉંદરોનું લશ્કર ખોરાકની શોધમાં તેના ઘર પર આક્રમણ કરે છે. તેઓમાં મિકી અને મીની છે, જેઓ આને પાર્ટીમાં પરિવર્તિત કરે છે. મિકી અને મીનીને આ કદના અને આંશિકપણે નિયમિત ઊંદરની વર્તણૂકવાળા દર્શાવવામાં આ ટૂંકી ફિલ્મ આસાધારણ બની. આ ટૂંકી ફિલ્મ પહેલા અને પછી બંને વખતે સ્થાપિત ધોરણ મુજબ, તેઓને વામન મનુષ્યોના કદના હોય તેવા દર્શાવવાના હતા. બીજી નોંધ અંગે, આ ટૂંકી ફિલ્મ દારૂ નશાબંધીના યુગમાં રજૂ થઈ હોવાથી દારૂયુકત પીણાં કદાચ દારૂનો વ્યવસાય કરનારની પ્રોડકટ હોઈ શકે.

### સૈનિક તરીકે મિકી

રજૂ થનારી બીજી મિકીની ટૂંકી ફિલ્મ પણ અસાધારણ ગણવામાં આવી છે. તે 25 એપ્રિલ, 1929ના રોજ રજૂ થયેલ પ્રથમ *ધ બર્નયાર્ડ બેટલ* હતી. આ ટૂંકી ફિલ્મ નોંધપાત્ર છે, કારણ કે જેમાં મિકીને પ્રથમ વાર સૈનિક તરીકે અને પ્રથમવાર તેને લડાઈમાં મૂકેલ હોવાનું દર્શાવ્યું છે.

## સ્થિત્યાંતરના માઉસ

### મિકી માઉસ કલબ

1929માં, ડિઝનીએ પ્રથમ શરૂઆત કરી, તેની પાછળથી ઘણી મિકી માઉસ ક્લબો થઈ, જે યુનાઈટેડ સ્ટેટસમાં હજારો મુવી થિયેટરોમાં આવેલી હતી.

### પ્રથમ કોમિક સ્ટ્રીપની રજૂઆત

આ પોઇન્ટે મિકી પંદર વાણિજ્યિક રીતે સફળ એનિમેટેડ ટૂંકી ફિલ્મમાં રજૂ થયો અને લોકો તેને સહેલાઈથી ઓળખી કાઢતાં હતાં. આથી વોલ્ટ ડિઝની, અને તેના સહાયક પાત્રોનું કોમિક સ્ટ્રીપમાં ઉપયોગ કરવાનું લાઈસન્સ મેળવવા કિંગ ફિચર્સ સિન્ડીકેટ પાસે ગયા. વોલ્ટે સ્વીકાર કર્યો અને 13 જાન્યુઆરી, 1930ના રોજ મિકીની પ્રથમ કોમિક સ્ટ્રીપ રજૂઆત પામી. રમૂજી પ્લોટ ડિઝની વોલ્ટે જાતે બનાવ્યો હતો, અબ વેર્કસે કલા અને વિન સ્મિથે ઈન્કિંગનું કામ કર્યું. પ્રથમ અઠવાડિયું અથવા તે સમયગાળામાં ચિત્રિત સ્ટ્રીપમાં પ્લેન ક્રેઝીનું ઉપરછલ્લું અનુકૂલન હતું. આ સર્જનમાં મીનીનો તરત પ્રથમ ઉમેરો થયો. આ સ્ટ્રીપઓ પ્રથમ 13 જાન્યુઆરી, 1930 અને 31 માર્ચ, 1930ની વચ્ચે રજૂ થઈ, જે પ્રસંગોપાત્ત સામૂહિક શીર્ષક લોસ્ટ ઓન અ ડેઝર્ટ આઇલેન્ડ અન્વયે કોમિક પુસ્તક સ્વરૂપે ફરીથી છાપવામાં આવી. એનિમેશન ઇતિહાસવિદ જિમ કોર્કિસે નોંધ્યું છે, 'અઢાર સ્ટ્રીપઓ પછી, વેર્કસે કામ છોડી દીધું અને તેના ઈન્કર, વિન સ્મિથે ગેગ-અ-ડે ઢાંચાનું આલેખન કામ ચાલુ રાખ્યું.

### શાસ્ત્રીય સંગીત ભજવણી

તે દરમિયાન એનિમેશનમાં, બે વધુ મિકી ટૂંકી ફિલ્મની રજૂઆત કરાઈ હતી. પ્રથમ '*ધ બર્નયાર્ડ કન્સર્ટ* ' હતી, પ્રથમ 3 માર્ચ, 1930 રોજ રજૂ થઈ. જેમાં મિકીને ઓરકેસ્ટ્રાનું સંચાલન કરતો દર્શાવાયો હતો. તેના સભ્યો પૈકી ફરી વખત આવેલ પાત્રો પૈકી કલેરાબેલે બંસરીવાદક તરીકે અને હોરેસ તબલા વાદક તરીકે હતા. *પોએટ એન્ડ પિઝન્ટ ઓવરચર* (ફ્રાન્ઝ વોન સુપ્પે દ્વારા) નો તેમનો પ્રયોગ પૂરતો રમુજી હતો; પરંતુ દર્શાવાયેલ અનેક ગેગ્સ આગલી ટૂંકી ફિલ્મમાંથી પુનરાવર્તિત થયેલા હતા તેની નોંધ લેવામાં આવી છે. બીજી ટૂંકી ફિલ્મ મૂળમાં *ફિડ્ડલિન એરાઉન્ડ* શીર્ષક અન્વયે 14 માર્ચ, 1930ના રોજ રજૂ કરાઇ હતી, પરંતુ તેને *જસ્ટ મિકી* એવું ફરી નામ અપાયું હતું. બંને શીર્ષકો ટૂંકી ફિલ્મનું ચોકસ પર્યાપ્ત વર્ણન આપે છે, જેમાં મિકી વાયોલિન સોલો ભજવે છે જે 'વિલિયમ ટેલ ઓવરચર', રોબર્ટ સ્કુમેનના 'ટ્રાઉમેરાઇ' ('રિવેરિ') અને ફ્રાન્ઝ લિસ્ટઝના 'હંગેરિયન રાહ્પસોડી નં 2' માં મિકી ભાવવાહી ભજવણી માટે નોંધપાત્ર છે. છેલ્લી ટૂંકી ફિલ્મ બગ્સ બન્ની, ટોમ એન્ડ જેરી અને વુડી વુડપેકરના અભિયાનમાં નિયમિત ધોરણે રજૂ થશે.

*ધ બેન્ડ કન્સર્ટ* માં, પ્રથમવાર મિકીએ ટેકનિકલર કાર્ટુન ફિલ્મમાં કામ કર્યું, મિકીએ *વિલિયમ ટેલ ઓવરચર* નું સંચાલન કર્યું, પરંતુ કાર્ટુનમાં તેના ઓરએસ્ટ્રા સહિત વાવાઝોડાથી વહી ગયું. એમ કહેવાય છે કે સંચાલક આર્ટુરો ટોસકેનિનીને આ ટૂંકી ફિલ્મ પ્રત્યે ખૂબ ચાહના હતી, તેને પ્રથમ વખત જોઈને તેણે પ્રોજેકશનિસ્ટને તે ફરીથી ચલાવવા જણાવ્યું હતું.

ડિઝનીની ક્લાસિકલ ફિલ્મ *ફેન્ટાસિયા* માં 1940 માં મિકીએ તેની સૌથી પ્રખ્યાત સંગીત રજૂઆત કરી. ધ સોર્સેરરના એપ્રેન્ટિસ તરીકે પડદા પરની તેની 'ભૂમિકા'માં પોલ ડયુકાસ દ્વારા સમાન નામની તાલબદ્ધ કવિતા ફિલ્મનો સૌથી પ્રખ્યાત ભાગ હતો. આ ભાગમાં સંવાદ બિલકુલ ન હતા, માત્ર સંગીત હતું. એપ્રેન્ટિસ (મિકી) તેનું પરચૂરણ કામ કરવા માગતો નથી, સોર્સરર સૂવા જાય છે ત્યારબાદ તેની જાદૂઈ ટોપી પોતે પહેરી લે છે અને સાવરણી પર જાદૂઈ મંત્ર બોલે છે, જેનાથી સાવરણીમાં ચેતન આવે છે અને થકવી નાખતાં તમામ પરચૂરણ કામ-બે પાણીની બાલદીનો ઉપયોગ કરીને ઊંડો કૂવો ભરવો-કરે છે. કૂવામાંથી પાણી છલકાય છે ત્યારે પૂર નજીક જઈ રહેલ સાવરણીને મિકી કાબૂમાં લઈ શકતો નથી. આ ભાગ પૂરો થયા પછી, મિકીને *ફેન્ટાસિયા* માં સાંભળેલ તમામ સંગીતનું સંચાલન કરનાર લિયોપોલ્ડ સ્ટોકોવસ્કી સાથે હસ્તધૂનન કરતો કાળી છાયામાં દેખાય છે.

### સહ-સર્જકનું છૂટું પડવું અને પરિણામો

તેઓ 11 એપ્રિલ, 1930ના રોજ પ્રથમ રજૂ થયેલ '*કેકટિસ કિડ* ' દ્વારા અનુસર્યા હતા. કેમ કે શીર્ષક સૂચિત કરે છે કે ટૂંકી ફિલ્મ, પશ્ચિમી મુવી પ્રતિરચના તરીકે રજૂ કરવાનો ઈરાદો હતો. પરંતુ આર્જેન્ટિનાને બદલે મેકિસકોમાં રચાયેલ ' *ધ ગેલોપિન ગૌચો* ' ની ઓછે-વત્તે અંશે પુનર્રચના હતી તેમ મનાય છે. મિકી ફરીથી એકાકી મુસાફર તરીકે દર્શાવ્યો હતો, જે સ્થાનિક પીઠામાં પ્રવેશે છે અને તેની નૃત્યાંગના સાથે ચેનચાળા શરૂ કરે છે. તે ફરીથી મીની હોય છે. મિકીનો ર્સ્પધક દાવેદાર ફરીથી પેટે હોય છે, જે જો કે, *પેગ-લેગ પેડ્રો* એ ઉપનામનો ઉપયોગ કરે છે. પ્રથમ વખત મિકી ટૂંકી ફિલ્મમાં, પેટેનું વર્ણન પેગ-લેગ હોવા તરીકે કરાયું હતું. આ પાત્રનું વારંવાર રજૂ થતું લક્ષણ બન્યું હતું. મૂળ ટૂંકી ફિલ્મના રિયાને સ્થાને હોરેસ હોર્સકોલર આવતો હતો. આ ટૂંકી ફિલ્મને તેના છેલ્લા અમાનવીય લક્ષણોવાળું ગણવામાં આવે છે. અબ વેર્કસ દ્વારા એનિમેટ કરાયેલા આ છેલ્લું મિકી ટૂંકી ફિલ્મ નોંધપાત્ર ગણાય છે.

તેના રજૂ થવાના થોડાક સમય પહેલાં, વેર્કસ ડિઝનીના તે વખતના વિતરક પેટે પાવર્સ દ્વારા સંચાલિત બેન્કથી તેની પોતાની શરૂઆત કરવા સ્ટુડિયો છોડી દીધો. વિતરણના સોદામાં ડિઝનીનાં લેણાં નાણાં અંગે પાવર્સ અને ડિઝની વચ્ચે ઝઘડો થયો હતો. પાવર્સે વેર્કસ સાથે ડિઝનીના કાર્ટૂનના વિતરણ સોદો કર્યો હતો તે અંગેના હક ગુમાવવાના પ્રત્યાઘાત રૂપે આ થયું હતું, કેમ કે વેર્કસ લાંબા સમયથી તેનો પોતાનો સ્ટુડિયો ધરાવવાની ઈચ્છા સેવી હતી. આમ છૂટા થવાથી વોલ્ટ ડિઝની અને મિકી માઉસ બંનેની કારર્કિદીમાં કટોકટીનો સમય ગણવામાં આવે છે. ડિઝનીએ 1919થી કામ કરનાર ગાઢ વિશ્વાસુ સાથીદાર ગુમાવ્યો હતો. મિકીએ તેની મૂળ ડિઝાઈન માટે જવાબદાર અને આ સમય સુધી રજૂ થયેલ અનેક ટૂંકી ફિલ્મના નિર્દેશન અને/અથવા એનિમેશન માટેનો માણસ ગુમાવ્યો હતો, કેટલાકની દલીલ છે કે તે મિકીનો સર્જક હતો. વોલ્ટ ડિઝનીને મિકીનું સર્જન કરવાની પ્રેરણા માટે પ્રતિષ્ઠા આપવામાં આવી છે, પરંતુ વેર્કસ પાત્રની ડિઝાઈન કરનાર એક હતો અને પ્રથમ થોડાક મિકી માઉસના કાર્ટુનો મોટાભાગે કે સંપૂર્ણપણે તેણે દોર્યાં હતાં. પરિણામે કેટલાંક એનિમેશન ઇતિહાસકારોએ સૂચવ્યું છે કે વેર્કસે મિકી માઉસનો ખરેખરે સર્જક ગણવો જોઇએ. એવો નિર્દેશ કરાયો છે કે અગાઉના મિકી માઉસ માટેની જાહેરાત તેઓને 'અબ વેર્કસ દ્વારા ચિત્રિત કરેલાં અ વોલ્ટ ડિઝની કોમિક ' તરીકેનું જમાપાસું તેમના ખાતે થાય છે. પાછળથી ડિઝની કંપનીએ અગાઉના કાર્ટુનોની ફેર રજૂઆત કરી જે માત્ર વોલ્ટ ડિઝનીના ખાતે જ જમા થાય છે.

ડિઝની અને તેના બાકીના સ્ટાફે મિકી શ્રેણીનું નિર્માણ ચાલુ રાખ્યું, અને વેર્કસને બદલે તે આખરે સંખ્યાબંધ એનિમેટરો શોધી શકયો. ભારે હતાશા વધી રહી હતી, અને ફેલિક્સ ધ કેટ મુવીના સ્ક્રીનથી અદૃશ્ય થતાં, મિકીની લોકપ્રિયતા વધવા માંડી, અને 1932 સુધીમાં મિકી માઉસ કલબમાં 1 મિલિયન જેટલા સભ્યો હતા અને વોલ્ટને મિકી માઉસના સર્જન માટે ખાસ ઓસ્કાર મળ્યો; તેમજ 1935માં ડિઝનીને વહીવટી સમસ્યાઓને કારણે મિકી માઉસ કલબોના પ્રશ્નો હલ કરવાનું શરૂ કર્યું. 1933માં સિલી સિમ્ફનીની ટૂંકી ફિલ્મ *ધ થ્રી લિટલ પિગ્સ* થી ઝાંખપ લાગવાં છતાં, મિકીએ હજુ, થિયેટર પ્રેક્ષકોમાં ભારે લોકપ્રિયતા જાળવી રાખી હતી, જે છેક 1935માં મિકી કરતાં વધુ લોકપ્રિય પોપઇ ધ સેઇલર હોવાનું લોકમતમાં દર્શાવાયું ત્યાં સુધી ટકી રહી હતી. 1934માં મિકી મર્કેન્ડાઈઝે પણ વર્ષે 600000.00 ડોલરની કમાણી કરી હતી.

1994માં, એનિમેશન વ્યાવસાયિકોના લોકમતમાં '*ધ બેન્ડ કન્સર્ટ* ' ને ત્રીજા સૌથી મોટા કાર્ટુન તરીકે મત મળ્યો હતો. મિકીને રંગીન બનાવી અને આંશિક રીતે નવી ડિઝાઈન કરીને, વોલ્ટે મિકીને ફરી એકવાર ટોચ પર પહોંચાડયો અને મિકી પણ પહેલા કદિ મળી નહોતી તેવી લોકપ્રિયતા સુધી પહોંચી શકયું, કેમ કે પ્રેક્ષકોએ હવે તેને માટે વધુ અપીલ કરી હતી; 1935માં વોલ્ટને મિકીના સર્જન માટે લીગ ઓફ નેશન્સ તરફથી ખાસ એવોર્ડ પણ મળ્યો. આમ છતાં, 1938માં વધુ ઘેલા ડોનાલ્ડ ડકે નિષ્ક્રિય મિકીને પાછળ હટાવી દીધો, પરિણામે માઉસની ફરીથી ડિઝાઈન કરવામાં આવી; 1938 અને 1940ની વચ્ચે નવેસરથી ડિઝાઈન કરવાથી મિકી તેની લોકપ્રિયતાની ટોચ પર પહોંચી ગયો. અલબત્ત, 1940 પછી તેની લોકપ્રિયતા ઘટવા માંડી. આમ છતાં, 1943 સુધી (*લેન્ડ અ પાવ* એ ટૂંકા વિષય માટે-પ્લુટો સાથે તેનો એકમાત્ર સ્પર્ધક એવોર્ડ જીત્યો) અને ફરીથી 1946થી 1952 સુધી એનિમેટેડ ટૂંકી ફિલ્મમાં આ પાત્ર નિયમિત દેખાતું રહ્યું હતું.

### કોમિકસમાં રજૂઆત

1930ની શરૂઆતમાં, વેર્કસના છૂટા થયા પછી, ડિઝની મિકી માઉસ કોમિક સ્ટ્રીપનું લખાણ શરૂ કરવાથી સંતુષ્ટ હતો, કલાનું કામ વિન સ્મિથને સોંપ્યું. જો કે, વોલ્ટનું ધ્યાન હંમેશા એનિમેશનમાં રહેતું અને સ્મિથને સ્ક્રિપ્ટ લખવાનું કામ તરત સોંપી દીધું. તેણે અચાનક આપેલા રાજીનામાથી જણાય છે કે સ્મિથ દેખીતી રીતે શ્રેણીઓની સ્કિપ્ટ લખવી, આલેખન કરવા શ્રેણી અને ઈન્કિંગ કરવા અંગેના ભાવિ માટે અસંતુષ્ટ હતો. વોલ્ટે સ્ટુડિયોમાં બાકીના સ્ટાફમાંથી તેની અવેજમાં માણસ શોધવાનું શરૂ કર્યું. અજ્ઞાત કારણોસર તેણે તાજેતરમાં નોકરીમાં રાખેલ કર્મચારી ફલોઈડ ગોટફ્રેડસનની પસંદગી કરી તે સમયે ફલોઈડ એનિમેશનમાં કામ કરવા આતુર હતો અને તે નવી એસાઈમેન્ટ સ્વીકારવા માટે થોડોક નાખુશ હતો. વોલ્ટે ફલોઈડને ભરોસો આપ્યો હતો કે આ એસાઈનમેન્ટ માત્ર કામચલાઉ છે અને આખરે તે એનિમેશનમાં પાછો જશે. ફલોઈડે આ કામગીરીને સ્વીકારી અને ‘ કામચલાઉ ’ એસાઈનમેન્ટ 5 મે, 1930 થી 15 નવેમ્બર 1975 સુધી ટકાવી રાખી.

સ્ટ્રીપ માટેની વોલ્ટ ડિઝનીની છેલ્લી સ્ક્રીપ્ટ 17 મે, 1930 ના રોજ રજૂ થઈ હતી. ગોટફ્રેડસનનું પહેલું કામ, 1લી એપ્રિલ, 1930 ના રોજ ડિઝનીએ શરૂ કરેલ ફિલ્મની લાઈન પૂરી કરવાનું હતું. આ ફિલ્મની લાઈન 20 સપ્ટેમ્બર, 1930ના રોજ પૂરી થઈ અને પાછળથી *મિકી માઉસ ઈન ડેથ વેલી* તરીકે કોમિક પુસ્તક સ્વરૂપે ફરીથી મુદ્રણ કરાયું. આ શરૂઆતના સાહસે સ્ટ્રીપની રચનાને વિકસાવી, જે સમયે તેમાં માત્ર મિકી અને મીનીનો સમાવેશ કરાયો હતો. આ ફિલ્મમાં પ્રથમ જેમની કોમિક સ્ટ્રીપમાં રજૂઆત થઈ હતી તે પાત્રો પૈકી કલેરાબેલે કાઉ, હોરેસ હોર્સકોલર અને બ્લેક પેટે તથા ભ્રષ્ટ વકીલ સિલ્વેસ્ટર સિસ્ટર અને મીનીના કાકા મોર્ટિમેર માઉસનો અભિનય પણ હતો. વર્ણનાત્મક ડેથ વેલી પછી *મિ. સ્લીકર એન્ડ ધ એગ રોબર્સ* આવ્યા, જેનું મુદ્રણ 22 સપ્ટેમ્બર અને 26 ડિસેમ્બર, 1930ની વચ્ચે થયું, જેમાં માર્કસ માઉસ અને તેની પત્ની, મીનીના માતા-પિતા તરીકે દાખલ કરાયા.

આ બે આગલી કોમિક સ્ટ્રીપ કથાઓની શરૂઆત સાથે એનિમેશન અને કોમિકસમાં મિકીની આવૃત્તિઓ એકબીજા કરતાં જુદી દિશામાં ફંટાતી હોવાનું વિચારાયું છે. ડિઝની અને તેના કાર્ટુન ટૂંકી ફિલ્મ કોમેડી પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા હતા, જ્યારે કોમિક સ્ટ્રીપ અસરકારકપણે કોમેડી અને સાહસ સાથે જોડાયેલ હતા. મિકીનું આ સાહસિક આવૃત્તિ કોમિક સ્ટ્રીપમાં રજૂ થયાનું અને 20 અને 21 મી સદીમાં પાછલા કોમિક પુસ્તકોમાં રજૂ થવાનું ચાલુ રહ્યું હતું. ફલોઈડ ગોટફ્રેડસને *મિકી માઉસ જોઈન્સ ધ ફોરેન લિજીયન* (1936) અને *ધ ગ્લેઇમ* (1942) જેવી કથાઓમાં પોતાની નિશાની છોડી હતી. તેમણે ફેન્ટમ બ્લોટ, એગા બીવા, મોર્ટી અને ફેરડી, કેપ્ટન ચર્ચમાઉસ, અને બચનું પણ સર્જન કર્યું હતું. ગોટફ્રેડસન ઉપરાંત વર્ષો સુધી સ્ટ્રીપ માટેના કલાકારોમાં રોમન આરામબુલા, રિક હુવર, મેન્યુલ ગોન્ઝાલિસ, કાર્સન વાન ઓસ્ટેન, જિમ એંગલ, બિલ રાઈટ, ટેડ થ્વાઇલ્સ અને ડાન જિપ્પીસનો સમાવેશ થતો હતો; લેખકોમાં ટેડ ઓસબોર્ન, મેરિલ ડી મેરિસ, બિલ વોલ્સ, ડિક શો, રોય વિલિયમ્સ, ડેલ કોનેલ અને ફલોઈડ નોર્મનનો સમાવેશ થતો હતો.

પાત્ર પર પોતાની નિશાની છોડી ગયેલ બીજા કલાકાર ડેલ કોમિકસમાં પોલ મરે હતા. તેની પ્રથમ મિકી વાર્તા 1950માં રજૂ થઈ, પરંતુ મરેની *વોલ્ટ ડિઝની કોમિકસ એન્ડ સ્ટોરિઝ* માટે 1953માં પ્રથમ શ્રેણી રજૂ ન થઈ ત્યાં સુધી મિકી ખાસ વિશેષ બન્યો ન હતો (ધ લાસ્ટ રિસોર્ટ). તે જ સમય ગાળામાં ઈટાલીમાં રોમાનો સ્કાર્પાએ મેગેઝિન *ટોપોલિનો* માટે વાર્તાઓમાં મિકીને ફરીથી જીવંત કર્યો, જેણે એટોમો બ્લિપ-બ્લિપ જેવાં નવાં સર્જનોની સાથે ફેન્ટમ બ્લોટ અને એગા બીવાને પાછાં લાવ્યાં. સિલ્વર એજ દરમિયાન પશ્ચિમી પ્રકાશનમાં વાર્તાઓમાં મિકીની શેરલોક હોમ્સની ઢબે ડિટેકિટવ તરીકે રજૂ કરવા પર ભાર મૂકાયો હતો, જ્યારે આધુનિક યુગમાં સંપાદકો અને સર્જકોએ ગોટફ્રેટસનના કલાસિક સાહસના બીબામાં મિકીની વધુ જોરદાર રજૂઆત કરવાનું સભાનપણે હાથ ધર્યું હતું. આ નવ જાગૃતિનું નેતૃત્વ બાયરન એરિકસન, ડેવિડ ગેરસ્ટેન, નોએલ વાન હોર્ન, માઈકલ ટી ગિલ્બર્ટ અને સીઝર ફેરિઓલીએ લીધું હતું. યુરોપમાં, સંખ્યાબંધ કોમિકસ મેગેઝિનોમાં મિકી માઉસ મુખ્ય આકર્ષણ બન્યું, જેમાં સૌથી પ્રખ્યાત 1932 થી ઈટાલીમાં *ટોપોલિનો* અને 1934 થી ફ્રાન્સમાં *લે જર્નલ ડે મિકી* બન્યા. ઈટાલીમાં 1999થી 2001 સુધી પ્રકાશિત *એમએમ મિકી માઉસ મિસ્ટ્રી મેગેઝિન* શ્રેણી માટે મુખ્ય પાત્ર મિકી હતું.

## પાછળનો ઇતિહાસ

### તાજેતરનો ઇતિહાસ

8 નવેમ્બર 1978ના રોજ, તેની 50 સી જયંતિના માનાર્થે, તે હોલિવુડ વોક ઓફ ફેમ પર સ્ટાર ધરાવનાર પ્રથમ કાર્ટુન પાત્ર બન્યા. સ્ટાર એ 6925 હોલિવુડ બ્લવિડ ખાતે છે. મેલબોર્ન (ઓસ્ટ્રેલિયા) વાર્ષિક મુમ્બા ઉત્સવ સ્ટ્રીટ શોભાયાત્રા કરે છે અને મિકી માઉસને તેમના *કિંગ ઓફ મુમ્બા* (1977) તરીકે નિયુકત કરે છે. બાળકોમાં અતિશય પ્રિય હોવા છતાં, આ નિમણૂ૱ક બાબત તકરાર થઈ હતી: કેટલાંક મેલબોર્નવાસીઓ ‘ ઘરની વ્યક્તિ ’ ની પસંદગી ઈચ્છતા હતા; જેમ કે બ્લિન્કી બિલ; પરંતુ માઉસ તરીકે પેટ્રિકા ઓ'કેરોલ (પરેડ શોના ડિઝનીલેન્ડના ડિઝનીમાંથી) ભજવણી કરવાની છે એવું જાહેર થતાં, ઓસ્ટ્રેલિયન સમાચારપત્રોએ અહેવાલ આપ્યો કે, 'મિકી માઉસ ખરેખર છોકરી છે! ' દશકા પર્યંત, મિકી માઉસે એનિમેટેડ પ્રસિદ્ધિ માટે વોર્નર બ્રધર્સ ના ‘ બગ્સ બન્ની ’ સાથે સ્પર્ધા કરી. પરંતુ 1988માં, મોશન-પિકચર્સમાં ઐતિહાસિક ક્ષણ આવતાં, બે પ્રતિસ્પર્ધીઓએ છેલ્લે રોબર્ટ ઝિમેકક્સિ ડિઝની / એમ્બલિન ફિલ્મ *વુ ફ્રેમ્ડ રોજર રેબિટ* માં સ્ક્રીન સમય વહેંચી લીધો. ડિઝની અને વોર્નરે એમ જણાવીને કરાર પર સહી કરી કે દરેક પાત્રને શરૂઆતથી સેકન્ડ સુધી સ્ક્રીન સમય *બરાબર* સમાન પ્રમાણમાં મળશે.

*રોજર રેબિટ* પર જીવંત અભિનયમાં તેના એનિમેટેડ પ્રવેશની જેમ, મિકીએ 1990માં ખાસ *ધ મપ્પેટ્સ એટ વોલ્ટ ડિઝની ર્વલ્ડ* નામના ખાસ ટેલિવિઝન શો માં કેનીઓ રજૂઆત કરી, જ્યાં તેમની કમિર્ટ ધ ફ઼્રોગ મળ્યો. બંનેને જૂના મિત્રો તરીકે વાર્તામાં સ્થાપિત કર્યા છે. 1970થી મપ્પેટ્સે અન્યથા ડઝનેક વખત મિકીને છેતરીને તેનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આખરે, વોલ્ટ ડિઝની કંપનીએ 2004માં મપ્પેટ્સને ખરીદી લીધી હતી. નિઓન મિકી ’ લોગોની સાથે શરૂઆત કરીને, મિકીએ વોલ્ટ ડિઝની હોમ એન્ટરટેઈનમેન્ટ માટે વિવિધ એનિમેટેડ લોગો પર રજૂઆત કરી અને પછી નિયમિત અને કલાસિક રજૂઆત શીર્ષકો ‘ સોર્સરર મિકી’ લોગોનો ઉપયોગ કર્યો. 1980માં તે વીડિયો બોકસ પર પણ રજૂ થયો. તેનું તાજેતરનું થિયેટરને લગતું કાર્ટુન 1995 માં રજૂ થયેલ ટૂંકી ફિલ્મ *રનઅવે બ્રેઈન* હતું, જ્યારે 1999-2004માં તે *મિકીસ વન્સ અપોન અ ક્રિસ્ટમસ* , *Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers* , અને કમ્પ્યુટરથી એનિમેટે કરેલ *મિકીસ ટ્વાઇસ અપોન અ ક્રિસ્ટમસ* ની જેમ વીડિયો ફિચર માટે બનાવેલ ટૂંકી ફિલ્મમાં રજૂ થયો. હજુ તેને મૂળ ડિઝની ફિલ્મમાં રજૂ થવાનું હતું, જે કલાસિકલ કથા પર આધારિત ન હતી.

ઘણા ટેલિવિઝન કાર્યક્રમો મિકી આસપાસ કેન્દ્રિત થયેલા હતા; જેમ કે તાજેતરમાં શો *મિકી માઉસ વર્કસ* (1999-2000), *ડિઝનીસ હાઉસ ઓફ માઉસ* (2001-2003) અને *મિકી માઉસ ક્લબહાઉસ* (2006). આ બધા પૂર્વે મિકીને *બોન્કર્સ* ના એપિસોડ 'યુ ઓગટા બી ઇન ટૂન્સ' માં નહીં જોએલ પાત્ર તરીકે પર દર્શાવેલ. ન્યૂ ઇયર દિન, 2005 ના રોજ મિકી ગ્રાન્ડ માર્શલ ઓફ ધ ટુર્નામેન્ટ ઓફ રોઝીસ હતો. ડિઝની ઓન આઇસ નાટકમાં, *ડિઝની પ્રેઝન્ટ્સ પિક્સર્સ ધ ઇનક્રેડિબલ્સ ઇન અ મેજિક કિંગડમ/ડિઝનીલેન્ડ એડવેન્ચર* માં, એન્ડ્રોઈડ રેપ્લિકા ઓફ સિન્ડ્રોમ દ્વારા મિકી અને મીનીનું અપહરણ કરાય છે, જે વોલ્ટ ડિઝની વર્લ્ડ / ડિઝનીલેન્ડસના સ્થળે 'તેનું' પોતાનું થીમ પાર્ક ઊભું કરવા માગે છે. અકલ્પનીય કુટુંબ 'તેને' લેસર જેલમાં મૂકીને રોબોટ સિન્ડ્રોમ પર હુમલો કરે તે પહેલાં કેરેબિયન એટ્રેકશનની પાઇરેટ્સ ઓફ ધ કેરિબિયનમાં તેઓને બંદી બનાવવામાં આવે છે, પરંતુ તેને ભસ્મીભૂત કરવાના ગરબડભર્યા પ્રયત્નમાં સળગાવનારના ઉપયોગ વિના નહીં, કેમ કે ત્યાં સુપરહ્યુમન તારણહાર હતાં. ફ્રોઝોન દ્વારા રોબોટ સિન્ડ્રોમને ઠંડો કર્યા પછી મિકી અને મિનીનો છેલ્લે છુટકારો થાય છે, વોલ્ટ ડિઝની ર્વલ્ડ/ડિઝનીલેન્ડ રિઝોર્ટમાં જાદુ અને આનંદની પુર્નસ્થાપના થાય છે અને આશ્ચર્યજનક તો એ બને છે કે મિકી અને મીની નવા મિત્રો બને છે.

### વીડિયો રમતો

ઘણા લોકપ્રિય પાત્રોની જેમ, મિકીએ ઘણી વીડિયો રમતોમાં અભિનય કર્યો, જેમાં સમાવિષ્ટ છે, નાઈનટેન્ડો એન્ટરટેઈનમેન્ટ સિસ્ટમ પર *મીકી માઉસકેપેડ* ,*Mickey Mania: The Timeless Adventures of Mickey Mouse* , સુપર નાઈનટેન્ડો એન્ટરટેઈનમેન્ટ સિસ્ટમ પર *મિકીસ અલ્ટિમેટ ચેલેન્જ* , અને *ડિઝનીસ મેજિકલ ક્વેસ્ટ* , મેગા ડ્રાઇવ / જીનેસિસ પર *કેસલ ઓફ ઇલ્યુઝન સ્ટારિંગ મિકી માઉસ* , ગેમ બોય પર *મિકી માઉસ : મેજિક વેન્ડ્સ* અને બીજા ઘણામાં અભિનય કર્યો. 2000માં ગેમ બોય એડવાન્સને પોર્ટ કરેલ *ડિઝનીસ મેજિકલ ક્વેસ્ટ* શ્રેણી, જ્યારે યુવા પ્રેક્ષકોને લક્ષ્ય કરીને નાઈનટેન્ડો ગેમક્યુબ શીર્ષકમાં મિકીએ *ડિઝનીસ મેજિકલ મિરર સ્ટારિંગ મિકી માઉસ* માં અભિનય કરીને તેનો છઠ્ઠો જનરેશન યુગ બનાવ્યો. મિકી *કિંગડમ હાર્ટસ* શ્રેણીમાં મુખ્ય ભૂમિકા, ડિઝની કેસલના કિંગ તરીકેની અને નાટકની મુખ્ય વ્યકિત સોરાના સહાયક તરીકે ભજવે છે. કિંગ મિકી, કોઈપણ તાળાને ખોલવાની અને અંધકારનો સામનો કરવાની શકિત ધરાવતી ચાવીના સ્વરૂપનું હથિયાર, કીબ્લેડને વાપરે છે. ડિઝની યુનિવર્સની અંધકાર યુગનો વૃતાંત દર્શાવતી *એપિક મિકી* , વી માટે 2010 માં રજૂ કરવાનું નિયત કરાયું છે.

### રમકડાં અને રમતો

1989માં, મિલ્ટન બ્રેડલીએ મિકી માઉસને તેના યજમાન તરીકે ચિત્રિત કરીને ત્રણ પ્રકાર સાથે મિકી સેસ નામની ઈલેકટ્રોનિક વાતચીત કરતી રમત બહાર પાડી હતી. *ટોકિંગ મિકી માઉસ* ની બહાર પાડેલ વર્લ્ડસ ઓફ વન્ડર સહિતની અન્ય રમકડાં અને રમતોમાં પણ મિકીને રજૂ કરાયો હતો.

## ડિઝાઈન અને અવાજ

પાત્ર, તેના અસ્તિત્વ દરમિયાન કેટલાક મુખ્ય ફેરફારોમાંથી પસાર થાય છે. પ્રથમ ફેરફાર 1939માં *ધ પોઇન્ટર* માં અને 1940માં ફેન્ટાસિયાના *ધ સોર્સેરર્સ એપ્રેન્ટાઇસ* વિભાગમાં થયો, જ્યાં તેની આંખોમાં કિકીઓ મૂકવામાં આવી, કોકેશિયન ત્વચા, રંગ કરેલો ચહેરો અને પેર આકારનું શરીર. 1940માં, તેનો વધુ એકવાર 'ધ લિટલ વ્હર્લવિન્ડ' માં ફેરફાર કરાયો, જ્યાં તે દશકામાં છેલ્લી વખત તેનું ટ્રેડમાર્ક પેન્ટ વાપરે છે, તેની પૂંછડી ગુમાવે છે, વધુ વાસ્તવિક કાન મેળવે છે, જેમાં ફેરફાર કરીને યથાર્થ દેખાવવાળી અને અલગ શરીર રચના બનાવવામાં આવી. પરંતુ આ ફેરફાર, તેના ‘ *ધ પોઇન્ટર* ’ માં પાછા વળતાં પહેલા પેન્ટના અપવાદ સિવાય થોડોક સમય રહી શકયો. 1950માં, તેના આખરી થિયેટરના કાર્ટુનમાં તેને ભ્રમરો આપવામાં આવી હતી, જે તાજેતરનાં ઘણાં કાર્ટુનોમાં કાઢી નાંખવામાં આવી હતી.

મિકીનું ટોચનું ટ્રેડમાર્ક તેના કાન છે, અને સામાન્યપણે તેઓ ડિઝની કંપનીનું ટ્રેડમાર્ક પણ બનેલ છે. મિકીના કાનની મૂળભૂત ડિઝાઈન છે બે અત્યંત ગોળાકાર કાન, જેને તેના એકદમ ગોળ માથા સાથે જોડયા છે. 1940ના મિકી સિવાય, તેના અને મીનીના કાન તેમનું માથું જે દિશામાં વળેલું હોય તેમ છતાં અસાધારણ લક્ષણો ધરાવતાં હતાં, જે હંમેશા સમાન સરખાપણા સાથે જોવાપાત્ર હતા. બીજા શબ્દોમાં, પાત્રના આગળના દેખાવમાં તેઓ જેવા હોય તે જ સ્થિતિમાં સામાન્યરીતે કાન હોય છે, અને માથું જમણી બાજુ હોય કે ડાબી બાજુ હોય ત્યારે તેમના માથાની એકબાજુએ દેખાય છે.

મિકીનો સ્ક્રીન પરના વ્યકિત્વનો મોટો ભાગ તેનો પ્રખ્યાત શરમાળ, ફોલ્સેટ્ટો અવાજ છે. *ધ કાર્નિવલ કિડ* માં તેની પ્રથમ બોલતી ભૂમિકાથી શરૂ કરીને, મિકીને અવાજ વોલ્ટ ડિઝનીએ પોતે આપ્યો હતો, જે કામ માટે ડિઝની વ્યકિતગત રીતે ખૂબ અભિમાન લેતા. (શરૂઆતના થોડીક ટૂંકી ફિલ્મમાં, કાર્લ સ્ટોલિંગ અને ક્લેરેન્સ નેશ અંગે કહેવાતું હતું કે તેમાં મિકી માટે એડીઆર થોડાક ઓછા પ્રશંસનીય હતા.) આમ છતાં, 1946માં, ડિઝની નિયમિત અવાજનું કામ કરવા સ્ટુડિયો ચલાવવા માટે અતિશય વ્યસ્ત બની ગયા હતા (અને એવી અટકળ કરાય છે કે તેની સિગારેટ પીવાની ટેવે તેના અવાજને વર્ષોથી નુકસાન કર્યું હતું), અને *ફન એન્ડ ફેન્સી ફ્રી* ના *મિકી એન્ડ ધ બિનસ્ટોક* વિભાગના રેકોર્ડિંગ દરમિયાન, મિકીનો અવાજ ડિઝનીના અનુભવી સંગીતકાર તથા અભિનેતા જિમ્મી મેકડોનાલ્ડને સોંપવામાં આવ્યો હતો (ડિઝની અને મેકડોનાલ્ડ બંનેના અવાજો છેલ્લા સાઉન્ડ ટ્રેક પર સાંભળી શકાશે). મેકડોનાલ્ડ થિયેટરના બાકીના ટૂંકી ફિલ્મમાં તથા વિવિધ ટેલિવિઝનનાં અને પ્રચારનાં પ્રોજેકટોમાં, 1970ના અધવચ્ચ તેઓ નિવૃત્ત થયાં ત્યાં સુધી અવાજ આપ્યો, જો કે વોલ્ટે, ફરીથી 1954-1959 દરમિયાનની મૂળ *ધ મિકી માઉસ ક્લબ* ટીવી શ્રેણીઓ અને 11 સપ્ટેમ્બર, 1958 માં રજૂ થયેલ ડિઝનીલેન્ડની ટીવી શ્રેણીના ' ફોર્થ એનિવર્સરી શો' એપિસોડમાં પરિચય આપવા માટે ફરીથી મિકીનો અવાજ આપ્યો. 1983ના *મિકીસ ક્રિસ્ટમસ કેરોલ* , મિકી માઉસ તરીકે ભૂતપૂર્વ વેન ઓલવિનનો થિયેટરનો અભિનેતા તરીકેનો અભિનય વિશિષ્ટ હતો, જેઓ 2009માં તેઓ મૃત્યુ પામ્યા ત્યાં સુધી મિકી માઉસનો અવાજ હતા.. ઓલવિન રુસી ટેલરને પરણ્યા, જેઓ મીની માઉસના વર્તમાન અવાજ હતાં. 1987માં રજૂ થયેલ ટીવી સ્પેશિયલ *ડાઉન એન્ડ આઉટ વીથ ડોનાલ્ડ ડક* માં લેસ પાર્કિન્સે મિકીને અવાજ આપ્યો હતો.

મિકીનો નવો અવાજ રજૂ કરવા બ્રેટ ઈવાન, ભૂતપૂર્વ હોલમાર્ક ગ્રીટીંગ કાર્ડ કલાકારને પસંદ કરવામાં આવ્યા. તેમનો પ્રથમ અભિનય મિકી ટોય અને ડિઝની ક્રુઝ લાઇન પ્રમોશન્સ માટે હતો, અને ડિઝની ઓન આઇસ : સેલિબ્રેશન્સ! સ્લાઇસ શોમાં રજૂ થશે.. તેમનો અધિકૃત મિકી માઉસ પરનો અવાજ *Kingdom Hearts: Birth by Sleep* પર હશે, જે પ્લેસ્ટેશન પોર્ટેબલ માટે વીડિયો રમત છે. એવી અફવા પણ છે કે તે કિંગડમ હાર્ટ શ્રેણી માટેની આગામી રમતનાં પાત્રને અવાજ આપશે.

### બીજી ભાષાઓમાં અવાજ

* **બલ્ગેરીયન**
	+ નિકોલ કોલેવ : *હાઉસ ઓફ માઉસ* માં (2003-2004, અને સંભવત: તે પહેલાં *મિકી માઉસ વર્કસ* માં)
	+ જિયોર્જી સ્ટોયાનોવ : *મિકી માઉસ ક્લબહાઉસ* માં (2009થી)

* **ચાઈનીઝ**
	+ જિન યોંગગેંગ : *મિકી માઉસ ક્લબહાઉસ*માં (ચાઈનીઝ આવૃત્તિ)

* **ફ્રેન્ચ**
	+ જેકિવસ બોડોઈન : *ફન એન્ડ ફેન્સી ફ્રી* માં (મૂળ આવૃત્તિ)
	+ જીન-ફ્રાન્કોઇસ કોપ : *ફન એન્ડ ફેન્સી ફ્રી* માં (ફરી બહાર પાડેલ આવૃત્તિ), *મિકીસ ક્રિસ્ટમસ કેરોલ* (ફરી બહાર પાડેલ આવૃત્તિ)
	+ રોજર કેરલ : 1973-1980 (ફ્રાન્સ)
	+ માર્ક ફ્રાન્કોઈસ : 1980 (ફ્રાન્સ)
	+ વિન્સેન્ટ વાયોલેટ : 1980 ના અંત - 1990ની શરૂઆત (ફ્રાન્સ)
	+ જીન-પોલ ઓડ્રિન : 1990 (ફ્રાન્સ)
	+ લોરેન્ટ પાસકિવર : 2000 - હાલમાં (ફ્રાન્સ)
	+ ડેનિયલ પિકાર્ડ : 2000 (ફ્રેન્ચ કેનેડા)

* **જર્મન**
	+ મારિયો વોન જેસકેરોફ : છેલ્લે 1990-હાલમાં

* **ઈટાલિયન**
	+ ઓરેસ્ટે લાયોનેલો : અજ્ઞાત
	+ ક્લાઉડિયો ટ્રિયોન્ફી : અજ્ઞાત
	+ ગેટાનો વેર્કાસિયા : અજ્ઞાત
	+ અલેસ્સાન્ડ્રો ક્વાર્ટા: 1990 ના અંત - હાલમાં

* **જાપાની**
	+ ઈકુઈ સાકાકીબારા : 1970 (ટીવી)
	+ ઈકો યામાડા : 1980
	+ મસુમી ગોટો : 1990ની શરૂઆત
	+ ટકાશી ઓયાગી : 1990 ના અંત - હાલમાં

* **સ્પેનિશ**
	+ વોલ્ટ ડિઝની : *ફેન્ટાસિયા*
	+ એડમુંડો સેન્ટોસ : *ફન એન્ડ ફેન્સી ફ્રી* મારફત મૂળ ટૂંકી ફિલ્મ
	+ ફ્રાન્સિસ્કો કોલેમેનરો : અન્ય ટૂંકી ફિલ્મ
	+ રાઉલ અલ્દાના : *ધ પ્રિન્સ એન્ડ ધ પૌપર* મારફત અન્ય ટૂંકી ફિલ્મ
	+ જુઆન એલ્ફોન્સો કેરાલેરો : *વુ ફ્રેમ્ડ રોજર રેબિટ* (લેટિન અમેરિકન આવૃત્તિ)
	+ રાફેલ એલોન્સો નારાંજો જુ. : *વુ ફ્રેમ્ડ રોજર રેબિટ* (યુરોપિયન આવૃત્તિ)
	+ રુબેન સેરડા : 1990 - હાલ (લેટિન અમેરિકન આવૃત્તિ)
	+ જોઝ પડિલ્લા : 1990 - હાલ (યુરોપિયન આવૃત્તિ)
* **સ્વીડિશ**
	+ રુન હાલવર્સન : *ફન એન્ડ ફેન્સી ફ્રી* માં (મૂળ)
	+ એન્ડરસ ઓજેબો : 1990 ના અંત-હાલ, *ફન એન્ડ ફેન્સી ફ્રી* (ફરીથી ડબ કરેલ)

## સામાજિક અસર

### રાજકારણમાં ઉપયોગ

યુનાઈટેડ સ્ટેટસમાં, ચોક્કસ મતપત્ર પર રજૂ કરાયેલ ઉમેદવારની કારકિર્દી અંગે અસંતોષ દર્શાવવા અથવા ચોક્કસ મતદાન પદ્ધતિની અપર્યાપ્તતા દર્શાવવા ઘણીવાર વિરોધ મત અપાય છે. મોટાભાગની રાજ્યોની ચૂંટણી પદ્ધતિમાં કોરા મતપત્રોની કે ‘ ઉપરના કોઈ નહીં ’ ની પસંદગી માટે જોગવાઈ ન હોવાથી, મોટાભાગના વિરોધ મતો, સ્પષ્ટપણે બિન-ગંભીર ઉમેરવારોના નામ મતપત્રમાં લખાણ તરીકે દાખલ કરવામાં આવે છે.. આ હેતુ માટે કાર્ટુનમાં પાત્રોની ખાસ પસંદગી કરાય છે; અમેરિકામાં મિકી માઉસ એ સૌથી જાણીતું અને સૌથી વધુ પરિચિત પાત્ર હોઈ આ હેતુ માટે તેનું નામ ઘણીવાર પસંદ કરાય છે. (અન્ય જાણીતા પાત્રોમાં ડોનાલ્ડ ડક અને બગ્સ બન્નીનો સમાવેશ થાય છે.) આ અસાધારણ ઘટનાની મિકી માઉસને ગૌણ પરંતુ લગભગ આખાય યુએસમાં રાષ્ટ્ર પ્રમખુની ચૂંટણીમાં કાયમી પ્રતિસ્પર્ધી બનીને રમૂજી અસર પેદા કરે છે. ફિનલેન્ડ અને સ્વીડનની સંસદીય ચૂંટણીઓમાં સમાન પ્રકારની ઘટના બને છે, જો કે ફિન્સ અને સ્વિડીશ લોકો વિરોધ મત તરીકે સામાન્યરીતે ડોનાલ્ડ ડક કે ડોનાલ્ડ ડક પાર્ટી લખે છે. મતદાનની નોંધણી યાદી પર, ખૂબ તાજેતરમાં 2008ના યુએસ રાષ્ટ્ર પ્રમુખની ચૂંટણીમાં મિકી માઉસનું નામ ઘણીવાર રજૂ થયાનું જણાયું છે.

### મિકીના નામનો નિંદાજનક ઉપયોગ

'*મિકી માઉસ* ' એક અશિષ્ટ અભિવ્યકિત છે, જેનો અર્થ થાય છે ટૂંકો સમય, કૌશલ્યમાં ખામી ધરાવનાર કે તુચ્છ. યુકે અને આયર્લેન્ડમાં તેનો અર્થ થાય છે કે હલકી ગુણવત્તા કે બનાવટ.

* *The Godfather: Part II* માં, માઈકલને દગો દેવાના ફ્રેડોના ચૂકાદો છે કે, કુટુંબંમાં તેના આદેશો સામાન્યરીતે આવા હતા, 'આ કરવા માટે ફ્રેડોને મોકલો, તે કરવા માટે ફ્રેડોને મોકલો! એટલે કે વધુ અર્થપૂર્ણ કામગીરીની વિરુદ્ધમાં ' કયાંક આવેલી કોઈક મિકી માઉસ નાઈટ કલબની ફ્રેડોને સંભાળ દેવી)
* 1984માં, આઈસ હોકી ગેમ કે જેના વેઇન ગ્રેટઝકીના એડમોન્ટન ઓઇલર્સ, ન્યૂજર્સી ડેવિલ્સને 13-4 થી હરાવે છે, ત્યાર પછી ગ્રેટઝકીએ રિર્પોટર પાસે એવું વિધાન ટાંકયું હતું કે, 'ઠીક, આ સમય છે કે તેઓ ભેગા થઈને કામ કરે, તેઓ આખી લિગને નુકશાન કરી રહ્યા છે. તેઓએ *મિકી માઉસ ઓર્ગેનાઈઝેશન* ચલાવવું બંધ કરે અને કોઈકને આઈસ પર મૂકે એ વધુ સારું છે.' ગ્રેટઝકીની ટીકાની પ્રતિક્રિયામાં ઓઈલર્સ ન્યૂજર્સી પાછા આવ્યા ત્યારે ડેવિલ્સના પ્રશંસકોએ મિકી માઉસનો પોશાક પહેર્યો.
* 1993માં વોર્નર બ્રધર્સની *ડિમોલિશન મેન* ફિલ્મમાં સિલ્વેસ્ટર સ્ટેલોન પાત્રને કાબૂ બહારની પોલીસ કારના ખોટું કામ કરતા AI સામે લડે છે, તે સિસ્ટમ માટે “ બ્રેક ! બ્રેક! બ્રેક, હવે, તમે *મિકી માઉસના વિષ્ટના નમૂના* છો. ”

* 1996માં વોર્નર બ્રધર્સની *સ્પેસ જામ* ફિલ્મમાં, તેમની બાસ્કેટબોલ ટીમના નામ માટે ડેફી ડકના વિચાર અંગે બગ્સ બન્નીનો અપમાનસૂચક ઉલ્લેખ એમ પૂછીને કરાયો હતો, કે, 'કયા પ્રકારની મિકી માઉસ સંસ્થા ટીમને 'ધ ડક્સ' નામ આપશે? (આમાં પણ તે વખતે ડિઝનીની માલિકી હેઠળની એનએચએલ ટીમ, માઇટી ડક્સ ઓફ એનાહેમનો પણ ઉલ્લેખ હતો.)
* યુનાઈટેડ સ્ટેટસમાં સશસ્ત્રદળોમાં, કાર્યો કે જેનાથી સારો દેખાવ ઊભો થાય, પણ તેનો વ્યવહારુ ઉપયોગ ઓછો હોય ત્યારે (જેમ કે પાયાની તાલીમમાં પથારી પાથરવાની ખાસ રીત અને જહાજના બોર્ડ પર પિત્તળનાં જડાણોને પોલિશ કરવા જેવાં કામ) સામાન્યપણે 'મિકી માઉસનું કામ' એમ ઉલ્લેખ કરાય છે.
* સારી કક્ષા મેળવવા ખૂબ ઓછી મહેનતની જરૂર પડે (ખાસ કરીન એ) અને/અથવા આવા વર્ગના વિષય સામગ્રીનું શ્રમ બજારમાં કોઈ મહત્વ ન હોય ત્યાં શાળાઓમાં ‘ મિકી માઉસ કોર્સ ’ અથવા ‘ મિકી માઉસ મેજર ’ એ વર્ગ કે કોલેજ મેજર હોય છે.
* સંગીતકારો, ઘણીવાર ફિલ્મ સ્કોરનો ઉલ્લેખ કરે છે, જે સીધેસીધા સ્ક્રીન પરના દરેક અભિનયને *મિકી માઉસિંગ* તરીકે અનુસરે છે (*મિકી-માઉસિંગ* અને *મિકીમાઉસિંગ* પણ).
* સોફટવેર કંપની માઈક્રોસોફટને અપમાનજનક ‘ મિકીસોફટ ’ કહેવામાં આવતું.
* બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન બ્રિટીશ રોયલ નેવલ પેટ્રોલ સર્વિસ દ્વારા વપરાતા મોટર માઈનસ્વીપરો અનધિકૃત રીતે ‘ મિકી માઉસ ’ તરીકે જાણીતા હતા.
* 1980ની શરૂઆતમાં, તે સમયના બ્રિટીશ પ્રધાનમંત્રી માર્ગરેટ થેચરે એક વખત યુરોપિયન પાર્લામેન્ટને ‘ મિકી માઉસ પાર્લામેન્ટ ’ કહી હતી, જેનો અર્થ હતો પ્રભાવ રહિત ચર્ચા-કલબ.
* બ્રિટીશ સિટકોમ *રેડ ડવાર્ફ* માં. કવોરેન્ટાઈન ઘટનામાં : ટીમના ઉતરતી કક્ષાના સાધનો કે જે તેમની જિંદગી લઈ લે તેવાં હતાં, તે અંગે લિસ્ટરે જણાવ્યું, 'આપણું સંચાલન ખરેખર મિકી માઉસ સંચાલન છે, શું આપણું તેવું નથી? કેટે જવાબ આપ્યો, 'મિકી માઉસ? આપણે તો બેટી બુપ પણ નથી !'

* ડિઝનીના વિશિષ્ટ પાત્ર તરીકે મિકીનો દરજ્જો હોવાને કારણે, રમૂજમાં તેનો ઘણીવાર વોલ્ટ ડિઝની કંપનીના બોસ તરીકે ઉલ્લેખ કરાતો. ડિઝનીના કર્મચારીઓ કેટલીકવાર કહેતાં કે, 'માઉસ માટે કામ કરો.' *સાઉથ પાર્ક* સિઝનના 13માં હપ્તાં 'ધ રિંગ' માં મિકી (સાઉથ પાર્કના સહ-નિર્માતા ટ્રે પાર્કરે અવાજ આપેલો) તે સ્ટુડિયોના લોભી, ક્રૂર અને ગંધ મારતા મોં વાળા તરીકે ચિત્રણ કરાયું છે, જે જોનાસ બ્રધર્સે તેમના સંગીતને ઝાંખું પાડતી તેમની પવિત્ર રિંગો અંગે ફરિયાદ કર્યા બાદ ઠપકો આપે છે અને વારંવાર લાકડી ઠપકારે છે.
* લોંસ એંજેલિસ (ડિઝનીલેન્ડ) અને ઓર્લેન્ડો (વોલ્ટ ડિઝની વર્લ્ડ) નજીક ડિઝની થીમ પાર્ક આવેલો હોવાને કારણે, ઉપરાંત એબીસી જેવી માલિકી પણ ડિઝની ધરાવે છે તેવી ફાયનલની ઉડેલી અફવાને કારણે લોસ એંજેલિસ લેકર્સ અને ઓર્લેન્ડો મેજિક વચ્ચે 2009 એનબીએ ફાઈનલનું 'મિકી માઉસ શ્રેણી' માં ડબિંગ કરાયું હતું.

### પ્રતિ-રચના અને સમીક્ષા

મિકી માઉસ મૂળમાં ધર્મોપદેશક પાત્ર તરીકે ચિત્રણ કરાયું હતું. 1929થી 1930 સુધી મિકી માઉસનું પાત્ર ‘ ધર્મોપદેશક ’ તરીકે સમજાતું હતું અને ખુલ્લી રીતે વર્ણન કરાતું. આ ચિત્રણ, ‘ સ્ટીમબોટ વિલી ’ તેમજ ‘ મિકીઝ મેલરડ્રેમર ’ ની મૂળ કૃતિ જેવાં શરૂઆતનાં વર્ણનોમાં જોઈ શકાય છે, જેમાં મિકીને 1930ના આફ્રિકન અમેરિકન હાસ્યજનક પાત્રોને મળતાં આવતાં જાહેર ચહેરાનાં લક્ષણો સાથે મિકીને બ્લેકફેસમાં રજૂ કર્યો હતો.

મિકી માઉસની વૈશ્વિક કીર્તિએ તેને ધ વોલ્ટ ડિઝની કંપની તેમજ યુનાઈટેડ સ્ટેટસ પોતાને એમ બંનેને માટે પ્રતીકરૂપ બનાવેલ છે. આ કારણસર અમેરિકન વિરોધ કટાક્ષમાં મિકીનો ઘણીવાર ઉપયોગ કરાયો છે, જેમ કે ‘ *મિકી માઉસ ઈન વિયેટનામ* ’ એ નામનું પ્રખ્યાત નહીં તેવું ભૂગર્ભ કાર્ટુન. મિકી માઉસની ઘણી બધી પ્રતિરચનાઓ છે, જેવી કે, વિલ એલ્ડરની '*મિકી રોડેન્ટ* ' એ મેડ મેગેઝિન પેરડી જેમાં દાઢી નહીં કરેલ માઉસ આમ તેમ ફરે છે અને ડકની વ્યાપક ખ્યાતિની ઈર્ષ્યા કરીને ડોનાલ્ડ ડકને જેલમાં પૂરે છે. મિકી માઉસના તિરસ્કારથી ઈદ 'બિગ ડેડી' રોથ દ્વારા કઢંગા રેટ ફિંક પાત્રનું સર્જન કર્યું. *ધ સિમ્પસન મૂવી* માં, બાર્ટ સિમ્પસન મિકી માઉસના ચાળા પાડવા તેના માથા પર કાળી બ્રા મૂકે છે અને કહે છે, 'હું ખરાબ કોર્પોરેશનનો શુભ વ્યકિત છું !' *સાઉથ પાર્ક* એપિસોડ 'ધ રિંગ' માં મિકી માઉસને, માત્ર નાણાનો રસ લેનાર ધ વોલ્ટ ડિઝની કંપનીના ક્રૂર, લોભી બોસ તરીકે ચિત્રણ કરાયું છે. આરન વિલિયમના 'ફૂલ ફ્રોન્ટલ નેર્ડિટી' એપિસોડમાં મિકીને મરણિયો બનીને મિરામેકસનો ભાર હળવો કરવાનો પ્રયત્ન કરતો બતાવ્યો છે.

20 સપ્ટેમ્બર, 2008ના રોજ શેખ મહમ્મદ અલ-મુનાજિદે દાવો કર્યો કે શરિયા ઉંદરોને હાનિકારક પ્રાણી ગણે છે અને મિકી માઉસ તથા ટોમ એન્ડ જેરીમાંથી જેરીના પાત્રોને, ઉંદરોને આટલું વ્હાલું લાગે તેવું પાત્ર બનાવવા માટે ઠપકાપાત્ર ઠરાવવા જોઈએ. તેણે મિકી સામે ફતવો બહાર પાડયો, જે આંતરરાષ્ટ્રીય મુખ્ય સમાચાર બન્યા અને વધુ વિવાદ અને મજાકનો વિષય બન્યો. શેખ મહમ્મદ અલ મુનાજિદે ત્યારબાદ નિવેદન બહાર પાડયું, જેમાં તેણે જણાવ્યું કે તેને ખોટી રીતે ટાંકવામાં આવ્યો હતો અને ખરાબ રીતે ભાષાંતર કરાયું હતું.

### શ્રમના પ્રશ્નો

જાન્યુઆરી 1936માં, જુલિયસ ર્હસ્કોવિટ્ઝે, ટ્રેડ યુનિયનિસ્ટે એક પ્લાન્ટનું આયોજન કરવાનો પ્રયત્ન કર્યો, જેમાં એક અજાયો હુમલાખોર દ્વારા મિકી માઉસને મારવામાં આવ્યો અને તેની ખોપરીમાં ફ્રેકચર થયું. તેને તેની ફેકટરીના માલિક પાસેથી ધમકીઓ મળી હતી.

## કાનૂની પ્રશ્નો

ડિઝની દ્વારા થતા મિકીના કાનના લોગો પૈકી એક દર્શાવતા વોલ્ટ ડિઝની ર્વલ્ડની ખાસ પ્રકારની નિશાની.
કેટલીકવાર ખોટી રીતે એવું જણાવાય છે કે મિકી માઉસનું પાત્ર માત્ર કોપીરાઈટયુકત છે. હકીકતમાં, બીજા તમામ મુખ્ય ડિઝની પાત્રોની જેમ આ પાત્રનું પણ ટ્રેડમાર્ક કરાયું છે, જે તેના માલિક તેનો વાણિજ્યિક ઉપયોગ કરવો ચાલુ રાખે ત્યાં સુધી કાયમ રહે છે. તેથી, ચોક્કસ ડિઝની કાર્ટુન જાહેર ક્ષેત્રમાં જાય કે ન જાય, પરંતુ તે પાત્રોનો અધિકૃતિ વિના ટ્રેડમાર્ક તરીકે ઉપયોગ કરી શકાય નહીં. આમ છતાં, યુનાઈટેડ સ્ટેટસ, યુરોપિયન યુનિયન અને બીજા કેટલાંક અધિકારશ્રેત્રોમાં કોપીરાઈટ ટર્મ એક્ષ્ટેન્શન એકટ (કેટલીકવાર ‘ મિકી માઉસ પ્રોટેકશન એકટ ’ કહેવામાં આવતું કારણ કે ડિઝની કોર્પોરેશન દ્વારા તેનો વ્યાપક પ્રસાર થયો હતો) તેમજ સમાજ કાયદાએ સુનિશ્ચિત કર્યું હતું કે અગાઉમાં મિકી માઉસ કાર્ટુન જેવાં કામો ઓછામાં ઓછા 2023 સુધી કોપીરાઈટ હેઠળ રહેશે. આમ છતાં લોસ એંજેલિસ ટાઈમ્સના લેખમાં સમજાવ્યું છે કે અગાઉની ફિલ્મની સંદિગ્ધતા અને ‘ અચોકસાઈ ’ કોપીરાઈટનો દાવો પાત્રની અગાઉની કૃતિ પરના ડિઝનીના કોપીરાઈટને રદબાતલ ઠરાવી શકયાનું શ્રેય લઈ જાય છે.

વોલ્ટ ડિઝની કંપની, મિકી માઉસ પાત્રનું સાદૃશ્ય, ચોક્કસ ઉત્સાહ સાથે કંપની સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલ તે પાત્ર અંગેના ટ્રેડમાર્કનું રક્ષણ કરવા માટે વોલ્ટ ડિઝની કંપની પ્રખ્યાત બની છે. 1989માં ડિઝનીએ, ફલોરિડામાં ત્રણ દૈનિક સંભાળ કેન્દ્રોને મિકી માઉસ અને અન્ય ડિઝની પાત્રો તેમની દિવાલો પર ચિતરવા માટે કાનૂની કાર્યવાહીની ધમકી આપી હતી. આ પાત્રો દૂર કરાયા, અને પ્રતિસ્પર્ધી યુનિવર્સલ સ્ટુડિયોએ તેના બદલે યુનિવર્સલ કાર્ટુનના પાત્રો મૂકયા.

### વોલ્ટ ડિઝની પ્રોડકશન્સ વિ. એર પાઈરેટસ

1971માં, પોતાને ‘ ધ એર પાયરેટસ ’ તરીકે ઓળખવામાં ભૂગર્ભ કાર્ટુનિસ્ટોના જૂથે, અગાઉની મિકી માઉસ ફિલ્મમાંથી ખલનાયક પાત્રોના જૂથની *એર પાઇરેટ્સ ફન્નીઝ* નામનું કોમિક બનાવ્યું હતું. પ્રથમ ઈશ્યૂમાં, કાર્ટુનિસ્ટ ડેન ઓ'નિલે મિકી અને મીનીને સ્પષ્ટપણે સેકસની પ્રવૃત્તિમાં વ્યસ્ત અને નશીલી દવાઓનો ઉપયોગ કરનાર તરીકે વર્ણન કર્યું હતું. ઓ'નિલે સમજાવ્યું, “ એર પાઈરેટસ ... અમુક પ્રકારની વિલક્ષણ વિભાવના છે, જેમાં હવાની ચોરી થવાની, ચાંચિયાગીરી અને મિડીયાની ચોરી કરવાની વિચારણા છે ...અમે કાર્ટુનિસ્ટ હોવાથી, ડિઝની સ્થાનિક વસ્તુ હતી. પાત્રના દેખાવ કે નામને બદલવાની ઓ'નિલને લાગ્યું કે પ્રતિરચના ફીક્કી બનશે, તેના બદલે માઉસને *એર પાયરેટસ ફન્નીઝ* માં 'મિકી માઉસ' જેવા દેખાવ અને નામવાળો ચિતરવામાં આવ્યો હતો. ડિઝનીએ કોપીરાઈટના ઉલ્લંઘન બદલ દાવો કર્યો, અને શ્રેણીબંધ અપીલો પછી ઓનિલ અંતે હારી ગયો અને ડિઝનીને 1-9 મિલિયન ચૂકવવાનો આદેશ આપ્યો. કેસનું પરિણામ, સ્વતંત્ર વાણી અંગેના એડવોકેટોમાં વિવાદાસ્પદ રહયું છે. ન્યુયોર્ક લો સ્કુલના પ્રોફેસર એડવર્ડ સેમ્યુઅલે કહ્યું,” (ધ એર પાયરેટ) એ પ્રતિરચનાને વીસ વર્ષ પાછી સેટ કરી છે.

### સેન્સરશિપ

1930માં જર્મન ફિલ્મ સેન્સર બોર્ડે મિકી માઉસ ફિલ્મ બતાવવા પર પ્રતિબંધ મૂકયો, કારણ કે તેઓને લાગ્યું કે કેપી પહેરેલ માઉસ જર્મનોને નકારાત્મક ચિતરે છે અને ’યુદ્ધના સમયથી પરદેશમાં ઊભી થયેલ જર્મન વિરોધી લાગણીને જાગૃત કરે છે’. 1930 ના વચગાળે જર્મન વર્તમાનપત્રના લેખમાં પણ જણાવાયું :

> ’મિકી માઉસ એ અત્યારસુધીમાં રજુ થયેલ સૌથી હલકો વિચાર છે...નીરોગી ભાવનાઓ દરેક સ્વતંત્ર યુવાનને અને દરેક સન્માનીય યુવકને કહે છે કે, ખરાબ અને ગંદકીથી આવૃત પ્રાણી, પ્રાણી સામ્રાજ્ય જગતમાં સૌથી મોટું બેકટેરિયાનું વાહક છે, જે આદર્શ પ્રકારનું પ્રાણી બની શકે નહીં ...લોકાની યહુદી પાશવી ક્રૂરતાથી દૂર રહો! Down with Mickey Mouse! મિકી માઉસને રુખસદ આપશે ! સ્વસ્તિકનું ક્રોસ પહેરો ! ’
>
>

આર્ટ સ્પિજેલમેને કોમિક માઉસ II ના બીજા ગ્રંથના ખૂલતા પૃષ્ઠ પર આ અવતરણ ટાંકયું છે.

‘ બાળકો થિયેટરમાં દશ ફૂટના માઉસને જોઈને ભયભીત થશે ’ એવા ભયથી 1935 માં રોમાનિયન સત્તાતંત્રોએ સિનેમામાંથી મિકી માઉસની ફિલ્મો બતાવવા પર પ્રતિબંધ મૂકયો. 1938માં, લોક-સંસ્કૃતિ મંત્રાલયે ભલામણ કરી કે ‘ બાળકોના ફાસિસ્ટ ક્રાંતિની દૃઢ અને સામ્રાજ્યવાદી ભાવનાથી બાળકોનો ઉછેર કરવો, સુધારો કરવો જરૂરી છે, ’ ઈટાલિયન સરકારે મિકી અને અન્ય વિદેશી બાળ સાહિત્ય પર પ્રતિબંધ મૂકયો.

## આ પણ જોશો

* મીની માઉસ, એનિમેટેડ ટૂંકી ફિલ્મો અને ફિચર્સમાં મિકીના અન્ય નોંધપાત્ર પાત્ર તરીકે ઘણીવાર ચિત્રિત ફેલો ડિઝની પાત્ર તરીકે વધુ જાણીતું છે.
* પ્લુટો, ડિઝની શ્રેણીનું કૂતરા જેવું પાત્ર, જે એનિમેટેડ ટૂંકી ફિલ્મો અને ફિચર્સમાં મિકીના કૂતરા તરીકે ઘણીવાર ચિત્રિત કરાયું હતું.
* મિકી માઉસ યુનિવર્સ, જે દૃશ્ય મિકી માઉસ શ્રેણી અને અન્ય સંબંધિત પાત્રોમાંથી સ્ફર્યું હતું.
* માઉસ મ્યુઝિયમ, રશિયન મ્યુઝિયમ જેમાં મિકી માઉસને લગતી કૌશલ્ય હકીકતો અને સંસ્મરણીય ઘટનાઓ રજૂ કરે છે.
* *મિકી માઉસ એડવેન્ચર્સ* અલ્પ સમય ચાલેલ કોમિક હતું, જેમાં મિકી માઉસને નાટકના મુખ્ય પાત્ર તરીકે દર્શાવેલ.
* હિડન મિકી, અપ્રસ્તુત સ્થળોમાં, ડિઝની શ્રેણીના અન્ય ટ્રેડમાર્ક મિકીના કાળા રંગના માથા અને કાનના જેવી જ પાછળથી આકૃતિઓને સમાવીને સળંગ ડિઝની ફિલ્મ અને થીમપાર્કમાં અને મર્કેન્ડાઈઝ કરેલી દૃશ્યની રજૂઆત.
* મિકીની ઉજવણી, ડિઝની કલાકાર માર્ક ડેલેએ ડિઝાઈન કરેલ અને 2001માં વોલ્ટ ડિઝનીના 100મા જન્મદિનની ઉજવણી કરવા તૈયાર કરેલ 2 ફૂટ ઊંચા, 100 lb (45 kg), 24 કેરેટ સોનાના અધિકૃત મિકી માઉસનું શિલ્પ. ડિઝની લેન્ડ રિસોર્ટ દ્વારા એક અધિકૃત અને આવા પ્રકારની પ્રથમ કૃતિ તરીકે પ્રમાણિત કરાયેલ, ડિઝની કંપનીના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત બનાવેલ સૌથી મોટું સોનાનું શિલ્પ છે.

## સંદર્ભો

નોંધ
## બાહ્ય કડીઓ

* આઇએમડીબી પ્રોફાઈલ સંગ્રહિત ૨૦૧૭-૦૭-૨૫ ના રોજ વેબેક મશિન
* ટુનોપીડિયા : મિકી માઉસ
* મિકી માઉસ અભિયાન વેબસાઈટ
* ડિઝનીના મિકી માઉસ પાત્રનું પૃષ્ઠ
* ડિઝનીના મિકી માઉસ પાત્રનું પૃષ્ઠ સંગ્રહિત ૨૦૦૯-૦૯-૧૮ ના રોજ વેબેક મશિન
* વેન ઓલવિન – ડેઇલિ ટેલિગ્રાફ મૃત્યુ નોંધ