Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# અક્ષાંશ-રેખાંશ

અક્ષાંશ-રેખાંશ
વર્તુળાકાર પૃથ્વીને સપાટ કરીને સમાંતર રેખાશ કરેલો નક્શો
ભૂગોળમાં પૃથ્વી પર આવેલા કોઇ પણ સ્થળનું ચોક્કસ સ્થાન નક્કી કરવા માટે **અક્ષાંશ-રેખાંશ** ની પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિ પ્રમાણે પૃથ્વી ના ગોળા પર કલ્પિત રેખાઓ દોરવામાં આવે છે. ઉત્તર થી દક્ષિણ જતી રેખાઓ ને **રેખાંશ** તથા પૂર્વથી પશ્ચિમ જતી રેખાઓને **અક્ષાંશ** કહે છે.

પૃથ્વીના પોતાની ધરી પરના પરિભ્રમણ અને તે કારણે થતા સૂર્યોદય તથા સૂર્યાસ્ત પરથી ઉત્તર, દક્ષિણ, પૂર્વ, પશ્ચિમ વગેરે દીશાઓ નક્કી થાય છે. આથી પૃથ્વીના પરિભ્રમણની ધરી અક્ષાંશ અને રેખાંશ સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલી છે. પૃથ્વીના પરિભ્રમણની ધરી જ્યાં પૃથ્વી ના સ્તરને છેદે છે તે બિંદુઓને ઉત્તર ધ્રુવ તથા દક્ષિણ ધ્રુવ કહે છે. તમામ રેખાંશ રેખાઓ ઉત્તર ધ્રુવ અને દક્ષીણ ધ્રુવને જોડતા અર્ધવર્તુળાકાર રેખાખંડ છે. જ્યારેકે અક્ષાંશ એ આ રેખાંશ ને કાટખૂણે છેદતા પૃથ્વી સપાટી પર આવેલા સમાંતર વર્તુળો છે. આથી પૃથ્વી પર આવેલા (બે ધ્રુવ સિવાયના) કોઇ પણ સ્થાને થી એક અને માત્ર એક અક્ષાંશ તથા એક અને માત્ર એક રેખાંશ પસાર થાય છે તેમ કહી શકાય. અને આ બે રેખાઓના પૃથ્વી ના ગોળાની સાપેક્ષ બનતા ખૂણા ઓના માપ પરથી આપણે કોઇ પણ સ્થાનને ફક્ત બે આંકડાઓની મદદ થી દર્શાવી શકીએ છીએ.

## બાહ્ય કડીઓ

* ગુજરાતી વિશ્વકોશમાં અક્ષાંશ-રેખાંશ.
# દેશ

૨૦૧૯ પ્રમાણે યુનાઇટેડ નેશન્શની માન્યતા પામેલા દેશો દર્શાવતો નકશો. કેટલાક વિવાદિત ક્ષેત્રો દર્શાવેલ નથી.
**દેશ** (અંગ્રેજી: Country) એ ભૂગોળ વિષયનો શબ્દ છે. દુનિયામાં ઘણા દેશો આવેલા છે. આ દેશો અલગ અલગ સંસ્કૃતિ, ભૌગોલિક પરિસ્થિતિ, રાજકીય પરિસ્થિતિના આધારે પોતાનો ચોક્કસ વિસ્તાર ધરાવે છે.

વહિવટી સરળતા માટે દેશના દરેક ક્ષેત્રને નાના ભાગોમાં જુદા પાડવામાં આવે છે. આ મુજબ દરેક નાનાં-મોટાં ગામો, નગરોના સમૂહને તાલુકા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આવા તાલુકાના સમૂહને જિલ્લા તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આવા જિલ્લાઓના સમૂહને રાજ્ય તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ રાજ્યોના સમૂહને દેશ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આમ દરેક દેશ પોતાના ક્ષેત્રમાં આવતા નાનામાં નાના વિસ્તારનું સંચાલન રીતે કરે છે.
# સમય વિસ્તાર

વિશ્વના સમયવિસ્તારોનો નકશો
**સમય વિસ્તાર** અથવા **સમય ક્ષેત્ર** વિશ્વમાં સમયના ઐક્ય માપન અને કાયદાકીય, વ્યાપારી અને સામાજીક હેતુઓથી વપરાય છે. સમય વિસ્તાર મોટાભાગે દેશોની સરહદો પર અથવા દેશોના વિભાગો પર સરળતાના હેતુથી આધારિત છે.

મોટાભાગના સમય વિસ્તારો વિશ્વ માનક સમય (UTC) થી આગળ અથવા પાછળ એ રીતે ટૂંકાક્ષરોમાં દા.ત. UTC−12 થી UTC+14 મપાય છે. અમુક સમય વિસ્તારો અડધો કલાક અથવા પીસ્તાલીસ મિનિટનો પણ ભેદ ધરાવે છે. દા.ત. નેપાળ માનક સમય, UTC+05:45 છે અને ભારતીય માનક સમય UTC+05:30 છે.

કેટલાક દેશો ડેલાઇટ સેવિંગ ટાઇમને અનુસરે છે, જે મુજબ તેઓ અમુક ઋતુમાં ઘડિયાળને એક કલાક આગળ અથવા પાછળ મૂકી છે.

## બાહ્ય કડીઓ
# પેરિસ

**પેરિસ** (અંગ્રેજી: Paris, અંગ્રેજી ઉચ્ચારણ *પૅરિસ*, ફ઼્રાંસિસી ઉચ્ચારણ : *પારી*) ફ્રાન્સ દેશનું સૌથી મોટું શહેર અને તેની રાજધાનીનું શહેર છે. એટલું જ નહીં, પૅરિસ શહેરને દુનિયાનાં સૌથી સુંદર શહેરો પૈકીનું એક તેમ જ દુનિયાભરની ફેશન અને ગ્લેમરની રાજધાની માનવામાં આવે છે. આ શહેરમાં દુનિયાભરમાં સૌથી મશહૂર મીનાર ઍફીલ ટાવર (ફ઼્રાંસિસી : તૂર એફિલ) આવેલો છે.

પેરિસ, Notre Dame
## આ પણ જુઓ

* ચેમ્પ્સ-એલીસીસ