Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# महेंद्र सिंह धोनी

## जल्म

**महेंद्र सिंह धोनी**चो जल्म ७ जुलय ह्या दिसा रांची बिहार ह्या गांवांत जाल्लो. तो एक राजपूत घरांत जल्माक आयिल्लो. ताच्या आवयचें नांव देवकी देवी आनी बापायचें नांव पान सिंह. तशेंच धोनीक एक भाव नरेंद्र धोनी आनी भयण जयंती गूपता. महेंद्र सिंह धोनीक लोक माही वा एम एस धोनी म्हूण वळखतात. ताणें आपले पुराय शिक्षण द एक वील जवाहर विघालय मंदिर हांगा केलें.

## करियर

धोनीचे ३०० वा खेळटाना ताणें ८०० परस अदिक विजय मेवली. महेंद्र सिंह धोनी एक भारतीय आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट खेळगडो. क्रिकेटिच्या इतिहासांत सर्वात म्हान कर्णघार मानले आनी जायतो यश ताका मेळ्ळो. तो उजव्या हातांत खेळपी खेळगडो आशिल्लो आनी ताच्या नेतृत्वाखाला भारतीय क्रिकेट संघान विऋचषक जिखले. धोनीन २००४ ह्या वर्सा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मध्ये पदापर्ण भाग घेतलो आनी थंय सेचरी करुन स्वताक आपूण स्थापन जालो. २००७ ह्या वर्सा एका दिसाची कर्णघारपद स्वीकारली आनी भारताक विशय विजेता ही शीर्षक मेळय.

## संदर्भ
# हिंदी

बुखार

हिन्दी क्षेत्र ( समुद्री नीळो- हिन्दी उलवपी राज्य, आकाशी नीळो- दूसऱ्यो भाशा उलवपी राज्य
**हिन्दी** ही भरतन्ची एक मुख्य भाषा .

हिन्दी, हिन्द यूरोपीय भाषा परिवारान्चे सदस्य .

हिन्दी भरतन्ची अनेक शासकीय भाषान्तुं एक. इत्ले नही, ही भारत सरकाराची अधिकृत भाषा.

## उल्लोचे जागे

हिन्दी चड्ती भरतन्चे उत्तर भागात उल्लैतन्ची.हिन्दी झारखंड, बिहार, उत्तर प्रदेश, राजस्थान, उत्तरांचल, मध्य प्रदेश व छत्तीसगड, हे राज्यांची राजभाषा .भारत अिन विदेशन्तु ६० कोटी (६०० मिलियन) पशी चड जण हिन्दी उल्लैतन्ची |फ़िजी, मॉरिशस, गयाना, सूरीनाम अिन नेपालतुं सुमार जण हिन्दी उल्लैतन्ची.

## भयर्ची कडी

* अनुरोध
* हिन्दी गगन
* कविता कोश
# तेलुगू चित्रपट

**तेलुगू चित्रपट** तमिळ चित्रपटांसारकेच तेलुगू चित्रपट सुर्वेक मुंबय आनी कलकता हांगा तयार जाताले. भारत मुव्हिटोन संस्थेन 'भक्त प्रल्हाद' हो पयलो तेलुगू बोलपट १९३१ त मुंबयत सादर केलो. एच्. एम्. रेड्डी हाणे दिग्दर्शित केल्ल्या ह्या बोलपटांत व्ही. व्ही. सुब्बाराव आनी सुरभी कमलाबाई हांणी मुखेल भूमिका केल्ल्यो. १९३२ त, ‘पादुका मुंबयच्या सागर मुव्हिटोन संस्थेन केल्ली. १९३३ त, वट्ट पांच तेलुगू बोलपट तयार जाले, सरस्वती सिनेटोनचो 'पृथ्वीपुत्र' हो। बोलपट चित्रपट तेलुगू बोलपटांची निर्मिती १९३४ सावन मद्रासांत सुरू जाली. व्हेल पेिक्चर्सचो पी. व्ही. दास निर्मित 'सीता कल्याणम्’ हो मद्रासांतलो पयलो तेलुगू बोलपट. हातूंत राम तिलकम्, माधव पेड्डी, वेंकटरामय्यान, मा. कल्याणी, टी. वेंकटेश्वरलु आनी राजरत्नम् हे मुखेल कलाकार आशिल्ले. १९३४ त, पायोनिअर पिक्चर्सचो ‘अहल्या' आनी ईस्ट इंडिया कंपनीची ‘लवकुश' हे चित्रपट कलकत्त्याक तयार जाले. १९३५ त, ७ तेलुगू बोलपटांतले दोन भद्रासांत आनी पांच कलकत्त्याक तयार जाले. १९४२ पसून तेलुगू चित्रपटांची निर्मिती मात्शी कमी जाली, पूण १९५० सावन मात परत तिका नेट आयली. १९३० च्या सुमाराक म्हळ्यार बोलपट सुरू जावंचेआदी तेलुगू रंगमाचयेची भरभराट जाल्ली. त्या काळांत कोंडा वेंकटाप्पा, के. नागेश्वरराव, बी. कृष्णराज राजू हे राजकी फुडारी दादल्यांची भूमिका करताले आनी आंध्र केसरी टी. प्रकाशम्, कलेश्वराव हे बायलांची भूमिका करताले. एम्. टी. राजन् हाच्या मार्गदर्शनाखाल सुरू जाल्लो व्हेल पिक्चर्सची 'सीता कल्याणम् हो मद्रासांतलो पयलो बोलपट. .१९३५ त, बालाजी हाणे सादर केल्ल्या स्टार फिल्म कॉर्पोरशनची ওxং नागराजराव कन्नम्बा आनी पुलीपती वेंकटेरश्वलु ह्या कलाकारांनी काम केल्लें. (१९३८) हो पयलो यशस्वी समाजीक बोलपट. जी. रामब्रह्मम् हार्णे दिग्दर्शित केल्ल्या ह्या चित्रपटांत कांचनमाला, भानुमती, अनुसूया वाय्. सत्यम् ह्या कलाकारांनी वांटो घेतिल्लो. तेलुगू चित्रपटाचे उदरगतीत एच्. एम्. रेड्डीचो वावर खूब मोलादीक आसा. बी. एन्. रेड्डी हाचे 'सुमंगली’, ‘स्वर्गसीमा' आनी 'मल्लेश्वरी' हे चित्रपट खूब गाजले. सोसायटी पिक्चर्सखातीर १९५३ त एम्. एच्. एम्. मुनास हाणे सादर केल्ल्या 'प्रपंचम्' (तेलुगू) आनी ‘उलगम्' (तमिळ) ह्या चित्रपटांनी एकाच वेळा १०१ चित्रपटघरांनी प्रदर्शित जावपाची विक्रम केल्लो. आर्टसचो ‘तोडू डोंगलू' (१९५४) आनी भरणी पिक्चर्सची ‘विप्रनारायण'(१९५५) हेय चित्रपट बरेच चलले. तेलुगू चित्रपटसृश्टीत सी. पुलया, बी. नागी रेड्डी, के. व्ही. रेड्डी, पी. एस्. रामाकृष्णराव बी. आर्. पंथुलु ह्या कलाकारांनी नामना जोडल्या. एम्. सी. राघवन, जी. व्ही. सुब्बाराव, पी. कन्नम्बा, सरला, रोहिणी, अंजली देवी, एम्. के. राधा, कुमारी नागय्या, मालती, वीरचारी ह्याय कलाकारांनी चित्रपटसृश्टीत काम केलां. ‘अर्धागिनी' (१९५५), 'तेन्नाली रामकृष्ण' (१९५६), ‘पेल्लीनाटी प्रमाणलू' (१९५८), 'नम्मीन बंतु' (१९५९), ‘महाकवि कालिदास' (१९६०), ‘भार्या भरतलु' (१९६१), 'महामंत्री तिम्मरासु (१९६२), ‘डॉ. चक्रवर्ती' (१९६४) ह्या चित्रपटांक राश्ट्रपतिरूप्यापदकां आनी गुणवत्ता प्रशस्तिपत्रां मेळ्ळ्यांत. बी. एन्. रेड्डी हाचो 'थोडु नीदा' (१९६५) आनी ए. सुब्बाराव हाचो 'सुडी गुंडलु' (१९६७) हे दोन तेलुगू चित्रपट गाजले. एन्. टी. रामाराव, ए. तमिळ आनी तेलुगू ह्या दोनूय भासांतल्या चित्रपटांत सोबीत काम करतात.
सुरवातीक सावन आयजमेरेन सुमार ३३०२ तेलुगू चित्रपट तयार जाले.
# मलयाळम् चित्रपट

**मलयाळम् चित्रपट** जे. सी. डॅनिअल हाणे १९२८ त, सलेमच्या मॉडर्न थिएटर्सचो टी. आर्. सुंदरम् हाणे 'बालन' हो पयलो मलयाळम् बोलपट १९३८ त सादर केली. नोतानी हाणे दिग्दर्शित केल्ल्या ह्या बोलपटांत के. एन्. लक्ष्मी आनी एस्. के. के. अरुर हांणी मुखेल भूमिका केल्ल्यो. मलयाळम् चित्रपटांची निर्मिती चडशी मद्रासाक जाताली. १९४० त, श्यामलf पिक्चर्सचो ‘ज्ञानांबिका' आनी १९४१ त, मद्रास युनायटेड आर्टिस्टचो 'प्रल्हाद’ हो बोलपट आयलो. १९४२ ते । १९४७ ह्या काळांत एकूय मलयाळम् चित्रपट आयलोना. १९४८ त, ԱՋԿt o कौकर्णी विश्वकोश : १ केरळा टॉकीजचो ‘निर्मला' आनी १९४९ त उदय स्टुडिओचो ‘वेल्ली नक्षत्रम्' हे बोलपट आयले. १९५० त, प्रदर्शित जाल्ल्या ६ मलयाळम् चित्रपटांत पक्षीराज स्टुडिओचो 'प्रसन्ना' हो बोलपट खूब गाजलो. ललिता, पद्मिनी आनी रागिणी ह्यो त्रावणकोर भयणी 'प्रसन्ना' चित्रपटांत पयलेच खेप आनी नाटकांचेर आदारीत अशे बोलपट थंय लोकप्रिय जावपाक लागले. देखीक- उरुब हाचो 'नील कुयील' (१९५४), पी. केशव देव हाची ‘ओडयिल निन्नु' (१९६४), थोपील भासी हाचो ‘मुडियानाय पुत्रन्' (१९६१); 'तुलाभारम्' (१९६८) आनी ‘यक्षी' (१९६८); बशीर हाचो 'बाल्यकाला सरवी' (१९६७); एम्. टी. वासुदेवन् नायर हाचे 'मरमेण' (१९६५), ‘इरुट्टिन्डे आत्माऊ' (१९६६), 'आलेवूम तीखूम्' (१९६९) आनी तकझी शिवशंकर पिल्ले हाचो ‘चेम्मीन' (१९६५), चंद्रात्रा प्रॉडक्शनच्या रामू करियट दिग्दर्शित 'नील कुर्यील' (१९५४) ह्या चित्रपटाक अखिल भारतीय गुणवत्तेचे प्रशस्तिपत्रक आनी सीमा' हो एक बरो चित्रपट. महात्मा मेमोरिअल असोशिएटेड संस्थेवरवीं निर्माता-दिग्दर्शक पी. रामदास ह्या २० वसांच्या तरणाटयान १९५५ त, निर्माता-दिग्दर्शक म्हूण ताणे नांव मेळयलें. १९६४ सावन मलयाळम् चित्रपटनिर्मितीक नेट आयलो. वसांक ३० ते ४० मलयाळम् चित्रपट एस्. एस्. राजन्चो 'थाचोली ओथेनान' (१९६४) आनी रामू करिअटचो 'चेम्मीन' (१९६५) हे चित्रपट खूब गाजले. कण्मणी पेिक्चर्सचो 'चेम्मीन' ह्या चित्रपटाक राश्ट्रपतिभांगरापदक मेळ्ळे, १९६८ च्या 'तुलाभारम्’ ह्या मलयाळम् चित्रपटाक राश्ट्रपतिरूप्यापदक मेळ्ळे.१९७२ च्या अडूर गोपालकृष्ण हाचो ‘स्वयंवरम् चित्रपट उपाट गाजली. ह्या चित्रपटाक राश्ट्रपतिभांगरापदक आनी अडूर गोपालकृष्ण हाका सर्वोत्तम दिग्दर्शनाचो राश्ट्रीय पुरस्कार फाव जालो. एम्. टी. वासुदेवन् नायर हाणे दिग्दर्शित केल्ल्या 'निर्माल्यम्' (१९७३) ह्या चित्रपटाक राश्ट्रपतिभांगरापदकाचो मान मेळ्ळो. १९७६-१९८८ ह्या काळांत सुमार १४४२ मलयाळम् चित्रपट अायले. मलयाळम् चित्रपटसृश्टींत नामना जोडिल्ले कलाकार अशेः प्रेम नझीर, अदूर भाशी, थिक्कुरिषी, सुकुमारन् नायर, विनोदमूर्ती एस्. पी. पिल्ले, मुथुकुलम् राघव पिल्ले, कोट्टारकर श्रीधरन् नायर, बी. एस्. सरोजा, कुमारी, ललिता, पद्मिनी, शीला, जया भारती, बहाद्दूर, मधू, संकराडी, के. पी. उन्नर, पी. जे. अँथनी, सत्यन, शारदा. दिग्दर्शकः के. एस्. सेतुमाधवन्, शशीकुमार, पी. भास्करन् ए, बी. राज, एम्. कृष्णन् नायर
# संस्कृत

**संस्कृत** ही भारतातली एक प्राचीन शास्त्रीय भास जावन आसा.ब्राह्मण,तांत्रिक,जैन,बौद्ध पंथांच्या साहित्याची भास,कित्येक राजवंश्यांच्या वावराची तशेच,इतर साहित्याची आनी प्रतिष्ठेची भास .भारताच्या २३ शासकीय भाशांतली एक आनी नेपाळ देशांतुय राजमान्य भास.

अतिप्राचीन अश्या वैदिक भास।वैदिक भाशेच्या एका पुर्विल्ले बोल्येचे शुद्ध केले रूप म्हणजेच संस्कृत.पाणिनी आनी इतर कांय भाशा जाणकारांनी संस्कृत भाशेचे व्याकरण,बांदावळ,नियम ह्या विशयि भरपूर साहित्य निर्मिलां.संस्कृत ह्या उतराची फोड अशी करुं येता,*सं*(निवळ,बरी,शुद्ध इ.)+*कृत*(केल्ली ).ह्या प्रमाणे संस्कृत ह्या शब्दाचो अर्थ शुद्ध,पवित्र,बांदिल्ली,परिपूर्ण असो जाता.ही उलोवपाची भास न्हय,उलोवपाचे भाशांक प्राकृत अशे नांव आसा,ह्या शब्दाचो नैसर्गिक असो अर्थ जाता.

हे भाशेन उंच पावंड्यावयले साहित्य निर्माण जाल्ले आसा.

संस्कृत
## अधिक म्हायती

* संस्कृत शाब्दकोश
* संस्कृत दस्तावेज
* संस्कृत भारती
* अमिेरकी संस्कृत संस्थान
* संस्कृत
* संस्कृत लिप्यांतर
* संस्कृत ट्रान्स्लितरेटर - बरह
* संस्कृत लिपी
* क्ले संस्कृत पुस्तकालय
# ओरिया भास

**ओरिया** वा **ओड़िया** ( ଓଡ଼ିଆ *IAST: oṛiā* ) ही इंडो-युरोपीय भाशा कुळांतल्या इंडो-आर्यन फांट्याची भास. ही भास आसामी आनी बंगाली भाशेकडेन खूब सारकी आसा. ही सुमार ३.१ कोटी लोकांची आवयभास (१९९६ मेरेन), तातूंतले चडशे लोक ओरिसा राज्यांत रावतात. अस्तंत बंगाल आनी झारखंड राज्यांनीय ओडिया भास उलयतात. भारतांतल्या २२ मान्यताय मेळिल्ल्या भासांतली एक भास ओरिया; ही ओरिसाची राजभास आनी झारखंडाची दुसरी राजभास.

## संदर्भ
# विश्वनाथन आनंद

विश्वनाथन आनंद
## आयुश्यक्रम

विश्वनाथन आनंद हाचो जल्म ११ डिसेंबर १९६९ ह्या दिसा जालो . विश्वनाथन आनंद हाचे नांव आनंद आनी विश्वनाथन हे ताचे आड नांव जावन आसा. ताचो जल्म चन्नाय‌, तमिलनडु हांगा शारांत जालो आनी हांगाच तो व्हड जालो. ताच्या बापायक लोक कृष्णा विश्वनाथन म्हुण वळखताले तो दक्षिण रेलवे खातयाचो मुखेली आसलो. आनि ताचे आवयचे नांव सुशिला आसले. ताचिआवय एक व्हड बुद्धिबळ खेळगडी. ति बुद्धिबळाच्यो सर्तिचश चुकयनासली.

## शिक्षण

आनंदान पयले पावट आपले आवयकडल्यान बुद्धिबळ खेळपाक सुरवात केली. आपल्या आवयक तो आपली पयली शिक्षक असो मानता. ताची आवय आनंदा परस बुद्धिबळ खेळांत हुशार आसली अशें म्हणतात. आनंद ल्हान आसतनाच ताचें आवयन ताका बुद्धिबळ खेळपाची रूच लायल्ली. आनंद आपल्या दोंन भयण भांव परस सगल्यान धाकलो आसले कारणान ल्हान आसतना ताची चड अपुरबाय जाल्ली. आनंदान स वर्साचो आसतनाच बुद्धिबळ खेळपाक सुरवात केल्ली.

विश्वनाथन आनंद हाणि आपले शिक्षण डॉन बॉस्को मॅट्रिकुलेशन हाय सेकेंड्री स्कूल हातूंत पुराय केले.

## सर्तेनी मेळ्ळिल्ले पुरस्कार

विश्वनाथन आनंद पांच पावट अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ वस्ताद २००२ वर्स मेरेन राविल्लो आसा. ताणे एलॅक्सै शिरोव हाका हरोवन स-व्या खेळाक २००० वर्सा (FIDE) अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ वस्तादपण मेळोवन घेतली. आनी हे पद ताणे२००२ वर्स मेरेन सांबाळ्ळे. ते उपरान आनंद अनिर्विवाद विश्व वस्ताद २००७ ह्या वर्सा हे पद मेळोवन घेतले आनी व्लादिमीर क्रैमनिक हांचे कडल्यान २००८, वॅस्लिन तोपालाॅव २०१०, बॉरिस गॅलफॅन्ड २०१२, मेरेन राखले. २०१३ ह्या वर्सा आनंद मॅगनस कार्लसन ह्खा खेलगड्या कडल्यान हरले. तसोच २०१४ ह्या वर्सा मॅगनस कार्लसन हाचे कडल्यान दुसरे पावट हरलो.

## प्राप्ती

क्रामनिक, तोपालॉव आनी गॅरी कासपारॉव हांचे फाटल्यान २००६ ह्या वर्सा आनंद इतिहासांतलो २८०० एलॉ मार्क फि.डे. सर्तित चवथो बुद्धिबळ खेळगडी म्हुण परजळ्ळो. ताणे २१ म्हयन्याक आपले पयले पद सांबाळ्ळे. विश्वनाथन आनंद सगळ्यापरस बेगीन खेळपी म्हुण वळखतात. १९८० ह्या वर्सा ताच्या आयुश्यक्रम सुरु जावचे पयली तो पयलोंच एक फामाद खेळगडी जाल्लो. ताणे फि. डे. अंतरराष्ट्रीय बुद्धिबळ सर्तित २००३ आनी २०१७ आनी वल्ड बल्टिस कप २००० अशे जायते ईनाम मेळोवन घेतल्या.‌ विश्वनाथन आनंद पयलो खेळगडी जाणे १९९१-९२ हया वर्सा राजिव गांधी खेल रत्न पुरस्कार मेळोवन घतलो.

## संदर्भ
# लिएंडर पेस

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| देवनागरी |   | Romi |   |   |

**लिएंडर पेस** हाचो जल्म १७ जून १९७३ वर्सां कोलकत्ता शारांत जालो. तो भारताचो एक नामनेचो टेनिसपटू, तशेंच टेनिसांत-दुहेरी हातूंत नांव जोडला. लिएंडराचें भुरगेपण कलकत्ता शारांतुच गेलें, मुखार कलकत्ता हांगा ला मारतिनिये ह्या फामाद शाळेंत तशेंच कलकत्ता विध्यापिठांत सेंट झेव्हियरस कॉलेज हांगा ताणें आपलें शिक्षण घेतलें. १९८५ वर्सां लिएंडरान मद्रासाक ब्रीटानिया अमरुतराज टेनिस अकादमींत आपलो दाखलो घेतलो थंय ताचें टेनिसांत जिवीत सुरू जालें.पेसाच्या जिविताची वाट पुरांय खेळांत आसली कारण ताच्या आवय बापायचो मुखेल संबंद हॉकी आनी बास्केटबॉल ह्या खेळांत आसलो. पूण लिएंडर पेसान आपली वाट टेनिस खेळांत मुखार व्हेली. तर सुरवातेक ताका १५ ग्रेंड स्लेम पदक फावो जालें.

## दुहेरींत पदकां

उपरांत १९९२ ते २०१२ मेरेन स ऑलंपिक स्पर्धेंनी भाग घेवपी पेस हो एकलोच भारतीय खेळगडो आनी संवसारांत एकलोच असो टेनिस खेळगडो जावन आसा,जायत्या एकेरो भाग घेवन लिएंडर पेसान देशाखातीर कितलेंशेंच पुरस्कार फावो केल्यात. १९९० वर्सां ज्युनियर विम्बल्डन स्पर्धेंन जैत मेळयलें तेन्ना तो ज्युनियर पंगडांत पयल्या पांवड्यार आशिल्लो. १९९३ वर्सां लिएंडर पेसान अथेन्स ऑलंपिक्सान टेनिस चल्यांच्या-एकेरींत कांस्य पदक मेळयलें. एकेरी परस दुहेरींत ताणें टेनिसांत नांव जोडला. १९९९ वर्सां रशियाचें  लिसा रेमंड हाच्या वांगडा पेसान विम्बल्डनांक दुहेरींत अजिंक्यपद मेळयलें, मुखार २००३ वर्सां मार्टिना नावराती हाच्या सांगाता लिएंडरान विम्बलडन आनी ऑस्ट्रेलियन उगत्या स्पर्धेंत जैत फावो केलें.तशेंच २००६ ह्या वर्सां झेक  प्रजासतकाच्या मार्टिन डॅम वांगडा खेळटना तो ऑस्ट्रेलियन उगत्या स्पर्धेंच्या शेवटच्या सामान्यामेरेन पावलो. तर डॅ वांगडा ताणी अमेरिकन उगत्या टेनिस स्पर्धेंत पदक मेळयले, उपरांत त्याच वर्सां दोहा हांगा आशियाई स्पर्धेंत पेसान महेश भुपती आड खेळटना चल्यांच्या दुहेरींत आनी सानिया मिर्झावांगडा खेळटना दुहेरींत सुवर्ण पदक मेळयलें. अशेंच जायत्या खेळगड्या आड लिएंडर पेसान पदका फावो केल्यांत.

## पुरस्कार

तर ह्या ताच्या कश्टाक लागून वेगळें वेगळें पुरस्कार लेगीत फावो जाल्यात. १९९६-१९९७ ध्यान चंद खेल रत्न पुरस्कार जो भारताचो खेळांत व्हडलोपुरस्कार जावन आसा तो प्राप्त जालो, तशेंच अरजूना पुरस्कार १९९० वर्सांमेळलो, पद्मा श्री पुरस्कार २००१, आनी भारताचो तिसरो व्हड नगरीपुरस्कार जानेवारी २०१४, तर मुखेल देसाच्या योगदानाखातीर टेनिसान ताका पद्म भुशण इनाम फावो जालें.

## संदर्भ
# व्हेलेंटायन डे

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| देवनागरी |   | Romi |   |   |

**व्हेलेंटायन डे** हो मोग्यांचो दिस (सेंट व्हेलेंटायन डे). 14 फेब्रुवारी हो दीस पुराय संवसारभर व्हेलेंटायन डे म्हूण मनयतात. ह्या दिसा मोगी एकामेकांक 'बी माय वेलेंटायन' (म्हजेंच मोगी तूं) अशें बरयल्लें कार्ड धाडटात.

## सेंट व्हेलेंटायन

जांच्या नांवांन हो दीस मनयता तो सेंट व्हेलेंटायन किरिस्तांव धर्माचो रोमनाचो राजा क्लायडियन- 2 हाणें व्हेलेंटायनाची किरिस्तांव धर्मा आडची शिकवण पळोवन ताका बंदखणींत घालो. तेन्नाच्या काळांत सैनीक भरती खातीर लग्नाचेर बंदी घाल्ली. तरी आसताना तो आपल्या मोगी चलयेवांगडा लग्न जालो. ताणें हें क्लॉडियरसाच्या हुकमाआड केल्ल्यान ताणें ताका 14 फेब्रुवारी दिसा मरणाची ख्यास्त फर्मायली.

व्हेलेंटायन जंय ख्यास्त भोगतालो ताच्या जनेला भायर व्हायलटाचीं खूब झाडां आशिल्लीं. त्या झाडांचें एक पान काडून ताचेर तुज्या व्हेलेंटायनाची याद दवर हे शब्द बरयलें आनी ते पान बंदखणीच्या ऑफिसराचे कुड्डे चलयेकडेन धाडलें. हाचें फळ म्हूण हाचें फळ म्हूण मोगाच्या श्रध्देचेर अॅस्टरियाचे कुड्डेपण दृश्टिंत बदललें आनी तिका दिसपाक लागलें. ही खबर सगळ्याक पातळ्ळी आनी तेन्नाच्यान मोगी तरनाटे चले- चलयो हो दीस '**ल्युपर्कस'** ह्या नांवान मनोवंक लागले. फुडें 496त वर्सा पोप हाणें समाजाचे कुड्डे विचारसरणेक लागून त्या उत्सवाचेर बंदी हाडली.

## प्रथा

अशें म्हण्टात, फ्रेब्रुवारी म्हयन्यांत वसंत ऋतूंत त्या काळांत रोमी तरनाटे आपल्या मोगी प्रेमिकांक मागणी घालताले अशी प्रथा आशिल्ली तांणी बरयल्ली मोगाची चीट 14 फेब्रुवारीक धाडटाले. हेच प्रथेक मागीर ल्हव ल्हव '**व्हेलेंटायन चीट'** म्हणपाक लागले. फुडें हाचो प्रचार वाडत गेलो. उपरांत व्हेलेंटायन कार्डं धाडपाची प्रथा सगळ्यात पयलीं अशें तरेचें कार्ड ज्युनो फेब्रुआट हाणें बरयलें अशें म्हण्टात.

कांय जाणकारांच्या मताप्रमाण हे प्रथेचो आनी व्हेलेंनटायन ह्या नांवान जावन गेल्ल्या दोन संतांचो तसो कांयच संबंद ना. रोमन पुराण कथेंतली मोग्याची देवी व्हिनस हिचो चलो क्युपिडचें चित्र कार्डाचेर आसता.व्हेलेंटायनच्या कार्डाचेर आसता.

सोळाव्या शेकड्यांत स्वित्झरलंडांत सेंट फ्रान्सिस डी सेल्स ऑफ जिनेव्हा हाका अशें दिसलें, किरिस्तांव लोक बरेच मदेल्यात तांका शिस्त लावपा खातीर ताणें तेन्ना अस्तितत्वांत आशिल्ली लॉटरी पद्दत बंद केली. हे लॉटरी पद्दतीन रोमन लोक लाॅटरी तिकेटीचेर संतांची नांवां घालताले. तरनाटे चले चलयो चिटयो काडटाली आनी त्या लाॅटरिच्या ड्रॉ प्रमाण वर्सभर ताचेबरोबर संवसार करचो पडटालो.

अठराव्या शेंकड्यांत फ्रांसांतल्यो तरनाट्यो चलयो आपल्या मोग्या चल्याचें नांव कागदार बरोवन तो कागद वा चीट ताचें फाटीर दसयतालीं. तशेंच मध्य युगांत चलयो हळदुव्या रंगाचे कपडे घालतालीं. ताच्या मतान हळदुवो रंग हो पुननिर्मितीचो, सुखी संवसाराचो.

व्हेलेंटायन डे ही प्रथा लंडन,इंग्लंड, अमेरिका,इटली ह्या देशांत खूब प्रचारांत आसा. भारतात ही प्रथा ब्रिटीश लोकांपासून आयली. आयज ही प्रथा शारांपासून गांवगिऱ्यावाठारा मेरेन पावल्या. पयलीच्या काळांत ह्या दिसा कार्डां धाडटाले. सद्याच्या काळांत कार्डा वांगडा मोगाचो संदेश आशिल्लीं पदां, स्टफ ट़यज वा उगडासाक उरपासारक्यो वस्ती एकामेकांक भेट धाडटात.

## संदर्भ
# जुबिन गर्ग

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| देवनागरी |   | Romi |   |   |

| जुबिन गर्ग |
| --- |
| २०२५ मे जुबिन गर्ग |
| Born | जुबिन बरठाकुर (1972-11-18)18 November 1972 तुरा, मेघालय, भारत |
| Died | September 19, 2025(2025-09-19) (aged 52) सिंगापुर जनरल हॉस्पिटल, बुकित मेराह, सिंगापुर |
| Nationality | भारतीय |
| Other names | * गोल्डी
* असमा‍चो हार्टथ्रॉब
* लुइतकंठ
* हैमिंग सम्राट
* जुबिन दा
* सोनटी
 |
| Occupation | * गायक
* पाश्र्वगायक
* संगीत निर्देशक
* संगीतकार
* गीतकार
* संगीत संयोजक
* फिल्म अभिनेता
* फिल्म निर्देशक
* फिल्म निर्माता
* वादक
* कवी
* सामाजिक कार्यकर्ता
 |
| Years active | 1992 – 2025 |
| Spouse(s) | गरिमा शैक्या गर्ग |

**जुबिन गर्ग** (१८ नोव्हेंबर १९७२ – १९ सप्टेंबर २०२५) हां असम, भारताचो प्रसिद्ध गायक आसा. तो संगीत निर्देशक, गीतकार, संगीतकार, फिल्म अभिनेता, निर्माता, निर्देशक, वादक, कवी आनी सामाजिक कार्यकर्ता पण आसो. ताका असमीया, हिंदी, बंगाली, बोडो, राजबंशी (कमतापुरी/गोलपारिया), चायबगानी भाषा, हाजोंग, मिशिंग, कार्बी, गारो, राभा, डिमासा, आहोम, देउरी, नेपाळी, भोजपुरी, विष्णुप्रिया मणिपुरी, ककबरक, उड़िया, तमिळ, तेलुगु, कन्नड, इंग्रजी, मलयाळम, मराठी, संस्कृत, सिंधी, उर्दू आदिं अनेक भाषांत गीते गायल्यात.

१९९२ मे ताचो पहिल्लो अल्बम *अनामिका* प्रसिद्ध जालो, हांनंतर तो व्यावसायिक संगीतक्षेत्रांत प्रवेश केलो.

बंगाली फिल्म *शुधु तुमि* खातीर ताका २००५ मे श्रेष्ठ संगीत निर्देशकाचो पुरस्कार मेळलो. हिंदी फिल्म *गैंगस्टर*च्या *या अली* ह्या गीतासाठी ताका २००६ मे ग्लोबल इंडियन फिल्म अवार्ड (GIFA) आनी स्टारडस्ट अवार्ड मेळले. तसेच *Echoes of Silence* (इंग्रजी-खासी) ह्या फिल्मसाठी ताका राष्ट्रीय पुरस्कार (रजत कमल) मेळलो.

आधुनिक असमीया संगीतांत नवी दिशा आनपाखातीर २०१४ मे ताका रेनेसां असम पुरस्कार मेळलो. २७ मे २०२४ मे मेघालय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान विद्यापीठानें ताका मानद (डी.लिट.) उपाधी दिली. २०२५ मे बेलतला बोहागी उत्सव समितीनें ताका आजीवन साधनेखातीर भूपेन हजारिका पुरस्कार प्रदान केलो.

जुबिन गर्ग हां बहु-वाद्य वादक पण आसो. तो ढोल, दोतारा, गिटार, हार्मोनिका, हार्मोनियम, मैंडोलिन, कीबोर्ड, तबला आदी पर्कशन वाद्य वाजयत आसो. तो असमातील सर्वांत जास्त मानधन घेणाऱ्या गायका मधील एक आसो.

आपल्या ३३ वर्षांच्या कारकिर्दीत तानें ४० भाषांत ३८,००० हुन जास्त गीते रेकॉर्ड केली.

२० सप्टेंबर २०२५ मे सिंगापूरांत जुबिन गर्गाचो देहांत जालो.

## बाह्य कड्या

## संदर्भ