Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tumingue'a mbaretekue

Peteĩ tumingue'a mbaretekue apoha.
**Tumingue'a mbaretekue** térã **átomo mbaretekue** ha'e ojeipurúvo mbaretekue oúva tumingue'a mbyte apojováigui ojapo hag̃ua tendyry. Tumingue'a mbyte apojovái ikatu oiko umi mákina ojeheróva tumingue'a mbyte mokyre'ỹha, upégui osẽ mbaretekue ombopupúva y ojapo hag̃ua y timbo omomba'apóva *motor* omoheñói hag̃ua tendyry. Ary 2023 jave, 10% opa tendyrýgui yvypóra oipurúva ou tumingue'a mbaretekuégui. Tumingue'a mbyte mokyre'ỹha omoheñói avei randipytu mba'e rembyre (*radioactivo*), noñongatuporãi ramo umíva ikatu oporojuka térã ombyaipa tekohakuéra.

Tapichakuéra ohesa'ỹijo avei mba'éichapa ikatu ojeipuru tumingue'a mbyte jehe'a omoheñói hag̃ua mbaretekue, upéicha ndojapomo'ãi randipytu mba'e rembyre ha ojapovéta mbaretekue. Ndaipóri gueteri peteĩ "tumingue'a mbyte jehe'a mokyre'ỹha" ha tapichakuéra omba'apo ojapo hag̃ua peteĩ.

## Mandu'apy
# Antón Chéjov

| Antón Chéjov |
| --- |
|  Retrato de Chéjov por Osip Braz (1898). |
| Tetãgua |
Rrúsia |
| Mba'apo |
Haihára, pohanohára |
| [editar datos en Wikidata] |

**Antón Pávlovich Chéjov** (Rrusiañe'ẽme: Анто́н Па́влович Че́хов, Rrúsia Mburuvi; 29 jasyteĩ 1860 - Badenweiler, Alemáña Mburuvi; 15 jasypokõi 1904) ha'e akue peteĩ ohaíva mombe'urã ha tembiasagua'u Rrúsia pegua, omba'apo avei pohanohára ramo. Herakuã porãite ohaígui mombe'urã mbyky ha ojehechakuaa chupe oĩha umi ipoguasuitéva ñe'ẽporãhaipyre rehe omba'apóva apytépe.

## Mandu'apy

## Joajuha

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Antón Chéjov** rehegua Commons.
# Ñe'ẽasãi

Nikola Tesla oipuru va'ekue ñe'ẽasãi peteĩháme puhoe rupi.
**Ñe'ẽasãi** ha'e marandu ha ñe'ẽ ñembohasa mombyrýva ha inimbo'ỹre, puhoe, pumbyry, mbopika ha ta'angambyry oipuru ñe'ẽasãi ñemomarandu hag̃ua.

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Ñe'ẽasãi** rehegua Commons.
* Ñe'ẽasãi jekuaa.
# 22 jasyporundy

Ára **22 jasyporundy** ha'e ára 265ha ary pegua ku arapapaha Gyregoriopegua ha ára 266ha umi ary hekope'ỹme. Umi 100 ára ohasa va'erã opa hag̃ua ary.

## Arete

## Tembiasa

## Teñõi

## Mano

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **22 jasyporundy** rehegua Commons.