Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Korea

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  |  |
|  |

Korea ojehechaháicha peteĩ satélite-pe.
**Korea** (koreañe'ẽme: 한국 - hanguk térã 조선 - joseon) he'ise umi tapicha aty oikovéva Korea yvyapýpe omboja'óva mokõi tetãme, pe Korea Tekoha Tetã Jekopytyjojáva (hérava avei *Yvatekorea*) ha Tavakuairetã Korea (ojekuaáva avei *Yvykorea*).

Ku tetã Korea ymaguare opyta opaite Korea yvyapýpe, ha ohasáva 1000 km yvate guive ñemby peve. Ijerére ojejuhu yvate gotyo China Tekoha Tetã ha Rrusia, kuarahyresẽ gotyo ojejuhu para Hapõ, ha upe rire oĩ tetã ypa'ũ Hapõ. Korea oreko ijérére 3200 ypa'ũnguéra.

## Mandu'apy

## Ehecha avei

* Yvatekorea
* Yvykorea
* Korea yvyapy
* Korea ñorairõ
* Ñembovo Koreape

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Korea** rehegua Commons.
* Guía Oficial de Turismo de Corea: spanish.visitkorea.or.kr (Spanish)
* Hapkidoeh.com
* Spanish.Korea.net (Corea hoy, desde historia a idioma coreano).
* Asiapacific.cl (Cámara de Comercio Asia Pacífico Chile).
* Web oficial de la República Popular Democrática de Corea
* Nanenara en español
# Ñe'ẽryrupavẽ

Pe *Encyclopaedia Britannica* ningo ñe'ẽryrupavẽ herakuãitéva ikatu ñamoñe'ẽ aranduka atýpe.
**Ñe'ẽryrupavẽ** ningo tembiapokue ipukuitéva oguereko opaite tembikuaa ha marandu. Ñe'ẽryrupavẽme oĩ va'erã mba'ekuaa omombe'úva opamba'e yvypóra oikuaa. Py'ỹinte jahecha ko tembiapokue ojehaíva aranduka atýpe, oĩ katu pe ojejapóva internet-pe, Vikipetã techapyrãme.

Ndahasýi jaheka hag̃ua ñe'ẽryrupavẽme pe jaikuaaséva, upépe oĩ mba'e oipytyvõva ñane arandupy ha omombe'úva ñane rembiapo ha rekoha rehegua.

Ñe'ẽryrupavẽ ko'ágã guáicha jaikuaáva ou Ephraim Chambers rembiapokuégui, pe *Cyclopaedia* (1728) ha'e ohai ha oñemyasãi oparupi. Upe rire ou karai Denis Diderot ha umi ñe'ẽryrupavẽ haihára saro'y XVIII pegua, ojapose hikuái tembiapokue ojoguáva *Cyclopaedia* Chambers ojapo va'ekue, upéicha oiko upe aja pe tembiapokue tuichavéva Ára Mba'ekuaáva pukukuévo: pe *Encyclopédie* (1751-1772), ojapo haihára ha tembikuaatyhára aty Hyãsia pegua.

## Mandu'apy

## Joajuha

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Ñe'ẽryrupavẽ** rehegua Commons.
# Karíve

Karíve iñemohenda.
**Karíve** ha'e peteĩ tenda oĩ Amérika yvyrusúpe, yvy aty oĩ para Karíve yképe ha ipype, ypa'ũnguéra ha hetãnguéra. Pe tendápe oĩ 13 tetãnguéra hekosãsóva: Kúva, Haiti, Hamáika, Tavakuairetã Ndominikagua, Puerto Rríko, Antigua ha Barbuda, Ndominika, Varvado, Gyranata, San Cristóbal ha Nieves, San Vicente ha Granadinas, Santa Lucía ha Trinidad ha Továgo. Opa umi ypa'ũ Karívepe ojehero Antillas.

Umi Európa retãygua oguahẽ mboyve, Karíve ypykue opaichagua ha hetáva, ypa'ũnguéra oiko hikuái, umíva apytépe oĩ akue tainokuéra, arauakokuéra ha iñeringuéra.

## Joajuha

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Karíve** rehegua Commons.
* Página oficial Asociación de Estados del Caribe (ACS-AEC)
* Página oficial de la Secretaría de la Comunidad del Caribe (CARICOM)