# Kirigitã

| Tavakuairetã Kirigitã |
| --- |
|
Estado miembro la Unión Económica Euroasiática |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Poyvi |  Ha'erã'i
 |

 |
|
Tetã Momorãhéi: *Kirigitã Retã Momorãhéi* *Nerehendúirõ* |
|  |
| Tavusu (ha táva tuichavéva) |
Biskek |
| Ñe'ẽnguéra |
Kirigitãñe'ẽ Rrusiañe'ẽ |
| Tetãygua réra |
Kirigitãygua térã Kirigísagua |
| Tekuái reko |
Tavakuairetã amandaje rape |
|  • Tendota |
Sooronbay Jeenbekov |
|  • Sãmbyhyhára peteĩha |
Sapar Isakov |
| Tetã Amandaje |
Consejo Supremo de Kirguistán |
| Hembiasa  • OAKK  • RASSK  • RSSK Sãso  • Ojeikuaauka  • Oñemoañete  • Revolusiõ 1ha  • Revolusiõ 2ha |
 1924-1926 1926-1936 1936-1991 Unión Soviética pegua 31/08 ary 1991 25/12 ary 1991 24 jasyapy ary 2005 14 jasyrundy ary 2010 |
| Yvy apekue |
Ñemoĩha 87.º |
|  • Opaite |
199 951 km² |
|  • Y (%) |
3,6 % |
| Tembe'y |
4573 km  |
| Y rembe'y |
0 km  |
| Yvyty yvatevéva |
Yenguis Chokusu |
| Ava hetakue |
Ñemoĩha 110.º |
|  • Hetakue |
5 548 042 hab. (est. 2013) |
|  • Typy'ũ |
27,4 hab./km²\* |
| PIB (PPA) |
Ñemoĩha 139.º |
|  • Opaite (2016) |
US$ 21.000 sua |
|  • Per cápita |
US$ 3467 |
| PIB (nominal) |
Ñemoĩha 147.º |
|  • Opaite (2016) |
US$ 5.794 sua |
|  • Per cápita |
US$ 956 |
| IDH (2015) |  0,664 (120.º) – **Mbytegua** |
| Viru |
Som kirguís (KGS) |
| Ára |
UTC + 6 |
|  • Arahakúpe |
ndorekói |
| ISO Jehero |
417 / KGZ / KG |
| Tetã renda tee Ñandutíme | `.kg` |
| Tetã pumbyry papapy | `+996` |
| Tetã puhoe papapy | `EXA-EXZ` |
| COI Jehero |
KGZ |
|

AtyveteONU, OSCE, CEI, CEEA, OCS, OCE, IFAD, IOM, IOC, ISO, UEE, OTSC
 |
| **Opaite Tetã Yvýgui** |
| [editar datos en Wikidata] |

**Kirigitã** (Kirigitãñe'ẽme: *Кыргызстан*, *Kırgızstan*; Rrusiañe'ẽme: *Киргизия*, *Kirguíziya*), hérava avei **Kirigísa**, ha héra tee **Tavakuairetã Kirigitã** (Kirigitãñe'ẽme: *Кыргыз Республикасы*, *Kırgız Respublikası*; Rrúsiañe'ẽme: *Кыргызская Республика*, *Kyrgýzskaya Respúblika*), ha'e peteĩ tetã hekosãsóva oguereko'ỹva parápe osẽ hag̃ua ha ijyvy apekue yvyty ha yvytyrysýi memete, ojejuhúva Mbyte Ásia-pe, ijerére ojejuhu Chína, Kasahitã, Tajikitã ha Uvekitã. Itavusu ha itáva orekovéva tekovekuéra ipype ha'e Biskek.

Tetã Kirigitã rembiasakue oñemyasãi amo 2.000 ary rupive ha ipype oike opaichagua avano'õ ha tetã ymaguare. Iñemíramo jepe, ijyvy apekue yvyty ha yvytyrysýi memete rehe –upéicha ko tetã oñangareko heko tee ymaguare rehe– Kirigitã rehe ohasa hetaite tetã guasu ymaguare oñemu hag̃ua, ijyvýre ohasa upe "Aopo'i Rape" ha hetaite tape ambuéva ojeipuru va'ekue oñeñemu hag̃ua ha ojeguata hag̃ua tetã kuarahyreikegua guive tetã kuarahyresẽygua peve. Ijyvy apekue oikóramo jepe opaichagua te'ýi ha avano'õ hekosãsóva yma guive, Kirigitã oimékuri tetã ambuéva ipoguýpe, ha ohupyty isãso opa rire Unión Soviética ary 1991-pe.

Kirigitã heta ohekáramo jepe ani hag̃ua umi te'ýi ha avano'õ oime ijyvýpe oñorairõ, ha oñoñepu'ã, oheka oñemoporã pirapire mba'apo ñemohenda, ha ani hag̃ua umi aty ojokuaikuaáva oñorairõ avei, ikatu oho gueteri tavakuairetã amandaje rape rupi ha oiko gueteri tetã peteĩ rekóicha. Ñepu'ã Kirigitã retãyguanguéra ojapókuri jasyrundy ary 2010-pe omosẽ tendota Kurmanbek Bakiyev ha omohenda léi guasu pyahu.

Tetã ñe'ẽ, Kirigitãñe'ẽ, ojogua Tuykía ñe'ẽnguéra, oñeñe'ẽ avei Rrusiañe'ẽ. Amo 5 548 042 tekovekuéra oiko Kirigitã, ojeipapaháicha ary 2013-pe.

## Mandu'apy

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Kirigitã** rehegua Commons.
* Kirigitã rekuái
* Kirigitã renda porãnguéra

|  |
| --- |
| **Ásia** |
|
Ahyganitã | Arávia Saudíta | Ayméña | Aservaijã | Chína Tetarã Retã | Arávia Emiráto Joapykuéra | Filipína | Hapõ | Horytáña‎ | Índia‎ | Indonésia‎ | Irã | Irake | Israel‎ | Jemẽ | Kambója | Kasahitã | Katára‎ | Kirigitã‎ | Kuáite‎ | Kuarahyresẽ Timor | Láo‎ | Lívano | Malásia‎ | Mayndíva‎ | Miama | Mongólia | Mburunéi‎ | Nepal | Ñemby Koréa | Omána | Pakitã | *Paletína‎* | Rrúsia‎ | Singapúra | Síria‎ | Siri Lãka | Tajikitã | Tailándia | Tuykía | Tuykomenitã | Uvekitã | Varéĩ | Vangyladẽ | Vienã | Vutã | Yvate Koréa |