Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Nduvái

| Nduvái  *إمارة دبي*  |
| --- |
|  |
| [[Image:|270px]] *Nduvái yrembe'y.* |
| Tetã |  Arávia Emiráto Joapykuéra |
| Tetãvore |  |
| Avaitakue | 2.003.370 ava |
| Aperaꞌã | 4,114 km² |
| ISO |  |
| Yvatekue | m |
| Koordinasiõ | 22°54′10″S, 43°12′28″W  |

**Nduvái** (áraveñe'ẽme: **إمارة دبي, ʼImārat Dubay**) ha'e peteĩ Emiryvy ha Táva tenondegua Tetã Aravia Emiryvy Joajupegua oguerekohína 2.003.370 tavayguakuéra. Nduvái oguereko avei ógayvate tuichave yvórape, Burj Khalifa-áicha. Nduvái saro'y XXI-pe omotuichaete, ha ojogapo heta ta'ãnga'ita, yvýpe ha ýpe. Ko'ãga, Nduvái hekuaihára ha'e Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Mohammed ha'e avei Ministro Tenondegua ha Mburuvicha tekovia Aravia Emiryvy Joajupegua.

*
*
*
*
*
*
*
*
# Washington D. C.

Whashington D.C. poyvi.

**Washington D.C.** ha'e niko Tetãvore Joapykuéra tavusu. Ojeheróva "distrito federal".

* Tavayguakuéra: 591.833

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Tetãvore Joapykuéra yvy ñemohenda** |  |
|
Aláka | Alaváma | Arisóna | Arkansas | Connecticut | Dakóta Ñembygua | Dakóta Yvategua | Delaware | Florida | Georgia | Havái | Idaho | Illinois | Indiána | Iowa | Kalifórnia | Kansas | Kentucky | Kolorádo | Kuarahyresẽ Virginia | Luisiana | Maine | Maryland | Massachusetts | Méhiko Pyahu | Michigan | Minesóta | Misisípi | Misúri | Montána | Nebraska | Neváda | New Hampshire | New Jersey | New York | Ohio | Oklahoma | Oregon | Pensilvania | Rhode Island | Tenesi | Texas | Utah | Vermont | Virginia | Washington | Wisconsin | Wyoming | Yvate Karolina | Yvy Karolina
* "Kolumbia Táva"
 |
# Apytu'ũkuaaty

*Psi (Ψ)*, ko tai gyresiañe'ẽ pegua omomba'ehero Apytu'ũkuaaty.
**Apytu'ũkuaaty** (*apytu'ũ, kuaa, aty*) (karaiñeꞌẽme: *Psicología*) ha'e ko tembikuaaty ojesareko yvypóra apytu'ũ ha yvypóra heko.

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Apytu'ũkuaaty** rehegua Commons.
# Ñembosaraipavẽ Arahakúpe

**Ñembosaraipavẽ Arahakúpe** (karaiñeꞌẽme: *Juegos Olímpicos de Verano*), ha'e pe jetepyso ñembyaty tuichavéva heta tetãgua ha heta ñembosarái oñeha'ãva, Ñembosaraipavẽ Atykatuete Hetatetãgua ojapo arahakúpe (Yvy pehẽngue yvate hi'arahaku) irundyrundy arýpe. Ojembojopyru mante Ñembosaraipavẽ Araro'ýpe.

Ko'ã ñembosarái oñeha'ãva mante tenda haku, oĩgui heta jetepyso ndaikatúiva oñeha'ã ro'ýpe. Oñepyrũ ára 6 jasyrundy ary 1896-pe, táva Atena-pe, Gyresia retãme.

## Mandu'apy
# Dzongkhañe'ẽ

**Dzongkhañe'ẽ** (Karaiñe'ẽ:Lengua Dzonja; Dzongkhañe'ẽ: / Dzongkha) ha'ehína Vutã retãgua ñe'ẽ oñe'ẽva 171.080 ava (2013 ary) rupi mba'eicha peteĩha ñe'ẽ ha 470.000 ava mba'eicha mokõiha ñe'ẽ.

Dzongkhañe'ẽ oñe'ẽva tetãguaicha Dzongkhag Wangdue Phodrang, Punakha, Thimphu, Gasa, Paro, Ha, Dagana ha Chukha pe kuarahyreike Vutãme. Dzongkhañe'ẽ ha'e peteĩ ñe'ẽ ñemoambueva Tiveteñe'ẽ gui Sikkimñe'ẽ, Gromañe'ẽ, Lakhañe'ẽ, Brokskatñe'ẽ ha Sherpañe'ẽ ha ambuéva mba'eicha.

## Ñe'ẽndy

### Ñe'ẽndymi

| Avañe'ẽ | Dzongkha |
| --- | --- |
| ñe'ẽ | kha, kä |
| óga | chim |
| tape | lam |
| yvyra | shing |
| ysyry | chu |
| yvy | sa |
| yvyty | ri, gäng ri, poto |
| Yvy | Zamling |
| tete | zu |
| akã | guto |
| tague | lamtou |
| tesa | mito |
| tĩ | lhapa |
| juru | migikha |
| ava | mi |
| sy | ama |
| tuva | apa |

### Papapykuéra

| Avañe'ẽ | Dzongkhañe'ẽ | Avañe'ẽ | Dzongkhañe'ẽ |
| --- | --- | --- | --- |
| peteĩ | ci | poapy | jä |
| mokoĩ | nyi | porundy | gu |
| mbohapy | sum | pa | chutham |
| irundy | shi | pateĩ | chuci |
| po | nga | pakoĩ | chunyi |
| poteĩ | tru | mokoĩ pa | khalci nyishu |
| pokoĩ | zum | sa | jathampa |

## Ehecha avei

* Vutã
* Vutãgua Ñe'ẽnguéra
# Omã

Omã poyvi.
**Suytãretã Omã** ha'e peteĩ tetã oĩ Asiape, ijykére oĩ yvatekuarahyresẽ gotyo Aravia Emiryvy Joaju, kuarahyreike gotyo Aravia Saudíta ha ñembykuarahyreike gotyo Jemẽ. Itavusu ha henonde táva ha'e Maykate. Ary 2005 Omã oguereko 3.001.583 tetãyguakuéra.

|  |
| --- |
| **Ásia** |
|
Ahyganitã | Arávia Saudíta | Ayméña | Aservaijã | Chína Tetarã Retã | Arávia Emiráto Joapykuéra | Filipína | Hapõ | Horytáña‎ | Índia‎ | Indonésia‎ | Irã | Irake | Israel‎ | Jemẽ | Kambója | Kasahitã | Katára‎ | Kirigitã‎ | Kuáite‎ | Kuarahyresẽ Timor | Láo‎ | Lívano | Malásia‎ | Mayndíva‎ | Miama | Mongólia | Mburunéi‎ | Nepal | Ñemby Koréa | Omána | Pakitã | *Paletína‎* | Rrúsia‎ | Singapúra | Síria‎ | Siri Lãka | Tajikitã | Tailándia | Tuykía | Tuykomenitã | Uvekitã | Varéĩ | Vangyladẽ | Vienã | Vutã | Yvate Koréa |