Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1991

**1991 (MCMXCI)** ha'e akue peteĩ ary oñepyrũva'ekue peteĩ ara'apy he'iháicha Gyregório arapapaha.

## Oararecha'akue

## Omano'akue

* Juan Bautista Rivarola Matto - 14 jasypo
* Máxima Lugo - 21 jasypo

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **1991** rehegua Commons.

---

...1990-1991-1992...
# Elvis Presley

| Elvis Presley |
| --- |
|  Elvis imitãrusu jave |
| Datos generales |
| Héra tee |
Elvis Aaron Presley |
| Ára reñói |
8 jasyteĩ ary 1935  Tetãvore Joapykuéra Tupelo |
| Hetã |
Amérika Retãvorekuéra Joaju |
| Mano |
16 jasypoapy ary 1977  Tetãvore Joapykuéra Memphis (42 ary) iñe'ãsorókuri |
| Mendaha |
Priscilla Presley (1967-1973) |
| Ñemoñare |
Lisa Marie Presley (1968) |
| Hembiapo |
Opurahéiva · atõihára · mba'eapohára |
| Información artística |
| Ahy'opu |
Barítono |
| Héra ambuéva | *The King of Rock and Roll* |
| Purahéi reko | *Rock & Roll*, *Rock*, *Rockabilly*, *Country*, *Blues*, Góspel, *Rhythm and Blues*, *Soul*, *Pop* |
| Atõi |
Opurahéiva, mbaraka, kuãytasã |
| Are opurahéiva |
1953-1977 |
| Purahéi aty |
Sun Records RCA Victor HMV Follow That Dream |
| Opurahéiva irũ |
The Blue Moon Boys, Scotty Moore, Bill Black, D.J.Fontana, Sam Phillips, Jerry Lee Lewis, Johnny Cash, Carl Perkins, James Burton, TCB Band, The Sweet Inspirations, The Memphis Horns, The Beatles |
| Web |
| Héraguapy | Elvis Presley en IMDb |
| Héraguapy |  |
| [editar datos en Wikidata] |

**Elvis Aaron Presley** (Tupelo, Misisipi, 8 jasyteĩ ary 1935-Memphis, Tennessee, 16 jasypoapy ary 1977) ha'e akue kuimba'e herakuã opurahéiva ha mba'eapohára Tetãvore Joapykuéra pegua, peteĩ umi opurahéiva herakuãvévagui saro'y XX pegua. Ojegueromandu'a chupe upe «*rock and roll* ruvicha» ramo, «rock ruvicha», «*the King*» térã Elvis añónte ramoguáicha.

Heñói táva Tupelo-pe, tetãvore Misisipi, hákatu oreko jave 13 ary ova hogaygua ndive táva Memphis-pe, tetãvore Tenesi, oñepyrũ omba'apo upépe ary 1954-pe, karai Sam Phillips, mba'epuporã apoha Sun Records jára, omañávo hese ha'e ikatu omoherakuã porã mba'epuporã Áfrika-Amérika rehegua.

Hetã ñorairõhára aty ohenói chupe omba'apo hag̃ua ñorairõhára ramo ary 1958-pe, oñepyrũ omba'apo jey mba'epuporãme mokõi ary rire, upe guive hembiapo mba'epu rehegua herakuãveite.

Ary 1973-pe, omotenonde purahéi rechaukaha peteĩha oñembohasáva'ekue ta'angambyrýre, opaite tetãme mba'yru arapygua rupive, *Aloha from Hawaii*, amo 1500 sua tekovekuéra ohecha chupe. Ipahápe, hetaite ho'u umi pohãno mba'e oñeme'ẽ chupe ikangyve ha hesãi'ỹve ára ha ára, omano meve ary 1977-pe orekóvo 42 ary, iñe'ãsorógui.

Ojehechakuaa Presley ha'eha peteĩ umi tekove herakuãvévagui saro'y XX reko arandupýpe. Iñe'ẽ pu py'ahetáva ha opuraheikuaáva opaichagua mba'epuporã, hetave mbytépe upe country, *rock*, góspel ha *blues*. Upéicha avei, ha'e niko upe opurahéiva año oñemuvéva imba'pu rembiapo. Oñemomandu'a chupe 14 jopói Grammy rehe, mbohapy ipu'aka ha hembiapo guasu herakuãite avei ipu'aka peteĩ oreko aja 36 ary. Ary 2016-pe, upe atyvete *Recording Industry Association of America* omoañete Elvis ha'e upe oñemuvéve mba'epuporã mba'ekuéra opa áragui Tetãvore Joapykuérape, The Beatles ha Garth Brooks rire.

## Mandu'apy

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Elvis Presley** rehegua Commons.
* Henda tee ñandutíme (ingleñe'ẽme)
* CLUB OFICIAL DE ELVIS PRESLEY EN ESPAÑA (karaiñe'ẽme)
# Avril Lavigne

|  |
| --- |
| **Avril Lavigne** |
|  Avril Lavigne jasykõipe 2013-gua. |
| **Téra teñõikua** | Avril Ramona Lavigne |
| **Teñõi** | 27 jasyporundy ary 1984 Belleville (Ontário),  Kanatã |
| **Nacionalidad** | kanatãgua |
| **Área** | Opurahéiva, purahéiapoha, ao moha'angaha ha *actriz*. |
| **Influenciado por** | Metalica, Green Day, System Of A Down, Blink-182, Coldplay, Nirvana. |

**Avril Ramona Lavigne** (AFI: [ˈævrɨl\_ləˈviːn]; Belleville, 27 jasyporundy, 1984) ha'e peteĩ opurahéiva, purahéiapoha, ao moha'angaha ha *actriz* kanatãgua. Oñepyrũakue hembiapo tembipu porã 2001pe. 2011-pe, irundy purahéi aty, *Let Go*, *Under My Skin*, *The Best Damn Thing* ha *Goodbye Lullaby*, oñemu 30 suakuéramive kopia.
# Modélo

Modelokuéra oguatávo ohechauka hag̃ua ao.
**Modélo** ha'e pe omba'apóva módape. Ha'e oñemonde ohechauka hag̃ua ao pyahu, jeguaka tẽra ambue ojepurúva hetére (sapatu, vosa, ku'asã, ha ambuéva).

Ko ñe'ẽ "modélo" ou karaiñe'ẽgui *modelo* ha kóva ou Italiañe'ẽgui *modello*. Pe ñe'ẽ ojejapova'ekue *Renacimiento*pe ha ou latinañe'ẽgui *modus,* he'iséva «ojejapolája» tẽra «pe ikatúva jasegui referénciaramo».

## Mandu'apy
# Hong Kong

| Hong Kong |
| --- |
|
Tetãvore iñesãmbyhy ikoéva |
|  Yvate: Hong Kong ojehechaháicha Victoria guive. Mbyte-asu: *Bank of China Tower*. Mbyte-akatúa: Kowloon ñu guasu. Guy-asu: Bruce Lee rete ra'anga. Guy-akatúa: Aravopapaha róga yvate. |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Bandera de Hong Kong |  Ha'erã'i
 |

 |
|
Tembiecharã:Mapa de localizaciónLocalización de Hong Kong en China |
|  Ojejuhuhápe Hong Kong |
| Tavusu |
Victoria |
| Ñe'ẽ tee |
Chinañe'ẽ ha Ingleñe'ẽ |
| Tetãkue |
Tetãvore iñesãmbyhy ikoéva |
| Ruvicha |
Carrie Lam |
| Oñemohendáicha |
18 tavavo |
| Apekue |   |
|  • Opa |
1104,4 km² |
|  • Y |
35 km² |
| Ava hetakue (2020) |   |
|  • Total |
7 474 200 hab. |
|  • Ava hetakue yvy rendáre |
6778.7 hab/km² |
|  • Viru |
Dólar Hong Kong pegua (HK$, HKD) |
| IDH (2019) |
0.949 (4.º) – **Iporãite** |
| Yvy arapehẽ |
UTC+8 |
|
Sitio web oficial  |
|   |
| [editar datos en Wikidata] |

**Hong Kong**, ojehero teéva **Hong Kong Retãvore Iñesãmbyhy Ikoéva Hong Kong Chína Tetarã Retã pegua**, ha'e niko peteĩ umi mokõi tetãvore iñesãmbyhy ikoéva apytépe Chína Tetarã Retãme ojejuhúva, upe ambuéva hína Makáo. Ojejuhu Kuarahyresẽ Ásiape, ha ijyvy apekue jerére oĩ upe para Ñemby Chína ñemby gotyo ha yvate gotyo Chína retã, kuarahyreike gotyo ojejuhu Makáo, amo Itaveratĩ ysyry rembe'ýpe.

Ijyvy apekue niko 1104.4 km² oñemohendáva upéicha: Hong Kong ypa'ũ, Kowloon ha umi Tekoha Pyahu. Upépe oikove amo 7.500.000 tapicha.

Hong Kong rembiasakue ipukuite ha yvypóra oiko upépe 6.000 ary ojapo. Amo ary 214 a. C. ha 1842 mbyte, oime va'ekue Chína Mburuvi poguýpe oiko chugui peve kolóña Vyretáña pegua, upéicha ojehu oikógui upe ópio ñorairõ peteĩha ha ojejapógui upe rire Nangĩ Jekupytyha (tekorã ojejapo va'ekue toiko py'aguapy Chína ha Tavetã Joaju apytépe). Ko kolóña oiko va'ekue Hong Kong-gui hi'are haimete 150 ary, upe aja tuichaite oñemoporã porãve. Oiko aja Ñorairõ Guasu Mokõiha, Hapõ oñembojára Hong Kong rehe ary 1945 peve, upe rire oike jey Vyretáña Mburuvi poguýpe. Hákatu ary 1997-pe oñembohasa Hong Kong ñesãmbyhy Chínape guarã.

## Mandu'apy

## Joajuha

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Hong Kong** rehegua Commons.
* Departamento de Estadísticas y Censo
* Portal del Gobierno de Hong Kong
# Ypegua

Ko ju´i ha´e peteĩ mymba Ypegua
**Ypegua** (karaiñeꞌẽme: *anfibio*) oñehenói opa umi mymba oikokuaáva ýpe ha avei yvy ape ári. Upéicha jajuhu ju'i, kururu, ha ambueve.

Ko'ãichagua mymba katuete ombo'a. Ha'ekuéra nomokambúi imembykuéra ojapoháicha umi okambúva. Iporã avei ja'e ko'ãichagua mymba nda huguy rakúiha, oiko rupi ýre.

Okakuaa ýpe, térã umi tenda he'õha rupi.
# Gua'a

|
Gua'a |
| --- |
|  |
| Tekovekuaaty ñemohenda |
| Jueheguapa: |
Eukaryota |
| Tavetã: |
Animalia |
| Pehẽ'a: |
Chordata |
| Pehẽ'aguy: |
Vertebrata |
| Jueheguasã: |
Aves |
| Jueheguasãmi: |
Neognathae |
| Tekovety: | **Psittaciformes** Wagler, 1830 |
| Tenda oĩva |
|  |
| [editar datos en Wikidata] |

**Gua'a** (karaiñeꞌẽme: *loro*, lasioñe'ẽ: *Psittaciformes*) oĩ ko guyrakuera aty trópikaeteva.

Gua'akuéra:

* gua'a pytã
* gua'a sa'yju
* chorao
* ararã gua'a
* gua'a hovy
# Mbo'ehaovusu

Mbo'ehaovusu Harvard.
**Mbo'ehaovusu** térã **mbo'ehaorusu** ha'e mbo'eha renda oñemoarandu ha oñembokatupyryhápe temimbo'ekuéra, umíva niko oñemoarandupa rire ikatu ohupyty kuatia'atã he'íva ha'eha mbo'ekuaahára térã aporekokuaahára. Mbo'ehaovusu ndaha'éi mbo'ehaóicha mitãme guarã, mbo'ehaovusúpe temimbo'ekuéra oñembokatupyryite pe tembikuaatýpe oiporavóva hikuái.

Mbo'ehaovusukuéra ojehecha'ypy amo Európape oikokuévo Ára Mbytegua. Peteĩhaitéva niko pe Mbo'ehaovusu Volóña megua, upe rire heta ambuéva ou ojoguáva hese hekombo'épe.

Paraguái retãme katu, Mbo'ehaovusu Tetãgua Paraguaygua pe itujavéva, oñepyrũ amo ára 24 jasyporundy 1889 jave ha upe guive imba'eguasuite Paraguái rembiasakuépe.

## Mandu'apy
# Arhélia

| Tavakuairetã Ahélia Tekoha ha Jekopytyjojáva الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية (ar) ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ (ber)  |
| --- |
|
Ahélia |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Poyvi |  Ha'erã'i
 |

 |
|
Tetã ñe'ẽ akã: بالشّعب وللشّعب (áraveñe'ẽ: 'Tapichakuérape guarã ha tapichakuéra rehe') |
|
Tetã Momorãhéi: قسماً *Kassaman* (áraveñe'ẽ: 'Ñeñe'ẽme'ẽ') النشيد الوطني الجزائري *al-Nashid al-watani al-yaza'iri* (árabe: 'Ahélia Purahéi Guasu') |
|  |
| Tavusu (ha táva tuichavéva) |
Ahel  |
| Ñe'ẽnguéra |
áraveñe'ẽ, Berbe |
| Tetãygua réra |
Aheliagua |
| Tekuái reko |
Tavakuairetã mburuvichavy rapépe |
| Tendota Sãmbyhyha peteĩha |
Abdelkader Bensalah Abdelmalek Sellal |
| Tetã Amandaje |
Parlamento de Argelia |
| Sãso  • Oñemombe'u |
Hyãsia pegua 5 jasypokõi ary 1962-pe |
| Yvy apekue |
Ñemoĩha 11.º |
|  • Opaite |
2 381 740 km² |
|  • Y (%) |
Ipapa'ỹ |
| Tembe'y |
6 343 km |
| Y rembe'y |
998 km |
| Yvyty yvatevéva |
Tahat |
| Ava hetakue |
Ñemoĩha 34.º |
|  • Hetakue |
34 800 000 (2008) hab. |
|  • Typy'ũ |
14,6 hab./km²\* |
| PIB (PPA) |
Ñemoĩha 101.º |
|  • Opaite (2010) |
Dólar 251 705 sua |
|  • Per cápita |
Dólar 6 966  |
| PIB (nominal) |
Ñemoĩha 92.º |
|  • Opaite (2010) |
Dólar 157 759 sua |
|  • Per cápita |
Dólar 4 366  |
| IDH (2012) |
0,713 (93.º) – **Alto** |
| Viru |
Dinar argelino (DA, دج, `DZD`) |
| Ára |
UTC + 1 |
|  • Arahakúpe |
Ndoguerekói |
| ISO Jehero |
012 / DZA / DZ |
| Tetã renda tee Ñandutíme | `.dz` |
| Tetã pumbyry papapy | `+213` |
| Tetã puhoe papapy | `7RA-7RZ, 7TA-7YZ` |
| COI Jehero |
ALG |
|

AtyveteLA, ONU, OPEP, UA
 |
| **Opaite Tetã Yvýgui** |
| [editar datos en Wikidata] |

**Tetã Ahélia** (áraveñe'ẽme: الجزائر, *al-Yazā’ir*) héra teéva ha'ehína **Tavakuairetã Ahélia Tekoha ha Jekopytyjojáva** (áraveñe'ẽme: الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية, *al-Yumhuriyya al-Yazā'iriyya ad-Dīmuqrāţiyya ash-Shaʿbiyya , Berbe: ⵟⴰⴳⴷⵓⴷⴰ ⵜⴰⵎⴻⴳⴷⴰⵢⵜ ⵜⴰⵖⴻⵔⴼⴰⵏⵜ ⵜⴰⵣⵣⴰⵢⵔⵉⵜ* ) ha'e peteĩ tetã oĩ Yvate Afrikape.

Ha'e tetã tuichavéva Afrika pegua, ipukukue 2 381 741 km2. Ijerére ojejuhu yvate gotyo Para Yvy mbytépe, kuarahyreike gotyo Marrueko ha Tetã Kuarahyreike Sa'ara, ñembykuarahyreike gotyo Mali ha Mauritánia, kuarahyresẽ gotyo Livia, ñembykuarahysẽ gotyo Níher; ha yvatekuarahysẽ gotyo Tunes.

Ahélia oguereko 34.800.000 avakuéra ipype (2008) ha itavusu ha'e táva Ahel. Tupãrape ojeroviavéva tetã Ahéliape ha'e Islã rape, 99% tapichakuéra-gua.

## Mandu'apy

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Arhélia** rehegua Commons.

|  |
| --- |
| **Áfrika** |
|
Angola | Arhélia | Cháde‎ | Ehíto | Erityréa | Eswatini | Etiopía | Gámbia‎ | Gána | Gavõ‎ | Ginéa | Ginéa Ekuatogua‎ | Ginéa Mbisáu‎ | Jimbúti‎ | Kamerũ | Kávo Véyde‎ | Kéña‎ | Komóra‎ | Lesóto‎ | Livéria‎ | Lívia | Maláui‎ | Mali | Mandagaka | Marfil Rembe'y‎ | Marruéko‎ | Maurísio‎ | Mauritáña‎ | Mosambíke | Mbenĩ‎ | Namívia‎ | Nihéria | Níher‎ | Rruánda‎ | Sámbia | Santo Tome ha Príncipe‎ | Séichele‎ | Senegal | Siérra Leõ‎ | Simbávue | Somália | Sudano | Tavakuairetã Kóngo | Tãsáña | Tetã Jekopytyjoja Kongo | Tetã Mbyteafrikagua | Tógo | Tunísia | Ugánda | Votusuana | Vukína Fáso | Vurundi | Yvyáfrika‎ | Yvy Sundã |