# Montenégyro

| Montenégyro |
| --- |
|
Montenégyro |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Poyvi |  Ha'erã'i
 |

 |
|
Tetã Momorãhéi: *Ој, свијетла мајска зоро* - *Oj, svijetla majska zoro* (Montenégyro ñe'ẽme: «O, ko'ẽtĩ mimbíva jasypógui») *Nerehendúirõ* |
|  |
| Tavusu |
Podgorica ha
Cetiña |
| Táva tuichavéva |
Podgorica |
| Ñe'ẽnguéra |
Montenégyro ñe'ẽ  |
| Tetãygua réra |
Montenégyrogua |
| Tekuái reko |
Tavakuairetã amandajerapépe |
| Tendota Sãmbyhyhára peteĩha |
Jakov Milatović Duško Marković |
| Tetã Amandaje |
Parlamento de Montenegro |
| Ñepyrũ • Principado de Zeta • Valiato de Montenegro • Vladikat de Montenegro • Principado Montenegro • Reino de Montenegro • Ñembojoaju Séviare • Mburuvi Jugolávia  • Banovina de Zeta • Montenegro fascista • Yugoslavia comunista  • Montenegro socialista • Bifederación yugoslava  • Montenegro bifederado • Sévia ha Montenégyro • Sãso |
 1356 1528 1697 1852 1910 1918 1929 1939 1941 1943 1943 1992 1992 2003 2006 |
| Yvy apekue |
Ñemoĩha 161.º |
|  • Opaite |
13 812 km² |
|  • Y (%) |
214 |
| Tembe'y |
680 km  |
| Y rembe'y |
293,5 km  |
| Yvyty yvatevéva |
Zla Kolata |
| Ava hetakue |
Ñemoĩha 168.º |
|  • Hetakue |
620 000 hab. |
|  • Typy'ũ |
45,26 hab./km²\* |
| PIB (PPA) |
Ñemoĩha 161.º |
|  • Opaite (2016) |
US$ 10.436 sua |
|  • Per cápita |
US$ 16.654 |
| PIB (nominal) |
Ñemoĩha 145.º |
|  • Opaite (2016) |
US$ 4.250 sua |
|  • Per cápita |
US$ 6.783 |
| IDH (2016) |  0,807 (48.º) – **Iporãite** |
| Viru |
Euro (€, `EUR`) |
| Ára |
CET (UTC+1) |
|  • Arahakúpe |
CEST (UTC+2) |
| ISO Jehero |
499 / MNE / ME |
| Tetã renda tee Ñandutíme | `.me` |
| Tetã pumbyry papapy | `+382` |
| Tetã puhoe papapy | `4OA-4OZ` |
| COI Jehero |
MNE |
|

AtyveteONU, OSCE, COE, CEFTA ha OTAN
 |
| **Opaite Tetã Yvýgui** |
|  |
| [editar datos en Wikidata] |

**Montenégyro** (Montenégyro ñe'ẽme: *Crna Gora*) ha'e peteĩ tetã hekosãsóva ojejuhúva Europa ipehẽngue ñemby kuarahyresẽyguápe, upe Vaykã yvyapýpe, para Adriátiko rembe'ýpe. Ijerére ojejuhu yvate gotyo tetã Vónia ha Hesegovína ha tetã Sévia; tetã Aváña ojejuhu ñemby kuarahyresẽ ngotyo; Kyoasia kuarahyreike gotyo; ha Sévia ojejuhu jey kuarahyreike gotyo. Ijyvy apekue ohupyty amo 13 812 km², ha ipype oiko amo 625 266 tetãygua, ojeipapaháicha ary 2011-pe. Montenégyro léi guasúpe oĩ ko tetã itavusu mokõi: Itáva tenondegua ha tuichavéva hína Podgorica, upe ambuéva, itavusu upe mburuvichavete ymaguare róga oĩháme ha mba'eguasúva Montenégyro hembiasakuére hína Cetiña, kó távare oje'e ha'eha Tavetã Itavusu Yma.

Heta sa'ary aja, Montenégyro rekuái, Séta mburuvichavete ra'y rekuái ojehero upe aja, oñembohasa va'ekue ñemoñare ha ñemoñarére, umi tetã ambuéva omoañete Montenégyro isãsoha upe Amandaje Berlin pegua (ary 1878-pe), upe guive oiko ko Mburuvi Montenégyro. Oiko rire upe Ñorairõ Guasu Peteĩha, Montenégyro oñembojoaju Sévia rehe ojapo hag̃ua tetã pyahu, tetã hérava Mburuvi umi Sévia, Kyoásia ha Elovéña retãygua ha opa rire upe Ñorairõ Guasu Mokõiha ko mburuvi pyahu oike Jugolávia Tekoha Tavakuairetã Joapy ipype, ko tetãme opyta Montenégyro oñembojei meve ary 1992-pe.

Oñembojei rire, Montenégyro oike upe tetã pyahu hérava Jugolávia Tavakuairetã Joapy ha ára 4 jasykõi ary 2003 guive oñembojoaju Sévia rehe ojapo ko joaty hérava Sévia ha Montenégyro. Ára 21 jasypo ary 2006-pe oñemoañete jey Montenégyro hekopeteĩha ha hekosãsoha, upéicha ko tetã ohupyty jey isãso ára 3 jasypoteĩ ary 2006-pe.

Ko tetã réra Montenégyro ñe'ẽme ha'e hína *Crna Gora*, he'iséva «yvyty hũ», upéicha hína ojehecha upe yvytyrysýi hérava Áype Ndinára pegua upe para Adriátiko guive. Montenégyro réra guaraníme ou karaiñe'ẽ rupive upe Venésia ñe'ẽgui; upéicha oiko avei heta ñe'ẽ ambuévape, ingleñe'ẽ, Alemañañe'ẽ ha Poytugañe'ẽ oipuru ko ñe'ẽngue *Montenegro*.

* Táva tuichakuéra Montenégyro pegua
* Podgorica
* Nikšić
* Budva
* Cetiña

## Mandu'apy

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Montenégyro** rehegua Commons.
* Tavakuairetã Montenégyro rekuái henda tee ñandutíme
* Tavakuairetã Montenégyro Amandaje Guasu henda tee ñandutíme
* Tavakuairetã Montenégyro ruvicha henda tee ñandutíme
* La Casa Real de Montenegro

|  |
| --- |
| **Európa** |
|
Alemáña | Andorra | Aservaijã | Ayméña | Áuteria | Aváña | Avekásia | Chekía‎ | Chípere | Elovákia | Elovéña | Epáña | Etóña | Georgia | Gyrésia | Hĩlándia‎ | Hungyria | Hyãsia‎ | Irilánda | Itália‎ | Ilándia | Kosovo | Kyoásia | Letóña | Liechytenteĩ‎ | Lituáña | Luxemburgo | Yvate Masendóña | Malta | Mónako‎ | Montenégyro‎ | Moyndávia‎ | Noruéga | Ndinamáka | Polóña‎ | Poytuga‎ | Rrumáña‎ | Rrúsia‎ | San Maríno | Sévia | Suésia | Suísa | Táva Vatikáno | Tavetã Joaju | Tetãnguéra Yvýi | Tuykía | Ukyáña | Véyhika | Vielorrúsia | Vónia ha Hesegovína | Vugária |