# Kuatia Ñepyrũha

|  |  |
| --- | --- |
| Tereg̃uahᴇ̃ porãite Vikipetãme,
opaite tembikuaa hekosãsóva renda, opavave ikatúva ohai.
Arapokõi, 13 jasypoteĩ ary 2026 jave. | **6030** kuatiarogue avañe'ẽme
Pytyvõ · Ñemohenda · Porandu · Kuaapyrã · Okẽndusu
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tembikuaaty | Arandupykuaaty | Guarani ha Avañe'ẽ | Tekove | Yvyapekuaa | Marandeko | Papapykuaa | Mbyjakuaa | Pohanokuaa |

Kuatiarogue Poravopyre

Vikipetã ra'anga tee.
**Vikipetã** ha'e opaite tembikuaa hekosãsóva renda Internet rupive ha iñe'ẽ heta, opa tekove ikatu ohai térã omoambue iñapopyme'ẽnguéra. Upe Aty Viruremimono'õ'ỹ Wikimedia oisãmbyhy ha omboguata Vikipetãme. Oguerekove amo 37 sua kuatiarogue 287 ñe'ẽme (oĩ avei ñe'ẽ ava ojapo, esperanto guáicha, oĩ avei umi ñe'ẽ ava te'ýi tee pegua, kechuañe'ẽ guáicha, ha avañe'ẽme, ha upe ñe'ẽ noñeñe'ẽvéima, latinañe'ẽ guáicha ha ambuéva). Imarandu hekosãso, upe he'ise oimeraẽ tapicha ikatu omoambue, ohaijey ha oipuru oipotaháicha pe marandu, ojapóramo he'iháicha Vikipetã rekorãnguéra, imarandu oĩgui tekorã poguýpe ha'éva GNU/FDL ha Creative Commons Attribution-ShareAlike (CC-by-SA) 3.0. Oñepyrũ 15 jasyteĩ ary 2001 jave, oñemopyenda pe ypykatu hérava *wiki* rupive (Haguáii ñe'ẽgui *wiki-wiki* = "pya'e", "akuã", "pojava").

Ko tembiporu wiki he'ise kuatiarogue aty *web* pegua oguereko marandu opaichagua ha opavave ikatu omoambue ha ohaive hesekuéra umi ñanduti kundahára rupive, ha'éva Mozilla Firefox, Google Chrome, Internet Explorer, Netscape, Opera, Safari, térã tembiporu oimeraẽva ohechakuaáva umi kuatiarogue orekóva HTML ha ta'anga. Kóva hína peteĩ mba'e tuicháva omoingoéva Vikipetã umi ñe'ẽryrupavẽ ambuévagui: tapicha oimeraẽva oikekuaáva Internet-pe ikatu ohaijey ha omoambue kuatiaroguekuéra, ha oimeraẽ omoñe'ẽva ikatu oipytyvõ kuatiarogue jehaípe.

Taꞌanga poravopyre

Ruinas jesuíticas de Jesús y Trinidad, Tetãvore Itapúa-pe, Paraguái.

Ojehuvaꞌekue 13 jasypoteĩ jave

José Antonio Páez, oléo sobre tela de Martín Tovar y Tovar* **323 a. C.**— Omano **Alejandro Magno**, Tavetã Masendóña mburuvichavete ha pe oñemomba'e va'ekue Mburuvi akeménida rehe.
* **1790**.— Heñói **José Antonio Páez** (*ta'angápe*), milíko, polítiko ha Venesuéla mburuvicha.
* **1866**.— Heñói **Aurélia de Sousa**, moha'angahára Poytuga pegua.
* **1886**.— Omano **Luis II**, Vaviéra mburuvichavete.
* **1917**.— Heñói **Augusto Roa Bastos**, haihára Paraguái pegua.
* **1965**.— Heñói **Cristina de Borbón**, mburuvichavete Juan Carlos I rajy ha mburuvichavete Felipe VI Epáña megua reindy.
* **1983**.— Pe mba'yru arapyguigua Tetãvorekuéra Joaju pegua **Pioneer 10** ohasa Netúno mboypýri, upéicha oiko chugui mba'e peteĩha yvypóra ojapóva osẽ va'ekue Kuarahy Ypykatu ypýgui.

Reikuaápa...

… karai **Isaac Newton** (*taꞌangápe*), herakuãite peteĩ tembikuaatyhára katupyryvéva ramo, oñemoarandu avei pe alkímia rehe ha oguereko hógape heta aranduka oñe'ẽva alkímia rehegua.

... **Ary 2022 Paraguái Jepapa** marandúicha, Paraguái﻿pe oĩ 6 ﻿109 ﻿644 ava?

… ikatu jahecha ñande resa añónte rupive pe Thiomargarita magnifica, techa mbotuichaha jeporuꞌỹre, upéva hína pe vaytéria ituichavéva.

… saary XIX jave, karai **Simón Bolívar**gui oiko irundy tetã mburuvicha ramo Ñembyamérika﻿pe?

… ára 14 jasyapy jave, ojegueromanduꞌa **Pi (π) ára**, ojoguaitégui mbaꞌéichapa ojehai papapy π (3,14) ha ojehai pe arange amo Amérika Retãvore Joajukuéra﻿pe (3/14).

… **Poyvi Paraguái** ijojahaꞌỹ haꞌanga mokõivagui, tenondépe heꞌíva "*República del Paraguay*" (pálma ha taruma ojejokuáva iguýpe, peteĩ mbyja saꞌyju mimbíva apuꞌa hovy mbytépe), hapykuépe heꞌíva "*Paz y Justicia*" ("Pyꞌaguapy ha Tekojoja") peteĩ leõ ha peteĩ *gorro frigio*.

Vikipetã rehegua

Vikipetã ha'e tembiapo ohekáva jajapo hag̃ua oñondivepa peteĩ ñe'ẽryrupavẽ iñe'ẽ hetáva, opavavéva ikatu ohai ha oñemoarandu hese, oñemopyendáva *internet*-pe *wiki* rembiporu rupive. Ko'ápe, roipota rejuhukuaaha opaite tembikuaa hekosãsóva, upéva he'ise marandu ndaijapúiva, ikatu jaikuaa moõguipa oúva, ha ikatúva oñemoambue térã ojehai jey. Ko tembiapo oguata umi tekorã ombohapéva rupive ha opa imarandu oñemyasãi Creative Commons BY-SA rupive ha upe rupi ikatu ojepuru ojepotaháicha imarandu, oĩramo tekorã jepururã guýpe. Nde avei ikatu ohai ha omoambue Vikipetã marandu, reike va'erãnte nde réra reheve ha remba'apo va'erã umi tekorã tenondeguáva, ha'éva "jahai va'erã mba'e ikatúva jaikuaa porãite iñañeteha" ha "marandu imba'eguasúva opavavépe".

Opa umi ohaíva ha omba'apóva ko'ápe oipytyvõ potahápe kyre'ỹ ha oñembyaty oñondive peteĩ aty oñepytyvõvape, tendota'ỹva, oiporavo ha omba'apo joáva. Ndahasýi reñepyrũ hag̃ua, rehaikuaa avañe'ẽme ha reporandu va'erãnte pe ndereikuaáiva. Iporãite ñañemongetávo, upéicha ñamba'apo porãve ha ituichavéta ko ñane rembiapo.

Ore rekoha • Pytyvorã

|  |
| --- |
| Tembiapokuéra ambuéva |
|
Vikipetã oiko Wikimedia rupive, aty viruremimono'õ'ỹva omboguatáva tembiapokuéra hekosãsóva heta ñe'ẽme:

**CommonsTa'anga hekosãsóva opaichagua*

**MohendaVikiViki rembiporukuéra*

**Meta·VikiTembiapokuéra omohendáva*

**VikiarandukaArandukakuéra hekosãsóva*

**VikidataTembikuaa omopyendáva*

**VikimaranduMarandu oparupigua*

**Vikiñe'ẽngaÑe'ẽnga herakuãva opaichagua*

**WikisourceJehaipy herakuã hekosãsóva*

**VikovekuaatyTembikuaaty rehegua*

**Vikimbo'ehaoMbo'ehao rembipururã*

**VikianduJeho mombyry rehegua*

**Vikiñe'ẽndyÑe'ẽndy hekosãsóva avañe'ẽme*

**Wikifunctions** '

**WikitechAporeko rehegua*

**WikisporeAponde'a rembiapo rehegua*
Oremombe'u • Ore kuatiakuéra |