Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sãso

Tetãnguéra isãsóva     1815 mboyve     1815 guive 1945 peve     1945 guive 1990 peve     1990 rire
Amérika Retãvorekuéra Joaju sãso omoñepyrũ yvy ape ári peteĩ kuaapy jokuaikuaagua sãso rehe.
Méhiko Mburuvi sãso.
**Sãso** ha'e peteĩ tetã pyahúva ñemopyenda térã peteĩ tetã ojejapo jeýva ojei rire peteĩ tetã ambuégui.
# Hesu

Peteĩ Hesukirito ra'ãnga
Hesu Nasaregua omano ary 30 ỹrõ ary 34, Herusalẽme, omongurusúva. Michelangelo
**Hesu (**Helinikañe'ẽ: Ἰησοῦς, translit. *Iesous*; Evréo ñe'ẽ: ישו‎, translit. *Yēšū́aʿ*‎; c. 4 Kmb  – c. 30/33 Kr) hérava avei **Hesu Nasaregua** ha **Hesu Kirito**, ha'e vaekue peteĩ ñemoñe'ẽngára ichugui oiko vaekue Apirykuarape mbytete. Apirykuakuéra oguerovia ha'eha Tupã Ra'y ha pe Kirito heta oñeha'arõ vaekue, irúra oje'eraẽ vaekue Ñoikuaave'ẽ Ymápe, oúva yvýpe oipysyrõ hag̃ua opaite yvypóra hag̃ua.

Ojejerovia Hesu heñói táva Belẽme, amo ary 1 guive térã 8 peve, ha ohasa akue hekove táva Nasarépe, isy Maria ha itúva Hose ndive. Omano akue amo ary 30 peve térã ary 34 peve, táva Herusalẽme.

Hesu rapépe, Kirito imano akue rire omoingovejey akue ára mbohapyhápe ha ojupi yvága vy'arendápe.
# Li Bai

| Li Bai |
| --- |
|  |
| Mba'érepa omano |
ahogamiento |
| Hetã |
Tang ñemoñanga |
| Hembiapo |
ñe'ẽpapára, Taihaihára, calígrafo, haihára y arandupykuaatyhára |
| Taýra |
Li Boqin |
| [editar datos en Wikidata] |

**Li Bai** (Chinañe'ẽme: 李白) (701-762) ha'e akue peteĩ ñe'ẽpapára Chína megua, ojehechakuaáva peteĩ umi tuichavéva ramo Tang ñemoñanga ára pukukue peguáva. Li Bai ha iñirũ Du Fu (712–770) oñemotenonde porãite Chína ñe'ẽpoty apópe.

Ojehero ichupe *ñe'ẽpapára nomanóiva* ha ojejuhu umi oñemomba'evéva apytépe Chína ñe'ẽporãhaipyrépe. Ko ára peve ojeikuaa oñeñongatuhague amo 900 ñe'ẽpoty hembiapokuepágui, amo ary 753 jave karai Yin Fan ombojoaju Li Bai ñe'ẽpotykuéra peteĩ arandukápe hérava *Heyue yingling ji*. Ojeikuaauka 34 ñe'ẽpoty Li Bai mba'éva upe arandukápe hérava *Mbohapysa Tang ñe'ẽpoty*, osẽraẽva sa'ary XVIII jave. Upekuévo, oñembohasaraẽ iñe'ẽpotykuéra Európa ñe'ẽnguérape.

Li Bai rembiapokue jepivénte ojeipuru ojegueromandu'ávo vy'a oúva tekoayhúgui, ka'u rekógui, javy'ávo ñane'añóvo ha jajepy'amongetávo ñande py'apýre. Umi ojeikuaavéva niko ko'ãva: "Apáyvo ka'úgui ára potývo" (Chinañe'ẽ: 春日醉起言志), "Tape hasýva Shu gotyo" (Chinañe'ẽ: 蜀道难), "Eguerúpy kaguy" (Chinañe'ẽ: 将进酒), ha "Akãngeta pyhare kirirĩvo" (Chinañe'ẽ: 静夜思), ko ára peve ojehechauka ko'ãva oparupi Chína mbo'ehaokuérape.

Ojehechakuaa avei Li Bai hemimo'ã mbukúre ha omoingére hembiapokuépe Táo mbo'e. Oje'e omanohague oñeha'ãmbávo ohupyty jasy mimbingue ysyry Yangtze apépe, ho'a rire ygágui ika'uitévo.

"Pyhare kirirĩ aja"| 静夜思 | jìng yè sī | Akãngeta pyhare kirirĩvo |
| 床前明月光 | chuáng qián míng yuè guāng | che rupa renondépe omimbi jasy |
| 疑是地上霜 | yí shì dì shàng shuāng | ha'ete ysapýicha yvýre |
| 举头望明月 | jǔ tóu wàng míng yuè | añakãupírõ ahecha jasy |
| 低头思故乡 | dī tóu sī gù xiāng | añakãitýrõ ahechaga'u che yvy |

## Mandu'apy