Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ñoha’ãngao

**Ñoha’ãngao** (epañañe’ẽme: teatro) ha’e peteĩ tenda ojehechaukahápe máva rembiapo oñeha’ãngávo. Mba’e oikova’ekue térã gua’uhapeguáva ohechaukáva umi oporoha’ãva ombovy’a hag̃ua avakuérape.

São Paulo ñoha’ãngao.
# Py'aitegua reko

"Tekosãso oisãmbyhývo tetãyguápe", ojapo Delacroix, 1830. Ijapohára omombe'u ta'angápe hemiandúgui ha ipy'aitégui mba'éichapa oiko Hyãsia Ñepu'ã.
**Py'aitegua reko** térã romanticismo ha'e tembiapoporã, ñe'ẽporãhaipyre ha pupoty ñemyasãi oiko va'ekue saro'y XVIII pahápe oñepyrũkuévo Tavetã Joaju ha Alemáñame.

Ko tembiapoporã ñemyasãi he'i imba'eguasuiteha niko yvypóra reko tee, remiandu, jepy'amongeta, rembipota jehechauka, tavarandu, mombe'ugua'u ha opamba'e oúva yvypóra py'aitégui. Kóva heñói ombohováivo Ára Mba'ekuaáva ha Mba'aporeko Ñepu'ã rehe. Ombohovái avei umi ojaposévare "tekohágui ha tekoteégui" peteĩ tembikuaaty ndaikatéiva.

Ko ñemyasãigui heñói heta tembiapoporã ambuéva ko'ãga ojeheróva py'aitegua reko riregua.

## Techapyrã

### Tavetã Joaju

* William Wordsworth
* Samuel Taylor Coleridge
* Lord Byron
* Shelley
* William Blake
* Robert Burns
* Walter Scott
* J. M. W. Turner

### Alemáña

* Goethe
* Hegel
* Schiller
* Beethoven
* Joyke'y Grimm

## Mandu'apy
# 2023

**2023** ha'e ko ary, oñepyrũ arapoteĩme, upe arapapaha Gyregório pegua ojepapávo.

## Ñemandu'arã ko arýpe

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **2023** rehegua Commons.

---

...2022-2023-2024...
# 1999

**1999** - ary.

## Oararecha'akue

* Robert Morales - 17 jasyapy

## Omano'akue

* Josefina Plá - 20 jasyteĩ

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **1999** rehegua Commons.

---

...1998-1999-2000...
# 2003

**2003** - ary.

## Oararecha'akue

## Omano'akue

* Jorge "Lobito" Martínez - jasyteĩ

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **2003** rehegua Commons.

---

...2002-2003-2004...
# 12 jasyrundy

**12 jasyrundy** ha'e 102º ára arygua.

## Arete

## Tembiasa

* Eusebio Ayala (1923): opa ipu'aka Paraguáipe.

## Teñói

* Inka Garcilaso de la Vega (1539): kuimba'e aranduoñemomba'eguasúva ñe'ẽpapára haihára perũano ramo.

## Mano

* Juan Bautista Gill (1877): Paraguái mburuvicha.
# 4 jasypateĩ

Ára **4 jasypateĩ** ha'e ára 308ha ary pegua ku arapapaha Gyregoriopegua ha ára 309ha umi ary hekope'ỹme. Umi 57 ára ohasa va'erã opa hag̃ua ary.

## Arete

## Tembiasa

## Teñõi

## Mano

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **4 jasypateĩ** rehegua Commons.
# Kurt Vonnegut

| Kurt Vonnegut |
| --- |
|  Kurt Vonnegut ra'anga oiko jave Tetã peteĩ reko Amérikagua ñorairõha atýpe. |
| Tetãgua |
Tetã peteĩ reko Amérikagua |
| Mba'apo |
Haihára |
| Período |
1950-2005 |
| [editar datos en Wikidata] |

Kurt Vonnegut (1972)
**Kurt Vonnegut Jr.** (Indianápolis, Indiana, 11 jasypateĩ ary 1922-Nueva York, 11 jasyrundy ary 2007) ha'e akue karai haihára Tetã peteĩ reko Amérikagua pegua, hembiapokue oñe'ẽ mba'ekuaa gua'u rehe, mba'e pukarã rehe ha mba'e pukarã itie'ỹmíva. Ojapo 14 tembiasagua'u, umíva mbytépe ojeikuaave upe tembiasagua'u hérava *Umi yjára Titã pegua* (1959), *Jejuka Renda 5* (1969) ha *Umi Ipu'akáva Rambosa* (1973). Ojeikuaa chupe heta omboaje yvypóra rekoite.

Omanókuri ary 2007-pe, orekóvo 84 ary, ho'ami rire hógape, táva Nueva York-pe, ombyai iñakã.

## Hembiapokue

### Tembiasagua'u

* *Player Piano* (*Piáno ombopúva*, 1952).
* *The Sirens of Titan* (*Umi yjára Titã pegua*, 1959).
* *Mother Night* (*Sy Pyhare*, 1961)
* *Cat's Cradle* (*Mbarakaja Rupa*, 1963).
* *God Bless You, Mr. Rosewater* (*Ñandejára tanderovasa, Karai Rosewater*, térã *Pearls Before Swine*, 1965)
* *Jejuka Renda 5* térã *La cruzada de los inocentes* (*Slaughterhouse-Five*, térã *The Children's Crusade*, 1969).
* *Umi Ipu'akáva Rambosa* (*Breakfast of Champions, térã Goodbye, Blue Monday*, 1973)
* *Payasadas* o *¡Nunca más solo!* (*Slapstick or Lonesome No More*) (1976)
* *Pájaro de celda* (*Jailbird*, 1979)
* *Buena puntería / El francotirador* (*Deadeye Dick*) (1982)
* *Galápagos* (1985)
* *Barbazul* (*Bluebeard*, 1987).
* *Birlibirloque* (*Hocus Pocus*, 1990)
* *Timequake* (1997)
* *Kuimba'e Hetã'ỹva* (2005)

### Mombe'u

* *Emañamína Guyra'i* (Look at the Birdie, 2009)
* *Añara'y Marandu* (*Sucker's Portfolio*, 2012).
* *Que levante mi mano quien crea en la telequinesis* (Malpaso Ediciones, 2014, ISBN 978-84-15996-55-2).

## Kuatia'i

## Joju

* Sitio oficial; ingyaterrañe'ẽme.
* Sitio oficial; karaiñe'ẽme.
* VONNEGUT Jr., Kurt: *Happy Birthday, Wanda June*, guion cinematográfico de 1971 escrito a partir de una obra de teatro homónima, también de su autoría.
	+ ingyaterrañe'ẽme.
# Mbyja Pytã

Mbyja pytã.
**Mbyja Pytã** (mba'ehero: ) ha'e peteĩ yvóra opytáva ñande Yvy ykére. Ko yvagamba'e oguereko mokõi jasy ijerére hérava Fobos ha Deimos.

* "OPPY: Peteĩ Rover Rekove."
# 1 jasypateĩ

Ára **1 jasypateĩ** ha'e ára 305ha ary pegua ku arapapaha Gyregoriopegua ha ára 306ha umi ary hekope'ỹme. Umi 60 ára ohasa va'erã opa hag̃ua ary.

## Arete

## Tembiasa

## Teñõi

## Mano

* 1972: Reinaldo Julián Decoud Larrosa

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **1 jasypateĩ** rehegua Commons.
# New York (tetãvore)

New York poyvi.
**New York** ha'e niko peteĩva Tetãvore Joapykuéra apytépe.

* Tavayguakuéra: 19.849.399 - 2017
* Táva guasu: Albany
* Ambue táva: New York City

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Tetãvore Joapykuéra yvy ñemohenda** |  |
|
Aláka | Alaváma | Arisóna | Arkansas | Connecticut | Dakóta Ñembygua | Dakóta Yvategua | Delaware | Florida | Georgia | Havái | Idaho | Illinois | Indiána | Iowa | Kalifórnia | Kansas | Kentucky | Kolorádo | Kuarahyresẽ Virginia | Luisiana | Maine | Maryland | Massachusetts | Méhiko Pyahu | Michigan | Minesóta | Misisípi | Misúri | Montána | Nebraska | Neváda | New Hampshire | New Jersey | New York | Ohio | Oklahoma | Oregon | Pensilvania | Rhode Island | Tenesi | Texas | Utah | Vermont | Virginia | Washington | Wisconsin | Wyoming | Yvate Karolina | Yvy Karolina
* "Kolumbia Táva"
 |
# 15 jasypa

Ára **15 jasypa** ha'e ára 288ha ary pegua ku arapapaha Gyregoriopegua ha ára 289ha umi ary hekope'ỹme. Umi 77 ára ohasa va'erã opa hag̃ua ary.

## Arete

## Tembiasa

## Teñõi

## Mano

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **15 jasypa** rehegua Commons.
# 7 jasypa

Ára **7 jasypa** ha'e ára 280ha ary pegua ku arapapaha Gyregoriopegua ha ára 281ha umi ary hekope'ỹme. Umi 85 ára ohasa va'erã opa hag̃ua ary.

## Arete

## Tembiasa

## Teñõi

* Vladímir Putin (1952)

## Mano

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **7 jasypa** rehegua Commons.