Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Apere'a

|
Apere'a |
| --- |
|  |
| Tekovekuaaty ñemohenda |
| Jueheguapa: |
Eukaryota |
| Tavetã: |
Animalia |
| Pehẽ'a: |
Chordata |
| Jueheguasã: |
Mammalia |
| Tekovety: |
Rodentia |
| Juehepehẽ: |
Caviidae |
| Jueheguaty: | Cavia |
| Juehegua: | **C. porcellus** |
| Omboherokõiva |
| Cavia porcellus Erxleben, 1777 |
| Ñe'ẽjueheguareko |
| *Mus porcellus* (Linneo, 1758) *Cavia cobaya* *Cavia anolaimae* *Cavia cutleri* *Cavia leucopyga* *Cavia longipilis* |
| [editar datos en Wikidata] |

**Apere'a** (**Cavia porcellus**, latinañe'ẽme - *conejillo de Indias*, karaiñe'ẽme) *ha'e mymba okambúva ha oñapi'ũva juehegua, Andes renda pegua, Ñembyamérikape.*

Ipohýikue ha'e 1 kg. Oiko ñure ha oipuru yvykua mokañy ojeupe hag̃ua. Ijeikove ha'e 4 ary gotyo 6 ary.

## Ehecha Avei

* Apere'arusu
* Tapiti

## Mandu'apy

* Apere'a

## Joaju

* Wikimedia Commons oguereko ta'ãnga **Apere'a** rehegua Commons.
* Wikiespecies oguereko peteĩ kuatiarogue **Apere'a** rehegua. Wikispecies
# Apere'arusu

|
Apere'arusu |
| --- |
|  |
| Tekovekuaaty ñemohenda |
| Tavetã: |
Animalia |
| Pehẽ'a: |
Chordata |
| Jueheguasã: |
Mammalia |
| Subclase: |
Theria |
| Tekovety: |
Lagomorpha |
| Juehepehẽ: |
Leporidae |
| [editar datos en Wikidata] |

**Apere'arusu** (karaiñeꞌẽme: *Conejo*) ha'e umi mymba juehepehẽguy okambúva. Huguái michĩva, nambi ha ipy tuicháva. Ko mymba okambúva michĩ oiko heta yvóra rendáre, ñeñotỹ ha koga'a rendáre oikoveite.

Apere'arusu oguereko nambikuéra ha ipy puku - tapiti michĩve - huguái michĩva ha noñaniriete. Apere'arusu hóga oĩ yvyguy ha hete michĩve tapitíre.

Ko ñe'ẽ "apere'arusu" ou avañe'ẽ ñe'ẽngue "apere'a" he'ise India Tapiti, ha avañe'ẽ ñe'ẽngue "rusu" he'iséva iguasúva.

## Ehecha avei

* Europa apere'arusu
* Apere'a
* Tapiti

## Mandu'apy

## Joaju

* Apere'arusu reko Joaju
* House Rabbit Society
* RabbitShows.com
* Apere'arusu reko
* World Rabbit Science Association
# Ñemby Amérika

**Ñemby Amérika**|

|  |  |
| --- | --- |
| **Apekue** | 17 825 894 km² |
| **Tapichakuéra** | 442 000 000 ava |
| **Ava apekuére** | 24,2 ava/km² |
| **Oikovéva ipype herotee** | Ñemby Amerikagua |
| **Tetãnguéra** | Ehecha jehaípe |
| **Tetã hekosãso'ỹ** | Ehecha jehaípe |
| **Tetã ndojekuaáva hekopete** | Ehecha jehaípe |
| **Aravo** | UTC UTC+5 |
| **Internet TLD** | .eu |
| **Táva tuichavéva** | Ehecha ko'ápe |
| **Joaty** |
| Ñemby Ñemuha |

 |

**Ñemby Amérika** ha'e Amérika vore ñembygua. Ivore yvateguáre ohasa pe ekuato, upéicha ko yvyvusu ojejuhu Yvy vore ñembyguápe.

Ojejuhu paraguasu Atlántiko ha paraguasu Py'aguapy mbytépe, peteĩva amo kuarahyresẽ ngotyo ha pe ambuéva kuarahyreike gotyo, amo yvate gotyo ojejuhu pe para Karíve ha ñemby gotyo pe paraguasu Antártida pegua. Ojoaju Yvate Amérika rehe pe yvypo'i ojeheróva Mbyte Amérika. Ñemby Amérika hína pe yvyvusu hi'aguĩvéva Antártida rehe, pe Drake jehasa rupive, ojejuhúva ñemby gotyo. Ko yvyvusu apekue niko 18,2 sua km², upéicha hína 42,9 % opaite Amérika apekuégui ha 13 % opaite Yvy apekuégui, ha oiko upépe 6,5 % opaite Yvy ape ári rekovégui.

Ñemby Amérikape oĩ 13 tetã hekosãsóva: Arahentína, Volívia, Pindoráma, Chíle, Kolómbia, Ekuatóry, Gujána, Paraguái, Perũ, Surinẽ, Trinidad ha Továgo, Uruguái, Venesuéla, ha Hyãsia oĩgui ipoguýpe pe tetãvore ojeheróva Gujána Hyãsiapegua ha po tetã ambuéva mba'e nahekosãsóiva. Pindorámame oĩ Ñemby Amérika rapichakuéra hetakue mbyte.

## Tetãnguéra

* Pindoráma
* Vorívia
* Paraguái
* Uruguái
* Arhentína
* Perũ
* Chíle
* Ekuator
* Venesuéla
* Kolómbia
* Gujána
* Surinã
* Hyãsia (Gujána Hyãsiapegua)

## Mandu'apy

| Ñembyamérika |
| --- |
|  Arhentína •  Chíle •  Ekuator •  Gujána •  Kolómbia •  Paraguái •  Perũ •  Pindoráma •  Surinã •  Uruguái •  Venesuéla •  Vorívia |

**Yvyvusu ha tetãnguéra ñande Yvýgui**

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Európa |  Áfrika |  Ásia |  Oseanía |  Yvateamérika |  Mbyteamérika |  Ñembyamérika |
|  Eurásia |  Eurafrásia | Yvyvusu ymaguare Gondwana • Laurásia • Pãhéa • Panótia • Odínia Kolúmbia • Sahul • Kenorland • Albarra |  Amérika |  Antártida |
# Mandagaka

| République de Madagascar *Repoblikan'i Madagasikara* Tetã Mandagaka |
| --- |
|
{{{nombre\_común}}} |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Poyvi |  Ha'erã'i
 |

 |
|
Tetã ñe'ẽ akã: "Tetã, sasõ, ñemotenonde" |
|
Tetã Momorãhéi: "*Ry Tanindraza nay malala ô*" |
|  |
| Tavusu |
Antananarivo |
| Ñe'ẽnguéra |
Hyãsiañe'ẽ ha Madagakañe'ẽ |
| Tetãygua réra |
Madagakagua, Malgache |
| Tekuái reko |
Porokuái Tenonde'aha |
| Motenondeharã Motenondeharãvy |
Michael Randrianirina Herintsalama Rajaonarivelo  |
| Tetã Amandaje |
Parlamento de Madagascar |
| Independencia  • Arange |
Hyãsia Ára 22 jasypoteĩ rehegua, ary 1960 |
| Yvy apekue |
Ñemoĩha 46.º |
|  • Opaite |
592 796 km² |
|  • Y (%) |
0,9% |
| Tembe'y |
Ndoguerekói. |
| Yvyty yvatevéva |
Maromokotro |
| Ava hetakue |
Ñemoĩha 49.º |
|  • Hetakue |
31 964 956 (2024) hab. |
|  • Typy'ũ |
54 hab./km²\* |
| IDH (2023) |
0,487 (183.º) – vai |
| Viru |
Ariary (LE, £E, `MGA`) |
| Tetã renda tee Ñandutíme | `.mg` |
| Tetã pumbyry papapy | `++261` |
| COI Jehero |
MAD |
| **Opaite Tetã Yvýgui** |
| [editar datos en Wikidata] |

**Mandagaka** hérava avei **Madagakar** (karaiñe'ēme: Madagascar) ha'e peteĩ tetã oĩva Áfrikape. Itáva guasu ha'e Antananarivo. Oguereko 32 964 956 ava ha oñe'ẽ Hyãsiañe'ẽ ha Mandagakañe'ẽ.

|  |
| --- |
| **Áfrika** |
|
Angola | Arhélia | Cháde‎ | Ehíto | Erityréa | Eswatini | Etiopía | Gámbia‎ | Gána | Gavõ‎ | Ginéa | Ginéa Ekuatogua‎ | Ginéa Mbisáu‎ | Jimbúti‎ | Kamerũ | Kávo Véyde‎ | Kéña‎ | Komóra‎ | Lesóto‎ | Livéria‎ | Lívia | Maláui‎ | Mali | Mandagaka | Marfil Rembe'y‎ | Marruéko‎ | Maurísio‎ | Mauritáña‎ | Mosambíke | Mbenĩ‎ | Namívia‎ | Nihéria | Níher‎ | Rruánda‎ | Sámbia | Santo Tome ha Príncipe‎ | Séichele‎ | Senegal | Siérra Leõ‎ | Simbávue | Somália | Sudano | Tavakuairetã Kóngo | Tãsáña | Tetã Jekopytyjoja Kongo | Tetã Mbyteafrikagua | Tógo | Tunísia | Ugánda | Votusuana | Vukína Fáso | Vurundi | Yvyáfrika‎ | Yvy Sundã |