# ايتاليا

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ايتالياRepubblica Italiana

جۊغرافي| بۊلند ٚ قۊلـله | مون بلان (fa)  (۴٬۸۰۸٫۷۲ متر)  |
| جيرترين ٚ جيگا | Contane (en)  (−۳٫۴۴ متر)  |
| پيلئکي |
۳۰۲٬۰۶۸ ک‌م²  |

جمعيت| پایتخت | رم (fa)  — فلورانس (fa)  — تورین (fa)   |
| رسمي زوان |
ايتاليايي زوؤن  |
| جمعيت |
۵۸٬۸۵۰٬۷۱۷ (۲۰۲۳)  |
| :مرداکان |
۲۹٬۰۹۰٬۸۱۸ (۲۰۱۹) — ۲۸٬۹۵۷٬۸۴۳ (۲۰۲۰) — ۲۸٬۸۲۱٬۰۳۰ (۲۰۲۱) — ۲۸٬۷۴۱٬۵۵۰ (۲۰۲۲)  |
| :زناکان |
۳۰٬۶۳۸٬۲۶۳ (۲۰۱۹) — ۳۰٬۴۸۱٬۰۰۷ (۲۰۲۰) — ۳۰٬۳۱۲٬۱۴۳ (۲۰۲۱) — ۳۰٬۱۹۸٬۸۷۵ (۲۰۲۲)  |
| شأري جمعيت |
۴۲٬۲۴۹٬۹۶۳ (۲۰۱۹) — ۴۲٬۲۲۴٬۷۶۵ (۲۰۲۰) — ۴۲٬۱۸۹٬۱۵۴ (۲۰۲۱) — ۴۲٬۲۳۴٬۹۴۰ (۲۰۲۲)  |
| رۊستايي جمعيت |
۱۷٬۴۷۹٬۱۱۸ (۲۰۱۹) — ۱۷٬۲۱۴٬۰۸۶ (۲۰۲۰) — ۱۶٬۹۴۴٬۰۱۹ (۲۰۲۱) — ۱۶٬۷۰۵٬۴۸۵ (۲۰۲۲)  |
| مردۊم ٚ زيوش ٚ اۊميد |
۸۲٫۵۴۳۹ (۲۰۱۵، ۲۰۱۶)  |

نيظام| حۊکۊمت ٚ جۊر | پارلماني جؤمۊري — حکومت متمرکز (fa)   |
| جؤرترين مقام | سرجیو ماتارلا (fa)  (۲۰۱۵ – )  |
| حۊکۊمت ٚ ريئيس | جورجا ملونی (fa)  (۲۰۲۲ – )  |
| مۊقننه قۊوه | پارلمان ایتالیا (fa)   |
| قضائيه قۊوه | دیوان عالی تمییز ایتالیا (fa)   |
| مۊجريه قۊوه | دولت ایتالیا (fa)   |

تفاقان| تأسيس ٚ زمات |
۱۸ جۊن ۱۹۴۶ — ۱۷ مارس ۱۸۶۱ — ۰۴۷۶  |

جيني ضريب| عدد |
۳۵٫۲ (۲۰۲۰)  |

انساني تؤسعه شاخص| شاخص |
۰٫۸۹۵ (۲۰۲۱)  |
| بيکاري نرخ |
۸٫۱ (۲۰۲۲)  |
| درآمد ٚ ميانگين |
۲۰٬۰۸۵  |

ايقتصاد| پۊل ٚ واحد | یۊرؤ — لیر ایتالیا (fa)   |
| مرکزي بانک | بانک ایتالیا (fa)   |
| أفزۊده أرزش ٚ ماليات ٚ نرخ |
۲۲  |
| قانۊني سند |
۱۸  |

عددان ؤ نمادان| اينترنت ٚ کؤد | ‎.it‏ (fa)   |
| دریايي شيناسايي شۊماره |
247  |
| ايزؤ ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲ |
IT  |
| تيلفۊن ٚ کؤد |
+39  |

باخي ايطلاعات| فرانئن ٚ جهت | راست  |
| قطار ٚ حرکت ٚ جهت | چپ  |
| وبجيگا |
italia.it (ايتاليايي زوؤن، اينگيليسي زوان، ايسپانيايی زوان)  |

دچينواچين - کؤد ٚ دچينواچين - آیتم ٚ دچينواچين |

**ايتاليا** (ايتاليايي زوان: Italia)، **ايتاليا جؤمۊري** رسمي نام ٚ أمرأ (ايتاليايي: Repubblica Italiana)، ايته سامان چنتا قاره مئن ايسه کي نسايي اۊرۊپا و مرکزي اۊرۊپا مئن نهأ ؤ اۊن ٚ مرکز، رؤم ايسه. ايتاليا دۊنيا مئن، نؤهؤمي پيله ايقتصاد ايسه.

أن ٚ سامان جه ايتاليا شبه‌جزيره ؤ دۊتا سيسيل ؤ ساردِني جزيره‌ئن ٚ جه، مديترانه دريا مئن تشکيل بؤبؤسته. ايمرۊ ايتاليا ايته پيشرفته کيشور ايسه ؤ هفت ٚ گرۊه ٚ مئن عۊضويت دأره. ايتاليا کيشور، نخشه مئن بؤت ٚ أمرأ شباهت دأره و هأن ٚ وسين معرۊف بؤبؤسته. أن پۊل ٚ واحد، يؤرؤ ؤ أن رسمي زوان ايتاليايي ايسه. ايتاليا جمعيت ۶۰٫۴ ميليۊن نفر-أ رسه ؤ ۹۳/۹ درصد جه أن ٚ مردۊم مسيحي ايسده. ايتاليا، جمعيت ٚ نظر ٚ جه، اۊرۊپا مئن پنجؤمي پيلئکي ؤ مساحت ٚ مين ني دۊنيا بيس ؤ سوؤمي پيله کيشور ايسه.

ايتاليا آو ؤ هأوا، مؤعتدل ايسه و أن ٚ ساحيلي منطقه آو ؤ هأوا، أن ٚ کۊهستاني منطقه أمرأ تفاوت دأره. دۊتا کۊجه جۊدا کيشور واتيکان ؤ سان مارينؤ نامان ٚ أمرأ، ايتاليا خاک ٚ وسط نهأده ؤ ايته واوين جه ايتاليا خاک ني سۊئيس مئن نهأ کي أن ٚ نام کامپيؤنه د ايتاليا ايسه.

## ايتاليا تاريخ

### باستان ٚ دؤران و ميانه دؤران

اترۊسکان، يۊنانيان و رۊميان باستان ٚ دؤران مئن، ايتاليا مئن حکۊمت بۊکۊديد و وسطي ٚ قرنان مئن، ايتاليا به‌دست پاپان، فرانکان، بيزانسيان (رۊميان) و ابچه ٚ زماتان مئن نورمنان ببسته. بعد از اشن محلي حکۊمتان بوجۊد بموييدي و هرکۊدام ايته جايي ٚ خۊشن ٚر بگيفتيد؛ جنۊوا منأسن.

### ايتاليا ايتحاد

ميلان ٚ پنج رو
أولي جهاني جنگ ٚ پيشي، ايتاليا ٚ ايقتصاد و فرهنگ هچين پيله ٚکه بؤست کي دؤلت ٚ ساختاران و مالي وضعيت بهتر بؤست و اۊن ٚ صنعت گۊسترش پيدا بۊکۊد. البته خاريجي ٚ سامانان هم ايتالياي کۊمک ٚ کۊديد. أن ٚ پسي، شرايط جديد ٚ حيزبان وسين بوجۊد بمو کي همديگرأمره رقابت بۊکۊنيد و هن باعث ببست کي ايتالياي تاريخ تغيير بۊکۊنه.

### أولي جهاني جنگ

ايتاليا و ان ٚ مؤستعمرئان
سال ۱۹۱۳ مئن، ايتالياي مردۊم حق رأي بيگيفتيدي و ان سامان ايته ٚتيکه ببست. بعد از أن، ايتاليا مؤدرن بست و أولي جهاني جنگ مئن فرانسه، اينگيليس و آمريکا امره مۊتحد ببست.

### دۊوؤمي جهاني جنگ

سال ۱۹۲۵ مئن، بقيه حيزبان ممنوع ببستيدي و فاشيست ٚ ريژيم سر ٚکار بمو. أن سالان ٚ مئن ايتاليا، ملي‌گرا ببست و جۊز مؤتحدين ببست. بعد از أن دۊوؤمي جهاني جنگ ايجاد ببست و مؤتفقين، بتأنستيد أن ريژيم ٚ أز بين ببريدي.

سال ۱۹۴۶ مئن ايته همه‌پۊرسي بنأييدي و مردۊم به ايتاليا ٚ جؤمۊري رأي بدأيدي.

جنگ ٚ پسي، ايتاليا ناتؤ عضو بؤبؤسته و به خۊرخۊس نزديک بؤبؤست. سال ۱۹۹۹ مئن ايتاليا ج ۱۱ ساماني بۊ کي اۊن پۊل ٚ واحد، يؤرؤ بۊ.

## جۊغرافيا

ايتاليا ٚ هوايي تاتايي
ايتاليا بؤت ٚمأنسن ايسه و اۊن ٚ مۊختصات حدۊد ۵۰ ۲۲ کلسيايي و ۳۰ ۱۲ خۊرتاوي ايسه. اۊن ٚ پيله‌کي ۳۰۱٬۳۴۰ کيلۊمتر مۊربع ايسه و دۊته جزيره به نام سيسيل و ساردني داره. اۊن ٚ کلسيا کۊئستاني و اۊن ٚ باخي جيگائان ساحلي ايسيدي. ايتاليا ليبي‌أمره ج نسا، دريايي مرز دأره و اؤتريش، فرانسه، واتيکان، سان‌مارينو، اسلؤوني و سۊئيس‌أمره مرز داره.

## سربس