# سۊئيس

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| سۊئيسConfoederatio Helvetica

جۊغرافي| بۊلند ٚ قۊلـله | دۊفؤرشپيتزه (۴٬۶۳۴ متر)  |
| جيرترين ٚ جيگا | ماجيؤره دریاچه (۱۹۳ متر)  |
| پيلئکي |
۴۱٬۲۹۱ ک‌م²  |

جمعيت| پایتخت | برن  |
| رسمي زوان |
آلماني زوان — ايتاليايي زوؤن — فرانسوي زوان — رؤمانش ٚ زوان  |
| جمعيت |
۹٬۱۰۴٬۰۶۳ (۲۰۲۵)  |
| :مرداکان |
۴٬۵۰۹٬۲۶۳ (۲۰۲۵)  |
| :زناکان |
۴٬۵۵۷٬۸۸۱ (۲۰۲۵)  |
| شأري جمعيت |
۶٬۳۳۲٬۷۵۹ (۲۰۱۹) — ۶٬۳۸۴٬۹۰۱ (۲۰۲۰) — ۶٬۴۴۱٬۰۱۶ (۲۰۲۱) — ۶٬۵۰۲٬۱۳۶ (۲۰۲۲)  |
| رۊستايي جمعيت |
۲٬۲۴۲٬۵۲۱ (۲۰۱۹) — ۲٬۲۵۳٬۲۶۶ (۲۰۲۰) — ۲٬۲۶۳٬۵۳۰ (۲۰۲۱) — ۲٬۲۷۳٬۶۲۴ (۲۰۲۲)  |
| مردۊم ٚ زيوش ٚ اۊميد |
۸۳ (۲۰۲۲)  |

نيظام| حۊکۊمت ٚ جۊر | directorial system (en)  — فدرال ٚ جؤمۊري  |
| جؤرترين مقام | سۊئيس ٚ فدرال ٚ شؤرا  |
| حۊکۊمت ٚ ريئيس | سۊئيس ٚ فدرال ٚ شؤرا  |
| مۊقننه قۊوه | سۊئيس ٚ فدرال ٚ مجلس  |
| قضائيه قۊوه | سۊئيس ٚ فدرال ٚ عالي ديوان  |
| مۊجريه قۊوه | سۊئيس ٚ فدرال ٚ شؤرا  |

تفاقان| تأسيس ٚ زمات |
۱۲ سپتامبر ۱۸۴۸ — ۱ آگؤست ۱۲۹۱  |

جيني ضريب| عدد |
۳۳٫۱ (۲۰۱۸)  |

انساني تؤسعه شاخص| شاخص |
۰٫۹۶۲ (۲۰۲۱)  |
| بيکاري نرخ |
۳٫۱ (۲۰۲۵)  |

ايقتصاد| پۊل ٚ واحد | سۊئيس ٚ فرانک  |
| مرکزي بانک | سۊئيس ٚ ميللي بانک  |
| أفزۊده أرزش ٚ ماليات ٚ نرخ |   لیست…
۷٫۷ (۲۰۱۸ – ۲۰۲۳) — ۲٫۵ (۲۰۱۸ – ۲۰۲۳) — ۳٫۷ (۲۰۱۸ – ۲۰۲۳) — ۸٫۱ (۲۰۲۴ – ) — ۲٫۶ (۲۰۲۴ – ) — ۳٫۸ (۲۰۲۴ – )  |
| قانۊني سند |
۲۰ ( – ۱۹۹۵) — ۱۸ (۱۹۹۶ – )  |

عددان ؤ نمادان| اينترنت ٚ کؤد | ‎.ch‏ (fa)  — .swiss (mul)   |
| دریايي شيناسايي شۊماره |
269  |
| ايزؤ ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲ |
CH  |
| تيلفۊن ٚ کؤد |
+41  |

باخي ايطلاعات| فرانئن ٚ جهت | راست  |
| قطار ٚ حرکت ٚ جهت | چپ — راست  |
| وبجيگا |
admin.ch (آلماني زوان، فرانسوي زوان، ايتاليايي زوؤن، رؤمانش ٚ زوان، اينگيليسي زوان)  |

دچينواچين - کؤد ٚ دچينواچين - آیتم ٚ دچينواچين |

سۊئيس اۊرۊپا نخشه مئن (سَوز)
**سۊئيس** (آلماني: Schweiz، فرانسوي: Suisse، ايتاليايي: Svizzera، اينگيليسي: Switzerland) رسمي نؤم ٚ أمرأ سۊئيس ٚ کؤنفدراسيؤن، يته کيشور هيسه خۊرخؤسي اۊرۊپا مئن گه کليسا را آلمان، خۊرتأو ٚ را اؤتريش ؤ ليختن اشتالين، نسۊم ٚ را ايتاليا أمرأ يؤ خۊرخؤس ٚ را فرانسه أمرأ همساده هيسه. اي کيشور ۸،۶ ميلٚيۊن جميئت ؤ ۴۱،۲۹۰ مۊربع کیلؤميتر پيلگي دأره. سۊئيس يته فدرال ٚ کيشور هيسه يؤ ۲۶ ايالت ٚ جي تشکيلا بۊنه گه اۊن-ه کانتؤن دۊخؤنن. سۊئيس ٚ نيشتگا بِرٚن ٚ شأر هيسه يؤ اي کيشور ٚ ايقتيصادي قۊطبؤن ژنؤ يؤ زۊريخ ٚ شأر هيسن. سۊئيس يته جه اينساني پۊرتؤسئه کيشورؤن جهان ٚ مئن هيسه يؤ اي کيشور سرؤنه درآمد ۸۰۰۰۰ دۊلار هر نفر ٚ ره أمرأ جهان ٚ جؤتترينؤن ٚ جي هيسه. سۊئيس يته چن زوؤنه کيشور هيسه يؤ اۊن ٚ مئن چآرته زوؤن يني آلماني، فرانسوي، ايتاليايي يؤ رؤمانش رسميت دأره.

## دابؤن ؤ زوؤن

سؤئيس ٚ کيشور ٚ جميئت جؤتترؤجيتتر (حدۊدا) ۸،۶ ميلٚيۊن هيسه‌. اي جميئت ٚ مئن ۶۲/۸٪ آلماني زوؤن هيسن گه ويشتر کليسايي يؤ مرکزي واوينان ٚ مئن هيسن. ۲۲/۹٪ فرانسوي زوؤن هيسن گه ويشتر اي کيشور ٚ خؤرخؤس ٚ مئن زيوش کۊنن‌. ۸/۲٪ ايتاليايي زوؤن هيسن گه ويشتر سۊئيس ٚ نسا مئن درن ؤ ۱٪ أني رؤمانش ٚ زوؤن ئبه گب زنن گه اي کيشور خۊرتأوي نسا مئن هيسن. هر چآرته زوان اي کيشور ٚ مئن رسميت دأرن‌.

## تاريخ

سلتان سؤئيس ٚ أوٚولي ساکنان بؤن. يته تيره اي قؤم ٚ جي گه هِلوِتيا نؤم دأرن ژورا ؤ آلپ ٚ کامان ٚ مئن ساکن بؤبؤن ؤ اۊيه' هلوتيا نؤم بنأن. هلوتيا ۵۸ سال ميلاد ٚ پيشي مئن ژۊليۊس سزار رۊم ٚ امپراتۊر ٚ تصرف ئبه دربۊمأ‌. ميلادي پئنجؤمي قرن ٚ مئن ژرمنان اي سامان ٚ مئن بؤشؤن ؤ آر ٚ رۊ-يه خۊرخؤس ٚ مئن ساکنا بؤن‌. ژرمنان ؤ بۊرگۊن ٚ أقوام ؤ فرانک يته مستقل ٚ جامعه تشکيل هدأن. اۊشؤن ميلادي سال ٚ ۶۹۳ مئن يته دؤلت بنا بنأن گه ايمه فرانسه ناميده بؤبؤ. نؤهؤمي سده مئن سؤآبيا ؤ بۊرگۊندئن ٚ مئن تقسيما بؤ يؤ ۱۰۳۳ مئن رۊم ٚ امپراتۊري نظارت ٚ تحت، وحدت پيدا بؤدن. منطقه حؤکۊمت سينزهؤمي قرن ٚ مئن کنتان ؤ هابسبۊرگ ٚ خاندان ؤ محلي حاکمؤن ٚ مئن تقسيما بؤ. ۱۲۹۱ ٚ سال ٚ مئن سۊتته واوين يني آۊري، شۊيتس ؤ اؤنترؤآلدن يته اتحاديه تشکيل بدأن گه سؤئيس ٚ کؤنفدراسيؤن ٚ أساس قرار بگيت.

## دين ؤ باورؤن

اي کيشور ٚ مردۊم ٚ ويشترين مسيحي هيسن، مسيحئن ٚ مئن ۴۱/۸٪ کاتؤليک، ۳۵/۳ پرؤتستان و ۱/۸٪ ارتدؤکس هيسن. مسيحيت ٚ پسي اسلام پيلاترين دين سۊئيس ٚ مئن هيسه ؤ مردۊم ٚ ۴/۳٪ مۊسلمؤن هيسن. ۱٪۱۱صد بي دين ؤ دئبأخي ني ديگر دينان ٚ پيرؤ هيسن.

## جۊغرافي

سۊئيس کللي جۊر ئبه سۊتته جۊغرافي واوين ئبه تقسيم بۊنه: آلپ ٚ کامان، سۊئيس ٚ فلات ؤ ژورا بندان.

## سربس