# رۊسيه

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| رۊسيهРоссийская Федерация

جۊغرافي| بۊلند ٚ قۊلـله | البروس (fa)  (۵٬۶۴۲ متر)  |
| جيرترين ٚ جيگا |
کاسپي دریا (−۲۸ متر)  |
| پيلئکي |
۱۷٬۰۷۵٬۴۰۰ ک‌م²  |
| آو |
۱۳  |

جمعيت| پایتخت |
مؤسکؤ  |
| رسمي زوان |   لیست…
رۊسي زوان — زبان آبازا (fa)  — زبان آدیغی (fa)  — زبان آلتایی جنوبی (fa)  — زبان باشقیری (fa)  — زبان بوریاتی (fa)  — زبان اینگوشی (fa)  — زبان کاباردی (fa)  — زبان قالمیق (fa)  — زبان کاراچایی-بالکاری (fa)  — زبان کومی (fa)  — زبان تاتاری کریمه (fa)  — زبان ماری (fa)  — زبان موکشا (fa)  — زبان نوقایی (fa)  — زبان آسی (fa)  — زبان تاتاری (fa)  — زبان تووان (fa)  — زبان اودمورت (fa)  — زبان اوکراینی (fa)  — زبان خاکاسی (fa)  — زبان چچنی (fa)  — زبان چوواشی (fa)  — زبان ارزیا (fa)  — زبان یاکوتی (fa)  — زبان آواری (fa)  — زبان آغول (fa)  — آذربايجاني زوؤن — زبان دارگوا (fa)  — زبان قومیقی (fa)  — زبان لاکی (fa)  — زبان لزگی (fa)  — زبان نوقایی (fa)  — زبان روتول (fa)  — زبان تاباساری (fa)  — زبان تاتی قفقاز (fa)  — زبان ساخوری (fa)   |
| جمعيت |
۱۴۶٬۱۱۹٬۹۲۸ (۲۰۲۵)  |
| :مرداکان |
۶۷٬۵۶۲٬۸۷۶ (۲۰۱۹) — ۶۷٬۴۷۰٬۲۸۴ (۲۰۲۰) — ۶۷٬۲۲۷٬۳۱۹ (۲۰۲۱) — ۶۶٬۹۸۷٬۱۹۸ (۲۰۲۲)  |
| :زناکان |
۷۷٬۸۹۰٬۴۱۶ (۲۰۱۹) — ۷۷٬۷۷۴٬۸۶۳ (۲۰۲۰) — ۷۷٬۵۱۹٬۴۴۳ (۲۰۲۱) — ۷۷٬۲۴۹٬۷۳۵ (۲۰۲۲)  |
| شأري جمعيت |
۱۰۸٬۴۸۹٬۲۴۶ (۲۰۱۹) — ۱۰۸٬۵۷۶٬۵۵۸ (۲۰۲۰) — ۱۰۸٬۴۶۴٬۵۳۹ (۲۰۲۱) — ۱۰۸٬۳۵۹٬۴۳۸ (۲۰۲۲)  |
| رۊستايي جمعيت |
۳۶٬۹۶۴٬۰۴۵ (۲۰۱۹) — ۳۶٬۶۶۸٬۵۹۰ (۲۰۲۰) — ۳۶٬۲۸۲٬۲۲۳ (۲۰۲۱) — ۳۵٬۸۷۷٬۴۹۵ (۲۰۲۲)  |
| مردۊم ٚ زيوش ٚ اۊميد |
۷۳ (۲۰۲۲)  |

نيظام| حۊکۊمت ٚ جۊر |   لیست…
super-presidential republic (en)  — فدرال ٚ جؤمۊري — نظام نیمه‌ریاستی (fa)  — رياستي نيظام — فدراسيؤن  |
| جؤرترين مقام | ولادیمیر پوتین (fa)  (۲۰۱۲ – )  |
| حۊکۊمت ٚ ريئيس | میخائیل میشوستین (fa)  (۲۰۲۰ – )  |
| مۊقننه قۊوه | مجلس فدرال (روسیه) (fa)  — Congress of People's Deputies of Russia (en)   |
| قضائيه قۊوه | Constitutional Court of Russia (en)  — Supreme Court of Russia (en)  — Supreme Court of Arbitration of Russia (en)   |
| مۊجريه قۊوه | دولت روسیه (fa)  — فهرست رئیس‌جمهورهای فدراسیون روسیه (fa)  — Council of Ministers of the Russian SFSR (en)   |

تفاقان| تأسيس ٚ زمات |
۱۲۶۳ — ۲۵ دسامبر ۱۹۹۱ — ۰۸۸۰ — ۱۱۲۵  |

جيني ضريب| عدد |
۳۶ (۲۰۲۰)  |

انساني تؤسعه شاخص| شاخص |
۰٫۸۲۲ (۲۰۲۱)  |
| بيکاري نرخ |
۴٫۴۹۶ (۲۰۱۹) — ۵٫۵۸۹ (۲۰۲۰) — ۴٫۷۱۵ (۲۰۲۱) — ۳٫۸۶۷ (۲۰۲۲)  |

ايقتصاد| پۊل ٚ واحد | روبل روسیه (fa)  — شؤروي رۊبل  |
| مرکزي بانک | بانک مرکزی روسیه (fa)   |
| أفزۊده أرزش ٚ ماليات ٚ نرخ |
۲۰  |
| کۊللي صادرات |
۳۳۷٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۱۵) — ۴۹۷٬۸۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۱۴) — ۲۸۱٬۹۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۱۶) — ۳۵۳٬۰۰۰٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۱۷)  |
| قانۊني سند |
۱۸  |

عددان ؤ نمادان| اينترنت ٚ کؤد | ‎.ru‏ (fa)  — .рф (fa)  — .рус (mul)  — .su  |
| دریايي شيناسايي شۊماره |
273  |
| ايزؤ ۳۱۶۶–۱ آلفا-۲ |
RU  |
| تيلفۊن ٚ کؤد |
+7  |

باخي ايطلاعات| فرانئن ٚ جهت | راست  |
| قطار ٚ حرکت ٚ جهت | راست  |
| وبجيگا |
gov.ru (رۊسي زوان)  |

دچينواچين - کؤد ٚ دچينواچين - آیتم ٚ دچينواچين |

**رۊسيه** (رۊسي مئن: Россия؛ راسيا بۊخؤنده به) دۊنيا مئن ٚ پيله‌ترين کشور أیسه کي اۊرۊپا ؤ آسیا مئن دأره ؤ أن ٚ پيلئکي ۱۷ ميليون کيلۊمتر مربع ايسه. رۊسيه ایته کیشور اۊراسيا مئن، کاسپي دريا جؤر ايسه. رۊسيه سابق ايته جه شؤروي جؤمۊريان بۊ، ايما شؤروي وچئن ٚ پسي، رۊسيه فدراسيؤن شؤروي ج خۊ ايستقلال-أ اعلام بۊگۊده. رۊسيه نيشتنگا مؤسکؤ ايسه ؤ ۱۴۵,۷۹۵,۶۱۲ نفر جمعیت دأره.

شؤروي نخشه، کي رۊسيه اؤن ٚ ۷۷ درصد-أ تشکيل دهئي
رۊسيه ج خۊرتاو و برينگ ٚ تنگه، آمريکا أمره سامانسر دأره، ج نسا کلسيايي کؤره، چين، مؤغؤلستان، قزاقستان، گۊرجستان، نسايي اؤستيا، آبخازيا و آذربايجان ٚ جؤمۊري أمره، ج خۊرخۊس اۊکراين، بلارۊس، استؤني، ليتواني، لاتويا و فنلاند أمره سامانسر دأره. ني ج کاليننگراد، لهستان و استؤني أمره سامانسر دأره. کلسيا ور، کلسيايي اۊقيانۊس و کلسيا تۊک أمره سامانسر دأره و ج ژاپؤن ٚ دريا، ژاپؤن ٚأمره آوي سامانسر دأره و ج سيأ دريا، تۊرکيه أمره آوي سامانسر دأره. مجمۊعاً ۱۴ته زيميني سامانسر دأره.

رۊسيه پۊل ٚ واحد، رۊسيه رۊبل ايسه. رۊسيه ج شؤروي فۊگۊردأستن ٚ پسي، به بازار ٚ ايقتيصاد رۊ بأوأرده و تا سال ۲۰۱۷، هشتؤمي پيله ايقتيصاد دۊنيا مئن بۊ. رۊسيه أولي سامان ج گاز ٚ منابع دۊنيا مئن ايسه و ايته ج پيله‌ترين صادربۊکۊنان نفت ٚ مئن ايسه.

رۊسيه ايته ج پينج‌ته دائمي عؤضو، بينؤالملل امنيت شؤرا ٚ دائمي عؤضوان ايسه و ج سازمان ملل ٚ مؤأسسان ايسه. ني سي‌اس‌او، سي‌آي‌اس و بريکس ايسه.

## أدبيات

اي کيشور پۊر پيلا نويسا ؤ خۊجير نيويشتنکس جهان ٚ سطح ٚ مئن دأره گه فئؤدور داستایفسکي، آنتؤن چخؤف ؤ ايوان تۊرگنيف ؤ... شامل وکنه.

## سربس