# Século V

|  |
| --- |
|  **I milenioséculo IV  ← Século V → século VI**
1 de xaneiro de 401  - 31 de decembro de 500

Composto por
* Década de 400 • Década de 450 • Década de 460 • Década de 470 • Década de 480 • Década de 440 • Década de 420 • Década de 430 • Década de 410 • Década de 490
 |

Hemisferio Oriental a finais do século V d.C.
Período de tempo dende o ano 401 ata o ano 500 da era cristiá.

## Acontecementos importantes

### Galiza

* 411: os suevos, liderados por Hermerico, establecen o primeiro reino independente de Europa Occidental na Gallaecia.
* 446: Requila, rei dos suevos, rexeita a ofensiva do Imperio Romano e visigodos liderados por Vito, consolidando o control suevo en case toda a Península Ibérica.
* 456: na batalla do río Órbigo, Requiario perde contra os visigodos de Teodorico II, empezando unha época escura para os suevos da Gallaecia.
* 463: Remismundo logra reunificar o Reino Suevo de Galicia trala morte dos seus contrincantes na guerra civil.

### Europa

* 406: a fronteira oriental do Imperio Romano de Occidente colapsa cando hordas de suevos, alanos e vándalos cruzan o río Rin, entón conxelado, preto de Maguncia e entran na Galia e despois en Hispania.
* 407: Constantino III dirixe un exército militar romano dende Britania ata a Galia e ocupa Arles. Isto é visto xeralmente como a retirada de Britania dos romanos.
* 410: Roma é saqueada polos visigodos liderados polo rei Alarico I.
* 412: o rei alano Ataces conquista *Augusta Emérita* e establécea como capital da súa corte.
* 413: Santo Agostiño, bispo de Hipona, comeza a escribir *De Civitate Dei*.
* Arredor do 440, os anglos, xutos e saxóns instálanse na Britania.
* 451: os hunos ao mando de Atila enfróntanse aos romanos e aos visigodos e son derrotados na batalla dos Campos Cataláunicos.
* 452: o papa León I reúnese en persoa con Atila no río Mincio e convénceo para que non saquee de novo Roma.
* 453: morte de Atila. O Imperio Huno está dividido entre os fillos de Atila.
* 454: prodúcese a batalla de Nedao, onde un exército combinado de xépidos e ostrogodos vence ao exército huno do fillo de Atila Elac.
* 461: a frota vándala destrúe totalmente a frota romana na batalla de Cartaxena.
* 469: morre Dengizic, o último khan do Imperio Huno.
* 472: morre Ricimer, fillo de Requila e gobernante de facto do Imperio Romano de Occidente, alcumado o "Facedor de Emperadores".
* 476: deposición de Rómulo Augústulo por Odoacro, rei dos hérulos, marca a data tradicional da caída do Imperio Romano de Occidente.
* 480: asasinan a Xulio Nepote, o último emperador *de iure* do Imperio Romano de Occidente, en Dalmacia.
* 481: Clodoveo I convértese en rei dos francos occidentais ao morrer Khilderico I.
* 493: Teodorico o Grande, rei dos ostrogodos, asasina a Odoacro e é proclamado rei de Italia.
* 496: Clodoveo I vence aos alamáns na batalla de Tolbiac.

### Oriente

* 431: celébrase o Primeiro Concilio de Éfeso.
* 451: celébrase o Concilio de Calcedonia.

### África

* 439: os vándalos conquistan Cartago, apoderándose da súa frota.

### Asia

* 380 - 415: Chandragupta II reina sobre a idade de ouro do Imperio Gupta.
* 399 - 412: o monxe budista chinés Faxian navega polo océano Índico e viaxa por Sri Lanka e a India para reunir escrituras budistas.
* 401: Kumārajīva, un monxe budista e tradutor de sutras ao chinés, chega a Chang'an.
* 405: Mesrop Mashtots introduce o número 36 das 38 letras do alfabeto armenio recentemente creado.
* 415 - 455: Kumaragupta, emperador Gupta.
* 420: a dinastía Jin chega ao seu fin por Liu Yu.
* 420 - 589: dinastías do Sur e do Norte na China.
* 450: varias inscricións en pedra fan testemuña dos edictos de Xava Occidental. Entre outros, a inscrición Tugu anuncia os decretos de Purnavarman, o rei de Tarumanagara, un dos primeiros reinos hindús de Xava.
* 451: os persas declaran a guerra aos armenios.
* 455 - 467: Skandagupta, o último grande emperador Gupta.
* 477 ou 495: os budistas Chan atoparon o mosteiro Shaolin no monte Song en Henan, China.

### América

* 426: K'inich Yax K'uk' Mo' restablece Copán.
* 430: o volcán Ilopango entra en erupción, devastando as cidades maias do actual Salvador.
* 455: fúndase a cidade de Chichén Itzá en México.

## Personaxes destacados

* Santo Agostiño de Hipona (354 - 430): teólogo romano.
* Alarico I (370 - 410): rei dos visigodos, coñecido por saquear Roma.
* Atila (395 - 453): rei dos hunos, coñecido polo alcume de "A lacra de Deus".
* Bodhidharma: fundador do budismo zen.
* Clodoveo I (466 - 511): rei dos francos.
* Constantino III: soldado romano, autoproclamado emperador do Imperio Romano de Occidente.
* Filostorxio (368 - 439): historiador bizantino.
* Aecio (396 - 454): último dos grandes xenerais romanos.
* Gala Placidia (388/392 - 450): emperatriz consorte de Roma e raíña consorte dos visigodos.
* Xenserico (389 - 477): rei dos vándalos, coñecido por apoderarse do norte de África e saquear Roma.
* Hipatia (355/370 - 415/416): filósofa e científica de Alexandría.
* Xerome de Estridón (340 - 420): tradutor da Biblia.
* León I (390 - 461): santo e papa de Roma.
* Nestorio (386 - 451): patriarca de Constantinopla e fundador do nestorianismo.
* Odoacro (435 - 493): rei dos hérulos, depuxo ao derradeiro emperador romano.
* Patricio de Irlanda: predicador, introduciu o cristianismo en Irlanda.
* Pelaxio: monxe e reformador británico.
* Ricimer (405-472): gobernador de facto do Imperio Romano de Occidente.
* Rómulo Augústulo (461/462-476): derradeiro emperador do Imperio Romano de Occidente.
* Teodorico o Grande (454-526): rei dos ostrogodos, fundador do reino ostrogodo.
* Zu Chongzhi (429-500): astrónomo e matemático chinés.

## Invencións e descubrimentos

* Principios do século V: constrúese o Baptisterio de Neon, Rávena, Italia.
* Colar de cabalo inventado na China
* Chaturanga, o precursor do xadrez, orixinouse na India.
* O arado pesado empézase a usar en terras eslavas.
* Primeira instancia dunha ferradura de metal atopada na Galia.
* Alfabeto rúnico anglosaxón introducido en Inglaterra.
* Charkha (roca xiratoria) orixinouse na India.
* Alfabeto armenio creado por Mesrob Mashtots.
* O primeiro uso do cero atopouse no manuscrito de Bakhshali na India.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre efemérides é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---