Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# De facto

| De facto |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
locución latina motivo de Wikidata para rango obsoleto calidade motivo do rango preferente  |
|  Parte de
 de jure/de facto glosario de expresións francesas en inglés  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Parcialmente coincidente con
implícito  |
|  Oposto a
De iure  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0bx\_7  |
| OpenAlex | C2992317946  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Siyasî Düşünce Sözlüğü (en)*  pp. 60
 |

 |
| Wikidata |

Exemplo do uso correcto do termo *de facto* e a súa contraposión *de iure* utilizando a realidade política da illa de Chipre.
**De facto** é unha locución latina que significa "de feito" e que se utiliza sobre todo por cuestións legais para referirse a aquelas materias ou situacións que aínda que non están no dereito ou na lei están admitidas na práctica. Contrasta coa locución de iure, que se utiliza cando si está oficializada pola lei ou o dereito.
# Norte

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Norte (homónimos).

| Norte |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
punto cardinal puntos do compás  |
|  Epónimo
oso  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Oposto a
sur oeste leste  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0fm3w  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia soviética armenia, volume 6* pp. 442
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Rosa dos ventos. O Norte (N) é a dirección para riba.
**Norte** ou **setentrión**, símbolo N, é un dos catro puntos cardinais da Rosa dos Ventos, que ven orientado pola Estrela Polar. A orientación determinada polo norte tamén se adxectiva coma ártico, boreal ou setentrional. O seu punto cardinal oposto é o sur.

## Etimoloxía de setentrión

Neste mapa, de 1586, do Arco Ártabro, o norte está abaixo.
**Setentrión** deriva etimoloxicamente do latín *septentrĭo, -ōnis,* (*septem*, sete e *trio, -ōnis*, boi). Os romanos chamaban *Septentrium* ("sete bois") ás sete estrelas que conforman ó asterismo da constelación Ursa Major (Osa Maior) popularmente coñecido coma "O Carro", que é, supostamente, a cola e as pernas da Osa Maior. Denominábano así pola crenza antiga que lles facía pensar que sete bois tiraban permanentemente da esfera celeste, facéndoa xirar sobre o eixo que pasa pola estrela polar. A palabra non ten variado durante este tempo, e derivou a "setentrional" e "setentrión" có significado de "do norte" ou "procedente do norte". Esta palabra usase xeralmente para referirse ó norte e en particular para a Osa Maior e o Polo Norte .

## Etimoloxía de "norte"

Norte provén da palabra norð, do inglés antigo, e esta deriva do protoindoeuropeo \**ner*, que significa "esquerda", posto que o norte está á esquerda cando un se enfronta ó Sol pola maña (orto solar).

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Compás

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Pobo uigur

| Pobo uigur |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| Nena uigur coa roupa tradicional. |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
grupo étnico  |
|  Subclase de
pobos túrquicos  |
|  Parte de
 pobos túrquicos  |
|  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Lingua materna
lingua uigur lingua chinesa  |
|  Relixión
 sunnismo  |

 |
|

| Cifras e dimensións |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  Poboación    12.314.800  |

 |

 |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Historia
historia do pobo uigur  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País
 República Popular da China  Uzbekistán  Rusia  Kirguizistán  Kazakhstán  Turkmenistán  |
|  Mapas

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  China | 10 001 302 (censo de 2010) |
|  Kazakhstán | 223,100 (2009) |
|  Uzbekistán | 55 220 (2008) |
|  Kirguizistán | 49 000 (2009) |
|  Turquía | 45 800 (2010) |
|  Rusia | 3 696 (2010) |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/07tc8  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia Soviética Armenia*
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q112809854 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Uighur (en) "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24752017 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24499409 "
* *Grande Enciclopedia Yuzhakov* "Q78880611 "
 |

 |
| Wikidata G:Commons C:Commons |

Os **uigures** (en uigur: *ئۇيغۇر*, *Уйғур*;, en turco antigo: 𐰺𐰍𐰖𐰆; en chinés: 维吾尔族 pinyin: Wéiwúěr zú) son un grupo étnico turco que habita en Asia Central e Oriental. No presente, viven principalmente na Rexión Autónoma Uigur de Xinjiang, na República Popular da China, onde é unha das minorías étnicas oficialmente recoñecidas.

Practican o islam sunní, e teñen unha aparencia física moi diversa, que vai dende a máis europea, a de oriente medio e a máis oriental.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Rexións autónomas da República Popular da China
# Outubro

| Outubro |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Despregar
 Nome curto
**Oct** (en)   **Okt** (de)   **Οκτ.** (el)    |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
mes do calendario  |
|  Subclase de
mes do calendario gregoriano  |
| Despregar
 Parte de
 calendario xuliano calendario gregoriano calendario sueco  |
| Despregar
 Composto por
 1 de outubro 21 de outubro 22 de outubro 20 de outubro 18 de outubro 19 de outubro 17 de outubro 23 de outubro 25 de outubro 29 de outubro 24 de outubro 28 de outubro 26 de outubro 27 de outubro 30 de outubro 16 de outubro 14 de outubro 5 de outubro 6 de outubro 4 de outubro 2 de outubro 3 de outubro 15 de outubro 7 de outubro 9 de outubro 13 de outubro 8 de outubro 12 de outubro 10 de outubro 11 de outubro 31 de outubro  |
| Despregar
 Epónimo
oito viño inverno amarelo hemp hurds (en)   |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 setembro  |
|  Sucedido por
 novembro  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/05lf\_  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24465216 "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24817941 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/October (en) "
* *The New Student's Reference Work* "The New Student's Reference Work/October (en) "
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q112791160 "
* *Novo Dicionario Enciclopédico, 1911-1916* "Q44715166 "
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24460241 "
 |

 |
| Wikidata G:Commons C:Commons |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Outubro** | >> |
| Lu | Ma | Mé | Xo | Ve | Sá | Do |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |
| **2026** Todos os días |

Outubro ilustrado no libro de horas Les Très Riches Heures du Duc de Berry, manuscrito do s. XV.
**Outubro** é o décimo mes do ano no Calendario gregoriano e ten 31 días. O seu nome vén de ter sido o oitavo mes do calendario romano.

En Galicia recibe tamén o nome de *outono*.

## Acontecementos en outubro

* 12 de outubro: día da Virxe do Pilar, patroa de Aragón e de España.

* O primeiro venres de outubro celébrase o *Día Mundial do Sorriso*.
* Tamén, o primeiro venres de outubro celébrase o *Día Internacional da Arquitectura*.
* O primeiro sábado de outubro celébrase o *Día Mundial do Paciente Ostomizado* (tamén denominado *Día Internacional das Persoas Ostomizadas*).
* O segundo venres de outubro celébrase o *Día do Ovo*, promovido no ano 1996 pola Internacional Egg Commission, co obxectivo de resaltar a importancia deste produto grazas ó seu elevado valor nutritivo.
* O segundo domingo de outubro cdelébrase o *Día Internacional dos Tíos e Tías*.
* O luns máis próximo ó 15 de outubro celébrase o *Día das Escritoras*, conmemorando o nacemento de Teresa de Xesús.

## Outubro na cultura popular galega

*Artigo principal**:* Outubro na cultura popular galega.
## Notas
# Ar (atmosférico)

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Ar.
**Ar** ou **aire** son os nomes que recibe a combinación de gas que forma a atmosfera da Terra, que permanece dentro do planeta por acción da forza da gravidade.

O ar é esencial para a vida no planeta, é particularmente delicado e é transparente a simple vista. Está composto en proporcións lixeiramente variábeis por substancias tales como o nitróxeno (78%), osíxeno (21%), vapor de auga (variábel entre 0-7%), ozono, dióxido de carbono, hidróxeno e algúns gases nobres como o cripton ou o argon.

A atmosfera divídese en capas de acordo á altitude, temperatura e composición do aire. A presión do aire diminúe coa altitude.

O aire é unha mestura de gases e vapor de Aire, suxeitos pola forza de gravidade ó redor da Terra, formando unha capa chamada atmosfera. Ela sostén e protexe a vida neste planeta.

A atmosfera terrestre divídese en catro capas: a troposfera, a estratosfera, a mesosfera e a termosfera. As capas máis importantes para a nosa análise da contaminación atmosférica son as dúas capas máis próximas á Terra: a troposfera e a estratosfera. O aire da troposfera é o que respiramos e está composto por un 78,08% de nitróxeno (N2),un 20,95% de osíxeno (O2), un 0,035% de dióxido de carbono (CO2) e un 0,94% de gases inertes como o argon e o neon. Nesta capa atópanse as nubes e case todo o vapor de aire. Nela prodúcense tódolos fenómenos atmosféricos que orixinan o noso clima.

Por encima da troposfera, aproximadamente a 25 quilómetros de altura, na estratosfera, encontramos a importante capa de ozono que protexe á Terra dos raios ultravioletas (UV) (cando o ozono se encontra no aire que respiramos, é dicir, baixo os 25 quilómetros de altura habituais, é un contaminante que ten un efecto daniño para a saúde; cando está na estratosfera, forma a capa que protexe dos raios ultravioletas do sol a tódalas formas de vida na Terra).

Composición do ar seco, por volume| *ppmv: partes por millón por volume (nota: a fracción volumétrica soamente é igual á fracción molar para gases ideais)* |
| Gas | Volume |
| Nitróxeno (N2) | 780.840 ppmv (78,084%) |
| Osíxeno (O2) | 209.460 ppmv (20,946%) |
| Argon (Ar) | 9.340 ppmv (0,9340%) |
| Dióxido de carbono (CO2) | 380 ppmv (0,0380%) |
| Neon (Ne) | 18,18 ppmv (0,001818%) |
| Helio (He) | 5,24 ppmv (0,000524%) |
| Metano (CH4) | 1,79 ppmv (0,000179%) |
| Kripton (Kr) | 1,14 ppmv (0,000114%) |
| Hidróxeno (H2) | 0,55 ppmv (0,000055%) |
| Óxido Nitroso (N2O) | 0,3 ppmv (0,00003%) |
| Xenon (Xe) | 0,09 ppmv (9×10−6%) |
| Ozono (O3) | 0,0 a 0,07 ppmv (0% a 7×10−6%) |
| Dióxido de nitróxeno (NO2) | 0,02 ppmv (2×10−6%) |
| Iodo (I) | 0,01 ppmv (1×10−6%) |
| Monóxido de carbono (CO) | 0,1 ppmv (0,00001%) |
| Amoníaco (NH3) | trazas |
| Vapor de auga (H2O) | ~0,40% na atmosfera toda, tipicamente 1%-4% na superficie |

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Cristina Santolaria De Castro: Síndrome do Edificio Enfermo Muface *(en castelán)*.
# Tom Waits

Tom Waits|   |
| Biografía |
| Nacemento | (en) Thomas Alan Waits  7 de decembro de 1949  (76 anos) Pomona
 |
| Educación | O'Farrell Community School (en)    Hilltop High School   Southwestern College (en)    |
| Actividade |
| Ocupación | cantautor, Pianista de jazz, escritor, guitarrista de jazz, compositor, cantante, actor, músico  |
| Período de actividade | 1969  -  |
| Xénero artístico | Música experimental, música rock, blues e jazz  |
| Tesitura | Barítono  |
| Instrumento | Piano, voz, guitarra e celesta  |
| Selo discográfico | Asylum Records Island Records Epitaph Records ANTI- (pt)   |
| Familia |
| Cónxuxe | Kathleen Brennan (1980–)  |
| Premios |
| * (2011)  Salón da Fama do Rock
 |
|

---

 |
| Sitio web | tomwaits.com  |
|

---

                |

Tom Waits en Praga en 2008.
**Thomas Alan Waits** nado en Pomona (California) 7 de decembro de 1949, é un cantautor, compositor e actor estadounidense. Famoso polas súas cancións de ton áspero inspiradas en escritores da xeración beat e do realismo sucio, como Jack Kerouac e Charles Bukowski.

## Discografía

### Álbums de estudio

| Álbum | Ano | Selo |
| --- | --- | --- |
| *Closing Time* | 1973 | Asylum Records |
| *The Heart of Saturday Night* | 1974 | Asylum Records |
| *Small Change* | 1976 | Asylum Records |
| *Foreign Affairs* | 1977 | Asylum Records |
| *Blue Valentine* | 1978 | Asylum Records |
| *Heartattack and Vine* | 1980 | Asylum Records |
| *Swordfishtrombones* | 1983 | Island Records |
| *Rain Dogs* | 1985 | Island Records |
| *Franks Wild Years* | 1987 | Island Records |
| *Bone Machine* | 1992 | Island Records |
| *The Black Rider* | 1993 | Island Records |
| *Mule Variations* | 1999 | ANTI- |
| *Blood Money* | 2002 | ANTI- |
| *Alice* | 2002 | ANTI- |
| *Real Gone* | 2004 | ANTI- |
| *Bad as Me* | 2011 | ANTI- |

## Véxase tamén

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre música é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# 1312

| 1312 |
| --- |
| Calendario gregoriano | 1312 MCCCXII |
| *Ab urbe condita* | 2065 |
| Calendario armenio | 761 |
| Calendario chinés | 4008 – 4009 |
| Calendario hebreo | 5072 – 5073 |
|  |
| Calendario hindú |
|  ·  *Vikram Samvat* | 1367 – 1368 |
|  ·  *Shaka Samvat* | 1234 – 1235 |
|  ·  *Kali Yuga* | 4413 – 4414 |
|  |
| Calendario persa | 690 – 691 |
| Calendario musulmán | 712 – 713 |
| Calendario rúnico | 1562 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ⟸ | Década de 1310 | ⟹ |
| 1308 | 1309 | 1310 | 1311 | **1312** | [[1313]] | [[1314]] | [[1315]] | [[1316]] |

 |

## Acontecementos

## Nacementos

* 13 de novembro Eduardo III de Inglaterra, rei de Inglaterra entre 1327 e 1377.

## Mortes

* 27 de agosto - Artur II da Bretaña, duque da Bretaña (n. 1261).
* Fernando IV de Castela
* Xoán II de Brabante, duque de Brabante e Limburgo (n. 1275).

Historia ano a ano

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre efemérides é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Martes

| Martes |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Despregar
 Nome curto
**dt.** (ca)   **Di** (de)   **Tue** (en)    |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
|  Subclase de
día día laborable  |
| Despregar
 Epónimo
Týr en lingua dinamarquesa, lingua inglesa, lingua alemá, lingua sueca dous en lingua rusa, mandarín estándar, lingua checa, lingua polaca, lingua min nam, lingua eslovena, Lingua vepsa, lingua estoniana Marte en lingua latina, lingua irlandesa, lingua galesa, lingua castelá, esperanto, Lingua occidental, lingua francesa, lingua hindi, lingua catalá tres en lingua hebrea, lingua portuguesa, lingua grega, lingua árabe, lingua vietnamita lume en lingua xaponesa, lingua coreana  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 luns  |
|  Sucedido por
 mércores  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f7\_n  |
| Thesaurus do NCI | C64963  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Úterý"
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24373886 "
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q123859018 "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **martes**, **terza feira**, ou **terceira feira** é o segundo día da semana. O termo "martes" vén do latín *Martis (dies)* ou día de Marte, deus romano da guerra, e os termos "terza feira" e "terceira feira" proceden do latín *tertia feria* (ou *feria tertia*).

## Nomes noutras linguas

Martes nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Dienstag** | Día de Týr |
| Búlgaro | **Вторник/Vtornik** | Segundo día |
| Catalán | **Dimarts** | Día de Marte |
| Checo | **Úterý** | Segundo día |
| Chinés Tradicional | **星期二/Xīng Qī Èr** | Dous da semana |
| Español | **Martes** | Día de Marte |
| Éuscaro | **Astearte** | Entre semana |
| Francés | **Mardi** | Día de Marte |
| Holandés | **Dinsdag** | Día de Týr |
| Inglés | **Tuesday** | Día de Tiw |
| Islandés | **Þriðjudagur** | Terceiro día |
| Irlandés | **De Máirt** | Día de Marte |
| Italiano | **Martedì** | Día de Marte |
| Noruegués | **Tirsdag** | Día de Týr |
| Quechua | **Ati P'unchay** | Día da enerxía |
| Portugués | **Terça-feira** | Terceiro día |
| Romanés | **Marti** | Día de Marte |
| Ruso | **Вторник/Vtornik** | Segundo día |
| Xaponés | **火曜日/Kayoubi** | Día do lume |
| Grego | **Τρίτη**(Tríti) | Terza |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Martes Santo
* Nomes dos días
* A semana na cultura popular galega
# 268

| 268 |
| --- |
| Calendario gregoriano | 268 CCLXVIII |
| *Ab urbe condita* | 1021 |
| Calendario armenio | *N/A* |
| Calendario chinés | 2964 – 2965 |
| Calendario hebreo | 4028 – 4029 |
|  |
| Calendario hindú |
|  ·  *Vikram Samvat* | 323 – 324 |
|  ·  *Shaka Samvat* | 190 – 191 |
|  ·  *Kali Yuga* | 3369 – 3370 |
|  |
| Calendario persa | 354 BP – 353 BP |
| Calendario musulmán | 365 BH – 364 BH |
| Calendario rúnico | 518 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ⟸ | Década de 260 | ⟹ |
| 264 | 265 | 266 | 267 | **268** | [[269]] | [[270]] | [[271]] | [[272]] |

 |

## Acontecementos

* Sobe ao trono imperial romano Claudio II, tras o asasinato de Galieno.
	+ Claudio II derrota os alamáns na batalla do lago Benaco (hoxe lago de Garda), no norte de Italia.

## Nacementos

## Mortes

* 22 de marzo - Galieno, emperador de Roma, asasinado en Milán.
* 26 de decembro - Dionisio, papa.

## Outros

Historia ano a ano
# 1677

| 1677 |
| --- |
| Calendario gregoriano | 1677 MDCLXXVII |
| *Ab urbe condita* | 2430 |
| Calendario armenio | 1126 |
| Calendario chinés | 4373 – 4374 |
| Calendario hebreo | 5437 – 5438 |
|  |
| Calendario hindú |
|  ·  *Vikram Samvat* | 1732 – 1733 |
|  ·  *Shaka Samvat* | 1599 – 1600 |
|  ·  *Kali Yuga* | 4778 – 4779 |
|  |
| Calendario persa | 1055 – 1056 |
| Calendario musulmán | 1088 – 1089 |
| Calendario rúnico | 1927 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ⟸ | Década de 1670 | ⟹ |
| 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | **1677** | [[1678]] | [[1679]] | [[1680]] | [[1681]] |

 |

## Acontecementos

### América

* 3 de marzo : o mariño francés Jean II d'Estrées toma a illa de Tobago, en pose dos Países Baixos.

### África

* 1 de novembro: O vicealmirante d'Estrées apodérase da illa de Gorée, no Senegal, en nome do rei francés Lois XIV.

### Arte e cultura

* O xesuíta Athanasius Kircher publica "*China illustrata*", obra que divulga en Europa os últimos descubrimentos occidentais sobre a civilización chinesa.
* Baruch de Spinoza, filósofo holandés, da a coñecer a súa obra "*Ética*".

## Nacementos

* 8 de febreiro: Jacques Cassini, astrónomo francés

## Mortes

* 21 de febreiro - Baruch de Spinoza, filósofo holandés (n. 1632)
* 27 de agosto - Mateo de Prado, escultor galego.

## Outros

Historia ano a ano

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre efemérides é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# 1778

| 1778 |
| --- |
| Calendario gregoriano | 1778 MDCCLXXVIII |
| *Ab urbe condita* | 2531 |
| Calendario armenio | 1227 |
| Calendario chinés | 4474 – 4475 |
| Calendario hebreo | 5538 – 5539 |
|  |
| Calendario hindú |
|  ·  *Vikram Samvat* | 1833 – 1834 |
|  ·  *Shaka Samvat* | 1700 – 1701 |
|  ·  *Kali Yuga* | 4879 – 4880 |
|  |
| Calendario persa | 1156 – 1157 |
| Calendario musulmán | 1192 – 1193 |
| Calendario rúnico | 2028 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ⟸ | Década de 1770 | ⟹ |
| 1774 | 1775 | 1776 | 1777 | **1778** | [[1779]] | [[1780]] | [[1781]] | [[1782]] |

 |

**1778** (**MDCCLXXVIII**) foi un ano común comezado en xoves segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos

### Galicia

* Apertura do comercio americano dende o porto da Coruña.

### Europa

### África

### América

#### América do Norte

* En xaneiro, entrada en guerra de Francia e Países Baixos do lado dos *insurxentes* americanos.
* O navegante James Cook, á procura dun paso noroccidental, remonta a costa occidental de América ata Alasca.

#### América latina

* Chile convértese en capitanía xeneral do Imperio Español.

### Asia

### Oceanía & Pacífico

### Arte

* Inauguración da ópera de La Scala de Milán.

### Ciéncias

* O médico austríaco Franz Anton Mesmer abre un gabinete para o tratamento de pacientes por magnetismo.

## Nacementos

* 22 de febreiro - Arthur Schopenhauer, filósofo alemán (m. 1860).
* 25 de febreiro - José de San Martín, militar, libertador da Arxentina (m. 1850).
* 15 de marzo - Isidoro de Antillón, xeógrafo e político aragonés (m. 1814).
* 20 de agosto - Bernardo O'Higgins, militar, líder da independencia do Chile (m. 1842).
* 5 de setembro - Melchor Manuel Núñez de Taboada, xornalista e escritor galego (m. 1840).
* 24 de outubro - Rafael Urdaneta, presidente de Gran Colombia (m. 1845).
* 1 de novembro -Gustavo IV Adolfo de Suecia (m. 1837).
* 14 de novembro - Johann Nepomuk Hummel, compositor austríaco (m. 1837).
* 6 de decembro - Louis Joseph Gay-Lussac, físico e químico francés (m. 1850).
* 17 de decembro - Humphry Davy, químico inglés (m. 1829).

## Mortes

* 10 de xaneiro: Carl von Linné, naturalista sueco (n. 1707)
* 30 de maio: Voltaire (François-Marie Arouet) escritor, filósofo poeta e historiador francés (n. 1694)
* 2 de xullo: Jean-Jacques Rousseau, escritor e filósofo francés (n. 1712)

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre efemérides é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---