# Lista de monarcas de León

Mapa incluído na *Historia General de España* de Modesto Lafuente, ano 1850. O autor traduce o termo árabe *Jalikiah* (Galicia) por *Reino de León*.
Segundo a visión tradicional da historiografía española, cuxos conceptos básicos foron introducidos no século XIX por historiadores como Lafuente ou Simonet, o reino medieval de **León** tivo a súa orixe na transferencia da capital do reino de Asturias de Oviedo para a cidade de León en tempos do rei Afonso III. Segundo o relato dos historiadores decimonónicos, após a morte de Afonso o reino foi dividido entre os seus tres fillos: Froila II gobernou nas Asturias, Ordoño II en Galicia, e García I en León; polas súas mortes sucesivas, todos virían a reinar sobre o reino de León, a entidade hexemónica. Durante algúns períodos de tempo o reino de León foi dividido (Castela, Galicia e Portugal), para despois se volver a se unificar (excepto Portugal, que non mais volveu á súa órbita); extinguíndose definitivamente en 1230, cando foi absorbido por Castela.

Porén, este punto de vista, que xa fora posto en cuestión na súa orixe polos historiadores galegos, é hoxe discutido por unha parte da historiografía moderna que considera que as denominacións *reino de Asturias* e *reino de León* suplantan á de reino de Galicia, verdadeiro nome do reino, como amplamente demostran as fontes documentais

A revisión da documentación acredita a inexistencia dun reino chamado de Asturias e a errónea suplantación de Galicia por léon. De feito, a primeira mención documental a un reino de tal nome non aparece até o século XI, na crónica de Sampiro, recollida na *Historia Legionense.* Nun texto no que fica patente que é Galicia o obxecto da narración, pois así é denominado constantemente o reino, até en vinte e oito ocasións.

### Nómina dos reis de Galicia con sede rexia na cidade de León.

**A dinastía dos Ordóñez (910-1037)**

| Imaxe | Nome | Reinado |
| --- | --- | --- |
|  | García I | 910 - 914 |
|  | Ordoño II | 914 – 924 |
|  | Froila II | 924 - 925 |
|  | Afonso Froilaz | 925 - 926 |
|  | Sancho I | 924 - 929 |
|  | Afonso IV *o Monxe* | 929 – 931 |
|  | Ramiro II | 931 – 951 |
|  | Ordoño III | 951 – 956 |
|  | Sancho II *o Gordo* | 956 – 958 |
|  | Ordoño IV *o Mau* | 958 – 960 |
|  | Sancho II *o Gordo* | 960 – 966 |
|  | Ramiro III | 966 – 982 |
|  | Bermudo II *o Gotoso* | 982 – 999 |
|  | Afonso V *o Nobre* | 999 – 1028 |
|  | Bermudo III | 1028 – 1037 |

**A dinastía galaico-navarra (1037-1157)**

Despois de derrotar as tropas galegas e da morte do rei Bermudo III na batalla de Tamarón, o navarro Fernando I accede ao trono polo casamento con Sancha, irmá de Bermudo.

| Imaxe | Nome | Reinado |
| --- | --- | --- |
|  | Fernando I | 1037 – 1065 |
|  | División do reino | 1065 – 1073 |
|  | Afonso VI | 1073 – 1109 |
|  | Urraca I | 1109 – 1126 |

**A dinastía Borgoña (1126-1369)**

| Imaxe | Nome | Reinado |
| --- | --- | --- |
|  | Afonso VII *o Emperador* | 1126 – 1157 |
|  | Fernando II | 1157 – 1188 |
|  | Afonso VIII | 1188 – 1230 |

Após a morte de Afonso VIII, o seu fillo Fernando, xa rei de Castela (herdanza materna), herdou tamén a coroa galego-leonesa, a pesar do seu pai o ter desherdado en favor das fillas Sancha e Aldonza. Polo acordo de paz firmado por mediación da súa nai, Teresa de Portugal, estas renunciaron ao trono en favor do medio-irmán; foi entón que se deu a unificación definitiva dos reinos de Galicia-León e Castela-Toledo, manténdose embora\* os privilexios, foros e costumes propios de cada reino en separado.

**Dinastía da Borgoña (restauración: 1284-1285 e 1296-1301)**

Xurdiron aínda novas tentativas de separar novamente os reinos. O sucesor de Fernando III, o célebre Afonso IX, o Sabio, desherdou en 1282 o seu segundo fillo (o futuro Sancho IV de Castela), con quen se puxera a mal, atribuíndo ao neto que tivera do seu fillo mais vello, Fernando de Lacerda, a coroa de Castela, e ao seu fillo terceiro, Xoán, a coroa dos reinos de Galicia e de León. Por morte do rei, Sancho conseguiu coroarse, contra o estabelecido en testamento, rei de tódolos reinos. Despois da súa morte, durante a menoridade de Fernando IV, Xoán foi coroado en León rei de Galicia, León e Sevilla.

**Dinastía de Lencastre (1371-)**

Após o asasinato do rei Pedro I de Castela, o último membro da dinastía da Borgoña, e a subida ao trono do Trastámara, Henrique II de Castela, o duque de Lancaster Xoán de Gante casou cunha filla daquel, Constanza, e adoptou os títulos reais lexítimos da súa muller (rei de Galiza, León, Castela etc.) dispoñéndose a facelos efectivos. Foi aclamado rei polos nobres galegos desembarcando na Coruña no 1386. Porén, a evolución dos acontecementos militares xunto a epidemia de peste forzou a súa retirada no ano seguinte.

A lista prosegue con **Lista de monarcas de Castela**.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* López Carreira, Anselmo (2005). *O reino medieval de Galicia*. Edicións A Nosa Terra. ISBN 978-84-8341-293-0.
* Murado López, Miguel-Anxo (2008). *Otra idea de Galicia.* Debate. ISBN 84-8306-771-4.  Publicado tamén en galego: Murado, Miguel-Anxo (2013). *Outra idea de Galicia*. Debate. ISBN 978-84-9992-346-8.
* López Teixeira, Xosé Antonio (2010). *A formación do reino de Galiza (711-910)*. Editorial Toxosoutos. ISBN 978-84-9279-276-4.
* Besga Marroquín, Armando (2011). "El problema del nombre (y de la naturaleza) del Reino de Asturias". *Letras de Deusto* (Universidade de Deusto) **41** (130): 135–206.

### Outros artigos

|  |
| --- |
| Listas de monarcas dos reinos cristiáns da Península Ibérica desde a Reconquista ata os nosos días |
| Portugal | España |
| Coroa de Castela | Navarra | Coroa de Aragón |
| Galicia | Asturias | León | Castela | Aragón | Barcelona | Valencia | Mallorca |