# Dióxido de carbono

| Dióxido de carbono |
| --- |
| CO₂  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
tipo de entidade química gas traza  |
|  Subclase de
óxido ácido óxido de carbono  |
|  Parte de
 carbon dioxide binding (en)  carbon dioxide transmembrane transporter activity (en)  carbon dioxide transport (en)  carbon dioxide homeostasis (en)  cellular carbon dioxide homeostasis (en)  carbon dioxide transmembrane transport (en)  metanoxénese por dióxido de carbono resposta celular ao dióxido de carbono resposta ao dióxido de carbono contaminación atmosférica  |
|  Causa de
exposición a dióxido de carbono  |
|  Uso
refrixerante aditivo alimentario fármaco  |
|  Ten o papel
vasodilatador refrixerante gas de efecto invernadoiro axente fermentativo conservante metabolito primario  |
|  SMILES canónico
C(=O)=O  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Contribuínte de
acidificación oceánica  |
|  Atopado no taxon
ser humano Escherichia coli  |
|  Contén partes da clase
2x osíxeno 2x carbon–oxygen bond (en)  1x carbono  |
|  Ingrediente activo en
emisións de dióxido de carbono  |
|  Risco asociado
exposición a dióxido de carbono  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Inventor/a ou descubridor/a
Jan Baptista van Helmont Joseph Black Joseph Priestley  |

 |
|

| Cifras e dimensións |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  Masa    43,99 Da  |
|  Densidade absoluta
 1,9768 g/m³ 0 ℃ gas 925 g/m³ 0 ℃ líquido 1.560 g/m³ −78,5 ℃ sólido  |
|  Solubilidade    0,2 g/100 g  |
|  Entalpía estándar de formación    394 kJ/mol  |
|  Entropía molar estándar    213,7 J/(mol K)  |
|  Presión de vapor    56,5 atm 68 °F  |
|  Velocidade do son    259 m/s 0 ℃ gas  |
|  Límite de exposición a curto prazo    54.000 mg/m³  |
|  Límite de exposición media ponderada    9.000 mg/m³  |
|  IDLH    72.000 mg/m³  |

 |

 |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/01s7k  |
| MeSH | D002245  |
| OpenAlex | C530467964  |
| CAS | 124-38-9  |
| ATC | V03AN02  |
| PubChem | 280  |
| ChemSpider | 274  |
| UNII | 142M471B3J  |
| ChEBI | 16526  |
| ChEMBL | CHEMBL1231871  |
| Beilstein | 1900390  |
| InChl | Modelo3D  |
| ONU/UN | 1013  |
| RTECS | FF6400000  |
| KEGG | D00004  |
| Gmelin | 989  |
| CE | 204-696-9  |
| Drugbank | DB09157  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia soviética armenia, volume 1* pp. 208
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24498932 "
* *The Domestic Encyclopædia; Or, A Dictionary Of Facts, And Useful Knowledge* "Domestic Encyclopædia (1802)/Fixed Air (en) "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24752287 "
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q130481125 "
 |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **dióxido de carbono** (antes **anhídrido carbónico**) é un composto químico constituído por dous átomos de osíxeno e un átomo de carbono. A representación química é CO2. O dióxido de carbono foi descuberto polo escocés Joseph Black en 1754.

## Características

É un gas incoloro, inodoro e insípido, de fórmula CO2, que se produce pola oxidación completa do carbono nos procesos biolóxicos e industriais ou como consecuencia dos incendios forestais, por poñer dous exemplos á parte da respiración humana. É un composto covalente.

Debido á utilización, cada vez maior, dos combustibles fósiles e á proliferación dos incendios forestais, a porcentaxe de dióxido de carbono na atmosfera está aumentando progresivamente desde o inicio da revolución industrial (a mediados do século XVIII era do 0,0289 %, a mediados do século XX do 0,03 % e a finais do mesmo século, do 0,035 %), polo que constitúe un contaminante atmosférico que contribúe ó incremento do efecto invernadoiro e, consecuentemente, á elevación da temperatura da atmosfera, cun imprevisible efecto sobre o cambio climático.

O dióxido de carbono é soluble en auga, tendo a súa solución carácter ácido, o que favorece a disolución das rochas calcarias.

A denominación *anhídrido carbónico* non se admite nas normas de nomenclatura química inorgánica da IUPAC, aínda que se usa moito de xeito tradicional.

Os animais ao respiraren toman osíxeno da atmosfera e devólveno en forma de dióxido de carbono. Por outro lado, as plantas retiran este gas do aire e utilízano na fotosíntese. Este proceso, denominado ciclo do carbono, é vital para a manutención dos seres vivos.

Estruturalmente, o dióxido de carbono está constituído por moléculas de xeometría lineal e de carácter apolar. Por iso as atraccións intermoleculares son moi débiles, tornándoo, en condicións ambientais, un gas. De aí o seu nome comercial **gas carbónico**.

O CO2, mantido en determinadas cantidades no aire atmosférico, é un dos gases responsábeis da temperatura terrestre. Sen este gas a Terra sería un bloque de xeo. Por outro lado, un exceso de CO2 impide a saída da calor da atmosfera, provocando un quecemento do planeta denominado efecto invernadoiro. Constitúe un 0,03% en volume da atmosfera (en aumento por procesos diversos de actividades humanas), de onde o toman as algas e as plantas para fixar o carbono en forma de materia orgánica, entrando así este elemento no seu ciclo bioxeoquímico.

Nas últimas décadas, debido á enorme queima de combustibles fósiles, a cantidade de gas carbónico na atmosfera aumentou moito, contribuíndo ao quecemento do planeta.

## Aplicacións

* O CO2 é utilizado en bebidas (bebidas carbonatadas) para darlles efervescencia.
* É utilizado en extintores durante os incendios para illar o osíxeno do combustible.

## Riscos

* Inxerido pode causar irritación, náuseas, vómitos e hemorraxias no tracto dixestivo. Inhalado produce asfixia.
* O xeo seco en contacto coa pel causa queimaduras.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Carbono
* Respiración
* Fotosíntese
* Ciclo do carbono
* Efecto invernadoiro

### Ligazóns externas

* Dry Ice information Arquivado 03 de abril de 2004 en Wayback Machine.
* Basan Z. Shakhashiri: Chemical of the Week: Carbon Dioxide[*Ligazón morta*]
* Keeling, C.D. and T.P. Whorf: Atmospheric carbon dioxide record from Mauna Loa, 2002