Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Século XIX

|  |
| --- |
|  **II milenioséculo XVIII  ← Século XIX → século XX**
1801  - 1900

Composto por[amosar]
* Década de 1800 • Década de 1860 • Década de 1870 • Década de 1810 • Década de 1850 • Década de 1840 • Década de 1820 • Década de 1830 • Década de 1880 • Década de 1890
 |

Mapa do mundo en 1897. O Imperio Británico (marcado en rosa) foi a superpotencia do século XIX.
Enténdese referido á era cristiá. Tempo entre o 1 de xaneiro de 1801 e o 31 de decembro de 1900. Considérase o século da "era moderna".

## Acontecementos importantes

* Guerra de Secesión dos Estados Unidos
* Guerra da independencia española contra as tropas napoleónicas.
* Rexurdimento da literatura en galego.

## Persoeiros importantes

* Napoleón Bonaparte, emperador de Francia
* Abraham Lincoln, presidente dos Estados Unidos
* Raíña Vitoria, do Reino Unido da Gran Bretaña e Irlanda
* Karl Marx, filósofo, economista e sociólogo

## Anos

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| < **Século XVIII** | **Século XIX** | **Século XX** > |
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | 07 | 08 | 09 | 10 |
| 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 36 | 37 | 38 | 39 | 40 |
| 41 | 42 | 43 | 44 | 45 | 46 | 47 | 48 | 49 | 50 |
| 51 | 52 | 53 | 54 | 55 | 56 | 57 | 58 | 59 | 60 |
| 61 | 62 | 63 | 64 | 65 | 66 | 67 | 68 | 69 | 70 |
| 71 | 72 | 73 | 74 | 75 | 76 | 77 | 78 | 79 | 80 |
| 81 | 82 | 83 | 84 | 85 | 86 | 87 | 88 | 89 | 90 |
| 91 | 92 | 93 | 94 | 95 | 96 | 97 | 98 | 99 | 00 |
# Banda

O termo **banda** pode referirse a

* **Banda de música**, conxunto musical de instrumentos de vento e percusión;
* **Fita**.

Como topónimo, pode referirse a:

En Galiza
* **A Banda**, lugar da parroquia de Lesón, no concello da Pobra do Caramiñal;
* **A Banda do Río**, lugar da parroquia de Poio, no concello de Poio;
* **Banda ó Río**, lugar da parroquia de Castro, no concello de Boiro;
* **Banda ó Río**, lugar da parroquia do Caramiñal, no concello da Pobra do Caramiñal;
* **Banda ó Río**, lugar da parroquia de Ribeira, no concello de Ribeira;
* **Aquela Banda**, lugar da parroquia de Rúa, no concello de Cervo;
* **A Outra Banda**, lugar da parroquia de Cesullas, no concello de Cabana de Bergantiños;
* **Bandaseca**, lugar da parroquia de Xobre, no concello da Pobra do Caramiñal;
* **Aquelabanda**, lugar da parroquia de Sarandós, no concello de Abegondo;
* **Aquelabanda**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Moeche, no concello de Moeche;
* **Calabanda**, lugar da parroquia da Silvarredonda, no concello de Cabana de Bergantiños;
* **Calabanda**, lugar da parroquia de Calo, no concello de Vimianzo;
* **Desabanda**, lugar da parroquia de Sarandós, no concello de Abegondo;
* **Desabanda**, lugar da parroquia de Valga, no concello de Valga;
* **Esabanda**, lugar da parroquia de Santa Cruz de Moeche, no concello de Moeche;
* **Sabanda**, lugar da parroquia de Santa Mariña do Monte, no concello de San Sadurniño.

Fóra de Galiza
En Indonesia
* **Mar de Banda** e **illas de Banda** en Indonesia.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Banda ó Río
* Aquelabanda
* Calabanda
* Desabanda
* **Banda deseñada**, forma de arte visual que forma unha historia secuenciada espacialmente por medio de viñetas ilustradas;
* **Banda sonora orixinal**, parte do son completo e os resultados da edición de diferentes pistas sonoras dunha creación audiovisual.
# 824

| 824 |
| --- |
| Calendario gregoriano | 824 DCCCXXIV |
| *Ab urbe condita* | 1577 |
| Calendario armenio | 273 |
| Calendario chinés | 3520 – 3521 |
| Calendario hebreo | 4584 – 4585 |
|  |
| Calendario hindú |
|  ·  *Vikram Samvat* | 879 – 880 |
|  ·  *Shaka Samvat* | 746 – 747 |
|  ·  *Kali Yuga* | 3925 – 3926 |
|  |
| Calendario persa | 202 – 203 |
| Calendario musulmán | 208 – 209 |
| Calendario rúnico | 1074 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ⟸ | Década de 820 | ⟹ |
| 820 | 821 | 822 | 823 | **824** | [[825]] | [[826]] | [[827]] | [[828]] |

 |

## Acontecementos

* *Constitutio romana* pola que Lotario obtén dereitos imperiais sobre os Estados Pontificios.
* Os árabes ocupan Creta.

## Nacementos

## Mortes

* 11 de febreiro - Pascual I, papa da Igrexa católica.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Historia ano a ano

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre efemérides é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Vía férrea

Vía férrea en Dinamarca
Unha **vía férrea** é a parte da infraestrutura ferroviaria formada polo conxunto de elementos que conforman o sitio polo cal se desprazan os trens. As vías férreas son o elemento esencial da infraestrutura ferroviaria e constan, basicamente, de raís apoiados sobre dormentes que se dispoñen dentro dunha capa de balastro. Para a súa construción é necesario realizar movemento de terras e obras existentes (pontes, sumidoiros, muros de contención, drenaxes etc.)

Complétase a infraestrutura básica con sistemas de sinalización (antes manuais e agora automáticos) e, no caso de liñas electrificadas, co tendido eléctrico que prové de enerxía ás locomotoras.

## Elementos da infraestrutura

* Aparato de vía
* Balastro
* Catenaria
* Circuíto de vía
* Desvío (agullas)
* Estación ferroviaria
* Raíl
* Sinalización de vías férreas
* Subestructura ferroviaria

## Véxase tamén
# Pobo escocés

| Pobo escocés |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| James Watt, Walter Scott, Alexander Graham Bell, William Wallace, María I de Escocia, Sean Connery |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
grupo étnico  |
|  Subclase de
pobos xermánicos pobo celta  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Linguas faladas
lingua scots lingua escocesa  |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Escocia | 4 446 000 (2011) (só de ascendencia escocesa) |
|  Estados Unidos | 6 006 955 escoceses 5 393 554 escoceses-irlandeses |
|  Canadá | 4 719 850 |
|  Australia | 1 792 600 |
|  Inglaterra | 795 000 |
| Irlanda do Norte | 760 620 |
|  Arxentina | 100 000 |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/03lmx1  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia soviética armenia, volume 8* pp. 545
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q105108963 "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Os **escoceses** (scots: *scots fowk*, escocés: *albannaich*), son unha nación e grupo étnico nativo de Escocia. Historicamente, xurdiron dunha mestura entre pictos e gaels, que fundaron o Reino de Escocia (ou *Alba*) no século IX, e que son etnolingüisticamente celtas. Tempo despois, os veciños britanos cúmbricos, que tamén falaban unha lingua celta, así como os anglosaxóns e nórdicos xermánicos, foron incorporados á nación escocesa.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Spence, Rhoda, ed. *The Scottish Companion: a Bedside Book of Delights*. Edinburgh: R. Paterson, 1955. vi, 138 p. *N.B*.: Primarily concerns Scottish customs, character, and folkways.

### Outros artigos

* Mitoloxía escocesa
* Nacións celtas
* Grupos étnicos de Europa