Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sistema de posicionamento global

Satélite Navstar GPS
**O Global Positioning System** ou **Sistema de Posicionamento Global** (máis coñecido coas siglas **GPS** aínda que o seu nome correcto é NAVSTAR-GPS1) é un sistema global de navegación por satélite (GNSS) o cal permite determinar en todo o mundo a posición dun obxecto, unha persoa, un vehículo ou unha nave, cunha precisión ata de centímetros usando GPS diferencial, aínda que o habitual son uns poucos metros. Aínda que a súa invención se lle atribúe aos gobernos francés e belga, o sistema foi desenvolvido e instalado, e actualmente operado, polo Departamento de Defensa dos Estados Unidos.

## Funcionamento do sistema

Tres receptores GPS
O **GPS** funciona mediante unha rede de 27 satélites (24 operativos e 3 de apoio) en órbita sobre o globo a 20 200 km con traxectorias sincronizadas para cubrir toda a superficie da Terra. Cando se desexa determinar a posición, o aparato que se utiliza para iso localízase automaticamente como mínimo tres satélites da rede, dos que recibe unhas sinais indicando a posición e o reloxo de cada un deles. Con base nestas sinais, o aparato sincroniza o reloxo do GPS e calcula o atraso dos sinais, é dicir, a distancia do satélite. Por "triangulación" calcula a posición no que este se atopa. A triangulación no caso do GPS, a diferenza do caso 2-D que consiste en detectar o ángulo respecto dos puntos coñecidos, se basea en determinar a distancia de cada satélite respecto o punto de medición. Coñecidas ditas distancias, determinase facilmente a propia posición relativa respecto os tres satélites. Coñecendo ademais as coordenadas a posición de cada un deles polo sinal que emiten, obtense a posición absoluta ou coordenadas reais do punto de medición. Tamén se consegue unha exactitude extrema no reloxo do GPS, similar a da os reloxos atómicos que levan a bordo cada un dos satélites.

No 2019 téñense resinado ataques contra o sistema, producindo diversas consecuencias indesexables, como a perda de barcos ou vidas humanas.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Gladys West
* Satélites
* Sistema Galileo
# Indian Regional Navigation Satellite System

Representación dun satélite IRNSS.
**Indian Regional Navigation Satellite System** ou **IRNSS** é o nome dunha serie de satélites de navegación indios.

## Características

Os satélites IRNSS son satélites gobernamentais adicados a mellorar a precisión dos sistemas de posicionamento GPS e Galileo na rexión da India. IRNSS está composto por unha serie de satélites de 1425 kg de masa construídos pola ISRO co bus I-1K. Varios dos satélites están en órbita xeoestacionaria, mentres que o resto está nunha órbita xeosíncrona cunha inclinación orbital de 29º. Con esta configuración os satélites son visibles desde a India en todo momento e os seus sinais poden recibirse en todo o territorio. Cada satélite leva a bordo un emisor de sinais en banda S e banda L5 e un transmisor de localización cun retrorreflector láser para coñecer a situación exacta do satélite. O sistema recibe tamén o nome de **NavIC** (Navigation with Indian Constellation). Tódolos satélites IRNSS foron lanzados mediante foguetes PSLV-XL.

## Historial de lanzamentos

| Misión | Data de lanzamento | Foguete lanzador | Notas |
| --- | --- | --- | --- |
| IRNSS 1A | 1 de xullo de 2013 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1B | 4 de abril de 2014 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1C | 15 de outubro de 2014 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1D | 28 de marzo de 2015 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1E | 20 de xaneiro de 2016 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1F | 10 de marzo de 2016 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1G | 28 de abril de 2016 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1H | 31 de agosto de 2017 | PSLV-XL | Fallo |
| IRNSS 1I | 11 de abril de 2018 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1J | 29 de maio de 2023 | PSLV-XL | Éxito |
| IRNSS 1K | 29 de xaneiro de 2025 | GSLV Mk.2 | Éxito |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* PSLV-XL
* I-1K
# Altitude

| Altitude |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Subclase de
altura magnitude física  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Oposto a
profundidade  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0g45f  |
| MeSH | D000531  |
| OpenAlex | C2993172488  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Výška"
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Altitude (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Altitude da cidade de Pontevedra: 20 m sobre o nivel do mar en Alacant.
A **altitude** é a distancia vertical dun obxecto respecto dun punto de orixe dado, considerado como o *nivel cero*, para o que se adoita tomar o nivel absoluto do mar.

Na meteoroloxía a altitude é un factor de cambios da temperatura, provocando que diminúa a temperatura aproximadamente 1 °C cada 180 m.

En xeografía a altitude é a distancia vertical dun punto da terra respecto o nivel do mar.

En aviación, o termo **altitude** utilízase para describir a elevación sobre o nivel medio do mar, en contraste coa **altura** que se refere á elevación sobre un punto de referencia da superficie; e o nivel de voo que é a elevación respecto á presión estándar medida mediante un altímetro.

En Europa continental, case toda Iberoamérica e noutras partes do mundo a altitude mídese en metros. En Norteamérica e o Reino Unido mídese xeralmente en pés; pero ambos países acordaron ir cambiando eses sistemas de medición polo Sistema Internacional de Unidades (SI). En aviación, xeralmente utilízanse os pés como unidade para a navegación.

## Unidade de medida

Frecuentemente utilízase o valor en metros seguido da abreviatura "**msnm**" (metros sobre o nivel do mar) para designar unha altitude.

En España tómase normalmente como referencia para o cálculo da altitude o nivel medio do mar na cidade de Alacant.
# Liña internacional de cambio de data

Liña internacional de cambio de data.
A **liña internacional de cambio de data** é unha liña irregular imaxinaria na superficie da Terra trazada sobre o océano Pacífico, próxima ó meridiano 180, que cando se cruza supón o cambio de data (exactamente un día). Pasar a liña de leste a oeste fai que a data cambie ó día seguinte (perda dun día). Ó revés fai gañar un día. A súa necesidade radica na forma de variar a hora, cara ó Leste (máis temperán), ó Oeste máis tarde (en relación ó meridiano de Greenwich). Esta liña pasa polo estreito de Bering entre Alasca e Siberia, polo que ambas teñen diferentes datas, pero a maioría do percorrido transcorre en medio do océano e non dificulta o mantemento de ningunha hora local.

## Cambio de data en Samoa e Tokelau

O 30 de decembro do ano 2011 tivo lugar un cambio da devandita liña internacional de cambio de data, tendo lugar un salto dun día en Samoa e en Tokelau (arquipélago dependente de Nova Zelandia): ó rematar o día 29 de decembro, Samoa e Tokelau pasaron directamente ó día 31 de decembro.

A razón destes cambios vén do comercio con Australia e Nova Zelandia. Anteriormente, estes dous países atopábanse ó outro lado do meridiano de cambio de hora, o cal dificultaba os negocios entre eles e os samoanos (había 21 horas de diferenza entre ámbalas dúas partes). Co cambio de data, ponse solución a este problema, sendo agora a data igual entre Australia, Nova Zelandia, Samoa e a dependencia neozelandesa de Tokelau.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Fuso horario.
* Tempo Universal Coordinado.
# Meridiano

| Meridiano |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Subclase de
half of great circle (en)  entidade xeográfica  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Manifestación de
half of great circle (en)  metade curva lonxitude  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Usado por
coordenadas xeográficas  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/02yd57  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia soviética armenia, volume 7* pp. 606
* *New International Encyclopedia* "The New International Encyclopædia/Meridian (en) "
* *The New Student's Reference Work* "The New Student's Reference Work/Meridian (en) "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24779432 "
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q110010057 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24470390 "
 |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

Un **meridiano** é un conxunto de círculos máximos sobre a Esfera celeste que pasan por ámbolos dous polos: Polo Norte e Polo Sur. Os puntos situados sobre un mesmo meridiano son de igual lonxitude. O meridiano de Greenwich é o que determina en xeral na actualidade a orixe das lonxitudes.

En España, en épocas anteriores, téñense usado como referencia ou meridiano 0 o meridiano de París, o mediriano de Cádiz, o de Madrid (Real Observatorio Astronómico) e mesmo houb un intento, por parte de Frei Martín Sarmiento, de tomar como referencia o meridiano de Finisterre.

Indicador do meridiano que pasa pola Coruña, no chan da Praza de María Pita
## Notas

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre xeografía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Paralelo

| Paralelo |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Subclase de
círculo entidade xeográfica rexión xeográfica  |
|  Lista do elemento
list of circles of latitude (en)   |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Manifestación de
latitude  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Usado por
coordenadas xeográficas  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0120yz  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24474134 "
* *Grande Enciclopedia Yuzhakov* "Q121314818 "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24820736 "
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q134499406 "
 |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

Denomínase **paralelo** ao círculo formado pola intersección da esfera terrestre cun plano imaxinario perpendicular ao eixo de rotación da Terra.

Sobre os paralelos, e a partir do meridiano orixe (Greenwich), medimos a lonxitude (arco de circunferencia expresado en graos sexaxesimais); esta poderá ser leste ou oeste, en función do senso de medida da mesma.

Existen cinco paralelos que determinan unha posición concreta da órbita terrestre no seu desprazamento ao redor do Sol e que por iso reciben un nome particular:

* Círculo Polar Ártico (66,5° N)
* Trópico de Cáncer (23,27° N)
* Ecuador (0° latitude)
* Trópico de Capricornio (23,27° S)
* Círculo Polar Antártico (66,5° S)

A Terra fica dividida así en cinco zonas:

* Unha **zona tórrida** comprendida entre os trópicos e que o ecuador divide en dous: norte e sur.
* Dúas **zonas temperadas** comprendidas entre os trópicos e os círculos polares.
* Dúas **zonas glaciares** comprendidas entre os círculos polares e as polares.

A **zona tórrida** coincide coa máxima e mínima declinación do Sol, atinxindo grandes alturas e culminando no cénit (altura máxima no ceo) dúas veces ao ano. Os raios solares inciden case perpendicularmente nesta zona e é por iso que é a máis calorosa. Nas **zonas temperadas** os raios inciden máis oblicuamente e o Sol nunca culmina no cénit, por iso son menos calorosas que a anterior. Nas **zonas glaciares** os raios inciden moi oblicuamente, quentando moi pouco. Nestas zonas os días e as noites teñen unha duración maior a medida que aumenta a latitude. Nos polos as noites e os días teñen unha duración de seis meses.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Liña do ecuador
* Meridiano
* Proxección xeográfica
# Google Maps

| Google Maps |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Nome orixinal    **Google Maps** (en)    |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
| Despregar
 Instancia de
sitio web aplicación web mapa dixital servizo de mapas de Internet  |
| Despregar
 Composto por
 Google Traffic pin de Google icona Google Street View Trusted servizo empresarial Google My Maps Google Local Guides  |
|  Uso
cartografía en liña  |

 |
|

| Características |
| --- |
| Despregar
 Linguaxe de programación
 C++  XML  JavaScript AJAX  |
|  Plataforma
 máquina virtual Java  |
|  Aplicación oficial
 Google Maps Go  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Fundador/a
 Jens Eilstrup Rasmussen Lars Rasmussen  |
|  Creador/a
Google  |
|  Propietario/a
 Google  |
|  Desenvolvedor/a
 Google  |
|  Mascota
Pegman (en)   |
|  Distribuidor/a
 Google Play  App Store  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
8 de febreiro de 2005  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  Localización
 Mountain View  |
|  Sede
 Mountain View  |
|  País
 Estados Unidos  |

 |
|

| Cifras e dimensións |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  Número de visitantes anuais    2.000.000.000 (2012)  |

 |

 |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| VIAF | 186055050  |
| Freebase | /m/055t58  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Páxina WEB
google.com…  |
|      |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Google Maps** é un servizo de mapeo web desenvolvido por Google. Foi anunciado por primeira vez en Google Blog o 8 de febreiro de 2005. Orixinalmente soportaría só ós usuarios de Internet Explorer e Mozilla Firefox, pero o soporte para Opera e Safari foi engadido o 25 de febreiro de 2005. O software estivo na súa fase beta durante seis meses, antes de converterse en parte de Google Local, o 6 de outubro de 2005.

## Características

Google Maps permite visualizar o mundo a través de imaxes vía satélite, imaxes de mapas ou combinar estas dúas. Grazas ao buscador, podemos buscar lugares de todo o mundo e poder visualizalo de forma efectiva.

As imaxes de satélite comparten a base de datos de Google Earth, o que significa que son as mesmas imaxes que se verán no devandito programa e coa mesma resolución.

Os mapas só están dispoñibles en certos lugares, o que significa que a función híbrida de mapa e satélite só estea dispoñible nos lugares onde se cumpran as dúas características.

### Linguaxe

Como nas aplicacións web de Google, úsanse un gran número de arquivos Javascript para crear Google Maps. Como o usuario pode mover o mapa, a visualización do mesmo báixase dende o servidor. Cando un usuario busca un negocio, a localización é marcada por un indicador en forma de pin, o cal é unha imaxe PNG transparente sobre o mapa. Para lograr a conectividade sen sincronía co servidor, Google aplicou o uso de AJAX dentro desta aplicación. É unha aplicación para o desenvolvemento de mapas.

## Notas

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Google Maps
	+ Mobile phone version
	+ Google Sky
	+ Google Moon
	+ Google Mars
	+ Google Transit
* Google Maps Development
* Google Maps for Work
* Google Maps parameters