Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ciencias aplicadas

Unha **ciencia aplicada** é a aplicación do coñecemento dunha ou máis campos da ciencias naturais para resolver problemas prácticos.

## Disciplinas

* Aeronáutica
* Agricultura
* Astronáutica
* Ciencias da comunicación
* Ciencias da educación
* Ciencias da saúde
* Computación
* Enerxía
* Electrónica
* Fotografía
* Gandaría
* Industria
* Enxeñaría
* Metalurxia
* Minaría
* Pesca
* Telecomunicación
* Transporte
* Urbanismo

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre ciencias é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Leucipo de Mileto

Leucipo de Mileto|   |
| Biografía |
| Nacemento | século V a. C.  Mileto
 |
| Morte | século V a. C.  Abdera
 |
| Actividade |
| Campo de traballo | Filosofía e cosmoloxía  |
| Ocupación | filósofo, físico  |
| Movemento | Atomismo, materialismo e Presocráticos  |
| Alumnos | Demócrito de Abdera  |
|

---

 |
| Descrito pola fonte | Enciclopedia Soviética Armenia Realʹnyj slovarʹ klassičeskih drevnostej po Lûbkeru Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron  |
|  |

**Leucipo de Mileto**, nado contra o 500 a.C., foi un filósofo grego.

## Traxectoria

Leucipo é considerado mestre de Demócrito de Abdera e, quizais, o verdadeiro creador do atomismo (segundo a tese de Aristóteles). Ao respecto practicamente nada é coñecido. Non hai certeza nin sobre o lugar de nacemento (algúns cren que pode ter sido Abdera ou Elea). Especúlase que era máis novo que Parménides de Elea e parece ter sido contemporáneo de Anaxágoras de Clazomenas e de Sócrates. Desde o punto de vista teórico, é posíbel trazar unha ascendencia ao pensamento de Meliso de Samos e Zenón de Elea. A tradición atribuíulle a autoría dun único libro titulado *A grande orde do mundo*. Talvez escribise un segundo libro, que se titularía *Sobre o espírito*, pero este escrito pode ter sido só un capítulo da obra anterior.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Atomismo
* Demócrito de Abdera
* Epicuro de Samos
* Indeterminismo
# Abraham Maslow

Abraham Maslow|   |
| Biografía |
| Nacemento | 1 de abril de 1908  Brooklyn
 |
| Morte | 8 de xuño de 1970  (62 anos) Menlo Park
 |
| Causa da morte | infarto agudo de miocardio  |
| Lugar de sepultura | cemiterio de Mount Auburn  |
|  |
|  Presidente da Asociación Americana de Psicoloxía  |
|  1968 – 1968  |
|  |
| Datos persoais |
| Relixión | Ateísmo  |
| Educación | Universidade de Wisconsin-Madison - psicoloxía  City College de Nova York   Universidade Cornell   Boys High School   |
| Director de tese | Harry Harlow  |
| Actividade |
| Campo de traballo | Psicoloxía e Psicoloxía humanista  |
| Ocupación | profesor universitario, psicólogo  |
| Empregador | Universidade Brandeis (1950–1969)  Brooklyn College (1937–1951)  |
| Membro de | American Psychological Association  |
| Profesores | Alfred Adler  |
| Alumnos | Steve Andreas (pt)   |
| Obra |
| **Obras destacables Pirámide de necesidades de Maslow
* (1943) A theory of human motivation (en)
 |
| Familia |
| Cónxuxe | Bertha Goodman Maslow  |
| Premios |
| * (1967)  Humanista do ano
 |
|

---

 |
| Descrito pola fonte | Pedagogos e psicólogos do mundo,   |
|     |

**Abraham Harold Maslow** (/ˈmæzloʊ/) nado o 1 de abril de 1908 en Brooklyn, Nova York e finado o 8 de xuño de 1970 en Menlo Park, California, foi un psicólogo estadounidense coñecido por crear a Pirámide de necesidades de Maslow, unha teoría de saúde psicolóxica que predica na consecución de necesidades humanas innatas cunha serie de prioridades, culminando na autorrealización persoal. Maslow foi profesor de psicoloxía na Universidade Internacional Alliant, na Universidade Brandeis, no Brooklyn College, na New School for Social Research e na Universidade de Columbia. Recalcou a importancia de enfocarse nas cualidades positivas das persoas, en oposición a tratalas coma un "saco de síntomas". Unha enquisa da publicación *Review of General Psychology* publicada no 2002 situou a Maslow no décimo posto dos psicólogos máis citados do século XX.

## Obra

* "A Theory of Human Motivation" (publicado orixinalmente en *Psychological Review*, 1943, Vol. 50 #4, pp. 370–396).
* *Motivation and Personality* (1ª ed: 1954, 2ª ed: 1970, 3ª ed: 1987)
* *Religions, Values, and Peak Experiences*, Columbus, Ohio:[Ohio State University Press, 1964.
* *Eupsychian Management*, 1965; republicado coma *Maslow on Management*, 1998
* *The Psychology of Science: A Reconnaissance*, Nova York: Harper & Row, 1966; Chapel Hill: Maurice Bassett, 2002.
* *Toward a Psychology of Being*, (1ª ed, 1962; 2ª ed, 1968)
* *The Farther Reaches of Human Nature*, 1971
* *Future Visions: The Unpublished Papers of Abraham Maslow* por E.L. Hoffman (editor) 1996

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Hoffman, Edward (1988). *The Right to be Human: A Biography of Abraham Maslow* (en inglés). Nova York: St. Martin's Press.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Lesión deportiva

| Lesión deportiva |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Subclase de
trauma maior traumatismo físico  |
|  Aspecto de
Medicina do deporte  |
|  Causado por
sports accident (en)   |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Especialidade médica
Medicina do deporte sports traumatology (en)   |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0ht1b  |
| MeSH | D001265  |
| OpenAlex | C3020021435  |

 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Unha **lesión deportiva** é calquera dano que se produza contra o organismo, ben física ou ben psicolóxica, no desenvolvemento dunha actividade deportiva, tanto afeccionado coma profesional, e que comporta algunha limitación na actividade física. A meirande parte dos trastornos musculares son de orixe traumática e relacionados coa actividade física. Aproximadamente unha de cada tres lesións entre deportistas afectan ao músculo.

Se atendemos ao tempo de evolución e rehabilitación dunha lesión, podemos diferenzas entre lesións agudas e lesións crónicas. As lesións agudas son danos que requiren un tempo de curación relativamente curto, mentres que as lesións crónicas adoitan precisar tempos de recuperación maiores, e é posíbel que non rematen recuperándose na súa totalidade.

Aproximadamente un de cada tres deportistas terán algún tipo de lesión na escola secundaria.

Antonio Cassano, lesionado no céspede da final da Eurocopa 2012
## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Medicina do deporte
* Dopaxe

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre deporte é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre medicina é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Morte digna

**Morte digna**, **morrer dignamente** ou **morrer con dignidade** é un concepto ético amplo e, frecuentemente, controvertido, que se refire ao proceso do fin da vida evitando o sufrimento e mantendo o control e a autonomía. En xeral, adóitase tratar como unha extensión do concepto de vida digna, no que as persoas conservan a súa dignidade e liberdade até o cesamento da súa existencia.

Aínda que unha morte digna pode ser natural e sen ningún tipo de asistencia, con frecuencia o concepto está asociado ao de dereito a morrer, así como coa defensa da legalización de prácticas como a eutanasia, o suicidio asistido, a sedación terminal ou o rexeitamento de asistencia médica. Segundo os seus defensores, a posibilidade deste tipo de prácticas sería o que garantiría unha morte digna, mantendo decisións libres até o último momento e podendo evitar unha agonía innecesaria.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Dereito a morrer
* Ortotanasia
# Hipoteca de alto risco

Foto dun establecemento dos Estados Unidos onde se ofrecen créditos subprime
Unha **hipoteca de alto risco**, tamén chamada **hipoteca lixo** ou polo termo inglés de **hipoteca subprime**, é unha modalidade crediticia nacida no mercado financeiro de Estados Unidos que se caracteriza por ter un nivel de risco de non pagamento superior á media do resto de créditos.

No 2002 o volume de créditos de alto risco das entidades financeiras nos Estados Unidos representaba o 7% do mercado hipotecario. No 2007, era do 12,5%[*Cómpre referencia*].

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Crise económica de 2008-2010

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre economía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Charles Fourier

Charles Fourier|   |
| Biografía |
| Nacemento | (fr) François Marie Charles Fourier  7 de abril de 1772  Besançon
 |
| Morte | 10 de outubro de 1837  (65 anos) París
 |
| Lugar de sepultura | Cemiterio de Montmartre  |
| Actividade |
| Campo de traballo | Fourierismo (pt)   |
| Ocupación | economista, escritor, filósofo, sociólogo, socialista  |
| Movemento | Socialismo utópico  |
| Influencias | Nicolas-Edme Rétif  |
| Obra |
| **Obras destacables Falansterio
 |
| Arquivos en | * Arquivos Nacionais de Francia [ 10AS]
 |
| Familia |
| Cónxuxe | sen valor  |
|  **Sinatura**   |
|

---

 |
| Descrito pola fonte | Enciclopedia Soviética Armenia Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron  |
|      |

Charles Fourier.
**François Marie Charles Fourier**, nado en Besançon o 7 de abril de 1772 e finado en París o 10 de outubro de 1837, foi un socialista utópico francés, un dos pais do cooperativismo. Entre 1830 e 1850 numerosas comunidades utópicas viron a luz fundamentadas nos seus escritos.

## Dereitos das mulleres

Representantes do socialismo utópico como Henri de Saint Simon e Fourier ocupáronse da situación das mulleres e o recoñecemento dos seus dereitos en contraste con outros socialistas da súa época como Proudhon que non foron simpatizantes do feminismo. No seu proxecto dunha sociedade socialista xusta e feliz incluían ao seu modo a emancipación da muller por medio do que debía ser a emancipación total da sociedade. Fourier pretendía liberar de represións a natureza humana e vivir máis de acordo ao propio pracer. Entre as ideas que expuxo nas súas obras que na actualidade resultan válidas está a defensa de que cada cal elixa o seu traballo segundo a súa vocación.Consideraba que as profesións importantes debían estar abertas ás mulleres e que a selección debía realizarse en función de habilidade e capacidade das persoas e non en razón do sexo. Falaba das mulleres como individuos e non como a metade dunha parella. De Fourier é a soada frase de que a situación das mulleres é un indicador do nivel de civilización da sociedade. Escribiu Flora Tristan parafraseando a Fourier: “Obsérvase que o nivel de civilización a que chegaron diversas sociedades humanas está en proporción á independencia de que gozan as mulleres".Consideraba que o matrimonio "tradicional" podía lesionar os dereitos das mulleres como seres humanos e nunca casou. Doutra banda recoñecía que homes e mulleres teñen unha ampla gama de necesidades e preferencias sexuais que poden cambiar ao longo da súa vida incluíndo a sexualidade entre persoas do mesmo sexo.

## Notas

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre unha personalidade é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Sinusite

| Sinusite |
| --- |
| Aviso médico. **Atención!Wikipedia non dá consellos médicos. Se cre que pode requirir tratamento, consúltello ao médico.* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |
| Radiografía que amosa conxestión do orificio nasal maxilar esquerdo sinalado cunha frecha. |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
clase de doenza sinal de síntoma doenza inflamatoria  |
|  Subclase de
paranasal sinus disease (en)  síntoma nasal doenza  |

 |
| Características |
|  Especialidade médica
otorrinolaringoloxía  |
|  Síntomas
cefalalxia conxestión nasal tose dor febre inflamación  |
|  Fármacos para tratamento
moxifloxacina (pt)  Fluticasona (pt)  loratadina (pt)  mometasone (en)  sulfamethoxazole / trimethoprim (en)  doxiciclina penicillin v potassium (en)  azitromicina (pt)  fexofenadina (pt)  azelastina (pt)  azelastine / fluticasone (en)  levofloxacin hemihydrate (en)  Ibuprofeno clindamicina metilprednisolona tetrahydrozoline (en)  Amoxicilina Cefdinir Cefprozil loracarbef (en)  ciprofloxacina (pt)  cefuroxima pseudoefedrina (pt)  dexbrompheniramine (en)  nafazolina (pt)  claritromicina (pt)  gatifloxacina (pt)  Trovafloxacina (pt)  Levofloxacina guaifenesina (pt)  cetirizina  |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/072hv  |
| MeSH | D012852  |
| Thesaurus do NCI | C128411  |
| WordLift | data.wordlift.io…  |
| CIAP-2 | R75  |
| DiseasesDB | 12136  |
| CIE-11 | 509821856  |
| CIE-10 | J01.90  |
| MedlinePlus | 000647  |
| eMedicine | 232670  |
| OpenAlex | C3019717275, C2777768476 e C2994554258  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q102433821 "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

A **sinusite** é unha resposta inflamatoria da mucosa do nariz e dos seos paranasais que pode deberse a unha infección por axentes bacterianos, virais, fungos, un cadro alérxico ou a unha combinación destes factores. Case sempre está acompañada de inflamación da mucosa nasal ou está precedida dela.

Caracterízase por rinorrea (secreción polo nariz), obstrución nasal e dor facial; pode haber hiposmia ou anosmia, tose, febre, fatiga, dor dentaria, halitose e malestar ótico.

De acordo coa duración da doenza pode ser cualificada como aguda se dura menos de catro semanas, subaguda se a súa duración é de catro a doce semanas e unha forma crónica con máis de doce semanas de doenza.

## Notas
# Equipo de protección individual

Arnés para traballos en altura.
**Equipo de protección individual (EPI)** é segundo a directiva 89/686/CEE da Comunidade Europea e o Real Decreto 773/1997, de 30 de maio, calquera equipo individual destinado a ser levado ou suxeitado polo traballador para que o protexa dun ou varios riscos que poidan ameazar ou poñer en perigo a súa seguridade ou saúde, así como calquera complemento ou accesorio para esas funcións.

## Tipos de EPI

Os EPI empregados en seguridade laboral están descritos nas normas europeas. As normas non diferencian os EPI segundo sexan para uso por particulares ou traballadores. Aínda así as marcas comerciais teñen liñas de produtos diferenciadas para o uso por particulares e por traballadores, sendo os deseños para o sector industrial máis centrados na seguridade e as normas que no deseño e a estética. Estas normas de seguridade son obrigatorias estando prohibido o uso de EPI non homologados, todos deben levar marcado CE.

* Protección da cabeza: casco (EN 397)
* Protección auditiva (EN 352)
* Protección ocular e facial (EN 166)
* Protección respiratoria (EN 137)
* Protección de mans e brazos (EN 388)
* Protección de pés e pernas (EN 20345)
* Protección traballo en altura (EN 361, EN 358)
* Roupa de alta visibilidade (EN 471)

## Normativa en Europa

Directiva 89/686/CEE, de 21 de decembro (en España Real Decreto 1407/1992), modificada polas directivas:

* 93/68/CEE
* 93/95/CEE
* 96/58/CE

## Avisos

En tódalas obras e lugares de traballo existen avisos en forma de carteis indicando a obrigatoriedade de usar EPI e prohibindo o acceso a persoas alleas. Estes avisos están regulados segundo R.D. 485/1997, ISO 7010 e DIN 4844-2.

* Obrigatorio usar arnés por risco de caída, traballo en alturas (>2m).
* Obrigatorio usar roupa de traballo.
* Uso obrigatorio de protección facial.
* Uso obrigatorio de luvas.
* Uso obrigatorio de protección auditiva.
* Uso obrigatorio de calzado de seguridade.
* Uso obrigatorio de casco.
* Uso obrigatorio de protección respiratoria.
* Uso obrigatorio de protección ocular.
* Cartel de obra.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Máscara

### Ligazóns externas

* Enciclopedia colaborativa de prevención laboral Arquivado 30 de xullo de 2017 en Wayback Machine.