# Primeiro ministro do Reino Unido

Tony Blair e Dick Cheney no 10 Downing Street, residencia oficial do primeiro ministro do Reino Unido.
O **primeiro ministro do Reino Unido de Gran Bretaña e Irlanda do Norte** (*Prime Minister of the United Kingdom*, en inglés; *Prif Weinidogion e Deyrnas Unedig*, en galés; *Prìomhairean na Breatainne*, en gaélico escocés) é o xefe de Goberno do Reino Unido. Encabeza o Goberno da Súa Maxestade e do mesmo xeito que outros primeiros ministros da Commonwealth (que seguen a forma constitucional que se chama o sistema Westminster) exercita, xunto cos membros do seu gabinete, o poder executivo do Goberno Británico. O primeiro ministro exercita os poderes que pertencen teoricamente á *Súa Maxestade* o rei. Dende 2024 o primeiro ministro do Reino Unido é Keir Starmer.

O primeiro ministro adoita ser o líder do partido político maior na Cámara dos Comúns. Nas eleccións de 2010 o partido máis votado foi o Partido Conservador, este non obtivo a maioría absoluta e gobernou nunha coalición co Partido Liberal Demócrata.

## Historia

O posto que o primeiro ministro desenvolvía durante o século XVIII non era un título oficial durante eses anos; estaba asociado co posto oficial de *First Lord of the Treasury* (*«Primeiro Lord do Tesouro»*). A descrición de "primeiro ministro" empregouse a primeira vez que Robert Walpole foi nomeado "Primeiro Lord do Tesouro" polo Rei Xurxo I en 1721. Ao principio, considerábase o título como un insulto, empregado polos seus inimigos para suxerir que Walpole tiña demasiado poder.

O título de "primeiro ministro" mencionouse a primeira vez nun documento oficial no Tratado de Berlín de 1878, do Primeiro Ministro Benjamin Disraeli. O título foi recoñecido oficialmente en 1905. A primeira persoa que foi chamada oficialmente como Primeiro Ministro foi *Sir* Henry Campbell-Bannerman. A primeira referencia do título nunha lei do Parlamento Británico foi en 1917.

## Nomeamento

É o monarca o que oficialmente nomea ao primeiro ministro, pero está obrigado tradicionalmente a elixir á persoa que obteña o apoio maioritario da Cámara dos Comúns (normalmente o líder do partido cunha maioría de escanos nesa cámara). Se o primeiro ministro perde o apoio (pola aprobación dunha moción de censura, por exemplo) a convención obrígalle a dimitir.

O primeiro ministro nomea aos membros do Gabinete e aos outros ministros do goberno.

## Poderes e privilexios

Non hai moitos poderes legais que pertenzan ao primeiro ministro; os seus poderes veñen dos poderes tradicionais do soberano e do control dunha maioría da Cámara dos Comúns. O Primeiro Ministro recomenda ao monarca o nomeamento de moitos oficiais do Estado Británico, incluíndo ministros do Goberno, embaixadores, os xefes das Forzas Armadas, e oficiais da administración pública; convencionalmente, o Rei (ou Raíña) adoita seguir sempre as recomendacións do Primeiro Ministro. Tamén, o Primeiro Ministro organiza o programa lexislativo do Parlamento e o traballo do Gabinete.

Tradicionalmente o primeiro ministro vive no 10 Downing Street, unha residencia en Londres que pertencía aos Primeiros Lores do Tesouro. O salario actual do Primeiro Ministro, que tamén pertence ao seu papel de *First Lord of the Treasury*, é de £127.334 por ano; tamén recibe £60,227 por ano por ser membro do Parlamento.

## Ocupantes do posto dende 1721

*Sir* Robert Walpole, o primeiro primeiro ministro do Reino Unido
* *Sir* Robert Walpole, Conde de Oxford (4 de abril de 1721 - 11 de febreiro de 1742)
* Spencer Compton, Conde de Wilmington (16 de febreiro de 1742 - 2 de xullo de 1743)
* Henry Pelham (27 de agosto de 1743 - 6 de marzo de 1754)
* Thomas Pelham-Holles, Duque de Newcastle *(primeiro mandato)* (16 de marzo de 1754 - 16 de novembro de 1756)
* William Cavendish, 4º duque de Devonshire (16 de novembro de 1756 - 25 de xuño de 1757)
* Thomas Pelham-Holles, Duque de Newcastle *(segundo mandato)* (2 de xullo de 1757 - 26 de maio de 1762)
* John Stuart, Conde de Bute (26 de maio de 1762 - 16 de abril de 1763)
* George Grenville (16 de abril de 1763 - 13 de xullo de 1765)
* Charles Watson-Wentworth, Marqués de Rockingham *(primeiro mandato)* (13 de xullo de 1765 - 30 de xullo de 1766)
* William Pitt "O Vello", Conde de Chatham (30 de xullo de 1766 - 14 de outubro de 1768)
* Augustus FitzRoy, Duque de Grafton (14 de outubro de 1768 - 28 de xaneiro de 1770)
* Frederick North, Lord North (28 de xaneiro de 1770 - 22 de marzo de 1782)
* Charles Watson-Wentworth, Marqués de Rockingham *(segundo mandato)* (27 de marzo de 1782 - 1 de xullo de 1782)
* William Petty, Conde de Shelburne (4 de xullo de 1782 - 2 de abril de 1783)
* William Cavendish-Bentinck, Duque de Portland *(primeiro mandato)* (2 de abril de 1783 - 19 de decembro de 1783)
* William Pitt "O Novo" *(primeiro mandato)* (19 de decembro de 1783 - 14 de marzo de 1801)
* Henry Addington (17 de marzo de 1801 - 10 de maio de 1804)
* William Pitt "O Novo" *(segundo mandato)* (10 de maio de 1804 - 23 de xaneiro de 1806)
* William Wyndham Grenville, Lord Grenville (11 de febreiro de 1806 - 31 de marzo de 1807)
* William Cavendish-Bentinck, Duque de Portland *(segundo mandato)* (31 de marzo de 1807 - 4 de outubro de 1809)
* Spencer Perceval (4 de outubro de 1809 - 11 de maio de 1812) *(único Primeiro Ministro asasinado)*
* Robert Banks Jenkinson, Conde de Liverpool (8 de xuño de 1812 - 9 de abril de 1827)
* George Canning (10 de abril de 1827 - 8 de agosto de 1827)
* Frederick John Robinson, Vizconde de Goderich (31 de agosto de 1827 - 21 de xaneiro de 1828)
* Arthur Wellesley, Duque de Wellington *(primeiro mandato)* (22 de xaneiro de 1828 - 16 de novembro de 1830)
* Charles Grey, Conde Grey (22 de novembro de 1830 - 9 de xullo de 1834)
* William Lamb, Vizconde de Melbourne *(primeiro mandato)* (16 de xullo de 1834 - 14 de novembro de 1834)
* Arthur Wellesley, Duque de Wellington *(segundo mandato)* (14 de novembro de 1834 - 10 de decembro de 1834)
* *Sir* Robert Peel *(primeiro mandato)* (10 de decembro de 1834 - 8 de abril de 1835)
* William Lamb, Vizconde de Melbourne *(segundo mandato)* (18 de abril de 1835 - 30 de agosto de 1841)

### Primeiros ministros durante o reinado da Raíña Vitoria (1837–1901)

|   | Imaxe | Nome | Período de goberno | Partido político | Outras funcións durante o goberno | Referencias |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Sir Robert Peel *(2a. vez)* | 30 de agosto de 1841 29 de xuño de 1846 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Lorde John Russell *(1a. vez)* | 30 de xuño de 1846 21 de febreiro de 1852 | Whig | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Edward Smith-Stanley, Conde de Derby *(1a. vez)* | 23 de febreiro de 1852 17 de decembro de 1852 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Lords |  |
|  |  | George Hamilton-Gordon, 4º Conde de Aberdeen | 19 de decembro de 1852 30 de xaneiro de 1855 | Peelite/Whig | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Lords |  |
|  |  | Henry John Temple, Vizconde Palmerston *(1a. vez)* | 6 de febreiro de 1855 19 de febreiro de 1858 | Whig | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Edward Smith-Stanley, Conde de Derby *(2a. vez)* | 20 de febreiro de 1858 11 de xuño de 1859 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Lords |  |
|  |  | Henry John Temple Vizconde Palmerston *(2a. vez)* | 12 de xuño de 1859 18 de outubro de 1865 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Lord John Russell *(2a. vez)* | 29 de outubro de 1865 26 de xuño de 1866 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Lords |  |
|  |  | Edward Smith-Stanley Conde de Derby *(3a. vez)* | 28 de xuño de 1866 25 de febreiro de 1868 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Lords |  |
|  |  | Benjamin Disraeli *(1a. vez)* | 27 de febreiro de 1868 1 de decembro de 1868 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | William Ewart Gladstone *(1a. vez)* | 3 de decembro de 1868 17 de febreiro de 1874 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro, Líder da Cámara dos Comúns & Chancellor of the Exchequer (1873–74) |  |
|  |  | Benjamin Disraeli Conde de Beaconsfield *(2a. vez)* | 20 de febreiro de 1874 21 de abril de 1880 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro, Líder da Cámara dos Comúns (1874–1876), Lord Privy Seal (1876–78) & Líder da Cámara dos Lords (1876–80) |  |
|  |  | William Ewart Gladstone *(2a. vez)* | 23 de abril de 1880 9 de xuño de 1885 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro, Líder da Cámara dos Comúns & Chancellor of the Exchequer (1880–82) |  |
|  |  | Robert Gascoyne-Cecil, terceiro marqués de Salisbury *(1a. vez)* | 23 de xuño de 1885 28 de xaneiro de 1886 | Conservador | Secretario de Estado de Relacións Externas & Líder da Cámara dos Lores |  |
|  |  | William Ewart Gladstone *(3a. vez)* | 1 de febreiro de 1886 20 de xullo de 1886 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro, Lord Privy Seal & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Robert Gascoyne-Cecil, terceiro marqués de Salisbury *(2a. vez)* | 25 de xullo de 1886 11 de agosto de 1892 | Conservador | Líder da Cámara dos Lores, Primeiro Lord do Tesouro (1886–87) & Secretario de Estado de Relacións Externas (1887–92) |  |
|  |  | William Ewart Gladstone *(4a. vez)* | 15 de agosto de 1892 2 de marzo de 1894 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro, Lord Privy Seal & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Archibald Primrose, quinto conde de Rosebery | 5 de marzo de 1894 22 de xuño de 1895 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro, Lord Presidente do Consello & Líder da Cámara dos Lores |  |
|  |  | Robert Gascoyne-Cecil, terceiro marqués de Salisbury*(3a. vez)* | 25 de xuño de 1895 11 de xullo de 1902 | Conservador | Líder da Cámara dos Lores, Secretario de Estado de Relacións Externas (1895–1900) & Lord Privy Seal (1900–02) |  |

### Primeiros ministros durante o reinado de Eduardo VII (1901–1910)

|   | Imaxe | Nome | Período de goberno | Partido político | Outras funcións durante o goberno | Referéncias |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Arthur Balfour | 11 de xullo de 1902 5 de decembro de 1905 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Sir Henry Campbell-Bannerman | 5 de decembro de 1905 7 de abril de 1908 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Herbert Henry Asquith | 7 de abril de 1908 7 de decembro de 1916 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro, Líder da Cámara dos Comúns & Secretario de Estado para a Guerra (1914) |  |

### Primeiros ministros durante os reinados de Xurxo V (1910–1936) e Eduardo VIII (1936)

|   | Imaxe | Nome | Período de goberno | Partido político | Outras funcións durante o goberno | Referéncias |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | David Lloyd George | 7 de decembro de 1916 19 de outubro de 1922 | Liberal | Primeiro Lord do Tesouro |  |
|  |  | Andrew Bonar Law | 23 de outubro de 1922 20 de maio de 1923 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Stanley Baldwin *(1a. vez)* | 23 de maio de 1923 16 de xaneiro de 1924 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro, Líder da Cámara dos Comúns Chancellor of the Exchequer (1923) |  |
|  |  | James Ramsay MacDonald *(1a. vez)* | 22 de xaneiro de 1924 4 de novembro de 1924 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro, Líder da Cámara dos Comúns Secretario de Estado de Relacións Externas |  |
|  |  | Stanley Baldwin *(2a. vez)* | 4 de novembro de 1924 5 de xuño de 1929 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | James Ramsay MacDonald *(2a. vez)* | 5 de xuño de 1929 24 de agosto de 1931 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | James Ramsay MacDonald *(3a. vez)* | 24 de agosto de 1931 7 de xuño de 1935 | Nacional Laborista | Primeiro Lord do Tesouro Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Stanley Baldwin *(3a. vez)* | 7 de xuño de 1935 28 de maio de 1937 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro Líder da Cámara dos Comúns |  |

### Primeiros ministros durante o reinado de Xurxo VI (1936–1952)

|   | Imaxe | Nome | Período de goberno | Partido político | Outras funcións durante o goberno | Referéncias |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Neville Chamberlain | 28 de maio de 1937 10 de maio de 1940 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Winston Churchill *(1a. vez)* | 10 de maio de 1940 23 de maio de 1945 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro, Ministro da Defensa Líder da Cámara dos Comúns |  |
|  |  | Winston Churchill *(2a. vez)* | 23 de maio de 1945 26 de xullo de 1945 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro Ministro da Defensa |  |
|  |  | Clement Attlee | 26 de xullo de 1945 26 de outubro de 1951 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro Ministro da Defensa (1945–46) |  |
|  |  | Sir Winston Churchill *(3a. vez)* | 26 de outubro de 1951 7 de abril de 1955 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro Ministro da Defensa (1951–52) |  |

### Primeiros ministros durante o reinado de Isabel II (1952–2022)

|   | Imaxe | Nome | Período de goberno | Partido político | Foi tamén | Referencias |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Sir Anthony Eden | 7 de abril de 1955 10 de xaneiro de 1957 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro |  |
|  |  | Harold Macmillan | 10 de xaneiro de 1957 19 de outubro de 1963 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro |  |
|  |  | Sir Alec Douglas-Home | 19 de outubro de 1963 16 de outubro de 1964 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro |  |
|  |  | Harold Wilson *(1a. vez)* | 16 de outubro de 1964 19 de xuño de 1970 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* (1968-70) |  |
|  |  | Edward Heath | 19 de xuño de 1970 4 de marzo de 1974 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Harold Wilson *(2a. vez)* | 4 de marzo de 1974 5 de abril de 1976 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | James Callaghan | 5 de abril de 1976 4 de maio de 1979 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Margaret Thatcher | 4 de maio de 1979 28 de novembro de 1990 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | John Major | 28 de novembro de 1990 2 de maio de 1997 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Tony Blair | 2 de maio de 1997 27 de xuño de 2007 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Gordon Brown | 27 de xuño de 2007 11 de maio de 2010 | Laborista | Primeiro Lord do Tesouro *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | David Cameron | 11 de maio de 2010 13 de xullo de 2016 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Theresa May | 13 de xullo de 2016 24 de xullo de 2019 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Boris Johnson | 24 de xullo de 2019 5 de setembro de 2022 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Liz Truss | 5 de setembro de 2022 25 de outubro de 2022 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & *Minister for the Civil Service* |  |

### Primeiros ministros durante o reinado de Carlos III (2022-presente)

|   | Imaxe | Nome | Período de goberno | Partido político | Foi tamén | Referencias |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  | Rishi Sunak | 25 de outubro de 2022 5 de xullo de 2024 | Conservador | Primeiro Lord do Tesouro & *Minister for the Civil Service* |  |
|  |  | Keir Starmer | 5 de xullo de 2024-presente | Laborista |  |  |

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Anderson, John (1856). *A History of Edinburgh from the Earliest Period to the Completion of the Half Century 1850: With Brief Notices of Eminent Or Remarkable Individuals*. A. Fullarton & co. ISBN 978-1-85285-581-9. Consultado o 21 October 2008.
* Black, Jeremy (2006). *The Hanoverians: The History of a Dynasty*. Continuum International Publishing Group. ISBN 1-85285-581-9. OCLC 70765876.
* Clarke, John (1993) [1975]. Fraser, Antonia, ed. *The Lives Of The Kings And Queens Of England*. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-83238-7. OCLC 257417674.
* Hennessy, Peter (2001) [2000]. *The Prime Minister; The Office And Its Holders Since 1945*. Penguin Group. ISBN 0-14-028393-5. OCLC 47063414.
* Longford, Elizabeth (1998) [1964]. *Victoria R.I*. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-84142-4. OCLC 41510024.
* Marriott, J. A. R. (1925). *English Political Institutions*. Oxford University Press, Oxford.
* Priestley, J. B. (2002) [1969]. *The Prince of Pleasure and his Regency 1811–20*. Penguin Group. ISBN 0-14-139106-5. OCLC 59475591.
* Rose, Kenneth (1983). *King George V*. London: Weidenfeld & Nicolson. ISBN 0-297-78245-2. OCLC 9909629.
* Thomas, Peter David Garner (2002). *George III: King and Politicians, 1760–1770*. Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-6429-6. OCLC 50191954.