# Lingua evenki

| Lingua evenki |
| --- |
| *ᠧᠠᠩᠬᠢ*  |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
lingua lingua viva  |
|  Subclase de
linguas tungús noroccidentais  |
|  |
|  Nome orixinal
ᠧᠠᠩᠬᠢ (mis) Эвэды̄ турэ̄н (mis)  |

 |
|

| Características |
| --- |
| Despregar
 Alfabeto
alfabeto cirílico Evenki alphabet (en)  Escrita mongol alfabeto latino  |
|  Tipoloxía lingüística
suxeito obxecto verbo lingua aglutinante  |

 |
|  Estado de lingua da UNESCO
*en perigo severo* |
| Clasificación lingüística |
|
linguaxe humana ↳ linguas tungús ↳ linguas tungús setentrionais ↳ linguas tungús noroccidentais  |
|

| Cifras e dimensións |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
| Despregar Número de falantes15.800 (2010) 27.500 (1999)  |

 |

 |

 |
|

| Localización |
| --- |
| Despregar
 Orixinario de
 Evenkis (pt)  Eastern Siberia (en)  Xinjiang Heilongjiang Extremo Oriente ruso  |
|  País
 Rusia  República Popular da China  |
|  Mapas

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

|  |
| --- |
|  |

* Mapa de distribución
* Mapa de localización
 |

 |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/02lpxb  |
| ISO 639-3 | evn  |
| ISO 639-5 | evn  |
| IETF | evn  |

 |

 |
| Wikidata C:Commons |

A **lingua evenki** (*Эвэды̄ турэ̄н* no dialecto ruso e *Ewengki Gisong* no dialecto chinés) é o membro máis grande dos grupos setentrionais de linguas tungús, un grupo que tamén inclúe o even, o negidal e o oroqen, co que está máis estreitamente relacionada. É falada polo evenki ou ewenkī(s) en Rusia e a China.

Nalgúns lugares, as influencias da lingua iacuta e da lingua buriata son ​​particularmente fortes. A influencia do ruso en xeral é abafadora (en 1979, o 75,2 % dos evenkis falaban ruso, cifra que subiu ao 92,7 % en 2002). Os nenos evenkis eran obrigados a aprender ruso en internados soviéticos e regresaban cunha «pouca capacidade para falar a súa lingua materna...». A lingua evenki varía considerablemente entre os seus dialectos, que se dividen en tres grandes grupos: os dialectos setentrionais, meridionais e orientais. Estes divídense á súa vez en dialectos menores. En 1931 creouse unha lingua escrita para os evenkis na Unión Soviética, primeiro usando un alfabeto latino e, a partir de 1937, un alfabeto cirílico. Na China, o evenki escríbese experimentalmente na escrita mongol. A lingua considérase xeralmente en perigo de extinción. Só o mantén xente nova nunha aldea, Iyengra, no sur da República de Sakha.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Atknine, Victor (1997). "The Evenki Language from the Yenisei to Sakhalin" (PDF). En Shōji, Hiroshi; Janhunen, Juha. *Northern Minority Languages: Problems of Survival*. Senri Ethnological Studies **44**. pp. 109–121. ISBN 978-0-415-02640-6. OCLC 37261684. doi:10.15021/00002952. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 2011-07-22.
* Boldyrev, B. V. (1994). *Русско-эвенкийский словарь: около 20 000 слов*. Novosibirsk: Institute of Philology, Russian Academic of Sciences. ISBN 978-5-02-029805-7.
* Bulatova, Nadezhda; Grenoble, Lenore (1999). *Evenki*. Múnic: Lincom Europa. ISBN 978-3-89586-222-9.
* Campbell, George L. (2000). "Evenki". *Compendium of the World's Languages: Abaza to Kurdish* **1** (2, revised ed.). Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-20298-5.
* Dular, O. Chaoke (2009). 《鄂温克语参考语法》 (en chinés). Beijing: CASS Press. ISBN 978-7-5004-8143-0.
* 杜·道尔基 [Du Dao'erji], ed. (2007). 鄂温克地名考 [*On Evenki Placenames*] (en chinés). Beijing: Nationalities Publishing House. ISBN 978-7-105-08286-5. OCLC 289003364.
* Grenoble, Lenore A.; Whaley, Lindsay J. (2003). "Evaluating the impact of literacy: the case of Evenki". En Joseph, Brian D. *When languages collide: perspectives on language conflict, language competition, and language coexistence*. Ohio State University Press. pp. 109–121. ISBN 978-0-8142-0913-4.
* Inoue, Koichi (1991). *Tungus Literary Language*. *Asian Folklore Studies* **50**. pp. 35–66. JSTOR 1178185. doi:10.2307/1178185. Arquivado dende o orixinal o 11 de abril de 2022. Consultado o 24 de setembro de 2025.
* Janhunen, Juha (1996). "Mongolic languages as idioms of intercultural communication in Northern Manchuria". En Wurm, Stephen Adolphe; Mühlhäusler, Peter; Tryon, Darrell T. *Atlas of languages of intercultural communication in the Pacific, Asia, and the Americas*. Walter de Gruyter. pp. 827–835. ISBN 978-3-11-013417-9.
* Kara, György (2006). "Solon Ewenki in Mongolian Script". En Pozzi, Alessandra; Janhunen, Juha Antero; Weiers, Michael. *Tumen jalafun jecen akū: Manchu studies in honour of Giovanni Stary*. Otto Harrassowitz Verlag. pp. 133–148. ISBN 978-3-447-05378-5.
* Kesingge; Cidaltu; Alta (1983). Norbu, ed. *Eweŋki Moŋɣol Kitad Kelen-ü Qaričaɣoloɣsan Üges-ün Tegübüri* 《鄂温克语蒙汉对照词汇》. Beijing: Ündüsüten-ü Keblel-ün Qoriy-a, 民族出版社. OCLC 43657472. Unknown ID:M9049(2)10.
* Nedjalkov, Igor (1997). *Evenki*. Londres: Routledge. ISBN 978-0-415-02640-6.
* Whaley, Lindsay J.; Grenoble, Lenore A.; Li, Fengxiang (xuño de 1999). *Revisiting Tungusic Classification from the Bottom up: A Comparison of Evenki and Oroqen*. *Language* **75**. pp. 286–321. JSTOR 417262. doi:10.2307/417262.
* Global Recordings Network (2011). *Words of Life 1 – Evenki*. Consultado o 2011-04-22.