# Shiva

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Shiva (homónimos).

| Shiva |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|  Instancia de
deus deidade hindú personaxe lendario  |
|  Venerado por
hinduísmo xainismo  |
|  Símbolo iconográfico
Trishula (pt)  lingam (pt)  Damaru (pt)  Vāsuki (en)   |
|  Parte de
Trimurti  |
|  Semellante a
Maheśvara (en)   |
| Biografía |
|  Lugar de nacemento
sen valor  |
|  Data de nacemento
valor descoñecido  |
|  Sexo
home  |
|  Relixión
Shivaísmo  |
|  Armamento
Trishula (pt)  Pashupatastra (en)   |
| Actividade |
|  Residencia
Kailasha (en)   |
| Familia |
|  Cónxuxe
Parvati (pt)  Dakshayani (pt)   |
|  Fillo/a
Ganesha Ayyappan (en)  Kartiqueia (pt)  Ashokasundari (en)   |
|

| Localización |
| --- |
|  Lugar de nacemento
 sen valor  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| VIAF | 45555631  |
| Freebase | /m/074l5  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24506524 "
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24737083 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Siva (en) "
* *Metropolitan Museum of Art Tagging Vocabulary*
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q105108725 "
* *Dicionario Enciclopédico Granat* "Q87333660 "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24746594 "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Shiva como Señor da Danza.
**Shiva** (en sánscrito शिव "O Auspicioso"), tamén coñecido como **Mahadeva** (महादेव: O Gran Deus) é unha das deidades principais da *Trimurti*, xunto con Brahma e Vishnu, dentro do hinduísmo. Representa a destrución e a transformación. Para os devotos shivaítas, Shiva é o deus supremo.

## Orixe

A adoración a Shiva ten raíces ancestrais, vinculadas a varias deidades pre-védicas asociadas coas forzas naturais, a morte e a escuridade. Un dos seus antecedentes no Rigveda é Rudra, deus da tormenta e das feras.

## Familia

Ardhanarishvara: metade Shiva, metade Parvati.
Shiva casou inicialmente con Sati, quen se suicidou tras ser insultada polo seu pai. A súa segunda esposa é Parvati. Xuntos, tiveron varios fillos, incluíndo:

* Ayappa, froito da súa unión con Mohini, unha encarnación feminina de Vishnu.
* Ganesha, o deus da sabedoría con cabeza de elefante.
* Skanda, o deus da guerra.

Shiva é tamén acompañado polos *pramatha*, seres sobrenaturais que serven como as súas tropas, dirixidas por Ganesha.

## Significación

A *Ananda Tandava*, a danza cósmica de Shiva, dentro dun círculo de lume, simboliza a destrución e a renovación do universo, reflectindo un ciclo eterno de creación e destrución.

* O círculo de lume: representa a transformación radical, nada que pasa polo lume fica igual. O lume é a ameaza devoradora que consome a realidade.
* O tridente: representa a inercia, a destrución e o equilibrio.
* A serpe no pescozo e nos brazos: representa á morte que é domeada e superada.
* O terceiro ollo: representa a mirada ardente coa que queima o universo. Noutras tradicións é o desexo erótico sublimado mediante a ascese.
* A media lúa: é o decorrer do tempo que todo o desgasta e consome. A lúa, Chandra, asociarase a Shiva no panteón hindú aínda que ao principio era un dos trinta e tres deuses védicos.
* A enxurrada de auga dos seus cabelos: a través do cal frea o curso do río Ganxes e atenúa a súa corrente destrutora e propicia a súa forza de fecundidade.

## Adoración

Ruínas do templo nº 2 de Shiva, Khammampally Telangana
Shiva é adorado a través de rituais que inclúen cantos de mantras, ofrendas e a meditación sobre o seu símbolo, o *lingam*. O Maha Shivaratri é unha das festas máis importantes na honra de Shiva, marcando unha noite de vixilia, xaxún e oración.

A arquitectura dedicada a Shiva mostra a súa adoración a través de distintas épocas, culturas e estilos. Por exemplo, as torres Prang, características de templos no sueste asiático, evocan o monte Meru da mitoloxía hindú e simbolizan a conexión entre o ceo e a terra. Aínda que moitas veces asociadas ao budismo, nelas tamén se atopan representacións de Shiva, como en Angkor Wat, Camboxa, que integra símbolos de Vishnu e Shiva.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Om
* Tandava