# Mikis Theodorakis

Mikis Theodorakis|   |
| Biografía |
| Nacemento | (el) Μιχαήλ Θεοδωράκης  29 de xullo de 1925  Quíos
 |
| Morte | 2 de setembro de 2021  (96 anos) Atenas
 |
| Causa da morte | parada cardiorrespiratoria  |
| Lugar de sepultura | Galatas Chanion Cemetery (en)   |
|  |
|  Minister of State (Greece) (en)  |
|  1990 – 1992  |
|  Deputado do Parlamento Helénico  |
|  1989 – 1992  |
|  Deputado do Parlamento Helénico  |
|  1981 – 1986  |
|  Deputado do Parlamento Helénico  |
|  1964 – 1967  |
|  |
| Datos persoais |
| Relixión | Cristianismo ortodoxo  |
| Educación | Conservatorio de París   Athens Conservatoire   |
| Actividade |
| Campo de traballo | Música cinematográfica, música, acción política e canto  |
| Lugar de traballo  | París Atenas  |
| Ocupación | compositor, político, cantautor  |
| Período de actividade | 1943  -  2009  |
| Partido político | Esquerda Democrática Unida (pt)  United Left (en)  Partido Comunista da Grécia (pt)   |
| Membro de | Frente de Libertação Nacional (pt)  Academia das Artes da RDA Academia de Atenas  |
| Xénero artístico | Ópera, sinfonía, laïkó, éntekhno (en) , música vocal e Sirtaki (pt)   |
| Profesores | Olivier Messiaen, Eugène Bigot e Filoktitis Εkonomidis  |
| Influencias | Ígor Stravinski, Dmitrii Shostakovich e Sergei Rachmaninov  |
| Instrumento | Violín e piano  |
| Selo discográfico | Folkways Records Polydor RCA Victor Sirius United Artists Records Philips EMI Lyra  |
| Obra |
| **Obras destacables Canto General (pt)
* Pneumatiko Emvaterio (en)
* Mauthausen Trilogy (en)
* (1961) Axion Esti (en)
* (1964) Zorba, o Grego (pt)
 |
| Arquivos en | * Lilian Voudouri Music Library of Greece (en)
 |
| Familia |
| Cónxuxe | Myrto Altinoglou (1953–2021)  |
| Fillos | Margarita Theodorakis, Giorgos Theodorakis  |
| Irmáns | Giannis Theodorakis  |
| Premios |
| * (2013)  honorary member of the Athens Academy (en)
* (1983)  Premio Lenin da Paz
* (1970)  BAFTA á mellor música orixinal, premiado polo traballo *Z*
* comandante da Lexión de Honra
* doutor honoris causa pola Universidade de Montreal
* doutor honoris causa pola Universidade de Istanbul
* Order of Honour (en)
* Ordem da Fénix (Grécia) (pt)
* Orde da Amizade
* doutor honoris causa pola Universidade Aristóteles de Tesalónica
* honorary doctorate of Salzburg University (en)
* grand officier de l'ordre de Mérite du Grand-Duché de Luxembourg (en)
* Order of Merit of the Grand Duchy of Luxembourg (en)
* Lenin Komsomol Prize (en)
* Doutor honoris causa pola Universidade de Tel Aviv
* ordes, condecoracións e medallas de Serbia
 |
|  **Sinatura**   |
|

---

 |
| Descrito pola fonte | Grande Enciclopedia Soviética 1969-1978, (sec:Теодоракис Микис) Brief Biographical Dictionary of Foreign Composers (en) ,   |
| Sitio web | mikistheodorakis.gr  |
|

---

              |

**Michail "Mikis" Theodorakis** (en grego: *Μιχαήλ "Μίκης" Θεοδωράκης*), nado en Quíos o 29 de xullo de 1925 e finado en Atenas o 2 de setembro de 2021, foi un compositor e letrista grego, autor de máis de mil obras.

## Traxectoria

### Infancia e mocidade

Nado na illa de Quíos e criado dentro do folclore grego e a liturxia ortodoxa, desde a súa infancia comezou a compoñer antes de recibir leccións de música ou aprender a tocar ningún instrumento. Pasou os seus primeiros anos en diferentes cidades gregas, como Mitilene, Ioannina, Cefalonia, Pirgo, Patras e, principalmente, Trípoli. Alí foi onde deu o seu primeiro concerto nun coro que formou cando apenas cumprira dezasete anos. Tamén a esa idade comezou a súa incursión na política. Eran os anos da segunda guerra mundial e Theodorokis uniuse á resistencia, primeiro contra a Italia fascista e despois contra a Alemaña nazi, aínda que antes pertencera a grupos fascistas do réxime de Ioannis Metaxas. Por axudar a familias xudías a escapar das autoridades alemás, foi detido e torturado polos italianos en 1943.

### Estudos en París e primeiras composicións destacadas

En 1954, obtivo unha bolsa para completar estudos en París, onde se inscribiu no conservatorio e estudou análise musical baixo a dirección de Olivier Messiaen, e dirección de orquestra con Eugène Bigot. Nese período estudou con intensidade a tradición musical occidental. Compuxo o ballet *Antígona* para Ludmilla Tchérina, que foi representado no Covent Garden, e tamén algunhas bandas sonoras. En 1957 obtivo o primeiro premio do Festival de Música de Moscova pola súa *Suite n.º 1 para piano e orquestra*. Ao mesmo tempo escribiu diversas pezas sinfónicas e de cámara. Darius Milhaud propúxoo para o premio ao mellor compositor europeo.

### Retorno ás raíces musicais gregas

Theodorakis na década de 1970
En 1960, regresou a Grecia. A súa volta non foi só físico, senón tamén artística e espiritual. Theodorakis considerou completa a súa formación musical clásica e iniciou un período que estivo enormemente influenciado pola música tradicional e popular grega, aínda que sen rexeitas a importante formación recibida en Francia. A primeira obra escrita nese período foi a versión musical do poema *Epitafio*, de Yannis Ritsos. Cunha música de sólida estrutura mais de alento popular, Theodorakis comezou unha verdadeira revolución na escena musical grega: achegar a gran poesía da Grecia moderna a unha inmensa maioría de público a través de música de xenuína raíz popular e de gran calidade artística.

Compuxo decenas de cancións que puxeron música á mellor poesía grega moderna. Fundou a Pequena Orquestra Sinfónica de Atenas e realizou multitude de concertos en toda Grecia, dando a coñecer a súa obra e gozando de enorme aceptación e popularidade. Musicou poemas dos premios Nobel Giorgos Seferis e Odysseas Elytis, que pasaron a ser verdadeiramente coñecidos e aprendidos de memoria por todo o pobo grego, tendo unha influencia importantísima na renovación da lingua e a cultura da Grecia moderna.

En 1963, tralo asasinato de Gregoris Lambrakis, fundou as Mocidades Lambrakis. Foi elixido por primeira vez deputado pola alianza de socialistas e comunistas EDA. Ese mesmo ano compuxo a música para *Zorba the Greek*, filme de Michael Cacoyannis en que o actor Anthony Quinn interpretou o protagonista. O tema principal, coñecido como a danza do sirtaki, converteuse nun éxito internacional e nun dos máis importantes selos de identidade de Grecia.

### Período da Xunta dos coroneis

O 21 de abril de 1967, unha xunta militar de extrema dereita deu un golpe militar e fíxose co poder en Grecia. Theodorakis pasou á clandestinidade e fundou unha organización de resistencia contra a ditadura. Os coroneis mesmo prohibiron a escoita da súa música e en agosto dese ano capturárono e encarcerárono durante cinco meses. Tras unha longa folga de fame foi desterrado coa súa esposa Myrto e os seus dous fillos, Margarita e Yorgos, á localidade de Zatouna, na Arcadia; posteriormente foi recluído no campo de concentración de Oropos.

Durante todo este período compuxo cancións contra a Xunta. No estranxeiro, algúns gregos exiliados como Melina Mercouri ou Maria Farantouri recibiron e interpretaron estas cancións. A súa saúde sufriu as condicións do arresto e as folgas de fame. Produciuse un movemento de solidariedade para conseguir a súa liberación por parte de artistas e intelectuais de todo o mundo como Arthur Miller, Laurence Olivier, Yves Montand, Dmitrii Shostakovich, Leonard Bernstein ou Harry Belafonte. Finalmente decidiuse o seu exilio en París, onde chegou en abril de 1970.

### Exilio

No exilio dedicou as súas forzas á loita contra a ditadura. Percorreu diversos países realizando concertos, conferencias e manifestacións. As súas cancións convertéronse nun símbolo da resistencia contra o fascismo, non só en Grecia, senón tamén noutros lugares como España, Portugal, Palestina, o Kurdistán ou Irán. Reuniuse con políticos e intelectuais como Pablo Neruda, Salvador Allende, Gamal Abdel Nasser, Tito, François Mitterrand e Olof Palme. En 1972, durante unha xira por Israel, Yigal Allon solicitoulle enviar unha mensaxe ao entón líder da OLP Iasir Arafat. Nesa época compuxo algunhas das súas obras máis significativas, como a música para o *Canto General* de Pablo Neruda, ou as bandas sonoras dos filmes *État de Siège*, de Costa-Gavras, e *Serpico*, de Sidney Lumet, así como o himno do partido político venezolano Movimiento al Socialismo (MAS).

### Regreso a Grecia

En 1974, trala fracasada intervención en Chipre por parte dos coroneis e a caída do réxime fascista, regresou a Grecia. Continuou coas súas dúas facetas, artística e política. Foi elixido deputado en dúas ocasións (1981-1986 e 1989-1993) e nomeado ministro no goberno de coalición entre o centro dereita e os comunistas de Konstantinos Mitsotakis. En 1983 recibiu o Premio Lenin da Paz. Traballou pola mellora das relacións entre Grecia e Turquía, dirixindo en numerosas ocasións concertos en varias cidades turcas.

Tamén foi importante a súa campaña contra a enerxía nuclear trala catástrofe de Chernóbil. Nos seus últimos anos realizou campañas a favor de diferentes causas humanitarias e polos dereitos humanos, fundamentalmente a través de concertos. Expresou a súa oposición á actuación da OTAN na guerra de Kosovo e a invasión de Iraq.

### Últimos anos e morte

Nos seus últimos anos, sufriu múltiples complicacións por mor de problemas cardíacaos e faleceu dun infarto agudo de miocardio na súa casa de Atenas o 2 de setembro de 2021, aos 96 anos.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* George Giannaris: *Mikis Theodorakis. Music and Social Change*, Foreword by Mikis Theodorakis. G. Allen, Londres, 1972
* Gail Holst: *Myth & Politics in Modern Greek Music*, Adolf M. Hakkert, Amsterdam, 1980
* Asteris Koutoulas: *O Mousikos Theodorakis* / Theodorakis the Musician (in Greek). "Nea Synora – A. A. Livami, 1998. ISBN 978-960-236-916-6
* Guy Wagner: *Mikis Theodorakis. Mia Zoi yia tin Ellada*. Typothito – Giorgos Dardanos, 2002. ISBN 960-402-008-0
* George Logothetis: *Mikis Theodorakis: the Greek soul*, translated from the Greek by Phillipos Chatzopoulos, Agyra editions 2004, ISBN 960-422-095-0
* Asteris Kutulas: *Mikis Theodorakis. A Life in pictures* (in German), Coffee-table book with 1 DVD & 2 CDs. Schott Music, Mainz 2010, ISBN 978-3-7957-0713-2

### Ligazóns externas

* Páxina web
* Ιστοσελίδα Κίνησης Ανεξάρτητων Πολιτών – website of *Independent Citizens Movement* at archive.org.
* Official Site (Schott Music) with non-proprietary audio files, discography, recent performances and news
* Lilian Voudouri Library
* Alexia – Mikis Theodorakis MySpace page