# Holanda (rexión)

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Holanda.
A antiga Holanda dentro dos actuais Países Baixos.
**Holanda** é unha rexión histórica no centro-oeste dos Países Baixos.

Ten unha superficie de 5.488 km2 e unha poboación de 6 065 459 habitantes (2006), que lle dá unha alta densidade de poboación, 1.105,22 hab/km2.

O termo *Holanda* utilízase a miúdo para o conxunto do reino dos Países Baixos, que é xeralmente aceptado en varios contextos, pero molesto para unha parte dos neerlandeses, especialmente nas outras provincias do reino.

Foi un condado do Sacro Imperio Romano Xermánico que, en 1477, pasou a formar parte das Dezasete Provincias dos Habsburgo (Países Baixos españois). Máis tarde sería o principal Estado da República das Sete Provincias Unidas dos Países Baixos (1581 - 1795).

Na actualidade a rexión está dividida en dúas provincias: Holanda do Norte (*Noord-Holland*) e Holanda do Sur (*Zuid-Holland*), creadas en 1840.

## Historia

Escudo do condado de Holanda.
Filipe III (Filipe II de España), derradeiro conde efectivo de Holanda.
Ámsterdan durante a idade de ouro holandesa.
Paisaxe típica de Holanda.
Até o século IX, os habitantes do territorio eran de procedencia frisoa. A zona era parte de Frisia. A finais do século IX, Holanda converteuse nun condado do Sacro Imperio Romano Xermánico. O primeiro conde de Holanda que se coñece con certeza foi Teodorico I, que reinou desde 896 até 931. Foi sucedido por unha longa lista de condes holandeses, que até o ano 1101 coñecéronse como condes de Frisia.

Cando o conde Xoán I morrreu sen descendencia en 1299, o condado foi herdado por Xoán II de Avesnes, conde de Hainaut. Na época de Guillerme V (da Casa de Wittelsbach, 1354–1388), o conde de Holanda tamén foi o conde de Hainaut e de Zelandia.

Máis tarde, diversos enfrontamentos armados tiveron lugar até que Jacqueline I, condesa de Hainaut, viuse obrigada a ceder todas as súas posesións, incluíndo Holanda, ao seu primo Filipe III de Borgoña, coñecido como Filipe *o Bo*, en 1432. Como consecuencia, Holanda converteuse en parte dos Países Baixos borgoñóns e, máis tarde, en 1477, pasou a formar parte das Dezasete Provincias dos Habsburgo (Países Baixos españois).

No século XVI, o condado converteuse na rexión europea máis densamente urbanizada, coa maioría da poboación vivindo nas grandes urbes. Nos Países Baixos españois, Holanda era a rexión dominante do norte; a influencia política de Holanda determinou en gran medida o dominio borgoñón sobre a zona.

O último conde de Holanda foi Filipe III, máis coñecido como Filipe II, rei de España. Foi deposto oficialmente en 1581 mediante a Acta de abxuración, pola que xurdiu a república das sete Provincias Unidas dos Países Baixos, aínda que os monarcas hispánicos conservaron a intitulación de "condes de Holanda" até a paz de Münster, asinada en 1648.

No século XVII, Holanda converteuse nunha potencia marítima e de gran desenvolvemento económico, que puxo baixo o seu control todas as Provincias Unidas e enfrontou con éxito á potente monarquía hispana, que aínda controlaba parte dos Países Baixos (as actuais Bélxica e Luxemburgo, ademais dalgunhas cidades que foron, pouco a pouco, pasando ao reino de Francia). A provincia de Holanda era o centro cultural, político e económico das Provincias Unidas. As maiores cidades da República localizábanse en Holanda, tales como Ámsterdam (a capital), Rotterdam, Leiden, A Haia (a sede do goberno, os Estados Xerais), Utrecht, Delft, Middelburg e Haarlem.

Das grandes cidades portuarias de Holanda, mercadores neerlandeses viaxaban de e para destinos en toda Europa, e os comerciantes europeos reuníanse para facer negocios nos almacéns de Ámsterdan e outras cidades holandesas. En consecuencia, moitos europeos oían falar máis de "Holanda" que da "República das Sete Provincias Unidas dos Países Baixos" (*Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden*). Esta tradición continúa até hoxe.

Desta forma, aínda que isto sexa oficialmente incorrecto, a palabra "Holanda" (*Holland*) é frecuentemente usada tanto por falantes do neerlandés como por estranxeiros para denotar o conxunto dos Países Baixos, probabelmente porque "Os Países Baixos" (*Nederland*) é unha expresión máis longa.

Despois da Revolución francesa Holanda formou parte da República Bátava (1795-1806) e, desde 1806 a 1810) do napoleónico reino de Holanda, que abranguía o conxunto dos Países Baixos, coa excepción da provincia de Limburgo e partes da de Zelandia, que eran territorios franceses, e máis a Frisia oriental (actualmente en Alemaña).

Tras o Congreso de Viena, Holanda formou parte, desde 1815 a 1830 e por un breve tempo en 1839, do Reino Unido dos Países Baixos. Desde 1840, coa separación de Bélxica e a formación do Gran Ducado de Luxemburgo, forma parte do reino dos Países Baixos.

## División actual

A área está hoxe dividida en dúas provincias: Holanda do Norte (*Noord-Holland*) e Holanda do Sur (*Zuid-Holland*), creadas en 1840.

### Principais cidades

Cidades de Holanda con máis de 100.000 habitantes (o 30 de novembro de 2011).

| № | Cidade | Número de habitantes (coa área metropolitana) | Provincia |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ámsterdan | 789.427 (1 081 214) |  Holanda do Norte |
| 2 | Rotterdam | 616.192 (1 009 387) |  Holanda do Sur |
| 3 | A Haia | 501.174 (646.308) |  Holanda do Sur |
| 4 | Haarlem | 151.831 (200.087) |  Holanda do Norte |
| 5 | Zoetermeer | 122.315 |  Holanda do Sur |
| 6 | Dordrecht | 118.900 (237.319) |  Holanda do Sur |
| 7 | Leiden | 118.701 (254.970) |  Holanda do Sur |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Países Baixos borgoñóns
* Países Baixos españois
* Provincias Unidas
* Reino Unido dos Países Baixos
* República Bátava