Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Modelo (moda)

| Modelo |
| --- |
| modelaxe  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
profesión  |
|  Subclase de
profissional da moda (pt)   |
|  Composto por
 male model (en)   |
|  Parcialmente coincidente con
modelo  |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

Un **modelo** (do francés medieval *modèle*//aew), é unha persoa que é empregada para promover ou anunciar publicitariamente produtos (principalmente relacionados coa roupa e a moda) ou para servir como obxecto visual para artistas que están a crear obras de arte.

Na actividade do modelo é posible distinguir dúas grandes categorías:

* Os modelos de pasarela (asociados a presentar pezas de deseñadores de moda).
* Os modelos de fotografía (vencellados á publicidade de produtos e ás artes visuais e de deseño).

Cada unha destas categorías require dun perfil específico. As oportunidades son moito máis amplas para as persoas que queren ser modelo de fotografía publicitaria. As características máis elevadas para unha modelo establécense no campo dos desfiles de moda, no que non só é preciso ter beleza, figura e altura , senón tamén unha serie de coñecementos específicos para os que existen mesmo escolas especializadas.

Modelos desfilando nunha pasarela
## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Gross, Michael. *Model : the Ugly Business of Beautiful Women*. Nova York: IT Books, 2011. ISBN 0-062-06790-7
* Hix, Charles, e Michael Taylor. *Male Model: the World Behind the Camera*. Nova York: St. Martin's Press, 1979. ISBN 0-312-50938-3
* Mears, Ashley. *Pricing Beauty : the Making of a Fashion Model*. Berkeley : University of California Press, 2011. ISBN 0-520-26033-3
* Vogels, Josey, e Smee, Tracy. "Object of Desire: Idealized Male Bodies Sell Everything from Underwear to Appliances; Are We Creating a Male Beauty Myth?" *Hour* (Montréal), vol. 3, no. 46 (14-20 Dec. 1995), p. [1], 10-11. *N.B*.: The caption title (on p. 10) is "Male Attention".

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
# Hentai

| Hentai |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
xénero de anime e manga xénero pornográfico termo de anime e manga  |
|  Subclase de
pornografía animación para adultos  |
|  Composto por
 manga hentai (pt)  eroge cartoon pornography (en)   |
|  Aspecto de
pornografía no Xapón  |
|  Lista do elemento
list of hentai companies (en)   |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Historia
history of hentai (en)   |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País de orixe
 Xapón  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/03p67  |

 |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Hentai** é unha palabra xaponesa que fóra do Xapón se emprega para referirse á banda deseñada e ós debuxos animados de carácter pornográfico ou sexualmente explícitos, particularmente aqueles de orixe xaponesa, como o anime, manga e os videoxogos, estes últimos coñecidos como eroge ou xogos H.

En xaponés hentai é unha palabra kanji composta de 変 (*hen* que significa "mudanza") e 態 (*tai* que significa "actitude" ou "aparencia"). Utilízase como abreviación da frase 変態性欲 (*hentai seiyoku*), "perversión sexual". Utilízase tamén popularmente como un insulto equivalente a pervertido, pero non se aplica á pornografía no Xapón, alí denomínase *18-kin* (18禁, literalmente "18-prohibido") e *seijin manga* (成人漫画 "manga para adultos"), tamén empréganse as letras AV do inglés *Adult Video* (vídeo para adultos).
# Máscara N95

| Máscara N95 |
| --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
tiipo de máscara respiratoria control da fonte dunha doenza respiratoria clasificación de filtración de aire NIOSH careta respirador con filtro facial elastomeric respirator (en)   |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
10 de xullo de 1995  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| MeSH | D000087162  |

 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Unha **máscara N95** é unha máscara de respiración de filtro de partículas que cumpre a norma N95 do Instituto Nacional de Seguridade e Saúde no Traballo (NIOSH) clasificación de filtración de aire, polo que filtra polo menos o 95% de partículas no aire, aínda que non son resistentes ao aceite como a P95. É a máscara respiratoria máis común con filtro de partículas. Este tipo de máscara protexe contra partículas, pero non gases nin vapores.

Os N95 considéranse funcionalmente equivalentes a certos respiradores regulados en xurisdicións fóra dos Estados Unidos, como o FFP2 da Unión Europea e o KN95 da China. Non obstante, úsanse criterios lixeiramente diferentes para certificar o seu rendemento, como a eficiencia do filtro, o axente de proba e o caudal e caída de presión permitida.

A máscara N95 require unha fina malla de fibras de polímero sintético, tamén coñecida como tecido de polipropileno non fiado, que se produce a través dun proceso altamente especializado chamado fusión que sopla que forma a capa de filtro interna que filtra partículas perigosas.

## Uso

Nos Estados Unidos, a Administración de Saúde e Seguridade no Traballo (OSHA) esixe que os profesionais sanitarios que realicen actividades con pacientes sospeitosos ou confirmados de ter unha infección por COVID-19 usen protección respiratoria, como un N95. A diferenza da máscara respiratoria, unha máscara cirúrxica non ten un selo hermético e polo tanto non protexe ao seu usuario de partículas transportadas no aire como o virus.

Máscara N95
## Notas

## Véxase tamén
# Yō Yoshida

Yō Yoshida|   |
| Biografía |
| Nacemento | (ja) 吉田 羊右子  Kurume
 |
| Altura | 163 cm  |
| Actividade |
| Ocupación | actriz, intérprete, tarento  |
| Período de actividade | 1997  -  |
| Premios |
| * (2016)  Blue Ribbon Awards for Best Supporting Actress (en)
* (2016)  Premio Élan de Ouro ao debutante do ano
* Hochi Film Award (en)
 |
|

---

 |
|

---

     |

**Yō Yoshida** (吉田 羊, *Yoshida Yō*), nada o 3 de febreiro en Kurume, é unha actriz xaponesa.

## Traxectoria

Naceu na prefectura de Fukuoka, situada no norte da illa de Kyūshū. Logo de rematar a secundaria na súa cidade natal marchou a Toquio. En 1997 debutou como actriz nun pequeno teatro tras ver un anuncio dunha compañía teatral. A súa primeira aparición no cinema foi en 2009 no filme *20th Century Boys*. En 2015 recibiu o premio á mellor actriz secundaria no "VIII Festival Internacional de Drama de Tokio" e o premio Hōchi de cinema.

## Filmografía

### Filmes

* 2009 : *20-seiki shônen: Dai 2 shô - Saigo no kibô*
* 2009 : *Nakumonka*
* 2010 : *Hîrô shô*
* 2011 : *Maebashi vijuaru kei*
* 2011 : *Yôkame no semi*
* 2015 : *Biri Garu*, *Ai wo Tumuhito*, *Nonai Poison Berry*, *Hero*
* 2018 : *Koi wa Ameagari no You ni*

### Series de televisión

* 2015 : *Tenno no Ryoriban*

## Notas
# Teléfono intelixente

Samsung Galaxy Note**Teléfono intelixente** (en inglés smartphone) é un termo comercial para denominar un teléfono móbil que ofrece máis funcións ca un teléfono tradicional, principalmente o acceso a internet, correo electrónico, redes sociais, etc.

## Características

Case todos os teléfonos intelixentes son móbiles que soportan completamente un cliente de correo electrónico coa funcionalidade completa dun organizador persoal. Unha característica importante de case todos estes teléfonos é que permiten a instalación de programas para incrementar o procesamento de datos e a conectividade.

As aplicacións poden ser desenvolvidas polo fabricante do dispositivo, polo operador ou por un terceiro. O termo intelixente/smart fai referencia a calquera interface, como un teclado QWERTY en miniatura, unha pantalla táctil ou simplemente o sistema operativo móbil que posúe, diferenciando o seu uso mediante unha exclusiva disposición dos menús, teclas, atallos etc.

O completo soporte ao correo electrónico parece ser unha característica indispensábel atopada en todos os modelos existentes e anunciados dende 2007. Case todos os teléfonos intelixentes tamén permiten ao usuario instalar programas adicionais, normalmente inclusive desde terceiros -feito que dota a estes teléfonos de moitísimas aplicacións en diferentes terreos-, pero algúns vendedores gustan de tachar aos seus teléfonos como intelixentes aínda cando non teñen esa característica. Algúns exemplos de teléfonos denominados intelixentes son: Serie MOTO Q de Motorola, Nokia series E, series N e algún modelo da serie X como o X6 BlackBerry, Samsung Galaxy S, iPhone e todos os que teñen o sistema operativo Android, por exemplo: Google Nexus One, Motorola Milestone e Sony Ericsson Xperia Arc.

Entre outras características comúns está a función multitarefa, exceptuando as versións anteriores a iOS 4.0, o acceso a Internet vía Wifi ou 3G, aos programas de axenda, a unha cámara dixital integrada, administración de contactos, acelerómetros, GPS e algúns programas de navegación así como ocasionalmente a habilidade de ler documentos de negocios en variedade de formatos como PDF e Microsoft Office.

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Wikipedia en iPhone *(en castelán)*
* Información sobre teléfonos intelixentes *(en inglés)*
# Karma

| Karma |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
concepto relixioso tríade  |
|  Composto por
 karma in Hinduism (en)  karma in Tibetan Buddhism (en)  karma no budismo karma in Jainism (en)   |
|  Aspecto de
budismo hinduísmo xainismo  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Caracterizado por
retribución  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/049hc  |
| OpenAlex | C547328371  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia soviética armenia, volume 5* pp. 329
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Karma (en) "
* *The Nuttall Encyclopædia*
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Karma** (do sánscrito कर्म *karmam*; en pali, *Kamma*) significa **acción**. O termo ten uso relixioso dentro das doutrinas budista, hinduísta e xainista. Foi posteriormente adoptado tamén pola Teosofía, polo Espiritismo e por un subgrupo significativo do movemento New Age.

Non obstante, débese notar que non hai moita consistencia de uso do termo ou de interpretación do seu significado. As relixións utilizan o termo karma para expresar un conxunto de accións dos homes e as súas consecuencias. Este termo, na física, é equivalente á lei: "Para toda acción existe unha reacción de forza e sentido contrario". Neste caso, para toda acción realizada polo ser humano, este pode esperar unha reacción. Se practicou o mal, entón recibirá de volta un mal en intensidade equivalente ao mal causado. Se practicou o ben, entón recibirá de volta un ben en intensidade equivalente ao ben causado. Dependendo da doutrina e dos dogmas da relixión discutida, este termo pode parecer diferente, porén a súa esencia focalízase sempre nas accións e nas súas consecuencias.

## Karma segundo o Budismo

No Budismo, *kamma* ou *karma* é a palabra para "acto" ou "acción", e nese sentido úsase a palabra en textos máis antigos para ilustrar a importancia de desenvolver actitudes e intencións correctas. Considérase que por xerar karma os seres están presos ao Samsara, e polo tanto a meta última da práctica budista é extinguir o karma.

Non todas as ramas do Budismo lle dan importancia ao karma, como por exemplo a rama zen.

## Karma segundo o Esoterismo

Algúns movementos esotéricos adoitan falar do **karma** no sentido de "conxunto de deméritos acumulados" e en **dharma** como "conxunto de méritos acumulados" (polo tanto o contrario de karma). Esa terminoloxía non é consistente co uso tradicional das relixións orientais, principalmente porque dharma significa **ensino** ou **verdade** en vez de **mérito** ou **virtude**.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Karma yoga

### Ligazóns externas

#### Karma segundo o Budismo

* Kamma nos Ensinos do Buda[*Ligazón morta*]
* Cinco preguntas sobre o Karma[*Ligazón morta*]
* Karma[*Ligazón morta*]

#### Karma (ou Carma) segundo o Espiritismo

* Carma, Destino e Libre-Arbítrio

#### Karma segundo o Hinduísmo

*
*
# Maasa Sudo

Maasa Sudo|  (2012)  |
| Biografía |
| Nacemento | 3 de xullo de 1992  (33 anos) Tokyo
 |
| Altura | 167 cm  |
| Actividade |
| Ocupación | cantante, actriz, seiyū  |
| Período | Século XXI  |
| Período de actividade | 2002  -  |
| Membro de | Berryz Kobo (2004–2015) Hello! Project Kids (en)  (2002–2017)  |
| Xénero artístico | J-Pop  |
| Instrumento | Voz  |
| Selo discográfico | Piccolo Town  |
|

---

 |
| Sitio web | jp-r.co.jp…  |
|       |

**Maasa Sudou** (須藤 茉麻, すどう まあさ) (3 de xullo, 1992 en Itabashi, Tokyo, Xapón) é unha cantante xaponesa de J-Pop. A súa carreira comezou en 2002 cando superou a audición de Hello! Project Kids, un grupo de pop formado por nenas abarcado dentro do Hello! Project. Dende aquela forma parte do grupo Berryz Kobo.

### Filmes

* Mini Moni ja Movie: Okashi na Daibōken! (2002)

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Perfil oficial en Hello! Project *(en xaponés)*
# Monopatín

| Monopatín |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
dispositivo de axuda ao movemento  |
| Despregar
 Subclase de
vehículo sen motor vehículo con rodas medio de transporte individual equipamento deportivo board (en)   |
| Despregar
 Composto por
 4x roda de monopatín 1x skateboard deck (en)  2x truck (en)  rolling-element bearing (en)   |
| Despregar
 Uso
transporte de tracción humana deporte diversión  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Usado por
patinador de monopatín  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
década de 1950  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/06\_fw  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

O termo **monopatín** refírese a unha táboa de madeira con catro rodas en parella que serve para practicar o deporte chamado skateboarding.

Para usalo débese montar de pé enriba del. Cada par de rodas ten un eixo que se suxeita cunha vásteza flexíbel lixeiramente inclinada á táboa, o que permite facer xiros por inclinación da táboa a un lado ou a outro, e o movemento de xiro suave dos eixos que leva consigo. A táboa ou monopatín serve para dar chimpos e distintos tipos de *tricks* (trucos), como por exemplo: kickflips, *ollies*, *180º*...

Foi inventado en 1963 en Malibú (California, Estados Unidos), por Mickey Muñóz e Phil Edwards como substituto da táboa de surf en terra. Quitaron as rodas a uns patíns, puxéronllas a unha táboa de madeira e chamárono *Surf Roll*.

## Notas
# Labrador retriever

| Labrador retriever |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
raza de can  |
| Despregar
 Subclase de
can Gun dog (pt)  Retriever  |
|  Nome orixinal
Labrador Retriever (en)  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Caracterizado por
viviparidade  |
|  Medio de locomoción
cuadrupedismo  |

 |
|

| Cifras e dimensións |
| --- |
|

|  |
| --- |
| Despregar
 Altura
56 cm macho mínimo 57 cm macho máximo 54 cm femia mínimo 56 cm femia máximo  |
|  Tamaño da niñada    6,9  |
|  Duración máxima de vida
27 a  |
|  Esperanza de vida
10 a  |
|  Período de xestación
63 d  |

 |

 |
|

| Localización |
| --- |
| Despregar
 País de orixe
 Canadá  Reino Unido  Inglaterra  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0km3f  |
| OpenAlex | C2910597052  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Código do catálogo
122 Federación Cinolóxica Internacional  |

 |
| Wikidata G:Commons C:Commons |

O **labrador retriever** ou **cobrador de Labrador** é unha raza canina orixinaria de Terra Nova e Labrador, no Canadá. É unha das razas máis populares do mundo pola cantidade de exemplares rexistrados.

## Características

A súa afabilidade, xentileza, intelixencia, nobreza, enerxía e bondade, fan que os labradores sexan xeralmente considerados como bos compañeiros para persoas de todas as idades, así como fiables cans traballadores, comunmente formando parte das brigadas caninas da policía en operativos antidroga, antiexplosivos, de busca e rescate, entre outros. Con adestramento, o labrador é unha das razas de can máis dócil, obediente e talentosa que existen.

## Notas
# No Way to Say

| *No Way to Say* |
| --- |
| Ayumi Hamasaki  |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
sinxelo  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Xénero artístico
J-Pop  |
|  Formato de distribución
disco compacto  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Produtor/a
Max Matsuura  |
|  Interpretado por
Ayumi Hamasaki  |
|  Letra de
Ayumi Hamasaki  |
|  Selo discográfico
 Avex trax  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Data de publicación
6 de novembro de 2003  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 Forgiveness  |
|  Sucedido por
 Moments  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/08qx15  |

 |

 |
| Wikidata |

**"No Way to Say"** é o sinxelo nº31 lanzado pola cantante xaponesa Ayumi Hamasaki o 6 de novembro do ano 2003.

## Información

A canción foi moi ben recibida no Xapón, converténdose no seu sinxelo nº18 en chegar á primeira posición das listas de sinxelos de Oricon. As letras e o vídeo musical da canción dixese que están dedicadas ó pai de Ayumi, aínda que só son rumores xa que a artista nunca fixo ningunha declaración respecto o tema.

A canción tivo excelente crítica e valeulle o seu terceiro Japan Record Award a mellor canción do 2003, premio máis importante outorgado polas personalidades da música máis importantes do país nipón. Tamén, máis adiante, o vídeo sería premiado nos MTV Video Music Awards Japan como mellor vídeo de pop.

O single é o primeiro desde "*Daybreak*" dunha cara en conter 4 cancións, xa que foron incluídas versións acústicas dalgúns dos seus grandes éxitos como "Seasons" e "Dearest", e unha versión exclusiva de "Voyage" que non foi incluída anteriormente en ningunha compilación (as outras dúas mencionadas foron incluídas previamente noutros ábumes, pero con lixeiras diferenzas nos instrumentos o algunhas melodías menores). Tamén foi o primeiro single dende 2002 en conter un remix.

## Lista de temas

| # | Título |
| --- | --- |
| 1. | No way to say |
| 2. | No way to say (Acoustic Version) |
| 3. | Seasons (Acoustic Version) |
| 4. | Dearest (Acoustic Orchestra Version) |
| 5. | Voyage (Acoustic Orchestra Version) |
| 6. | No way to say (Vandalize/Realize Mix) |
| 7. | No way to say (Instrumental) |

## Posición nas listas

| Lanzamento | Lista | Máxima posición | Vendas na primeira semana | Vendas totais | Semanas |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 6 de novembro de 2003 | Oricon Daily Singles Chart | #1 |  |  |  |
| 6 de novembro de 2003 | Oricon Weekly Singles Chart | #1 | 176,229 | 371,200 | 12 |
| 6 de novembro de 2003 | Oricon Yearly Singles Chart | #32 (2003), #71 (2004) |  |  |  |
# Venres

| Venres |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
| Despregar
 Subclase de
día laborable día día festivo  |
|  Parte de
 semana  |
|  |
| Despregar
 Epónimo
Frigg seis cinco Venus Metal (en)   |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 xoves  |
|  Sucedido por
 sábado  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f7z4  |
| Thesaurus do NCI | C64966  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Dictionnaire infernal (6ª edición)* "Q20923293 "
* *Enciclopedia de Otto* "Pátek"
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q117836902 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q21997549 "
* *Enciclopedia Bíblica de Archimandrita Nicéforo* "Q21997544 "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q21997552 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Friday (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **venres** ou **sexta feira** é o quinto día da semana. O termo "venres" vén do latín *Veneris (dies)* ou día de Venus, deusa romana do amor, e o termo "sexta feira" procede do latín eclesiástico *sexta feria* (ou *feria sexta*).

## Nomes noutras linguas

Venres nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Freitag** | O día de Frøya |
| Búlgaro | **Петък/Petak** | O quinto día da semana |
| Catalán | **Divendres** | Día de Venus |
| Checo | **Pátek** | O quinto día da semana |
| Chinés Tradicional | **星期五/Xīng Qī Wu** | Cinco da semana |
| Español | **Viernes** | Día de Venus |
| Éuscaro | **Ostiral** | Campo de Urtzi |
| Francés | **Vendredi** | Día de Venus |
| Holandés | **Vrijdag** | Día de Frig |
| Inglés | **Friday** | Día de Frig |
| Irlandés | **Dé aHoine** | O segundo xaxún da semana |
| Islandés | **Föstudagur** | Día de xaxún |
| Italiano | **Venerdì** | Día de Venus |
| Noruegués | **Fredag** | Día de Frøya |
| Quechua | **Ch'ashka P'unchay** | Día da estrela |
| Portugués | **Sexta-feira** | Sexto día |
| Romanés | **Vineri** | Día de Venus |
| Ruso | **Пятницу/Pyatnitsa** | Quinto día |
| Xaponés | **金曜日/Kinyoubi** | Día do ouro |
| Grego | **Παρασκευή** (Paraskeví) | Día da preparación |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Venres Santo
* Venres de Dores
* Venres negro
* A semana na cultura popular galega
* Nomes dos días
# Calembur

| Calembur |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
figura estilística  |
|  Subclase de
xogo de palabras  |
|  Uso
humor  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/060pw  |
| OpenAlex | C23929507  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24427948 "
* *The Domestic Encyclopædia; Or, A Dictionary Of Facts, And Useful Knowledge* "Domestic Encyclopædia (1802)/Pun (en) "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Pun (en) "
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q112779162 "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24758215 "
* *Literatura Terminoen Hiztegia*
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **calembur** é unha figura estilística que xorde ó reagrupar doutro modo as sílabas dunha ou máis palabras para lles mudar a significación cun sentido diferente. Este recurso adoita usarse nas adiviñas, e tamén ten presenza nas cantiga de escarnio e maldicir.

## Orixe

Segundo a maioría dos autores, o pai deste artificio lingüístico é Georges de Bièvre, quen seica comezou a explotar a hilaridade que na corte de Lois XVI provocaban os continuos equívocos protagonizados polo conde de Kalemburg, embaixador de Westfalia, debido ao seu escaso dominio da lingua francesa. Outros estudos din que procede do francés *calembour* (de *calembourg*, e este, de Kahlenberg, lugar que tiña un párroco contra 1300 que foi célebre polos seus xogos de palabras). En 1777 l *Encyclopédie* recolle que o seu uso escrito se remonta a 1630 cando *Devaux dos Caros* (pseudónimo non comprobado empregado por Adrien de Lasseran de Massencome de Monluc) escribiu a historia "das súas migas de pan". En todo caso a lingua francesa préstase para estes artificios lingüísticos debido á súa pronunciación.

Non obstante, hai quen postula que o vocábulo calambur procede do árabe *kalembusu* (palabra equívoca), ou do italiano *calamo burlare* (burlarse con la pluma).

## Exemplos

Arrula** a **rula** seu esperma teso* (Xoaquín Agulla, *Cántigo*)

*Aí van **cen tolas** con **centolas (popular)

## Notas

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Allos con bugallos

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---