# Marraxo azul

| Marraxo azul |
| --- |
| *Isurus oxyrinchus* Constantine Samuel Rafinesque **1810**  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
taxon  |
|  Nome curto
I. oxyrinchus  |
|  |
|  Categoría taxonómica
especie  |

 |
|  Conservación
*Especie en perigo* |
| Clasificación taxonómica |
|

|  |
| --- |
|  |
| **Superreino** | Holozoa |
| **Reino** | Animalia |
| **Filo** | Chordata |
| **Clase** | Chondrichthyes |
| **Orde** | Lamniformes |
| **Familia** | Lamnidae |
| **Xénero** | Isurus |
| **Especie** | **Isurus oxyrinchus**  Rafinesque, 1810 Isurus oxyrinchus  |
|  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  Área de distribución
 Brasil Illa de Nova Guinea  |
|  Mapas

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/039p9q  |
| UNII | US0LA39EV2  |
| ITIS | 159924  |
| OTT | 73672  |
| UICN | 39341  |
| CoL | 3QDF9  |
| EOL | 46559753  |

 |

 |
| Wikidata G:Commons C:Commons |

Marraxo azul.
Cabeza de *Isurus oxyrinchus*.
Esqueleto das mandíbulas dun marraxo azul.
O **marraxo azul** é unha especie de elasmobranquio da orde dos lamniformes (*Lamniformes*) e familia dos lámnidos (*Lamnnidae*), de moi ampla distribución, xa que se encontra nos océanos Pacífico, Atlántico e Índico e nos mares Mediterráneo e Vermello.

Comestíbel, é un *erro* moi común confundir a súa branca carne coa do mero ou cherna (*Polyprion americanus*), do mero de altura (*Epinephelus marginatus*) e do emperador (*Luvarus imperialis*), chegando a crerse que son o mesmo peixe e cotizándose ao mesmo prezo; porén, estas catro especies son moi diferentes en aspecto e taxonomía: os meros e o emperador son peixes da clase dos actinopterixios (*Actinopterygii*), cuxo esqueleto é óseo), mentres que o marraxo azul pertence á clase dos condrictios (*Chondrichthyes*), de esqueleto cartilaxinoso.

O marraxo azul pertence á mesma familia que o tiburón branco, pero é de tamaño bastante menor e, a diferenza del, é un tiburón asociado ás profundidades, sendo estraño velo en augas pouco profundas e próximas á costa.

## Descrición

As principais características deste peixe son:

* Corpo fusiforme, moderadamente alongado, robusto e moi hidrodinámico.
* Ollos arredondados, negros e moderadamente pequenos.
* Fociño longo e cónico, rematado en punta.
* Boca grande e estreita, arqueada en forma de U, con amplos diastemas separando ambas as hemimandíbulas.
* Dentes como follas de barbear, sen cúspides nin bordos serrados.
* 5 fendeduras branquiais grandes.
* Aletas pectorais medianas e de extremos arredondados, bastante estreitos. Dúas aletas dorsais, a primeira grande e a segunda pequena e pivotante, o mesmo que a anal; aleta caudal grande, en forma de lúa crecente, con lobos anchos; quillas fortes no pedúnculo, sen quillas secundarias.
* Cor do dorso e os flancos azul intensa; as zonas ventrais de cor branca.

### Tamaño

Os marraxos azuis son tiburóns de gran tamaño, normalmente de até os 3,5 ou os 4 m de lonxitude, con pesos de até 700 ou 750 kg. Hai unha cita rexistrada dunha femia de 4,5 m (as femias son de maior tamaño que os machos).[*Cómpre referencia*]

## Historia natural

* Especie de superficie propia de augas quentes, achándose raramente en augas de menos de 16 °C. Aínda que peláxico e de hábitos oceánicos, en ocasións se achega ás costas en busca de alimento, chegando a penetrar en praias e portos.
* Aliméntase doutros peixes, incluíndo tiburóns, sendo un dos poucos depredadores que ten o peixe espada. É un poderoso e veloz cazador de todo tipo de presas; a súa dieta consiste en peixes pequenos como xardas, arenques, xurelos, sardiñas; medianos, como o bonito e outros túnidos, ou grandes como o atún vermello, o peixe espada, os marlíns e os peixes vela (da familia dos istiofóridos), pero tamén come luras, outros tiburóns, tartarugas mariñas, e toniñas, golfiños e outros pequenos cetáceos.
* É ovovivíparo e caníbal uternio (cando unha femia ten crías no seu ventre, as máis desenvolvidas comen aos seus irmáns máis pequenos e aos ovos se eclosionar —oofaxia—).
* As camadas son de 4 a 16 crías que miden ao naceren entre 60 e 70 cm. Os machos maduran sexualmente ao acadaren ao redor dos 192 cm, e as femias cando chegan a medir 280 cm.
* Ao igual que o resto dos tiburóns pertencentes á familia dos lámnidos, os marraxos azuis poden manter unha temperatura corporal superior á do medio (son homeotermos parciais) o que lles permite realizar unha dixestión máis rápida, triplicar a súa forza muscular ou actuar máis rapidamente.
* Debido ao seu gran tamaño, dentición e agresividade, estes tiburóns son considerados como perigosos, xa que se teñen rexistrados ataques seus a seres humanos, tanto provocados como sen provocar. Son tamén responsábeis de ataques a embarcacións (nas que en ocasións saltan a bordo, sobre todo durante a práctica da súa pesca deportiva).

### Velocidade

O marraxo azul é un tiburón moi activo, de forza descomunal e gran velocidade. Segundo probas recentes, pode chegar a alcanzar velocidades punta de máis de 124 km/h, o que lle outorga o posto de animal máis rápido do océano, posición que anteriormente se atribuía ao peixe vela cos seus 110 km/h. O secreto de tal potencia e velocidade é a súa perfecta hidrodinámica, a súa potente masa muscular, á súa aleta caudal en forma de media lúa e ao feito de ser homeotermo. Dita combinación de forza e velocidade lle confire a capacidade de saltar moi alto fóra da auga, ao igual que o fai o tiburón branco; ditos saltos adoita realizalos cando está prendido nun anzol de pesca, e poden alcanzar entre 6 e 8 m de altura.[*Cómpre referencia*]

## Estado de conservación

O status do marraxo azul está considerado pola IUCN como VU (*vulnerábel*).

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Compagno, Leonard; Marc Dando & Sarah Fowler (2005): *Sharks of the World*. New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-12072-2.
* Rodríguez Solórzano, Manuel; Sergio Devesa Regueiro e Lidia Soutullo Garrido (1983): *Guía dos peixes de Galicia*. Vigo: Editorial Galaxia. ISBN 84-7154-433-4.
* Rodríguez Villanueva, X. L. e Xavier Vázquez (1992): *Peixes do mar de Galicia. (I) Lampreas raias e tiburóns*. Vigo: Edicións Xerais de Galicia. ISBN 84-7507-654-8.
* Solórzano, Manuel R[odríguez]; José L. Rodríguez, José Iglesias, Francisco X, Pereira e Federico Álvarez (1988): *Inventario dos peixes do litoral galego (Pisces: Cyclostomata, Chondrichthyes, Osteichthyes).* O Castro-Sada, A Coruña: Cadernos da Área de Ciencias Biolóxicas (Inventarios). Seminario de Estudos Galegos, vol. IV. ISBN 84-7492-370-0.

### Outros artigos

* Marraxo
* Tiburón branco

### Ligazóns externas

* arkive.org. Vídeos, imaxes e amplas informacións sobre o marraxo azul *(en inglés)* Consultada o 28/11/2012.
* Biology of the Shortfin Mako (*Isurus oxyrinchus*) Ampla información sobre a especie. *(en inglés)* Consultada o 28/11/2012.
* *Isurus oxyrhinchus* na Lista Vermella da IUCN *(en inglés)* Consultada o 28/11/2012.
* ITIS Report Información taxonómica. *(en inglés)* Consultada o 28/11/2012.

Vídeos para o gran público
* Vídeo de *Natural History* New Zealand Ltd. Tiburón Mako, Rápido Inteligente y Mortal *(en castelán)* Consultado o 28/11/2012.
* Vídeo. Marrajo de 350 kg *(en castelán)* Consultado o 28/11/2012.