# Hayao Miyazaki

Hayao Miyazaki|  (2009)  |
| Biografía |
| Nacemento | 5 de xaneiro de 1941  (85 anos) Bunkyō
 |
| Outros nomes | 秋津 三朗 照樹 務  |
| Residencia | Tokorozawa  |
| Educación | universidade Gakushūin - ciencia política, economía (–1963) Instituto Toyotama   Instituto Omiya   |
| Actividade |
| Ocupación | director de cinema, deseñador de personaxes, artista de banda deseñada, realizador, deseñador mecánico, director de fotografía, director de animación, cineasta, activista medioambiental, produtor de cinema, animador, letrista, mangaka, montador, guionista, guionista de cómics  |
| Período de actividade | 1963  -  |
| Empregador | Studio Ghibli (1985–)  Nibariki (1984–2016)  TMS Entertainment (1979–1984)  Nippon Animation (1973–1978)  Shin-Ei Animation (1971–década de 1970)  Toei Animation (1963–1971)  Fundación Cultural Memorial Tokuma para a Animación   Museo Ghibli   |
| Influencias | Osamu Tezuka, Sōji Yamakawa, Antoine de Saint-Exupéry, Ursula K. Le Guin, Moebius, Yuri Norstein e Lev Atamanov  |
| Representante | Studio Ghibli  |
| Obra |
| **Obras destacables (1972) Panda Kopanda
* (1979) Rupan Sansei Kariosutoro no Shiro
* (1984) Kaze no tani no Naushika
* (1986) Tenkū no Shiro Rapyuta
* (1988) O meu veciño Totoro
* (1989) Majo no takkyūbin
* (1992) Kurenai no Buta
* (1997) Mononoke Hime
* (2001) A viaxe de Chihiro
* (2004) Hauru no Ugoku Shiro
* (2008) Ponyo no cantil
* (2013) O vento levántase
* (2023) Kimitachi wa Dō Ikiru ka
 |
| Familia |
| Cónxuxe | Akemi Ōta (1965–)  |
| Fillos | Gorō Miyazaki, Keisuke Miyazaki  |
| Pai | Katsuji Miyazaki  |
| Premios |
| * (10 de marzo de 2024)  Óscar ó mellor filme de animación, premiado polo traballo *Kimitachi wa Dō Ikiru ka*../... 28+
 |
|

---

 |
| Descrito pola fonte | Enciclopedia Larousse en liña Grande Enciclopedia de Cirilo e Metodio Kotobank  |
| Sitio web | ghibli.jp  |
|

---

         |

**Hayao Miyazaki** (宮崎 駿, *Miyazaki Hayao*), nado o 5 de xaneiro de 1941 é un debuxante de manga (mangaka) e director de cine xaponés creador de numerosos traballos de animación para o cine como *Mononoke Hime* (1997), *A viaxe de Chihiro* (2001), *Hauru no Ugoku Shiro* (2004) e *Ponyo no cantil* (2008).

## Traxectoria

A súa infancia estivo marcada pola segunda guerra mundial. Así toda a familia viuse obrigada a trasladarse á prefectura de Tochigi. Alí, na cidade de Kanuma, o seu tío era dono dunha fábrica de pezas para avións. Este feito espertou o seu interese polo mundo da aviación, que logo se vería reflectido na súa filmografía. Outra circunstancia que marcou a súa infancia (e obra posterior) foi a enfermidade da súa nai. Obrigada a gardar leito debido a unha tuberculose espiñal. Posteriormente na súa adolescencia interesouse polo manga, especialmente tralo visionamento de *Takuja den*, de Taiji Yabushita. Dende que era novo soubo que se adicaría ó negocio do seu pai. Estudou ciencias económicas, pero na década dos sesenta comezou a traballar en Toei co cargo de intercalador (encargado dos debuxos entre movementos). Co tempo converteuse no secretario en xefe do sindicato, onde coñeceu a Isao Takahata, grande amigo que logo sería colega en Studio Ghibli.

Miyazaki foi gañando máis responsabilidades nos seus primeiros anos de traballo, o que o leva a colaborar con Isao Takahata nos anime *Heidi*, e *Marco* para o estudio Zuiyô Enterprise. En 1978 dirixe a súa primeira serie *Mirai Shōnen Konan* e en 1979 o seu primeiro filme *Rupan Sansei: Kariosutoro no Shiro*, única non considerada do Studio Ghibli.

Despois de crear a película de *Lupin*, Miyazaki foi desenvolvendo un anime no seu propio estudio. En 1982 o manga *Kaze no Tani no Naushika* (*Nausicaä do Val do Vento*) apareceu por primeira vez na revista *Animage* como froito dunha desas ideas. Este traballo deu un forte pulo á súa carreira, ó mostrar un estilo diferente, pasando do cómic infantil ó imperante na época.

Mentres, Miyazaki desempeñouse de xeito independente, adicouse a traballar nun manga que tivo moi boa acollida por parte dos lectores e ofrecéuselle a oportunidade de facer unha versión animada de Nausicaä. Este ofrecemento deulle por fin a oportunidade de realizar o seu ansiado proxecto de creación dun estudio. Xunto a Takahata, en 1985 abre o seu propio estudio de animación: o Studio Ghibli.

## Estilo e influencia

Miyazaki rexeita os guións tradicionais nas súas producións no canto de desenvolver a narrativa da película mentres deseña os guións gráficos: «Nunca sabemos cara onde irá a historia, mais seguimos traballando na película segundo se vai desenvolvendo». En cada unha das súas películas, Miyazaki emprega métodos de animación tradicionais, debuxando cada cadro á man. As imaxes xeradas por computador aparecen en varias das súas películas posteriores, comezando coa princesa Mononoke, para «enriquecer o aspecto visual», aínda que se asegura de que cada película poida «reter a proporción correcta entre traballar coa man e co computador e aínda podo chamar ás miñas películas 2D». Miyazaki supervisa cada cadro das súas películas.

Citou varios artistas xaponeses como as súas influencias, incluídos Sanpei Shirato, Osamu Tezuka, Soji Yamakawa, e Isao Takahata. En varias entrevistas tamén mencionou a Akira Kurosawa como un dos realizadores máis influentes na súa carreira. Tamén se referiu a diversos autores occidentais, como Frédéric Back, Lewis Carroll, Roald Dahl, Jean Giraud, Paul Grimault, Ursula K. Le Guin e Yuri Norstein, así como ao estudio de animación Aardman Animations (especificamente as obras de Nick Park). Obras específicas que influíron en Miyazaki inclúen *A revolta dos animais* (1945), *A raíña da neve* (1957) e *O rei e o reiseñor* (1980). Ao animar pícaros, Miyazaki inspírase a miúdo nos nenos das súas amizadas, así como nas lembranzas da súa propia infancia.

Miyazaki foi citado como fonte de inspiración para numerosos animadores, directores e escritores de todo o mundo, incluídos Guillermo del Toro, Pete Docter, Glen Keane, John Lasseter, James Cameron, Steven Spielberg, Wes Anderson, Mamoru Hosoda, Makoto Shinkai, Henry Selick, Travis Knight, Dean DeBlois, Jennifer Lee e Nick Park. Keane dixo que Miyazaki é unha «grande influencia» nos estudios de animación de Walt Disney e definiuno como «parte da nosa herdanza» dende *The Rescuers Down Under* (1990). Os artistas de Pixar e de Aardman Studios asinaron unha homenaxe que dicía: «Es a nosa inspiración, Miyazaki-san!». Tamén foi citado como inspiración para deseñadores de videoxogos, como Shigeru Miyamoto e Hironobu Sakaguchi, así como de *Avatar: The Last Airbender* e o videoxogo *Ori and the Blind Forest* (2015).

Miyazaki recoñeceu valores esquerdistas nas súas películas, citando a súa influencia e aprecio polo comunismo tal e como o definiu Karl Marx, pero criticou o sistema político da Unión Soviética. As obras de Miyazaki caracterízanse pola recorrencia de temas como o feminismo, o ecoloxismo, o pacifismo, o amor e a familia. As súas narracións tamén destacan por non enfrontar un heroe cun antagonista antipático.

## Filmografía

Como director:

* *Rupan sansei: Kariosutoro no shiro* (ルパン三世カリオストロの城), 1979.
* *Kaze no Tani no Naushika* (風の谷のナウシカ), 1984.
* *Tenkū no Shiro Rapyuta* (天空の城ラピュタ), 1986.
* *O meu veciño Totoro* (となりのトトロ), 1988.
* *Majo no takkyūbin* (魔女の宅急便) 1989.
* *Kurenai no Buta* (紅の豚), 1992.
* *Mononoke Hime* (もののけ姫), 1997.
* *A viaxe de Chihiro* (千と千尋の神隠し), 2001.
* *Hauru no Ugoku Shiro* (ハウルの動く城 ), 2004.
* *Ponyo no cantil* - (崖の上のポニョ), 2008.
* *O vento levántase* (風立ちぬ), 2013

Como guionista ou produtor:

* *Taiyō no Ōji: Horusu no Daibōken* (太陽の王子 ホルスの大冒険), 1968. (Produtor, director de animación, deseñador gráfico).
* *Nagagutsu o Haita Neko* (長靴をはいた猫), 1969. (Produtor executivo, deseñador gráfico).
* *Panda Kopanda* (パンダ・コパンダ), 1972. (Guionista)
* *Omohide Poro Poro* (おもひでぽろぽろ), 1991. (Produtor).
* *Heisei Tanuki Gassen Pompoko* (平成狸合戦ぽんぽこ), 1994. (Produtor).
* *Mimi wo sumaseba* (耳をすませば), 1995. (Guionista, produtor e produtor executivo).
* *Karigurashi no Arrietty* (カリグラシノ アリエトイ), 2010. (Guionista).
* *O vento levántase* (風立ちぬ), 2013. (Guionista)

## Notas

## Véxase tamén