Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Xázaro

| Xázaro |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
grupo étnico histórico  |
|  Parte de
 pobos túrquicos  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Lingua materna
lingua xázara  |
|  Relixión
 tengrismo  |
|  Moeda
yarmaq (en)   |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
618  |
|  Disolución / destrución
1048 (Gregoriano)  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País
 Império Khazar (pt)   |
|  Capital
 Balanjar (en)   |
|  Mapas

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/047jp  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Enciclopedia Soviética Armenia*
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24500744 "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24744494 "
* *Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron* "Q24923094 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Khazars (en) "
 |

 |
| Wikidata G:Commons C:Commons |

Os **xázaros** ou **kházaros** (en hebreo, *Kuzari כוזרי*, en árabe: *خزر*, en turco: Hazar, en grego: Χαζαροι, en ruso: *Хазары*, en latín: *Gazari* ou *Cosri*) foron un pobo turco procedente de Asia central. Entre os séculos VIII e IX, o xudaísmo converteuse na relixión de estado.

O nome "khazar" parece estar vinculado a un verbo túrquico que significa "errante" (*gezer* en turco moderno). No século VII, fundaron un Khanato independente no Cáucaso Norte a beiras do Mar Caspio, onde co paso do tempo o xudaísmo converteríase en relixión oficial. No seu momento de máximo esplendor, eles e os seus tributarios controlaron boa parte do que hoxe é o sur de Rusia, Kazakhstán occidental, este de Ucraína, parte importante do Cáucaso, (Daguestán, Azerbaidján, Xeorxia,...) e Crimea.

Os xázaros foron importantes aliados do Imperio Bizantino contra o Imperio Sasánida, ademais dunha significativa potencia rexional no seu momento de máximo esplendor. Emprenderon unha serie de guerras, todas vitoriosas, contra os califatos árabes, evitando así posiblemente a invasión de Europa Oriental. A finais do século X, o seu poder declinaría fronte ao Rus de Kíiv, desaparecendo misteriosamente da historia.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Khanato
# Eficiencia de Pareto

O **óptimo de Pareto** ou **eficiencia de Pareto** é un concepto introducido polo economista italiano Vilfredo Pareto. Este concepto aplícase á teoría dos xogos e as ciencias sociais. En xeral, atopamos situacións de óptimo de Pareto en problemas de toma de decisión con varios criterios e en problemas de optimitzación.

Dende un punto de vista económico, Dise que unha situación é óptimo de Pareto (ou eficiente no sentido de Pareto) cando non é posible que ninguén obteña unha ganancia superior sen provocar que alguén perda.

As situacións eficientes de Pareto representan un primeiro punto de equilibrio en toda situación económica: en efecto, nunha situación que non é eficiente no sentido de Pareto sempre hai polo menos un dos actores que pode obter unha ganancia superior sen que isto prexudique a ninguén, e polo tanto tenderá a obter esta ganancia, posto que o pode obter sen ter que vencer ningunha resistencia por parte dos outros, polo menos a priori.

En xeral, considérase que toda situación que non sexa óptimo de Pareto representa un uso incompleto dos recursos dispoñibles.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre matemáticas é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---