# Grupos étnicos de Europa

Mapa coa distribución das principais linguas de Europa.
Os **grupos étnicos de Europa** son a principal área de estudo da etnoloxía europea, un campo da antropoloxía relacionado con varios grupos étnicos que residen nas nacións de Europa. Segundo a monografía alemá *Minderheitenrechte in Europa* co-editada por Pan e Pfeil (2002) existen 87 **pobos de Europa**, dos cales, 33 forman a maioría da poboación en polo menos un estado soberano, mentres que os restantes 54 constitúen minorías. O número total da poboación minoritaria en Europa estímase en 105 millóns de persoas, representando o 14% dos 770 millóns de europeos.

Non existe unha definición precisa e universalmente aceptada dos termos "grupo étnico" ou "nacionalidade". No contexto da etnografía europea en particular, os termos *grupo étnico*, *pobo* (sen estado nación), *nacionalidade*, *minoría nacional*, *minoría étnica*, *comunidade lingüística*, *grupo lingüístico*, *minoría lingüística* e o *haplogrupo* xenético son empregados como sinónimos, malia que as preferencias por un ou outro termo poden variar dependendo da situación específica dos países de Europa.

## Visión global

*Artigo principal**:* Demografía de Europa.
Existen oito pobos de Europa (definidos pola lingua) con máis de 30 millóns de membros residindo en Europa. Estes oito grupos representan arredor de 465 millóns de persoas ou o 65% da poboación europea:

1. Rusos (c. 95 millóns residindo en Europa),
2. Alemáns (c. 82 millóns)
3. Franceses (c. 60 millóns)
4. Británicos (c. 60 millóns)
5. Italianos (55 millóns)
6. Españois (c. 50 millóns)
7. Ucraínos (38–55 millóns)
8. Polacos (c. 38 millóns)

Arredor de 20 ou 25 millóns de europeos (3%) son membros de diásporas de orixe non europea. A poboación da Unión Europea, con máis de cincocentos millóns de residentes, representa dous terzos da poboación europea.

Tanto España coma o Reino Unido son casos especiais nos que a designación de nacionalidade española e británica, pode xerar controversia con aspectos étnicos que afectan a varios grupos rexionais. Suíza é un caso semellante, pero os subgrupos lingüísticos dos suízos non son debatidos en termos de etnicidade e Suíza é considerado un "estado multilingüe" máis que un "estado multiétnico".

## Clasificación lingüística

Linguas de Europa.

*Artigo principal**:* Linguas de Europa.
Cunha poboación de preto de 730 millóns de persoas (no 2005), arredor do 80% ou máis de 600 millóns pertencen a algunha das seguintes tres pólas das linguas indoeuropeas, a eslava, a románica e a xermánica. Os meirandes grupos étnicos que non se encadran en ningunha desas tres pólas son gregos (arredor de 12 milóns) e os albaneses (arredor de 8 millóns). Ademais das linguas da familia indoeuropea existen outras dúas familias lingüísticas no continente europeo: as linguas turcas e as linguas urálicas. As linguas semíticas que dominan a costa do norte de África e Oriente Próximo están preservadas en Malta, un arquipélago no mar Mediterráneo. As linguas caucásicas noroccidentais, a lingua éuscara, as linguas kartvelianas e as linguas caucásicas nororientais son linguas illadas sen relación coñecida con outra lingua de dentro ou fóra de Europa.

## Grupos étnicos por países

Pan e Pfeil (2002) distinguen 33 pobos que forman a maioría da poboación de polo menos un estado soberano situado xeograficamente en Europa. Estas maiorías varían dende poboacións case homoxéneas como as de Albania ou Polonia, a lixeiras maiorías de Letonia ou Bélxica. Montenegro é un estado multiétnico no que non hai un grupo que forme a maioría.

| País | Maioría | % | Maiorías rexionais | Minorías |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Albania | albaneses | 95% |  | gregos ~3%, e outro 2% (arromaneses, xitanos, macedonios, búlgaros e serbios/montenegrinos). |
| Alemaña | alemáns | 81%-91%  | inclúe bávaros, suabos, saxóns, frisóns, sorbios, silesianos, alemáns de Saarland, polaco-alemáns e dinamarqueses de Schleswig-Holstein). | turcos 2,1%, outros 6,7% e non europeos 2 ou 5%). |
| Armenia | armenios | 98% |  | Iézidis 1,2%, rusos 0,4%, asirios 0,1%, kurdos 0,1%, outros: gregos, ucraínos, xeorxianos e polacos. (censo 2011) Estatísticas oficiais da RA. |
| Austria | austríacos | 91,1% |  | Eslavos do sur 4% (inclúe croatas de Burgenland, eslovenos de Carintia, serbios e bosníacos), turcos 1,6%, alemáns 0,9%, e outros 2,4%. (censo de 2001) |
| Azerbaidján | azerís | 91,6% | lezguios 2% | armenios, rusos, talysh, ávaros, turcos, tártaros, ucraínos e polacos. |
| Bélxica | flamengos | 58% | valóns 31%, alemáns 1% | outros (europeos do sur e do leste, africanos, asiáticos e latinoamericanos) 10%. |
| Belarús | belarusos | 83.7% |  | rusos 8,3%, polacos 3,1%, ucraínos 1,7%, e outros 3,2%. (censo de 2009) |
| Bosnia e Hercegovina | bosníacos | 50,11% | serbios 30,78%, croatas 15,43% | Outros 2,73% (2013) |
| Bulgaria | búlgaros | 84% | turcos 8,8% | xitanos 5%, outros 2% (incluíndo rusos, armenios, tártaros e valacos). (censo de 2001) |
| Kazakhstán | kazakos | 63,1% | rusos 23,7% | uzbekos, ucraínos, uigures, tártaros, kirguiz, taxicos, alemáns, polacos e coreanos. |
| República Checa | checos | 90,4% | moravos 3,7% | eslovacos 1,9%, e outros 4%. (censo de 2001) |
| Chipre | chipriotas gregos | 99,5% | chipriotas turcos |  |
| Croacia | croatas | 90% |  | serbios 4,5%, outros 5,9% (incluíndo bosníacos, maxiares, eslovenos, checos, dálmatas italianos, austro-xermanos, romaneses e xitanos). (censo de 2001) |
| Dinamarca | dinamarqueses | 90% | feroeses | outros escandinavos, alemáns, frisóns, outros europeos, groenlandeses e outros. |
| Eslovaquia | eslovacos | 86% | maxiares 9,7% | xitanos 1,7%, rutenos/ucraínos 1%, outros 1,8% (censo de 2001) |
| Eslovenia | eslovenos | 83,1% |  | serbios 2%, croatas 1,8%, bosníacos 1,1%, outros (dálmatas italianos, alemáns, maxiares e romaneses) e sen especificar 12% (censo de 2002). |
| España | españois | 89% | aragoneses, casteláns e leoneses, cataláns, galegos, asturianos, vascos | xitanos, xudeus, latinoamericanos, romaneses, norteafricanos, subsaharianos, chineses, filipinos, árabes e británicos. |
| Estonia | estonianos | 68% | rusos 25,6% | ucraínos 2,1%, belarusos 1,3%, finlandeses 0,9%, e outros (alemáns do báltico, suecos e dinamarqueses) 2,2%. (censo de 2000) Inclúe ós falantes de estoniano meridional (setos e võros). |
| Finlandia | finlandeses | 93,4% | suecos 5,6%, saami 0,1% | rusos 0,5%, estonianos 0,3%, xitanos 0,1% e turcos 0,05%. (2006) |
| Francia | franceses | 84% | (inclúe ós considerados "grupos rexionais" como bretóns, corsos, occitanos, alsacianos, normandos, picardos, saboianos, vascos, cataláns e flamengos). | outros europeos 7%, norteafricanos 7%, subsaharianos, indochineses, asiáticos, latinoamericanos e insulares do Pacífico. |
| Grecia | gregos | 93% | inclúe minorías lingüísticas 3% | albaneses 4% e outros (arromaneses/meglenorromaneses, turcos de Creta e macedonios gregos/eslavos gregos 3%. (censo de 2001) |
| Hungría | maxiares | 92,3% |  | xitanos 1,9%, alemáns 1,2%, outros (croatas, romaneses, búlgaros, turcos e rutenos) 4,6%. (censo de 2001) |
| Irlanda | irlandeses | 87,4% |  | (letóns, polacos e ucraínos) 7,5%, asiáticos 1,3%, africanos 1,1%, mestizos 1,1%, e sen especificar (escoceses do Ulster e nómades irlandeses) 1,6%. (censo de 2006) |
| Islandia | islandeses | 94% |  | outros (non-nativos/inmigrantes - polacos, rusos, gregos, portugueses e filipinos) 6%. |
| Italia | italianos | 91,7% | xermanófonos en Tirol do Sur e francófonos no Val de Aosta. | sardos, friulianos, occitanos, croatas, arbëreshë, cataláns, gregos, ladinos, eslovenos e xitanos, outros europeos (romaneses, albaneses, ucraínos e polacos) 4%, árabes norteafricanos 1% e outros (chineses, filipinos, indios, africanos e latinoamericanos) 2,5%. |
| *Kosovo* | albaneses | 92% | serbios 4% | outros 4% (bosníacos, goranis, xitanos, turcos e ashkali). |
| Letonia | letóns | 62,1% | rusos 26,9% | belarusos 3,3%, ucraínos 2,2%, polacos 2,2%, lituanos 1,2%, livonios 0,1% e outros 2,0%. (2011) |
| Lituania | lituanos | 83,5% |  | polacos 6,74%, rusos 6,31%, belarusos 1,23%, outros (tártaros de Lipka) 2,27% e xudeus 0,01%. (censo de 2001) |
| Macedonia | macedonios | 64% | albaneses 25,2%, turcos 4% | xitanos 2,7%, serbios 1,8%, e outros (gregos, búlgaros, romaneses e croatas) 2,2%. (censo de 2002) |
| Malta | malteses | 95,3% |  |  |
| Moldova | moldovos | 76% | ucraínos 8,4%, gagauz 4,4% | rusos 5,9%, romaneses 2,1%, búgaros 1,9%, e outros 1,3% (censo de 2004). |
| Montenegro | — |  | montenegrinos 44,98%, serbios 28,73% | bosníacos 8,65%, albaneses 4,91%, e outros (croatas, gregos, xitanos e macedonios) 12,73%. (censo de 2011) |
| Norte de Chipre | chipriotas turcos | 98,7% | gregos chipriotas |  |
| Noruega | noruegueses | 85–87% | saami 1,2–2,5% | polacos 1,4%. Unha gran variedade de etnias de 219 países representan o 12% (2012). |
| Países Baixos | neerlandeses | 80,7% | frisóns 3% | outros europeos 5%, indonesios 2,4% turcos 2,2%, surinameses 2%, marroquís 2%, iranianos 1% caribeños 0,8%, outros 4,8% (estimación de 2008) |
| Polonia | polacos | 97% |  | alemáns 0,4%, belarusos 0,1%, ucraínos 0,1%, outros (silesianos, lituanos prusos e caxubios) 2,7%, e arredor de 5 000 xudeus polacos. (censo de 2002) |
| Portugal | portugueses | 95% | falantes de mirandés 15 000~ | outros europeos 5% - (españois, británicos, alemáns, franceses, romaneses, búlgaros, maxiares e croatas, ucraínos, moldovos, rusos, serbios e albaneses); africanos, brasileiros, chineses, indios, xitanos e latinoamericanos. |
| Reino Unido | británico | >85% | formado por ingleses: ca. 75-80% escoceses: 8,0%, galeses: approx. 4,5%, irlandeses do norte: 2,8%, tamén córnicos, manx, xitanos e insulares da Canle. Inclúe os habitantes de Xibraltar. | afro-británicos, asiáticos, chineses, outros cidadáns europeos, particularmente irlandeses, polacos e franceses. |
| Romanía | romaneses | 83,4% | maxiares (sículos) 6,1% | xitanos 3,0%, alemáns 0,2%, ucraínos 0,2%, turcos 0,2%, rusos 0,1% (censo de 2011) |
| Rusia | rusos | 80% | tártaros 3.9%, chuvaxos 1%, chechenos 1%, osetos 0,4%, kabardinos 0,4%, inguxos 0,3%, calmucos 0,1% | ucraínos 1,4%, baxkir 1,2%, armenios 0,9%, ávaros 0,7%, mordvinos 0,5% e outros. (censo de 2010). |
| Serbia | serbios | 83% |  | maxiares 3,9%, xitanos 1,4%, iugoslavos 1,1%, bosníacos 1,8%, montenegrinos 0,9%, e outros 8%. (censo de 2002). |
| Suecia | suecos | 88% | Finlandeses (tornedalianos), saami | Finlandeses, iugoslavos, dinamarqueses, noruegueses, rusos, árabes, siríacos, gregos, turcos, iranianos, iraquís, paquistanís, coreanos, tailandeses. |
| Suíza | suízo | 79% | subgrupos rexionais, incluíndo falantes de alemán, francés, italiano e romanche. | balcánicos (serbios, croatas, bosníacos ou albaneses) 6%, italianos 4%, portugueses 2%, alemáns 1,5%, turcos 1%, españois 1%, ucraínos 0,5% e outros 1%. |
| Turquía | turcos | 75% | kurdos 18% | Outros 7%: zaza, laz, xudeus, gregos, xeorxianos, circasianos, búlgaros, bosníacos, asirios, armenios, árabes, albaneses e romaneses. |
| Ucraína | ucraínos | 77,8% | rusos 17,3% | belarusos 0,6%, moldovos 0,5%, tártaros de Crimea 0,5%, búlgaros 0,4%, maxiares 0,3%, romaneses 0,3%, polacos 0,3%, xudeus 0,2%, armenios 0,1%, urums 0.1% e outros 1,8% (censo de 2001). |
| Xeorxia | xeorxianos | 84% | osetos 0,9%, abkhazos 0,1% | azerís 6,5%, armenios 5,7%, rusos 1,5%, e outros (xudeus, polacos e kists): 2,5% (censo de 2002). |

## Notas