# Hui Shi

Hui Shi| Biografía |
| --- |
| Nacemento | 370 a. C.  Estado de Song
 |
| Morte | 310 a. C.  (59/60 anos) |
| Actividade |
| Campo de traballo | Filosofía  |
| Ocupación | filósofo, escritor  |

**Hui Shi** (chinés simplificado e tradicional: 惠施; pinyin: *Huì Shī;* Wade-Giles: *Hui4 Shih1*; 370–310 a.C.), tamén coñecido como **Huizi** (chinés simplificado e tradicional: 惠子; pinyin: *Huìzǐ*; Wade-Giles: *Hui4 Tzu3*; Mestre Hui), foi un filósofo chinés do período dos Reinos Combatentes. Figura representativa da Escola dos Nomes, Hui Shi é famoso polas súas dez teses, de carácter paradoxal, coas que intentou amosar o carácter relativo das distincións humanas. Dise que escribiu un código de leis, e chegou a ser primeiro ministro do reino de Wei.

## Filosofía

O *Yiwenzhi* (藝文志, "Rexistro das artes e das letras") atribúelle a Hui Shi unha obra filosófica non conservada, probablemente perdida con anterioridade á dinastía Tang (618-917 d.C.). Por esta razón, coñécese a súa filosofía en gran medida a través doutros textos clásicos, como o *Zhan Guo Ce* (戰國策, "As estratexias dos Reinos Combatentes"), os *Lüshi Chunqiu* (呂氏春秋, "Anais de primaveras e outonos do mestre Lü"), o Han Feizi (韩非子, "O libro do mestre Han Fei"), o Xunzi (荀子, "O libro do mestre Xun") e, sobre todo, o Zhuangzi (莊子, "O libro do mestre Zhuang").

Como outros membros da Escola dos Nomes, a filosofía de Hui Shi caracterízase por defender a relatividade de conceptos como os de semellanza e diferenza (同異, *tóngyì*). Neste sentido, nos seus argumentos abundan as analoxías e os paradoxos.

### As dez teses

No derradeiro capítulo do *Zhuangzi*, "Tianxia" (天下, "Todo baixo o ceo"), afírmase que Hui Shi sostivo dez opinións principais, coñecidas como "As dez teses" ou "Os dez paradoxos". Porén, o *Zhuangzi* non explica como Hui Shi defendía estas teses. Son as seguintes:

1. O máis grande non ten nada para alén de si; chámase o Un da amplitude. O máis miúdo non ten ren dentro de si; chámase o Un do pequeno.
2. O que carece de grosor non pode acumularse; porén, ten unha extensión de mil *lǐ* 里.
3. O ceo está tan baixo como a terra; as montañas e os pantanos están ao mesmo nivel.
4. O sol do mediodía é o sol poñente. O que nace é o que morre.
5. As grandes semellanzas son distintas das pequenas; chámanse as pequenas semellanzas e diferenzas. As dez mil cousas son todas similares e todas diferentes; chámanse as grandes semellanzas e diferenzas.
6. O sur é ilimitado; porén, ten un límite.
7. Saín hoxe cara Yue e cheguei onte.
8. Os elos dunha cadea poden separarse.
9. Coñezo o centro do mundo: está ao norte de Yen e ao sur de Yue.
10. Deixa ao amor abrazar as dez mil cousas; o ceo e a terra constitúen un só corpo.

A pesar da súa diversidade, as teses pódense agrupar en catro grupos:

1. **Principios básicos** (teses 1, 5 e 10). Estes enunciados, os únicos non paradoxais, resumen a doutrina ontolóxica de Hui Shi. A primeira tese presenta o concepto de relatividade do Un (a idea de "o máis miúdo" tense interpretado como unha noción atomista). A quinta tese asevera que a semellanza e a diferenza son tamén relativas, e que dúas cousas poden ser o mesmo dun xeito e distintas doutro. Finalmente, a décima tese, a única de carácter ético, suxire que, se consideramos todas as cousas coma unha, entón deberíamos tratalas a todas co mesmo amor.
2. **Paradoxos infinitesimais e de relación da parte co todo** (teses 2 e 8). A segunda tese presenta o paradoxo da divisibilidade infinita das cousas en puntos sen dimensión ("o máis miúdo" da primeira tese), que despois se acumulan para formar obxectos con dimensión. A oitaba tese é escura e parece non encaixar co resto. Fraser interpreta que, se consideramos os elos como puntos infinitesimais sen dimensión, deberían poder atravesarse entre eles.
3. **Paradoxos do espazo** (teses 3, 6 e 9). A terceira tese aplica o relativismo ás relacións espaciais: se "as dez mil cousas son todas similares e todas diferentes", entón hai unha certa escala ou perspectiva dende a cal a aparente distancia entre o ceo e a terra desaparece. Pola súa banda, a sexta e novena teses refírense á indicidade dos puntos cardinais.
4. **Paradoxos temporais** (teses 4 e 7). A cuarta tese pode explicarse grazas á multiplicidade de perspectivas: aínda que o sol pareza estar no cénit dende un lugar, para alguén máis ao leste estará a poñerse. De xeito similar, un ser vivo aproxímase cara a morte dende o seu nacemento. A tese séptica é escura, pero tamén semella estar relacionada coa relatividade do tempo.

### Outros paradoxos

O mesmo capítulo do *Zhuangzi* atribúe vinte e un paradoxos máis a Hui Shi e outros membros da Escola dos Nomes, os cales empregaron nos seus debates. Comparados coas dez teses anteriores, son de máis difícil interpretación:

>
>
> Con ditos coma estes, Hui Shi fíxose recoñecido en todo o reino, onde o consideraron un hábil polemista. Todos estes polemistas competían entre eles en público, para deleite dos presentes. Dicían cousas como: "Hai plumas nun ovo", "Un galo ten tres patas", "O reino perténcelle a Ying", "Un can podería ser chamado ovella", "Un cabalo ten ovos" (...) "Un can non é un sabuxo", "Un can branco é negro" (...) "Se cada día rompemos un pau pola metade, unha infinidade de eras non nos chegarían para esgotalo".
>
>

O paradoxo de Hui Shi sobre un pau infinitamente divisible aseméllase ao paradoxo de Zenón de Elea sobre unha pista de carreiras infinitamente divisible.
O derradeiro enunciado, "Se cada día rompemos un pau pola metade, unha infinidade de eras non nos chegarían para esgotalo" é notable pola súa semellanza co paradoxo de Zenón de Elea sobre unha pista de carreiras infinitamente divisible. O paradoxo do filósofo grego afirma que debería ser imposible para calquera atleta gañar unha carreira, posto que para iso terían primeiro que chegar á metade da pista, e logo á metade da segunda metade, e así infinitamente.

### Uso de analoxías

Un diálogo recollido no *Shuo Yuan* (說苑, 'O xardín da elocuencia') afirma que Hui Shi tendía a excederse no uso de analoxías ou exemplos ilustrativos (譬, *pì*). O filósofo xustificaba este hábito dicindo que a comunicación sería imposible sen analoxías:

>
>
> Un cliente díxolle ao rei de Liang: "Ao falar sobre as cousas, Hui Shi gosta de usar analoxías. Se non se lle permite empregalas, non podería falar". O rei contestou: "Certo". Ao día seguinte viu a Hui Shi e díxolle: "Gustaríame que falases sobre as cousas directamente, sen utilizar analoxías". Hui Shi replicou: "Supoña que hai un home que non sabe o que é un dan. Se preguntara polas características dun dan, e nós lle contestásemos que as características dun dan son como un dan, estariamos a comunicarnos?". "Non", admitiu o rei. "Se no canto contestásemos que as características dun dan son como un arco, pero cunha corda de bambú, entenderíanos?" "Entenderíanos", dixo o rei. Hui Shi concluíu: "As explicacións son, en esencia, empregar o que unha persoa sabe para comunicarlle o que descoñece, producindo así o saber. Pedir que non se usen analoxías sería, xa que logo, inadmisible". O rei dixo: "Ben falado!"
>
>

Esta postura filosófica suxire a afinidade de Hui Shi cos moístas, xa que compartían a doutrina semántica de que "a función dun nome é comunicar que un obxecto é coma os obxectos que un coñece por ese nome".

## Relación con Zhuangzi

Moitas das pasaxes do *Zhuangzi* retratan a Hui Shi coma un amigábel rival de Zhuangzi, que defende a postura contraria a este ou critica algunha opinión taoísta, moitas veces con humor. O máis coñecido dos seus diálogos fala sobre a subxectividade da felicidade:

>
>
> Zhuangzi e Hui Shi paseaban polo encoro do río Hao cando Zhuangzi dixo: "Mira como os peixes nadan ao seu xeito! Con iso desfrutan!".
>
> Hui Shi respondeu: "Como podes saber iso, se ti non es un peixe?".
>
>
> "E ti tampouco es eu, como sabes que non sei con que desfrutan os peixes?", defendeuse Zhuangzi.
>
>
> Hui Shi insistiu: "Non son ti, polo que descoñezo o que sabes. Por outra banda, estou certo de que non es un peixe, así que non podes saber o que lles gusta!".
>
>
>
> Zhuangzi dixo: "Volvamos á túa cuestión orixinal, por favor. Preguntáchesme como sei con que desfrutan os peixes, así que xa sabías que o sabía cando me preguntaches. Seino porque estou aquí de pé á beira do Hao".
>
>

Segundo estas historias, ámbolos dous mantiveron a súa amizade até o final dos seus días. No propio *Zhuangzi*, o filósofo taoísta afirma o seguinte: "Dende que morriches, mestre Hui, non teño nada sobre o que pensar. Xa non me queda ninguén con quen falar". No *Shuo Yuan*, reflíctese unha idea semellante: "Tras a morte de Hui Shi, o mestre Zhuang gardou un fondo e escuro silencio, non tiña nada que dicirlle ao mundo".

## Traducións

### En castelán

* Gongsun Long (2001). *Libro del maestro Gongsun Long o La Escuela de los nombres*. Tradución e notas de Yao Ning e Gabriel García-Noblejas. Estudo preliminar de Pedro San Ginés Aguilar. Trotta.

### En inglés

* Varios autores (2019). *The Mingjia and Related Texts*. Tradución e notas de Ian Johnston e Wang Ping. The Chinese University of Hong Kong Press.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Fraser, C. (2020). School of Names. *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*.
* Graham, A.C. (1989). *Disputers of the Tao*. Open Court.

### Ligazóns externas

* Fraser, C. (2020). Life of Hui Shi. *The Stanford Encyclopedia of Philosophy*.