Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fraga sagrada

Soldados romanos asasinando druídas e queimando as súas fragas sagradas en Ynys Môn, segundo o describiu Tácito.
As **fragas sagradas** ou **bosques sagrados** son arboredos que teñen unha importancia relixiosa especial dentro dunha cultura particular. As fragas sagradas están presentes en varias culturas arredor do mundo. Estes arboredos, na súa maioría, están protexidos polas comunidades locais, e a miúdo xogan unha función crítica en protexer fontes de auga e biodiversidade, incluíndo recursos esenciais para os grupos que as protexen.

Estas fragas eran características importantes da paisaxe mitolóxica e do culto do politeísmo celta, estoniano, báltico, xermánico, grego antigo, do Oriente Próximo, romano e eslavo. Tamén se atopan en lugares como a India (Maharashtra, Karnataka, Kerala e Tamil Nadu), o Xapón (jinja), a China (bosque fengshui), o oeste de África e Etiopía. Exemplos de fragas sagradas inclúen o grecorromano *témenos*, varias palabras xermánicas para os soutos sagrados e o céltico *nemeton*, que estaba asociado en gran parte pero non exclusivamente coa práctica druídica.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Taylor, Isaac (1864). *Words and places: or, etymological illustrations of history, ethnology, and geography*. New York: Macmillan. OCLC 13735328.

### Outros artigos

* As árbores na cultura popular galega
* Bosque encantado
* Árbores na mitoloxía
* Nemeton
* Lucus
# Teocracia

| Teocracia |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
forma de goberno  |
|  Subclase de
sistema político  |
|  Aspecto de
relacións Igrexa-Estado  |
|  Caracterizado por
clericalismo  |
|  Oposto a
ateísmo de estado  |
|  Causa de
protestos no Irã em 2025–2026 (pt)   |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/07lg6  |
| OpenAlex | C33859097  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Enciclopedia soviética armenia, volume 5* pp. 699
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Theocracy (en) "
* *Enciclopedia Xudía de Brockhaus e Efron* "EEB / Theocracy (en) "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "MESBE / Theocracy (en) "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "ESBE / Theocracy (en) "
 |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

Unha **teocracia** é unha forma de goberno na que os líderes gobernamentais coinciden cos líderes da relixión dominante, e as políticas gobernamentais son iguais ou teñen unha grande influencia dos principios da relixión dominante. Normalmente o goberno afirma gobernar no nome de Deus ou dunha forza superior, tal como especifica a relixión local.

## Tipos

Existen distintos tipos de teocracias. Un exemplo é o cesaropapismo, no que o poder é compartido entre un líder secular (un emperador, un César) e un líder relixioso (un papa). A teocracia tamén pode ser exercida directamente polo clero (como ocorre en Irán) ou indirectamente (como a través do dereito divino dos reis).

Esta forma de goberno foi apoiada polo reformista Xoán Calvino.

Entre as teocracias actuais atópanse Irán e a Cidade do Vaticano.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre política é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Pupila

| Pupila |
| --- |
| *oculus*  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
clase de entidade anatómica chiral anatomical space type (en)   |
|  Subclase de
anatomical conduit space (en)  entidade anatómica particular  |
|  Parte de
 ollo  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Localización anatómica
Iris  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0jy7g  |
| MeSH | D011680  |
| Thesaurus do NCI | C33429  |
| TA 98 | A15.2.03.028 |
| CIE-11 | 1783364955  |
| OpenAlex | C2777394604 e C2987277156  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q123859331 , Q123859333 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Pupil (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

A **pupila** ou, coloquialmente, **meniña**, é un orificio na parte central do iris para o paso da luz. Trátase dunha abertura dilatable e contráctil de cor negra coa función de regular a iluminación que chega á retina, na parte posterior do ollo.

O tamaño da pupila está controlado por dous músculos: o **esfínter da pupila** péchaa e o **dilatador da pupila** ábrea.

O reflexo fotomotor da pupila examínase cunha lanterna durante a exploración neurolóxica. Este reflexo, onde participan os nervios craniais II e III, consiste na constrición da pupila como resposta á iluminación. Cando penetra a luz nun ollo, as dúas pupilas se constriñen (*reflexo consensual*) porque cada retina envía fibras ás pequenas cintas de fibras nerviosas ópticas de ambos os lados. O músculo esfínter da pupila está innervado por fibras parasimpáticas; por iso, a interrupción destas fibras determina unha dilatación da pupila polo efecto desinhibido do músculo dilatador. O primeiro signo de compresión do nervio oculomotor é un reflexo fotomotor lento ipsolateral.

## Galería de imaxes

*
* Dilatación da pupila
* Pupila contraída
* Pupila dilatada