# Alfabeto Internacional de Transliteración Sánscrita

| Alfabeto Internacional de Transliteración Sánscrita |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
sistema de romanización sistema de escrita  |
|  Subclase de
transcrición fonética  |
|  |
|  Aspecto de
lingua sánscrita  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/02psr3  |

 |

 |
| Wikidata |

O **Alfabeto Internacional de Transliteración Sánscrita** ou **AITS** (do inglés *International Alphabet of Sanskrit Transliteration*, *IAST*) é un popular sistema de transliteración que permite a romanización de escrituras índicas sen perda de información.

O AITS é o sistema máis popular de romanización do sánscrito e o pali. Emprégase normalmente en publicacións impresas, especialmente en libros sobre temas en sánscrito e pali antigos relacionados coas relixións da India. Coa crecente dispoñibilidade de fontes Unicode, estase estendendo tamén entre os textos electrónicos.

O AITS baséase nun estándar establecido polo Congreso Internacional de Orientalistas de Xénova en 1894. Permite a transliteración sen perdas do devanágari (e outras escrituras índicas como a escritura ou alfabeto sharada), e como tal non só representa os fonemas do sánscrito, senón que permite unha transcrición esencialmente fonética.

A romanización da Biblioteca Nacional de Calcuta, ideada para a romanización de todas as escrituras índicas, é unha extensión do AITS.

## Inventario de símbolos e convencións do AITS

A continuación móstrase o inventario de símbolos do AITS (tanto minúsculas como maiúsculas) xunto cos seus equivalentes en devanágari e AFI (válido para o sánscrito; para o hindi hai pequenas diferenzas fonolóxicas):

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| अ [ə] a  A | आ [ɑː] ā  Ā | इ [i] i  I | ई [iː] ī  Ī | उ [u] u  U | ऊ [uː] ū  Ū | ऋ [ɹ̩] ṛ  Ṛ]] | ॠ [ɹ̩ː] ṝ  Ṝ | ऌ [l̩] ḷ  Ḷ | ॡ [l̩ː] ḹ  Ḹ | vogais |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ए [eː] e  E | ऐ [aːi] ai  Ai | ओ [oː] o  O | औ [aːu] au  Au | ditongos |

|  |  |
| --- | --- |
| अं [ⁿ] ṃ  Ṃ | anusvara |
| अः [h] ḥ  Ḥ | visarga |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| velares | palatais | retroflexas | dentais | labiais |
| क [k] k  K | च [c] c  C | ट [ʈ] ṭ  Ṭ | त [t̪] t  T | प [p] p  P | xordas |
| ख [kʰ] kh  Kh | छ [cʰ] ch  Ch | ठ [ʈʰ] ṭh  Ṭh | थ [t̪ʰ] th  Th | फ [pʰ] ph  Ph | xordas aspiradas |
| ग [g] g  G | ज [ɟ] j  J | ड [ɖ] ḍ  Ḍ | द [d̪] d  D | ब [b] b  B | sonoras |
| घ [gʰ] gh  Gh | झ [ɟʰ] jh  Jh | ढ [ɖʰ] ḍh  Ḍh | ध [d̪ʰ] dh  Dh | भ [bʰ] bh  Bh | sonoras aspiradas |
| ङ [ŋ] ṅ  Ṅ | ञ [ɲ] ñ  Ñ | ण [ɳ] ṇ  Ṇ | न [n] n  N | म [m] m  M | nasais |
|   | य [j] y  Y | र [r] r  R | ल [l] l  L | व [ʋ] v  V | semivogais |
|   | श  [ɕ] ś  Ś | ष [ʂ] ṣ  Ṣ | स [s] s  S |   | sibilantes |
| ह [ɦ] h  H |   |   |   |   | fricativas glotais xordas |

Nota: A diferenza das romanizacións baseadas unicamente en ASCII como ITRANS ou Harvard-Kyoto, os signos diacríticos usados no AITS permiten as maiúsculas nos nomes propios. As versións maiúsculas das letras que nunca se dan ao comezo dunha palabra (Ṇ Ṅ Ñ Ṝ) utilízanse só en contextos gramaticais (véxase Pāṇini), onde o convenio é escribir os sons *IT* en maiúsculas.

## Comparación con ISO 15919

Na súa maioría, o AITS está contido no ISO 15919. As seguintes cinco excepcións débense á ampliación do estándar ISO cun repertorio adicional de símbolos que permiten transliteracións do devanágari e outras escrituras índicas tal e como se usan en outras linguas distintas ao sánscrito.

| Devanágari | AITS | ISO 15919 | Comentarios |
| --- | --- | --- | --- |
| ए/ े | e | ē | la *e* ISO representa ऎ/ ॆ. |
| ओ/ो | o | ō | a *o* ISO representa ऒ/ॊ. |
|  ं | ṃ | ṁ | a *ṃ* ISO representa a  ੰ gurmukhi. |
| ऋ/ ृ | ṛ | r̥ | a *ṛ* ISO representa ड़ /ɽ/. |
| ॠ/ ॄ | ṝ | r̥̄ | por coherencia coa *r̥*. |

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Linguas indoarias
	+ Sánscrito
	+ Pali

### Ligazóns externas

* Introdución ao sánscrito e axuda para a transliteración *(en castelán)*