Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Escrita xaponesa

| Escrita xaponesa |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
sistema de escrita  |
|  Subclase de
sistema de escrita  |
|  Parte de
 CJKV  |
| Despregar
 Composto por
 Hiragana rōmaji Kanji Katakana hentaigana (pt)   |
|  Caracterizado por
digrafía  |
|  Uso
lingua xaponesa  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Lingua
lingua xaponesa  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
século IV  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País de orixe
 Xapón  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/04ksmj  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia soviética armenia, volume 7* pp. 68
 |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

A **escrita xaponesa** moderna emprega unha combinación de kanji logográficos, que son caracteres de orixe chinesa, e silabarios kana. Este último consta dun par de silabarios: o hiragana, que se usa maiormente para as verbas nipoas nativas ou naturalizadas e para elementos gramaticais; e katakana, que se usa principalmente para verbas e nomes estranxeiros, onomatopeas, préstamos lingüísticos, nomes científicos e, de cando en vez, dar énfase. Case tódalas frases escritas en lingua xaponesa posúen unha mestura de kanji e kana. Debido a isto, amais de ao grande inventario de caracteres kanji, a escrita xaponesa considérase unha das escritas en uso actual máis complexas.

A seguinte táboa amosa exemplos de escrita nestes sistemas:

| Kanji | Hiragana | Katakana | Romaji | Galego |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 私 | わたし | ワタシ | *watashi* | Eu |
| 男 | おとこ | オトコ | *otoko* | home |
| 煙草 | たばこ | タバコ | *tabako* | tabaco, cigarro |

### Elección de escrita

Todas as palabras en xaponés poden ser escritas en *katakana*, *hiragana*, ou *romaji*. Moitas palabras teñen tamén a súa escrita en *kanji* . A elección do sistema de escrita depende de moitos factores.

Deseguida se amosa un exemplo dun titular de xornal que usa os catro tipos (un titular do *Asahi Shimbun* do 19 de abril de 2004) (kanji vermello, hiragana azul, katakana verde, rōmaji e numerais árabes en negro):

ラドクリフ、マラソン五輪代表に１万ｍ出場にも含み
*radokurifu, marason gorin daihyō ni* 1 *man* m *shutsujō ni mo fukumi*
"Radcliffe, participante do maratón olímpico, aparecerá tamén nos 10 000 m"
Algunhas palabras xaponesas escríbense con diferentes kanji dependendo do significado, polo que nestes casos se debe utilizar kanji no canto de kana para evitar erros. Por exemplo, a palabra *hi* (ひ) ten moitos significados entre eles, sol (日) e máis lume (火), polo que o uso do kanji é decisivo para a comprensión escrita da palabra.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Jinmeiyō kanji
# Silabario

| Silabario |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
grupo  |
|  Subclase de
sistema de escrita  |
|  Composto por
 silabograma  |
|  Baseado en
escrita pictográfica ideografía  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Obra derivada
*sistema de escritura fonético*  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Usado por
sistema de escritura silábico  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/06nk7  |

 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Un **silabario** é un conxunto de símbolos empregados para representar os sons dunha lingua. Os signos representan sílabas, a diferenza dun alfabeto onde os signos representan sons ou fonemas.

En xeral, nun silabario os caracteres foneticamente próximos (como «ka», «ke» ou «ko») non teñen un grafismo similar - a diferenza dun alfasilabario onde unha base consonántica común se modifica dependendo da vogal que se queira representar.

Os silabarios están particularmente adaptados ás linguas que empregan esencialmente sílabas de tipo consoante - vogal (o xaponés, por exemplo), o que limita o número de combinacións. Para linguas que utilizan estruturas silábicas máis complexas (como o francés, o inglés ou o galego), o uso dun silabario sería sen dúbida pouco práctico.

## Lista de silabarios

* Os silabarios xaponeses kanas (hiragana e katakana).
* Moitas linguas amerindias posúen un silabario, como o cherokee, o pés negros, ou o cree.
* O silabario yi, que permite escribir o nosu, unha variedade de lingua tibeto-birmana e falada no Sichuan, na China, estandardizada desde 1979.
* Moitas linguas Nixer-Congo utiliza un silabario, como o kpelle, o loma ou o mende. Coa excepción do vai, todas usan hoxe en día o alfabeto latino.
* O nushu, empregado polas mulleres do condado de Jiangyong, na provincia de Hunan na China, pero a súa última falante morreu en 2004.
* O lineal B, antigamente empregado para a escritura do micénico, unha forma arcaica do grego antigo.
* Os silabarios autóctonos canadenses (usados para o inupiaq, o inuktun, o inuktitut e o kalaallisut) poden igualmente ser considerados como alfasilabarios, pois os caracteres usados para notar sons próximos son similares.

*Nota*: a escritura coreana hangul é un alfabeto pleno, aínda que poida aparecer a primeira vista como un silabario (nel as letras combínanse por bloques dunha sílaba). As linguas da India e o amhárico utilizan alfasilabarios.

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* *Syllabaries*, na páxina *Omniglot*, que presenta unha lista de silabarios
# Pronunciación

A **pronunciación** ou **pronuncia** refírese á maneira en que unha palabra ou lingua é falada e tamén ó xeito en que alguén pronuncia unha palabra.

Unha palabra pode ser falada de formas diferentes por varios individuos ou grupos, dependendo moitos factores sociolingüísticos, por exemplo o lugar na cal creceron ou o sitio onde viven.

## Terminoloxía lingüística

O xeito no cal un individuo pronuncia palabras depende en primeiro lugar das unidades básicas de son que usa na súa lingua. A póla da lingüística que estuda estas unidades de son é a fonética. Os sons que desempeñan o mesmo papel agrúpanse xuntos en clases chamadas fonemas; o estudo destas fonemas realízao a fonoloxía.

Cabe salientar que, do mesmo xeito que diferentes idiomas posúen diferentes palabras para referir a certas cousas, moitos teñen ademais diferentes formas, non só de pronunciar, senón tamén de agrupar esas fonemas. No galego, as palabras agrúpanse en sílabas, como unidade suprafonémica mínima. En cambio, noutras linguas, como o latín ou o xaponés, as sílabas poden descomporse en mouras.

## Pronuncia noutras linguas

### Pronuncia en inglés

En inglés, algunhas palabras con dúas ou máis letras pódense combinar para facer diferentes sons. Por *e*xemplo, *ie* pode representar o son /e/ en *friend* ou /*ai*/ en pé. Outra combinación común de dúas letras é a combinación ou, *ow* e *oa*.

## Notas
# Lingua vernácula

| Lingua vernácula |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Subclase de
lingua  |
|  Oposto a
lingua estándar lingua franca lingua oficial lingua vehicular  |
|  Estudado por
sociolingüística  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País
 Albania  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/025fqt  |
| OpenAlex | C2780386941  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Lean Logic*
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Vernacular (en) "
* *Soziolinguistika Hiztegia*
 |

 |
| Wikidata |

Unha **lingua vernácula** é a lingua local comunmente falada no seo dunha comunidade. Este termo emprégase a miúdo en oposición co termo lingua vehicular.

Por exemplo, cando a liturxia católica romana era en latín, era a mesma no mundo enteiro: o latín servía de lingua litúrxica vehicular. Ao mesmo tempo, o ensino da relixión facíase na lingua local, a lingua vernácula.

Atópase tamén esta dicotomía nos intercambios económicos e comerciais de hoxe, onde o inglés serve de lingua vehicular fronte á multitude das linguas vernáculas.

A palabra **vernácula** vén do latín e significa «relativo aos escravos nados na casa». Designaba todo o que lles era propio a estas persoas, por oposición á lingua e aos costumes dos amos. O seu senso aproximouse ao das palabras *autóctono* ou *indíxena*.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* lingua viva e lingua morta;
* lingua litúrxica;
* Lingua vehicular;
* koiné;
* crioulo;
* pidgin;
* sabir
* lingua indíxena
# Préstamo lingüístico

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Préstamo (contrato).
Un **préstamo lingüístico** é un elemento xeralmente lexical que unha lingua toma doutra. Os préstamos son resultado do contacto con novas realidades que hai que designar.

## Clasificación dos préstamos

Segundo o ámbito de actuación poden ser:

* Préstamo fonético: cando o novo elemento é un fonema.
* Préstamo morfolóxico: cando o elemento introducido é morfoloxía.
* Préstamo sintáctico: cando o elemento introducido é unha estrutura sintáctica.
* Préstamo lexical: cando o elemento novo é unha palabra.
* Préstamo semántico: cando o que se incorpora é un significado novo.

Segundo a vía de entrada poden ser:

* Préstamos directos: o préstamo é resultado do contacto directo entre as dúas linguas.
* Préstamos indirectos: cando a introdución do préstamo é por medio dunha lingua intermedia.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Préstamos da lingua galega
* Interferencia lingüística
* Calco léxico
# Jinmeiyō kanji

Exemplos dos caracteres do *jinmeiyō kanji*:
**Enriba (de esquerda a dereita):** 榊 - *sakaki* (unha árbore sagrada), 鵜 - *u* (corvo mariño), 岡 - *oka* (monte);
**Abaixo (de esquerda a dereita):** 袴 - *hakama* (Saia cerimonial); 倭 - *Wa* (Antigo Xapón); 國 - *koku* (país, forma tradicional).
O jinmeiyō kanji  (人名用漢字, lit. «caracteres chineses para usos de nomes persoais») é unha lista de 983 caracteres chineses, creados como un grupo suplementario dos caracteres que poden ser empregados de xeito legal para rexistrar nomes propios no Xapón, complementaria á lista de "caracteres usados comunmente" ou *jōyō kanji*, que se refire ós caracteres de uso cotiá no Xapón.

Por regra xeral, os nomes propios xaponeses que se rexistran poden conter soamente caracteres do *jōyō kanji* (que se len coma nomes usados do método nanori), *jinmeiyō kanji*, katakana e hiragana. No Xapón, ensínase o *jinmeiyō kanji* a partir do ensino secundario, e requírese experiencia nel, o Nivel 2 do Kanji kentei, un exame de suficiencia no coñecemento dos kanjis.

Esta lista padeceu polo menos oito emendas (catro só no 2004) por parte do Ministerio de Xustiza, a través do Departamento de Asuntos Civís, entidade encargada do rexistro de nomes e que a través da Lei de Rexistro Familiar (戸籍法, *Kosekihō*), respondeu á demanda dos pais que desexaban chamar os seus fillos con estes caracteres.

## Notas
# Jôyô kanji

Os **jōyō kanji** (常用漢字) son os 1945 caracteres kanji considerados de uso cotián. Se nun texto xaponés, aparece un kanji que non pertence aos jōyō kanji, deberáse marcar a súa pronuncia mediante furigana.

## Lista de todos os jōyō kanji

* **Escola primaria**
	+ Grao 1 (80 caracteres): 一右雨円王音下火花貝学気休玉金九空月犬見五口校左三山四子糸字耳七車手十出女小上森人水正生青石赤先千川早草足村大男竹中虫町天田土二日入年白八百文本名木目夕立力林六
	+ Grao 2 (160 caracteres): 引羽雲園遠黄何夏家科歌画会回海絵外角楽活間丸岩顔帰汽記弓牛魚京強教近兄形計元原言古戸午後語交光公工広考行高合国黒今才細作算姉市思止紙寺時自室社弱首秋週春書少場色食心新親図数星晴声西切雪線船前組走多太体台谷知地池茶昼朝長鳥直通弟店点電冬刀東当答頭同道読内南肉馬買売麦半番父風分聞米歩母方北妹毎万明鳴毛門夜野矢友曜用来理里話
	+ Grao 3 (200 caracteres): 悪安暗委意医育員飲院運泳駅横屋温化荷界開階寒感漢館岸期起客宮急球究級去橋業局曲銀区苦具君係軽決血研県庫湖向幸港号根祭坂皿仕使始指死詩歯事持次式実写者主取守酒受州拾終習集住重宿所暑助勝商昭消章乗植深申真神身進世整昔全想相送息速族他打対待代第題炭短談着柱注丁帳調追定庭笛鉄転登都度島投湯等豆動童農波配倍箱畑発反板悲皮美鼻筆氷表病秒品夫負部服福物平返勉放味命面問役薬油有由遊予様洋羊葉陽落流旅両緑礼列練路和
	+ Grao 4 (200 caracteres): 愛案以位囲胃衣印栄英塩央億加果課貨芽改械害街各覚完官管観関願喜器希旗機季紀議救求泣給挙漁競共協鏡極訓軍郡型径景芸欠結健建験固候功好康航告差最菜材昨刷察札殺参散産残司史士氏試児治辞失借種周祝順初唱松焼照省笑象賞信臣成清静席積折節説戦浅選然倉巣争側束続卒孫帯隊達単置仲貯兆腸低停底的典伝徒努灯働堂得特毒熱念敗梅博飯費飛必標票不付府副粉兵別変辺便包法望牧末満未脈民無約勇要養浴利陸料良量輪類令例冷歴連労老録
	+ Grao 5 (185 caracteres): 圧易移因営永衛液益演往応恩仮価可河過賀解快格確額刊幹慣眼基寄規技義逆久旧居許境興均禁句群経潔件券検険減現限個故護効厚構耕講鉱混査再妻採災際在罪財桜雑賛酸師志支枝資飼似示識質舎謝授修術述準序承招証常情条状織職制勢性政精製税績責接設絶舌銭祖素総像増造則測属損態貸退団断築張提程敵適統導銅徳独任燃能破判版犯比肥非備俵評貧婦富布武復複仏編弁保墓報豊暴貿防務夢迷綿輸余預容率略留領
	+ Grao 6 (181 caracteres): 異遺域宇映延沿我灰拡閣革割株巻干看簡危揮机貴疑吸供胸郷勤筋敬系警劇激穴憲権絹厳源呼己誤后孝皇紅鋼降刻穀骨困砂座済裁策冊蚕姿私至視詞誌磁射捨尺若樹収宗就衆従縦縮熟純処署諸除傷将障城蒸針仁垂推寸盛聖誠宣専泉洗染善創奏層操窓装臓蔵存尊宅担探誕暖段値宙忠著庁潮頂賃痛展党糖討届難乳認納脳派俳拝背肺班晩否批秘腹奮並閉陛片補暮宝訪亡忘棒枚幕密盟模訳優郵幼欲翌乱卵覧裏律臨朗論
* **Escola secundaria**
	+ Grao 7a (313 caracteres): 亜哀握扱依偉威尉慰為維緯違井壱逸稲芋姻陰隠韻渦浦影詠鋭疫悦謁越閲宴援炎煙猿縁鉛汚凹奥押欧殴翁沖憶乙卸穏佳嫁寡暇架禍稼箇華菓蚊雅餓介塊壊怪悔懐戒拐皆劾慨概涯該垣嚇核殻獲穫較郭隔岳掛潟喝括渇滑褐轄且刈乾冠勘勧喚堪寛患憾換敢棺款歓汗環甘監緩缶肝艦貫還鑑閑陥含頑企奇岐幾忌既棋棄祈軌輝飢騎鬼偽儀宜戯擬欺犠菊吉喫詰却脚虐丘及朽窮糾巨拒拠虚距享凶叫峡恐恭挟況狂狭矯脅響驚仰凝暁斤琴緊菌襟謹吟駆愚虞偶遇隅屈掘靴繰桑勲薫傾刑啓契恵慶憩掲携渓継茎蛍鶏迎鯨撃傑倹兼剣圏堅嫌懸献肩謙賢軒遣顕幻弦玄孤弧枯誇雇顧鼓互呉娯御悟碁侯坑孔巧恒慌抗拘控攻更江洪溝甲硬稿絞綱肯荒衡貢購郊酵項香剛拷豪克酷獄腰込墾婚恨懇昆紺魂佐唆詐鎖債催宰彩栽歳砕斎載剤咲崎削搾索錯
	+ Grao 7b (313 caracteres): 撮擦傘惨桟暫伺刺嗣施旨祉紫肢脂諮賜雌侍慈滋璽軸執湿漆疾芝赦斜煮遮蛇邪勺爵酌釈寂朱殊狩珠趣儒寿需囚愁秀臭舟襲酬醜充柔汁渋獣銃叔淑粛塾俊瞬准循旬殉潤盾巡遵庶緒叙徐償匠升召奨宵尚床彰抄掌昇晶沼渉焦症硝礁祥称粧紹肖衝訟詔詳鐘丈冗剰壌嬢浄畳譲醸錠嘱飾殖触辱伸侵唇娠寝審慎振浸紳薪診辛震刃尋甚尽迅陣酢吹帥炊睡粋衰遂酔錘随髄崇枢据杉澄瀬畝是姓征牲誓請逝斉隻惜斥析籍跡拙摂窃仙占扇栓潜旋繊薦践遷銑鮮漸禅繕塑措疎礎租粗訴阻僧双喪壮捜掃挿曹槽燥荘葬藻遭霜騒憎贈促即俗賊堕妥惰駄耐怠替泰滞胎袋逮滝卓択拓沢濯託濁諾但奪脱棚丹嘆淡端胆鍛壇弾恥痴稚致遅畜蓄逐秩窒嫡抽衷鋳駐弔彫徴懲挑眺聴脹超跳勅朕沈珍鎮陳津墜塚漬坪釣亭偵貞呈堤帝廷抵締艇訂逓邸泥摘滴哲徹撤
	+ Grao 7c (313 caracteres): 迭添殿吐塗斗渡途奴怒倒凍唐塔悼搭桃棟盗痘筒到謄踏逃透陶騰闘洞胴峠匿督篤凸突屯豚曇鈍縄軟尼弐如尿妊忍寧猫粘悩濃把覇婆廃排杯輩培媒賠陪伯拍泊舶薄迫漠爆縛肌鉢髪伐罰抜閥伴帆搬畔繁般藩販範煩頒盤蛮卑妃彼扉披泌疲碑罷被避尾微匹姫漂描苗浜賓頻敏瓶怖扶敷普浮符腐膚譜賦赴附侮舞封伏幅覆払沸噴墳憤紛雰丙併塀幣弊柄壁癖偏遍舗捕穂募慕簿倣俸奉峰崩抱泡砲縫胞芳褒邦飽乏傍剖坊妨帽忙房某冒紡肪膨謀僕墨撲朴没堀奔翻凡盆摩磨魔麻埋膜又抹繭慢漫魅岬妙眠矛霧婿娘銘滅免茂妄猛盲網耗黙戻紋匁厄躍柳愉癒諭唯幽悠憂猶裕誘雄融与誉庸揚揺擁溶窯謡踊抑翼羅裸頼雷絡酪欄濫吏履痢離硫粒隆竜慮虜了僚寮涼猟療糧陵倫厘隣塁涙累励鈴隷零霊麗齢暦劣烈裂廉恋錬炉露廊楼浪漏郎賄惑枠湾腕

## Significados

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Morfema

O **morfema** é a unidade gramatical en que se descompón grazas á primeira articulación xunto coa unidade léxica (o lexema) o signo lingüístico. Os morfemas veñen moitas veces a coincidir cos prefixos e sufixos; mais non sempre é así: A palabra "casa" é toda ela un lexema, así e todo, contén unha raíz "cas" e dous sufixos: un flexivo "a" de xénero e un flexivo "cero" de número

## Exemplos

### Morfemas dos verbos regulares galegos

O significante do verbo galego está constituído por unha raíz (R), a vogal temática (VT), un sufixo modo-temporal (SMT) e un sufixo número-persoal (SNP)
# Mandarín estándar

| Mandarín estándar |
| --- |
| *現代標準漢語*  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
lingua estándar lingua viva lingua estándar técnico lingua pluricéntrica  |
|  Subclase de
mandarín de Pequín lingua chinesa  |
|  Composto por
 Standard Mandarin tones (en)  Singaporean Mandarin (en)  mandarín taiwanés Putonghua mandarín malaisio  |
|  Nome orixinal
現代標準漢語 (zh-hant) 国语 (zh-hans) 華語 (zh-hant) 國語 (zh-hant) 普通话‎ (zh-hans) 普通話 (zh-hant) 华语 (zh-hans)  |
|  Caracterizado por
Standard Mandarin tones (en)   |

 |
| Propiedades |
|  Número de falantes
897071810 (2013) 193880000 (2013)  |
|  Tipoloxía lingüística
lingua illante  |
| Clasificación lingüística |
|
linguaxe humana ↳ linguas sinoaustronesias ↳ linguas sino-tibetanas ↳ lingua chinesa ↳ lingua mandarín ↳ mandarín de Pequín  |
|

| Localización |
| --- |
|  Orixinario de
 Macau  Hong Kong Pobo han Jiangsu Jiangxi Sichuan Hunan Guizhou Hubei Guangxi Yunnan  |
|  País
 República Popular da China  Malaisia  Filipinas  Indonesia  Brunei  Taiwán  Singapur  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Historia
historia do mandarín estándar  |
|  Substitúe
lingua chinesa histórica  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0653m  |
| ISO 639-3 | cmn  |
| ISO 639-5 | cmn  |
| IETF | cmn  |
| OpenAlex | C2776618157  |

 |

 |
| Wikidata |

O **mandarín padrón** ou **estándar** é a lingua oficial da República Popular da China, de Taiwán, de Malaisia e de Singapur. A lingua chinesa escrita oficial desde o inicio do século XX, o chinés vernacular, é próxima mais non completamente idéntica ao mandarín padrón.

## Características

O mandarín padrón baséase no dialecto de Pequín, que pertence ao mandarín, un grupo de dialectos chineses falados no norte, centro e suroeste da China.

O mandarín padrón é coñecido oficialmente por nomes distintos segundo o país:

* na China continental como 普通話,普通话, Pǔtōnghuà , literalmente "dialecto común"
* en Taiwán como ‘‘‘Guoyu’‘‘ (國語 / 国语, *Guóyǔ*, Wade-Giles: Kuo-yü, literalmente "lingua nacional")
* na Malaisia e Singapur como 華語 / 华语, *Huáyǔ*, literalmente "a lingua chinesa"). Os tres termos úsanse como sinónimos nas comunidades chinesas en todo o mundo, onde os varios grupos entraron en contacto.

## Notas
# Calco léxico

O **calco semántico** é un procedemento por medio do cal unha lingua incorpora unha palabra doutra naturalizándoa e recompoñéndoa formalmente.

Tamén denominado **calco léxico**, o calco semántico consiste en tomar o significado dunha palabra procedente da lingua na cal se orixina o préstamo e copialo literalmente na lingua de destino, mais o significante resulta convertido, naturalizado, adaptado ás características gráficas, fonéticas e gramaticais da lingua que o adopta, traducíndoo literalmente da lingua da que provén.

Por exemplo, a expresión *fin de semana* é un calco semántico da expresión inglesa *week-end*. Adaptouse ó galego gráfica, fonética e gramaticalmente.

## Exemplos de calco semántico

### Do alemán

* Balonmán < *Hand-ball*.
* Guerra lóstrego < *Blitzkrieg*.
* Concepción ou visión do mundo < *Welt-anschauung*.

### Do castelán

* Gardaagullas < *guarda-agujas*.
* Pasarrúas < *pasacalles*.

### Do francés

* Banda deseñada < *bande desinée*.
* Facer o amor < *faire l'amour*.
* Obra mestra < *chef d'oeuvre*.
* Terceiro Mundo < Tiers Monde (termo ideado por Alfred Sauvy).
* Xefe de cociña < *chef de cuisine*.

### Do inglés

* Aire (a)condicionado < *conditionated air*.
* Autoservizo < *self-service*.
* Baloncesto < *basket-ball*.
* Cabalo de forza < *horse-power*.
* Campo a través < *cross-country*.
* Cheque de viaxe < *traveller-cheque*.
* Ciencia ficción < *science fiction*.
* Computador persoal < *personal computer*.
* Corrente en chorro < *jet-stream*.
* Estado de benestar < *welfare state*.
* Fin de semana < *week-end*.
* Guerra Fría < *Cold War*.
* Ligazón (en webs) < *link*.
* Lúa de mel < *honey-moon*.
* Modo ou estilo de vida < *way of life*.
* Pano de aceiro (a fronteira cos antigos países comunistas) < *iron-curtain* (designación cuñada por Winston Churchill).
* Rañaceos < *sky-scraper*.
* Rato (de computador) < *mouse*.
* Retroalimentación < *feed-back*.

### Do latín

* Descanse en paz < *requiescat in pace*.

## Véxase tamén

* Préstamo lingüístico
* Tradución
# Kana

| Kana |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
silabario  |
| Despregar
 Subclase de
silabario alfabeto unicameral escrita natural Escrita xaponesa  |
|  Parte de
 Escrita xaponesa  |
| Despregar
 Composto por
 Hiragana hentaigana (pt)  Katakana caractere kana (pt)   |
|  Nome orixinal
仮名 (ja)  |
|  Baseado en
Man'yōgana (pt)   |
|  Uso
lingua xaponesa  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Lingua
linguas xapónicas  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
800  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País de orixe
 Xapón  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/04d3t  |
| OpenAlex | C158885319  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Kana** (en xaponés: 仮名, かな) é un termo xenérico que se refere aos dous silabarios da escrita xaponesa: o **hiragana** (en xaponés: 平仮名, ひらがな) e mais o **katakana** (en xaponés: 片仮名, カタカナ), que son caracteres baseados nos pictogramas chineses ou **kanji** (漢字), e que actualmente os substitúen ou acompañan.

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Exercicio de kana (PDF)

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre lingüística é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Okurigana

| Okurigana |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Subclase de
Hiragana  |
|  Parte de
 ortografía xaponesa  |
|  Nome orixinal
送り仮名 (ja)  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/03tdqn  |

 |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Okurigana** (en xaponés: 送り仮名, literalmente "letras acompañantes") son sufixos kana seguidos por kanji en oracións xaponesas escritas. O seu uso é darlle inflexións aos adxectivos ou verbos: un *okurigana* nun verbo pode indicar o tempo do mesmo (pasado ou presente/futuro), darlle un significado afirmativo ou negativo, ou agregarlle un nivel de cortesía. Na actualidade o *okurigana* escríbese con hiragana, o uso de katakana era común no pasado.

Un exemplo de *okuriganas* podemos aplicalas ao verbo escribir (kaku, 書く), na súa forma rentaikei, engádelle ao kanji *ka* (書), o okurigana *ku* (く) que esta escrito en hiragana. Usando este mesmo kanji podemos obter máis inflexións do verbo.

* kakimasu (書きます) - forma cordial básica.
* kakimasen (書きません) - forma negativa
* kaita (書いた) - conxugación en pasado
# Nihon Shoki

| *Nihon Shoki* |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
| Despregar
 Instancia de
obra histórica texto relixioso obra literaria Kiki (en)   |
|  Parte de
 Kiki (en)   |
|  Título
日本書紀 (lzh)  |
|  Estudado por
Kokugaku  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Xénero artístico
official history (en)  biānniántǐ  |
| Despregar
 Obra derivada
*Nihon Shoki Shiki (en)*  *Nihon Shoki Sanso (pt)*  *Jindaikan Kuketsu (en)*  *Shaku Nihongi (en)*   |
|  Lingua
Chinés clásico  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Autor/a
Toneri-shinnō Ō-No-Yasumaro  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
720  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Parte da serie
Rikkokushi (pt)   |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  Lugar de publicación
 Xapón  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| VIAF | 179831715  |
| Freebase | /m/01twz3  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q43399628 "
* *New International Encyclopedia* "The New International Encyclopædia/Nihongi (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

Nihon Shoki (日本書紀), ás veces traducido como Crónicas do Xapón, é o segundo libro máis antigo sobre a historia do Xapón. Este libro tamén é chamado Nihongi (日本紀, *Crónica xaponesa*).

O máis antigo é o *Kojiki.* Do mesmo xeito, o *Nihon Shoki* comeza con lendas mitolóxicas, pero continúa cun relato de acontecementos históricos do século VIII.

O Nihon Shoki foi compilado por orde do príncipe Toneri no Miko (fillo do emperador Temmu). O libro foi presentado formalmente á emperatriz Gensho en 720, e está parcialmente escrito en versos que non sempre son regulares.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Aston, William George. (1896). Nihongi: Chronicles of Japan from the Earliest Times cho A.D. 697. Londres: Kegan Paul, Trench, Trubner. OCLC 448337491 (*(en inglés)*)
* Brownlee, John S. (1997) Japanese historians and the national myths, 1600-1945: The Actúa of the Gods and Emperor Jimmu. Vancouver: University of British Columbia Press. ISBN 0-7748-0644-3 Tokyo: University of Tokyo Press. ISBN 4-13-027031-1; OCLC 248071153 (*(en inglés)*)
* Iwao, Seiichi, Teizō Iyanaga, Susumu Ishii, Shōichirō Yoshida, *et al*. (2002). *Dictionnaire historique du Japon*. #ParÃ­s: Maisonneuve & Larose. 10-ISBN 2-706-81632-5; 13-ISBN 978-2-706-81632-1; OCLC 51096469
* Titsingh, Isaac. (1834). *Nihon Ōdai Ichiran*; ou, *Annales des empereurs du Japon*. #ParÃ­s: Royal Asiatic Society, Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland. OCLC 5850691

### Outros artigos

* Budismo no Xapón
* Kojiki
* Lista de emperadores do Xapón
* Mitoloxía xaponesa
* Norito

### Ligazóns externas

* Texto de Nihon Shoki (en inglés)
* A historia da literatura xaponesa de WG Aston (Yokohama: Kelly e Walsh, 1899)