# Cometa Halley

| Cometa Halley |
| --- |
|  |
|  |
|  Instancia de
Halley-type comet (en)  cometa periódico obxecto preto da Terra  |
|  Epónimo
Edmund Halley  |
|  Designación provisional
1P/1982 U1 1P/451 L1 530 451 374 1P/374 E1 1P/295 J1 1P/530 Q1 1P/607 H1 1P/760 K1 607 760 684 1P/684 R1 837 295 218 1P/-163 U1 -86 -163 -239 1P/-239 K1 1P/218 H1 1P/-86 Q1 1P/-11 Q1 1P/141 F1 -11 141 66 1P/66 B1 1986 III 1P/837 F1 1P/912 J1 1682 1P/1682 Q1 1P/1607 S1 1P/1531 P1 1607 1531 1759 I 1835 III 1982i 1P/1758 Y1 1P/1909 R1 1P/1835 P1 1909c 912 1P/1456 K1 1P/1378 S1 1P/1066 G1 1145 1066 989 1P/989 N1 1456 1P/1145 G1 1P/1222 R1 1378 1222 1P/1301 R1 1301 1910 II  |
|  Época
20 de janeiro de 1968 (pt)   |
|  Astro pai
Sol  |
|  Astro fillo
Eta Aquárida (pt)   |
| Características orbitais |
| Apoapse | 35,282406265764 ua  |
| Periastro | 0,57486383137434 ua  |
| Argumento de periastro | 112,24143146378 °  |
| Excentricidade orbital | 0,96793599569532  |
| Inclinación orbital | 162,19053004391 °  |
| Período orbital | 27.728,046087904 d  |
| Semieixo maior | 17,928635048569 ua  |
| Lonxitude do nó ascendente | 59,098947206124 °  |
| Anomalía media | 274,38233713668 °  |
| Tempo de periapse | 2.446.469,9736161  |
| Características físicas |
| Diámetro | 11 km  |
| Masa | 220 Tg  |
| Densidade | 850 kg/m³  |
| Albedo | 0,04  |
| Magnitude absoluta | 5,5  |
| Datas e cronoloxía |
|  Acontecementos
**14 de marzo de 1986** sobrevoo **8 de marzo de 1986** sobrevoo **20 de abril de 1910** pasaxe do perihelio **1759** pasaxe do perihelio **1682** pasaxe do perihelio **1607** pasaxe do perihelio **1531** pasaxe do perihelio **1456** pasaxe do perihelio  |
|  Data descuberta
466 a. C. 164 a. C. 240 a. C. 25 de decembro de 1758  |
| Localización |
|  Localización descubrimento
Grecia Antiga  |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| VIAF | 316429983  |
| Freebase | /m/0ch3v  |
| OpenAlex | C2779544647  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q104284207 "
 |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **cometa Halley**, tamén chamado **1P/Halley**, é un cometa brillante de período intermediario que retorna ás rexións interiores do sistema solar cada 75,3 anos, aproximadamente. Aínda que o nome fai referencia ao astrómono inglés Edmond Halley por determinar a súa órbita e a súa reaparición periodica, o descubrimento atribúese ao astrónomo Johan Georg Palitzsch que o descubriu o 25 de decembro de 1758, aproximadamente na data prevista por Halley para a súa reaparición (de onde vén a tradición de consideralo como o cometa do Nadal), chegou cun retardo de 618 días polo seu perihelio (ao ser perturbada a súa órbita por Xúpiter e Saturno). Halley, pola súa parte, usou datos de Kepler e Petrus Apianus para facer os seus cálculos.

## Características

Representación do 1P/Halley na escena XXXII do Tapiz de Bayeux. A inscrición en latín di *Isti mirant stella*
Orbita en torno do Sol na dirección oposta á dos planetas e ten unha distancia de perihelio de 0,59 unidades astronómicas; no afelio, a súa órbita esténdese alén da órbita de Neptuno sen pasar da órbita de Plutón. Foi o primeiro cometa en ser recoñecido como periódico, cálculo feito por Edmund Halley en 1696, co que demostrou que os cometas eran corpos que tiñan órbitas pechadas moi excéntricas. O cometa foi rexistrado por primeira vez en 240 a. C. e mostrouse visíbel a ollo nu en todas as súas 30 aparicións rexistradas. Na Gallaecia do século V d.C rexistrou a súa visita Hidacio de Chaves, os días 18 e 29 de xuño do ano 451 d.C.

Nos anos 374, 607, 837 e 1066, presentaba un brillo maior que a máis brillante das estrelas do hemisferio norte. A aparición de 1066 ficou rexistrada nas tapizarías de Bayeux.

O brillo do cometa, cando está no perihelio, ten sido interpretado como unha indicación de que este perde aproximadamente 3x1011 kg de gas e poeira en cada aparición; este valor representa cerca de 0,1% da súa masa total. As partículas de poeira maiores compoñen un grupo de meteoros que é atraído pola Terra dúas veces por ano. Isto ten como consecuencia as chuvias de meteoros Eta Aquáridas, no final de abril, e Oriónidas, no final de outubro. A masa deste fluxo de meteoros indica que o cometa está na media idade: foi capturado polo campo gravitacional de Xúpiter, que o obrigou a describir a órbita actual hai máis ou menos 200.000 anos atrás, nunha época en que o seu núcleo tiña aproximadamente 19 km de diámetro. Este núcleo agora ten máis ou menos 11 km de diámetro e dentro de 300.000 anos terá desaparecido completamente. O éxito da predición de Edmond Halley do retorno do seu cometa en 1759 foi considerado como unha proba sensacional da lei da gravitación de Newton. Na reaparición de 1986, a humanidade tiña xa 29 anos de era espacial e unha frota de naves espaciais, inclusive a sonda Giotto, foi enviada para observalo. Está previsto o seu retorno en 2061, tras un periplo de 76 anos.

## Aparicións históricas

O Halley foi o primeiro(**1**) cometa con período orbital (**P**) coñecido,o calculado por Halley, e por iso chámase tecnicamente 1P ou 1P/Halley. Os cometas son visíbeis a simple vista cando se aproximan ao perihelio, ao formar a cola, neste caso a partir duns tres meses antes e ata uns tres meses despois, sen descontar o tempo en que por estar demasiado preto do sol tampouco é visible de noite. Os perihelios dos seus pasos arredor do Sol son:

* 1P/−465 (4 de xullo a 27 de agosto do 466 AC), Grecia (citado por Aristóteles e Plinio).
* 1P/−239 (25 de maio do 240 AC), China (Chiang,1972), Mesopotamia.
* 1P/−163 (12 de novembro 164 AC), Babilonia.
* 1P/−86 (6 de agosto do 87 AC), Armenia.
* 1P/−11 (10 outubro do 12 AC), China, hipótese de Cometa do Nadal.
* 1P/66 (25 de xaneiro do 66 DC), Xudea.
* 1P/141 (22 de marzo do 141)
* 1P/ 218 (17 de maio do 218)
* 1P/295 (20 de abril do 295)
* 1P/374 (16 de febreiro do 374)
* 1P/ 451 (28 de xuño 451), Idacio de Chaves.
* 1P/ 530 (27 de setembro do 530)
* 1P/607 (15 de marzo do 607)
* 1P/684 (2 de outubro do 684)
* 1P/760 (20 de maio do 760)
* 1P/837 (28 de febreiro 837)
* 1P/912 (18 de xullo 912)
* 1P/ 989 (5 de setembro do 989)
* 1P/1066 (20 de marzo do 1066), Tapizarías de Bayeux.
* 1P/1145 (18 de abril do 1145)
* 1P/1222 (28 de setembro do 1222)
* 1P/1301 (25 de outubro do 1301)
* 1P/1378 (10 de novembro do 1378)
* 1P/1456 (9 de xuño do 1456)
* 1P/1531 (26 de agosto do 1531), Petrus Apianus.
* 1P/1607 (27 de outubro do 1607), Johannes Kepler.
* 1P/1682 (15 de setembro do 1682)
* 1P/1759 (13 de marzo do 1759), perihelio do primeiro retorno previsto por Halley.
* 1P/1835 (16 de novembro do 1835)
* 1P/1910 (20 de abril do 1910)
* 1P/1986 (9 de febreiro do 1986)
* Próximo perihelio previsto para o 28 de xullo do 2061.

## Chuvia de meteoros

A Terra atravesa dúas veces ao ano a órbita do 1P/Halley, en maio e en outubro. A chuvia de meteoros das Eta Acuáridas ten o seu máximo no 6 de maio. A chuvia de meteoros das Oriónidas ten o seu máximo nos días 20 é 21 de outubro.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Cometa

### Ligazóns externas

* Datos do 1P/Halley da Base de Datos de Corpos Medianos do JPL *(en inglés)*
* Diagrama Orbital do 1P/Halley *(en inglés)*
* Journal of Cosmology, 2010, Vol 9, 2130-2136 An Ancient Greek Sighting of Halley's Comet? *(en inglés)*