Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Termodesulfobacterias

| Termodesulfobacterias |
| --- |
| *Thermodesulfobacteriota* **2021**  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
taxon  |
|  Categoría taxonómica
filo  |
|  Tipo taxonómico
Thermodesulfobacterium  |
|  Sinónimo taxonómico
*Termodesulfobacterias*  |

 |
|  Subdivisións
*Caldimicrobium* Miroshnichenko et al. 2009
*Geothermobacterium* Kashefi et al. 2002
*Thermodesulfatator* Moussard et al. 2004
*Thermodesulfobacterium* Zeikus et al. 1995 emend. Jeanthon et al. 2002 |
| Clasificación taxonómica |
|

|  |
| --- |
|  |
|  **Reino** | *Pseudomonadati* |
|  **Filo** | Thermodesulfobacteriota   |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

As **termodesulfobacterias** (Thermodesulfobacteria) son un pequeno grupo de bacterias que se consideran un filo , formado por bacterias termófilas redutoras de sulfato.

O xénero principal é *Thermodesulfobacterium*, que é unha das bacterias redutoras de sulfato máis termófilas, pero non un hipertermófilo. Anaerobio estrito que utiliza lactato, piruvato e etanol como doantes de electróns para reducir sulfato a sulfuro de hidróxeno. Ten lípidos con enlaces éter e cun poliisoprenol característico e algúns ácidos graxos.

## Filoxenia

*Véxase tamén**:* Taxonomía bacteriana.
O cladograma representa a taxonomía actualmente aceptada do grupo baseada na LPSN (*List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature*) e na base de datos do NCBI (*National Center for Biotechnology Information*)
e a filoxenia está baseada no ARNr 16S do LTP 106 do Proxecto *The All-Species Living Tree.*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
?*Geothermobacterium ferrireducens* ♠ Kashefi et al. 2002 |
|   |
|   *Thermodesulfatator* |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *T. atlanticus* Alain et al. 2010 |
|   |
|   | *T. indicus* Moussard et al. 2004 (type sp.) |
|   |

 |
|   |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Caldimicrobium rimae* Miroshnichenko et al. 2009 |
|   |
|   *Thermodesulfobacterium* |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *T. hydrogeniphilum* Jeanthon et al. 2002 |
|   |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *T. commune* Zeikus et al. 1995 (type sp.) |
|   |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *T. hveragerdense* Sonne-Hansen e Ahring 2000 |
|   |
|   | *T. thermophilum* (Rozanova e Khudyakova 1974) Rozanova e Pivovarova 1995 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Notas:

♠ Cepas atopadas no NCBI pero non na LPSN.

## Notas
# Cianuro de sodio

O **cianuro de sodio** ou cianuro sódico (NaCN) é o sal sódico do ácido cianhídrico (HCN). Trátase dun composto sólido e incoloro que hidroliza facilmente en presenza de auga e óxido de carbono (IV) para dar carbonato de sodio e ácido cianhídrico:

2 NaCN + H2O + CO2 -> Na2CO3 + 2 HCN

En auga disólvese cun pH básico.

## Datos fisicoquímicos

* Fórmula: NaCN
* Masa molecular: 49,01 g/mol
* Punto de fusión: 563,7 °C
* Punto de ebulición: 1.496 °C
* Densidade: 1,60 g/ml
* Nº CAS: 143-33-9

## Aplicación

O cianuro de sodio emprégase sobre todo en minaría para extraer o ouro e a prata da rocha nai.

## Analítica

* Co nitrato de prata fórmase un precipitado de cianuro de prata que se redisolve en presenza de exceso de cianuro.
* Cun defecto de sulfato ferroso (FeSO4) fórmase tras acidular un precipitado de azul de Prusia. Esta reacción libera ácido cianhídrico que é altamente tóxico.
* Con ións de cobre fórmase un precipitado de cianuro de cobre(I) e libérase dician (NC-CN) que é moi tóxico.
* O ión sodio pola cor característica en chama.

## Eliminación

O cianuro de sodio é posíbel eliminalo con sulfato de ferro formando hexacianoferratos ([Fe(CN)6]3- ou [Fe(CN)6]4-)
# Plásmido Ti

Estrutura dun plásmido Ti.
Un **plásmido Ti** (pTi) ou **plásmido indutor de tumores** (do inglés *Tumor inducing*) é unha molécula circular de ADN (plásmido) que xeralmente forma parte da dotación xenética de especies bacterianas do xénero *Agrobacterium*, principalmente *Agrobacterium tumefaciens*, que estes microorganismos usan para ceder material xenético ás plantas que infectan, o que orixina nelas a formación dun tumor. Non todas as cepas posúen o plásmido. Ademais, os plásmidos Ti pérdense cando *Agrobacterium* crece por riba dos 28 °C. Estas bacterias que perderon os plásmidos non inducen tumores nas plantas, polo que son avirulentas. Existen tamén en *Agrobacterium rhizogenes* os plásmidos Ri (*root inducing*), que inducen a formación de raíces pilosas. Os plásmidos Ti e Ri teñen pouca homoloxía de secuencias pero son funcionalmente bastante similares. Os plásmidos Ti clasifícanse en dous tipos diferentes baseándose no tipo de opinas producidas polos seus xenes. As opinas especificadas nos plásmidos Ti son a octopina, nopalina, succinamopina e leucinopina.

O plásmido Ti ten 196 xenes que codifican 195 proteínas. Tamén codifican un ARN estrutural. O plásmido ten unha lonxitude de 206.479 nucleótidos, e o seu contido GC é do 56%. O 81% do plásmido codifica xenes. Non contén pseudoxenes.

A modificación por enxeñaría xenética deste plásmido é moi importatne para a creación de plantas transxénicas.

## Rexión de virulencia

Os xenes da rexión de virulencia están agrupados en operóns *virABCDEFG*, que codifican os encimas responsables de mediar a transferencia do ADN-T ás células das plantas. Contén os seguintes xenes:

* *virA* codifica un receptor que reacciona á presenza de compostos fenólicos como a acetosiringona, o sirinxealdehido ou a acetovanillona que emanan dos tecidos danados da planta.
* *virB* codifica proteínas que producen estruturas de tipo poro/pilus.
* *virC* codifican as proteínas VirC1 e VirC2.
* *virD1* e *virD2* producen endonucleases que teñen como diana os extremos con repeticións directas presentes no segmento de ADN-T; virD4 é a proteína de acoplamento.
* *virE* únese á febra T protexéndoa do ataque das endonucleases, e intercálase con lípidos para formar canais na membrana da planta a través dos cales pasa o complexo T, empezando polo extremo dereito.
* *virG* activa a expresión de xenes vir unha vez que se une a unha secuencia consenso, despois de ser fosforilada por *virA*.

*Véxase tamén**:* ADN-T.
## Características

* *Agrobacterium* denomínase ás veces o enxeñeiro xenético natural, pola capacidade de transformación que teñen os seus plásmidos Ti. Estes teñen as seguintes características:
* Tamaño do plásmido: ~250 kbp.
* Contén unha ou máis rexións de ADN-T, que son as que se integrarán no xenoma da planta.
* Contén unha rexión que permite a transferencia conxugativa.
* Contén rexións para a síntese de opinas e o seu catabolismo.
* É responsable da xeración de tumores en plantas.

## Notas

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Agrobacterium tumefaciens plasmid pTi-SAKURA, complete sequence
* Ti Plasmid Genetic Map
# Mitosoma

O **mitosoma** é un orgánulo atopado nalgúns organismos eucariotas unicelulares. O mitosoma foi descuberto e nomeado moi recentemente, e a súa función aínda non está ben caracterizada. Foi denominado tamén *crypton*, mais ese nome xa non se usa.

O mitosoma detectouse só en organismos anaeróbicos ou microaerófilos que non teñen mitocondrias. Estes organismos non teñen a capacidade de obter enerxía da fosforilación oxidativa, como se realizaría normalmente nas mitocondrias. O mitosoma foi descrito primeiro en *Entamoeba histolytica,* un parasito intestinal humano. Os mitosomas tamén foron identificados en varias especies de microsporidios e en *Giardia intestinalis*.

Os mitosomas derivan con case toda seguridade das mitocondrias. Igual que as mitocondrias, teñen dobre membrana e a maioría das proteínas que son transportadas a eles teñen unha secuencia de sinalización de aminoácidos. Dita secuencia de aminoácidos é similar á que usan as mitocondrias e as auténticas presecuencias mitocondriais poden servir para transportar proteínas aos mitosomas. Demostrouse ademais que un certo número de proteínas asociadas a mitosomas están estreitamente relacionadas coas da mitocondria ou coas dos hidroxenosomas (os cales son tamén mitocondrias dexeneradas).

Sábese actualmente que os mitosomas probablemente interveñen na ensamblaxe de grupos ferro-sulfurados de proteínas, xa que non presentan as proteínas mitocondriais para a respiración celular ou a síntese do grupo hemo pero si as proteínas requiridas para a biosíntese de grupos Fe-S, como frataxina, cisteína desulfurase, Isu1 e unha Hsp70 mitocondrial.

A diferenza das mitocondrias, os mitosomas non teñen xenes no seu interior. Os xenes que codifican os compoñentes mitosómicos están contidos no xenoma nuclear. Un informe inicial suxería a presenza de ADN neste orgánulo, pero investigacións máis recentes demostraron que carecen del.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Mitocondria
* Hidroxenosoma
* Mixotricha paradoxa
# Selene

*Véxase tamén**:* Kaguya.

| Selene |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|  Instancia de
divindade grega deidade lunar  |
|  Venerado por
relixión da Grecia Antiga  |
|  Patrón de
Lúa  |
|  Semellante a
Luna (pt)  Diana Lúa  |
| Obra |
|  Representado por
Selene  |
| Biografía |
|  Sexo
muller  |
| Familia |
|  Nai
Tía Basilea  |
|  Pai
Hiperión  |
|  Parella
Endimión Helios Zeus  |
|  Irmá/n
Eos Helios  |
|  Fillo/a
Ersa (pt)  Pandia (pt)  Narciso (mitoloxía) Nemea (en)  León de Nemea Menae (en)   |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| VIAF | 30333140  |
| Freebase | /m/0kxtd  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Seléné"
* *Realʹnyj slovarʹ klassičeskih drevnostej po Lûbkeru* "Q45269580 "
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24744139 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24494048 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Selēnē (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Selena** é unha divindade da relixión da Antiga Grecia. Representa á Lúa na mitoloxía grega, é filla dos titáns Hiperión e Tía, e irmá de Helios (o Sol) e de Eos (a aurora). Era representada como unha muller nova que percorría o ceo nun carro de prata tirado por dous cabalos brancos.

Conta a lenda que en certa ocasión namorouse dun pastor chamado Endimión (fillo de Cálice, filla de Eolo), e pediulle a Zeus que lle concedera un desexo. Este aceptou e concedeulle o que quixera. Endimión pediu durmir eternamente, permanecendo inmortal e sen avellentar.

## Notas
# Mesidor

| Mesidor |
| --- |
| Verán  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
mes do calendario  |
|  Subclase de
mes do calendario republicano francés  |
|  Parte de
 verán Calendario republicano francés  |
|  Nome orixinal
Messidor (fr)  |
|  Epónimo
colleita  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 Pradal  |
|  Sucedido por
 Termidor  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País
 Francia  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/04blw1  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q21007528 "
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q110123257 "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Mesidor** (en francés: *Messidor*) é o nome do décimo mes do calendario republicano francés, o primeiro da estación do verán, que dura desde o 19 ou 2o de xuño ata o 18 ou 19 de xullo, segundo o ano. Coincide de xeito aproximado co paso aparente do Sol pola constelación zodiacal de Cáncer.

O nome provén da cor dourada que toman as méses nos meses de xuño e xullo no hemisferio norte.

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Hi storia do calendario republicano francés no blog *Filosofía para la buena vida* *(en castelán)*
# Henge

Tres "henges", círculos concéntricos, en liña. Henges de Thornborough en Masham, North Yorkshire, Inglaterra.
Un henge é un tipo de construción neolítica consistente en movementos de terra en forma de recinto circular peraltado cunha canle interna.

## Características

O termo *henge* foi empregado por primeira vez en 1932 por Thomas Kendrick tomando a raíz do topónimo Stonehenge, e que procede do inglés antigo *heng*, que significa "suspenso" ou "pendurado".

Existen tres tipos de *henges*:

* Henge: duns 20 a 300 m de diámetro. Adoitan ter pequenas evidencias de ocupación no interior e estruturas rituais como círculos de pedra.
* **Mini *henge: de 5 a 20 m de diámetro. Tamén chamados monumento hengiforme ou henge de Dorchester.
* **Super *henge ou recinto-*henge* (*henge enclosure* en inglés) presentan mostras de ocupación e adoitan ter máis de 300 m de diámetro.

## Henges en Galicia

Imaxe do *Henge* de Roda (Barreiros)
Monte da Lagoa, Narón.
Téñense localizado en Galiza, máis de 48 posíbeis construcións destas características, se ben a maioría permanecen sen investigar.

En San Pedro de Benquerencia, Barreiros, localizáronse en 2006 os restos dun círculo lítico duns 50 metros de diámetro durante a construción da Autovía do Cantábrico. O henge de Roda ten uns 3 700 anos de antigüidade. Esta construción consta dun foxo exterior de entre tres e catro metros de diámetro e un metro de profundidade. O círculo está formado por dous muros, entre os cales se depositou terra do foxo, formando así o parapeto. Tería no punto máis alto probablemente os tres metros. Consérvase a zona de entrada, de entre metro e medio e dous metros, orientada ao noroeste. Xunto á entrada hai unha pedra que podería ser un dos menhires que delimitaban o acceso.

Outro *henge* podería estar en Coeses (Lugo), o Henge de Lavandeiras, índa sen estudar. En San Bartolomeu de Xove, nas obras do corredor San Cibrao-Ferrol foi atopada unha formación similar ás anteriores.

## Notas
# Nadir

| Nadir |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
dirección vertical  |
|  Parte de
 esfera celeste  |
|  Oposto a
Cénit  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/08bhdl  |
| OpenAlex | C88575799  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Nadir, Podnožník"
* *The New Student's Reference Work* "The New Student's Reference Work/Nadir (en) "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24463305 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Nadir (en) "
* *Novo Dicionario Enciclopédico, 1911-1916* "Q84000905 "
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24790388 "
 |

 |
| Wikidata |

O **nadir** en relación co cénit e os horizontes astronómico e verdadeiro.
**Nadir** é o punto inferior da esfera celeste, segundo a perspectiva dun observador na superficie do astro onde se atopa. Esta baixo os pés do observador, do outro lado do planeta.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Cénit

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre astronomía é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Apollo 17

|  |
| --- |
|  *Apollo 17* |
| **Insignia da misión** |
|  |
| Datos da misión |
| Misión: | Apollo 17 |
| **Nome dos módulos:** | Módulo de mando: *America* Módulo lunar: *Challenger* |
| **Rampla de lanzamento:** | Centro Espacial Kennedy, Florida LC 39A |
| **Engalaxe:** | 7 de decembro de 1972 05:33:00 UTC |
| **Aluaxe:** | 11 de decembro de 1972 19:54:57 UTC 20° 11' 26.88" N 30° 46' 18.05" E Taurus-Littrow |
| **Tempo AEV lunar:** | 1º: 7 h 11 min 53 s 2º: 7 h 36 min 56 s 3º: 7 h 15 min 8 s Total: 22 h 3 min 57 s Paseo en CM: 1 h 5 min 44 s |
| **Tempo na superficie da Lúa:** | 74 h 59 min 40 s |
| **Cantidade de mostras:** | 110.52 kg (243.65 lb) |
| **Amaraxe:** | 19 de decembro de 1972 19:24:59 UTC ﻿ / ﻿ |
| **Duración:** | 12 días 13 h 51 min 59 s |
| **Número de órbitas lunares:** | 75 |
| **Tempo en órbitas lunares:** | 147 h 43 min 37.11 s |
| **Masa:** | CSM 30.369 kg; LM 16.456 kg |
| **Foto da tripulación** |
|  E-D: Schmitt, Cernan (sentado) e Evans |
| **Outras misións** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Anterior misión** | **Seguinte misión** |
| Apollo 16 | Proxecto de probas Apolo-Soiuz |

 |

Lanzamento do apollo XVII.
O **Apollo XVII** foi a última misión do programa Apolo da NASA. Enviado ó espazo o 7 de decembro de 1972 por un foguete Saturno V, desde a plataforma 39 A do complexo de Cabo Kennedy, en Florida (EUA). Coñeceuse oficialmente como AS-512 e foi o encargado de enviar os últimos astronautas á Lúa, pois as tres seguintes misións foran canceladas por recortes de presuposto. Despois do Apolo 17, as cápsulas Apolo restantes foron empregadas nos programas Skylab e Apolo-Soiuz.

A tripulación do Apollo XVII estaba composta polo comandante Eugene Cernan, o piloto do módulo lunar e xeólogo Dr. Harrison H. Schmitt, chamado *Jack*, e o piloto do módulo de mando Ronald E. Evans.

A denominación das naves, privilexio do comandante, foi *Challenger* para o módulo lunar e *America* para o módulo de mando.

O comandante Gene Cernan foi o último ser humano que pisou a superficie da Lúa nos Montes Taurus, xunto ao Cráter Littrow. O 19 de decembro a cápsula amarou en augas do océano Pacífico, poñendo fin á misión.

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
# Xudaísmo reconstrucionista

Colexio Rabínico Reconstrucionista, Wyncote, Pensilvania.
O Rabino Mordecai Kaplan (1881-1983) foi o fundador do reconstrucionismo.
O **xudaísmo reconstrucionista** (en hebreo: *יהדות רקונסטרוקציוניסטית*, *yahadút rekonstruktsyonistit*, ou hebreo: *יהדות מתחדשת*, *yahadút mitkhadéshet*) é un movemento relixioso do xudaísmo moderno que ve o xudaísmo como unha evolución progresiva da civilización e está baseado no concepto desenvolvido por Mordecai Caplan (1881–1983). O movemento orixinouse como unha corrente semiorganizada dentro do xudaísmo conservador e desenvolveuse dende finais da década de 1920 até a de 1940, antes de separarse en 1955 e estabelecer unha escola rabínica en 1967.

Hai unha diversidade teolóxica substancial dentro do movemento. *Halakha*, o corpo colectivo da Lei Xudía, non se considera vinculada, pero é tratada como un remanente cultural valioso que debe manterse a menos que exista unha razón para o contrario. O movemento salienta os puntos de vista positivos cara a modernidade, e ten un enfoque do costume xudeu que sinala cara a toma de decisións comunais a través dun proceso de educación e destilación de valores de fontes xudías tradicionais.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Xudaísmo
* Teoloxía secular

### Bibliografía

* *Platform on Reconstructionism*, FRCH Newsletter, Sept. 1986.
* Alpert, Rebecca T. e Jacob J. Staub (1988). *Exploring Judaism: A Reconstructionist Approach*, The Reconstructionist Press.
* Lubarsky, Sandra B. e David Ray Griffin (eds.) (1996), *Jewish Theology and Process Thought*. Nova York: State University of New York Press
* Jacobs, Louis (1990). *God, Torah, Israel: Traditionalism Without Fundamentalism*. Cincinnati: Hebrew Union College Press.
* Kaplan, Mordecai (1994). *Judaism As a Civilization*. The Jewish Publications Society.
* Kaplan, Mordecai (1962). "The Meaning of God in Modern Jewish Religion"

### Ligazóns externas

* Jewish Reconstructionist Communities Arquivado 05 de outubro de 2017 en Wayback Machine.
* Reconstructionist Rabbinical College
* Reconstructionist Rabbinical Association

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo sobre relixión é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.*  *Existen igualmente outros artigos relacionados con este tema nos que tamén podes contribuír.* |

---
# Festas xudías

## Iamim Noraim - Os días terribles

Xudeus rezando na sinagoga en Iom Quipur (1878), pintura do pintor xudeu polaco Maurycy Gottlieb (1856-1879).
* Rosh Hashaná, "Aninovo", 1 e 2 de Tishrei.
* Iom Quipur, "Día do perdón", 10 de Tishrei.

## Shelóshet Ha'regalim - As tres festas de peregrinación

* Sucot, "Festa das cabanas" ou dos "Tabernáculos", do 15 ao 22 de Tishrei.
* Pessach, a Pascua xudía, do 15 ao 22 de Nisán.
* Shavuot, 6 de Siván.

## Festividades menores (non aparecen na Torá)

* Hanuka, "Festa das luminarias", do 25 de Kislev ao 2 (ou 3) de Tevet.
* Tu Bishvat, "Aninovo das árbores", 15 de Shevat.
* Purim, 14 de Adar.
* Lag Ba'ómer, 18 de Iyar.
* Tu Be'av, "Día do amor", 15 de Av.

## Días de Xaxún

* Xaxún de Guedaliá, *Tsom Guedaliá*, 3 de Tishrei.
* Xaxún do 10 de Tevet, *Tsom asará betevet*, 10 de Tevet.
* Xaxún de Ester, *Ta'anit Ester*, 13 de Adar.
* Xaxún do 17 de Tamuz, *Tsom shiv'á asar betamuz*, 17 de Tamuz.
* Xaxún do 9 de Av, *Tsom tish'á be'av*, 9 de Av.

## Festividades laicas

* Iom Hashoá, día de dó polas vítimas do Holocausto, 27 de Nisán.
* Iom Hadsicarón, día de dó polos caídos nas guerras, 4 de Iiar.
* Iom Ha'atsmaut, día da Independencia de Israel, 5 de Iyar.
* Iom Ierushalaiim, día da reunificación de Xerusalén, 28 de Iyar.

Cumprindo co precepto de sacudir as ramas de aravá na festividade de Sucot
## Véxase tamén

* Xudaísmo
* Calendario hebreo
* Shabat

## Ligazóns externas

* Información en castelán sobre as festividades xudaicas Arquivado 05 de outubro de 2006 en Wayback Machine.
* Páxina oficial festa
# Tu BiShvat

**Tu BiShvat** (ט״ו בִּשְׁבָט‎), tamén chamado **Rosh HaShanah La'Ilanot** (ראש השנה לאילנות‎), literalmente Aninovo das árbores, é unha festa menor xudía que ocorre o día 15 do mes hebreo de Shevat. No Israel contemporáneo, o día celébrase como un día de conciencia ecolóxica e é habitual plantar árbores.

## Etimoloxía

O nome Tu BiShvat é orixinario da data hebrea do festivo, que ocorre o décimo quinto día de Shevat. "Tu" representa as letras hebreas Tet e Vav, que en conxunto teñen o valor numérico de 9 e 6, sumando 15. A data tamén se pode chamar "Ḥamisha Asar BiShvat" ( חמשה-עשר בשבט‎, 'Quince de Shevat ').

## Costumes tradicionais

Na Idade Media Tu BiShvat celebrábase cun festín de froitas de acordo coa descrición misnaica da festa como celebración de Aninovo. No século XVI, o cabalista rabino Yitzchak Luria de Safed e os seus discípulos instituíron un seder ('cea') de Tu BiShvat no que os froitos e árbores da Terra de Israel recibiron un significado simbólico. A idea principal era que comer dez froitas específicas e beber catro cuncas de viño nunha orde específica mentres recitaban as bendicións adecuadas achegaría ós seres humanos e ó mundo á perfección espiritual.

En Israel, o seder cabalístico de Tu BiShvat foi revivido e agora é celebrado por moitos xudeus, relixiosos e laicos. Haggadot especiais foron escritos para este fin. Na comunidade hasídica, algúns xudeus conservan ou confeitan o etrog de Sucot e cómeno en Tu BiSh'vat. Os xudeus sefardís preparan unha sobremesa a base de cereais, froitos secos e froitos secos, coñecida como Ashure ou trigo koço, para celebrar a festa.

Na diáspora, comezando en América do Norte nos anos 80, Tu BiSh'vat pasou a ser tratado como o Día da Terra xudeu, e as comunidades contemporáneas fixeron fincapé en todo tipo de accións e activismos relacionados co medio ambiente e o mundo natural. No Israel contemporáneo, o día celébrase como un día de conciencia ecolóxica e plántanse árbores para celebralo.

## Notas