# Fisiograma

**Escultura de luz** de Janet Echelman en Madrid
**Fisiograma** en Perth, Australia
**Fisiograma** feito con lan de aceiro e luces en Booyeembara Park, Perth
Un **fisiograma**, popularmente coñecido como light painting, lightpainting,pinturade luz**, ou **escultura de luz** é unha técnica creada en 1889, é o rexistro fotográfico da traxectoria dunha fonte luminosa en movemento nun ambiente con pouca luz. Existen dúas maneiras de realizar un fisiograma, cando tomamos unha fotografía do movemento dun feixe de luz coa cámara nun punto fixo, ou cando facemos movementos de cámara sobre un punto de luz fixa. As exposicións poden durar desde un segundo a varios minutos, dependendo das opcións da cámara fotográfica.

A técnica fotográfica consiste en mover unha fonte de luz mentres se fai unha fotografía de longa exposición, ben para iluminar un suxeito ou espazo, ou ben para iluminar a cámara para "debuxar", ou movendo a propia cámara durante a toma. A técnica úsase con fins científicos e artísticos, así como na fotografía comercial.

*Light painting* tamén se refire a unha técnica de creación de imaxes utilizando a luz directamente, como con LEDs nunha superficie proxectiva, utilizando o enfoque que un pintor fai dun lenzo.

Calquera fonte de luz é válida para facer un fisiograma e a apertura do diafragma e os valores de velocidade do obturador dependen da intensidade da fonte de luz. Pódese gravar un fisiograma capturando unha fonte de luz que pasa por diante do obxectivo da cámara, por exemplo o paso dos faros dun vehículo en movemento. Tamén podemos facer intencionadamente un fisiograma, creando unha fusión entre a arte da fotografía e a da pintura, empregando unha bombilla, como pincel ou movendo a cámara; Este último procedemento é como debuxar ao revés, en imaxe especular, é dicir, se movemos a cámara cara á esquerda, o movemento da luz rexístrase cara á dereita.

## Historia

Sinatura de Étienne-Jules Marey, o primeiro **fisiograma**
O *Light Painting* remóntase a 1889 cando Étienne-Jules Marey e Georges Demeny trazaron o movemento humano na primeira pintura de luz coñecida, *Pathological Walk From in Front.*

A técnica foi utilizada no traballo de Frank Gilbreth coa súa esposa Lillian Moller Gilbreth en 1914 cando a parella utilizou pequenas luces e o obturador aberto dunha cámara para rastrexar o movemento dos traballadores da fábrica e da oficina, coa intención de estudar a posibilidade de simplificar o traballo que se desempeñaba na súa empresa.

Man Ray, na súa serie de 1935 "Space Writing", foi o primeiro fotógrafo artístico coñecido que utilizou esta técnica. Fixo un autorretrato cun tempo de exposición e mentres o obturador estaba aberto, cunha pluma inscribiu o seu nome en letra cursiva no espazo entre el e a cámara, sobrescribindo as letras con marcas máis crípticas. A historiadora da fotografía Ellen Carey (1952) describe o seu descubrimento da sinatura do artista nesta imaxe mentres a examinaba en 2009. Na década de 1930 a 1940, Gjon Mili empezou a utilizar a luz estroboscópica para capturar o movemento de todo o que o rodeaba, desde bailaríns a malabaristas.

'Culvertising', **fisiograma** por Ian HobsonPaisaxe abstracta creada con lucesA fotógrafa Barbara Morgan comezou a facer *light-paintings* en 1935-1941. A súa fotomontaxe de 1941, "*Pure Energy and Neurotic Man* (Enerxía pura e home neurótico), incorpora o debuxo da luz e realiza o seu obxectivo declarado: *«se algunha vez fotografase en serio, sería ... o fluxo das cousas.* *Quería entón, e aínda o fago, expresar a "cousa" como parte do fluxo total»*. Tomando fotografías innovadoras de bailaríns, incluídos Martha Graham e Erick Hawkins, faríaos mover mentres sostiñan as luces.

En 1949, Pablo Picasso recibiu a visita de Gjon Mili, o fotógrafo e innovador da iluminación, que introduciu a Picasso nas súas fotografías de patinadores sobre xeo con luces suxeitas aos seus patíns. Inmediatamente Picasso comezou a facer imaxes no aire cunha pequena lanterna nunha habitación escura. Esta serie de fotos coñeceuse como os "debuxos de luz" de Picasso. Destas fotos, a máis soada e famosa é coñecida como *Picasso debuxa un Centauro*.

Peter Keetman, nado en 1916, estudou fotografía en Múnic de 1935 a 1937, foi o cofundador en 1949 de FotoForm (xunto a Otto Steinert, Toni Schneiders e outros), un grupo con grande impacto na nova fotografía dos anos 50 e anos 60 na RFA e no estranxeiro. Produciu unha serie de *Schwingungsfigur* (figuras oscilantes) de mallas lineais complexas, a miúdo con efectos moiré, usando unha fonte de luz puntual nun péndulo.

Durante os anos 70 e anos 80, Eric Staller utilizou esta tecnoloxía para numerosos proxectos fotográficos que se chamaron, igual que os de Picasso, "Debuxos de Luz".

As pinturas de luz até 1976 están clasificadas como *debuxos de luz.*

En 1977, Dean Chamberlain ampliou a técnica utilizando luces de man para iluminar selectivamente e/ou colorear partes do suxeito ou escena coa súa imaxe *Bolsas de polietileno na cadeira Longue* no Instituto de Tecnoloxía de Rochester. Chamberlain foi o primeiro artista en dedicar todo o seu traballo á forma de arte de *light painting*. O artista fotógrafo Jacques Pugin fixo varias series de imaxes coa técnica de debuxo de luz en 1979. Agora, coa pintura de luz moderna, utilízase máis frecuentemente a coreografía e a actuación para fotografar.

Nos anos setenta e comezos dos oitenta, Steve Mann inventou, deseñou, construíu e usou varios ordenadores portátiles para visualizar fenómenos do mundo real como ondas de son, ondas de radio e campos de visión pintando con luz usando fotografía computacional.

Desde os anos 80, Vicki DaSilva estivo traballando exclusivamente en pintura de luz e grafiti de luz. En 1980, DaSilva comezou a facer traballos de grafiti de luz de texto deliberado, o primeiro foi "Cash". Continuou con estas fotografías de grafiti de luz ao longo dos anos 80 e finalmente comezou a usar lámpadas fluorescentes de 4 pés (aprox. 1'25m) conectadas a sistemas de poleas para crear follas de luz. A principios dos 2000 empezou a facer traballos con lámpadas fluorescentes de 8 pés (aprox. 2'5m), sosténdoas verticalmente e camiñando polos espazos con ela.

Desde finais dos anos oitenta, as fotografías de Tokihiro Satō combinan luz, tempo e espazo para gravar os seus movementos nunha serie que comeza coas súas "foto-respiracións", na que o uso dunha cámara de 8 x 10 " polgadas (aprox. 20x25cm) equipada cun forte filtro de densidade neutra para acadar longas exposicións dunha a tres horas dálle a oportunidade de moverse pola paisaxe. Ao fotografar á luz do día, usando un espello, fixo brillar a luz solar na lente da cámara, dando lugar a puntos de luz e lampos que puntuaban a imaxe e seguían os seus movementos, aínda que a súa presenza non se vía directamente. Para vistas nocturnas ou interiores "debuxa" cun pequeno facho.

**Fisiograma** con LEDs do artista Beo Beyond (2013)
A pintura á luz como forma de arte goza dunha gran popularidade no século XXI, en parte debido á crecente dispoñibilidade de cámaras DSLR e cámaras de teléfonos móbiles que permiten unha retroalimentación inmediata para os axustes das luces e a exposición; os avances nas fontes de luz portátiles como os LED; e a aparición de sitios web de intercambio de medios nos que os profesionais poden intercambiar imaxes e ideas.

En marzo de 2007, JanLeonardo acuñou o termo *Light art performance photography* (LAPP), que enfatiza o aspecto performativo que é evidentemente anterior na obra de Tokihiro Satō, e utilizouno para describir a creación de novas figuras e estruturas, só coa luz. Seguindo o significado etimolóxico (grego φῶς, phos, xenitivo: φωτός, fotos, "luz" (do luminario), "brillo" e γράφειν, grafito, "debuxo", "talla", "creación", "escribir" ) é unha simbiose de arte de luz e fotografía. Afirmouse que a principal diferenza doutras pinturas ou escritos luminosos é o papel do fondo na foto. As localizacións na paisaxe natural ou entre edificios, como as ruínas industriais, son investigadas coidadosamente para obter fondos distintivos para cada composición e as lámpadas LED úsanse a miúdo para contrastar a luz cálida e fría para salientar as estruturas existentes. Normalmente é requirida a colaboración na realización do traballo, xa que unha persoa crea figuras e estruturas lixeiras mentres a outra manexa a cámara. En colaboración con Jörg Miedza, JanLeonardo fundou o proxecto LAPP-PRO.de que desenvolveu a técnica até que en 2011 a parella se disociou. LAPP medrou a nivel internacional desde os seus inicios.

Hoxe, a técnica de lixeiro painting ten unha finalidade dixital, diferente á finalidade impresa dos inicios desta técnica, e as fotografías e/ou retratos utilizando esta técnica adoitan aparecer en diferentes páxinas webs, galerías de arte etc.

O uso común desta técnica lévase a cabo no sector dos eventos xa que esta técnica pode combinarse con Photocalls en Eventos nos que o resultado adoita ser unha pintura de luz ou vídeo xa que esta técnica é complementaria a outras tamén empregadas no mesmo sector, como Bullet Time ou Slow Motion.

En 2019, esta técnica tamén comezou a utilizarse para realizar pintura aérea de luz grazas á incorporación de focos en dispositivos aéreos coma os drons.

## Técnicas

Lightpainting axitando a cámara
Fisiograma de autos no Boulevard Atlixcáyotl, Puebla, México
'Bodegón en azul', por Vladimir Mikhailutsa
Retrato iluminado por *light-painting* cunha bengala.
*Frame* de vídeoarte de "Light Painting Bullet Time 360º"
Lightpainting en Köln, Alemaña
A pintura con luz require unha velocidade de obturación lenta, xeralmente de polo menos un segundo de duración. A pintura con luz pode imitar as características da pintura tradicional; a superposición e a transparencia poden lograrse facilmente movendo, engadindo ou quitando luces ou suxeitos durante ou entre as exposicións.

Como en calquera tipo de fotografía nocturna, o concepto máis importante desta técnica é a velocidade de obturación, aínda que non sempre todo depende das condicións lumínicas. Polo xeral adoita utilizarse un intervalómetro para establecer un tempo de exposición concreto segundo as condicións de luz que haxa na escena a fotografar aínda que non é necesario, e segundo o tipo e a potencia dos elementos luminosos que vaiamos utilizar, para poder realizar este tipo de fotografías é indispensábel un cable disparador para poder traballar en modo BULB, o tempo de exposición é só un valor máis a controlar. O valor de ISO adoita deixarse a valores moi baixos para evitar o ruído deste tipo de fotografía.

O uso dun trípode está indicado polos tempos de exposición bastante longos, dende os 10-20-30 segundos até os disparos de 300-400-500 segundos ou o tempo que se considera necesario para executar o disparo. A hiperfocal tamén se usa a miúdo para conseguir fotos totalmente enfocadas e profundas. Normalmente úsase un lanzador de cable ou o disparador automático para minimizar o movemento da cámara. Os xeles de cor tamén se poden empregar para colorear as fontes de luz.

A pintura con luz cinética lógrase movendo a cámara e é a antítese da fotografía tradicional. Pola noite, ou nunha habitación escura, a cámara pode ser retirada do trípode e utilizada como un pincel. Por exemplo, usando o ceo nocturno como lenzo, a cámara como pincel e as paisaxes urbanas iluminadas artificialmente como paleta. Pór enerxía no movemento da cámara mediante o movemento das luces, facendo padróns e pondo fondos pode crear imaxes artísticas abstractas.

Pintando a luz do proxector, axitando un difusor de flash branco translúcido na traxectoria de luz dun proxector portátil, o movemento continuo crea unha pantalla no aire para a imaxe proxectada na foto.

Pódense crear pinturas de luz usando unha cámara web. A imaxe pintada xa se pode ver mentres debuxa cun monitor ou proxector. Outra técnica é proxectar imaxes sobre superficies irregulares (como caras ou edificios), en efecto "pintándoas" con luz. A continuación faise unha fotografía ou outra representación fixa da imaxe resultante.

Existen cinco tipos básicos de debuxo de luz: aínda que historicamente se teñen agrupado nunha única categoría, hai subclases das diferentes formas en que se pode usar unha cámara para sacar fotos con elementos de iluminación.

* O clásico debuxo de luz de Picasso cunha pluma facendo de 'pincel de luz' publicado na revista *Life* nos anos 60.
* Pintando o tema nunha habitación totalmente escura cunha cámara nun trípode, abrir a cámara e pintar a luz sobre o suxeito cunha fonte de luz normalmente cunha pequena pluma.
* Exposición longa cunha cámara conectada a un trípode. Abrir a cámara e pintar luz sobre a cámara; debuxar luz sobre a cámara; usar un estroboscopio para conxelar o suxeito ou iluminar a escena con diferentes fontes de luz.
* Luz ambiental e estroboscópica. Co estroboscópico de man separado da cámara, en ambiente nocturno, abrir a cámara para crear unha imaxe de pouca luz e ampliada no tempo e apaguar o estroboscópico para conxelar o suxeito como fan a maioría das fotografías. O estroboscópico é unha explosión moi curta de luz que conxela o suxeito desexado.
* Luz pura - Ilumina unha pintura (abstracto); Cun arranxo de iluminación fixo nunha habitación escura ou nun estudo e unha cámara portátil, abrir a cámara portátil e moverse a través das luces pintando a luz nos sensores da cámara. Produce imaxes de luz pura como deseño abstracto. Pódese facer o contrario cunha cámara fixa nun trípode e luces móbiles. Tanto debuxo como pintura.

Tamén na actualidade mestúranse diferentes técnicas fotográficas como o Bullet Time, ou equipamento con drons con emisores de luz LED que crean diferentes figuras no ceo.

Outras técnicas vinculadas, derivadas do *light-painting* implican o uso de aplicacións e softwares específicos de visualiación en contornos sintéticos, ben de realidade virtual (RV) ou de realidade aumentada (RA), coma o *Tilt Brush* de Google, empregados por artistas como Anna Zhilyaeva, que cita os debuxos de Picasso como influencia, e Jonathan Yeo.

## Equipo

Pódese usar unha variedade de fontes de luz, desde lanternas simples até dispositivos dedicados como o Hosemaster, que usa un bolígrafo de fibra óptica. Outras fontes de luz como candeas, mistos, fogos de artificio, pés de chisqueiro, lans de aceiro, lápises luminosos e 'poi' (malabares con luces) tamén son moi populares.

Un trípode adoita ser necesario debido aos longos tempos de exposición involucrados. Alternativamente, a cámara pode ser colocada ou apoiada contra unha mesa ou outro soporte sólido. Xeralmente emprégase un cable disparador ou un autodisparador para minimizar o movemento da cámara. Tamén se poden utilizar xeles de cor para colorear as fontes de luz con filtros cromáticos.

Algúns pintores desta arte (*light-painters*) fabrican os seus propios dispositivos dedicados a crear ronseis de luz. Tamén se utilizan luces LED, materiais luminiscentes, lanternas, ou pirotecnia e fogos artificiais, como o chinés Cai Guoqiang (como outros artistas, só unha pequena parte da súa obra son fisiogramas ou fotografías recollerndo as súas *perfomances*).

## Algúns artistas destacados

* Andreas Feininger (1906-1999)
* Eric Pare
* Georges Mathieu (1921-2012)
* Gjon Mili (1904-1984)
* Hannu Huhtamo
* JanLeonardo (\* 1970)
* László Moholy-Nagy (1895-1946)
* Man Ray (1890-1976)
* Pablo Picasso (1881-1973)

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Cor na arte
* Luz na arte
* *Slow motion*

### Ligazóns externas

* Light Painting Blog Arquivado 12 de maio de 2021 en Wayback Machine.
* Light-Painting Masterclass Arquivado 22 de xuño de 2021 en Wayback Machine.
* Como facer fotos de Light Painting