# Procopio de Cesarea

Procopio de Cesarea| Biografía |
| --- |
| Nacemento | 490 ↔ 507  Cesarea Marítima
 |
| Morte | *c.* 565  Constantinopla
 |
| Actividade |
| Ocupación | historiador, avogado, escritor  |
| Obra |
| **Obras destacables Secret History (en)
* (550) History of the Wars (en)
* (560) On Buildings (en)
 |
|

---

 |
| Descrito pola fonte | Nordisk familjebok Biblioteca dixital BEIC Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron  |
|    |

**Procopio** (en latín, *Procopius,* en grego Προκόπιος), nado cara ao 500 e finado cara ao 565, foi un dos máis eminentes historiadores bizantinos.

Acompañou ao xeneral bizantino Belisario nas guerras do emperador Xustiniano, e se converteu no principal historiador bizantino do século VI, escribindo Ὑπὲρ τῶν Πολέμων Λόγοι,** Hypèr tōn Polémon Lógoi* (en galego, *A historia das guerras);* Περὶ Κτισμάτων, *Perì Ktismáton* (*Os edificios)* e **Ἀπόκρυφη Ἱστοροα**, *Apókryphe Historía (Historia arcana ou Historia secreta)*. É comunmente clasificado como o derradeiro gran historiador do mundo antigo occidental.

## Traxectoria

Era orixinario de Cesarea de Palestina. Estudou o grego clásico e asistiu a unha escola de dereito, probabelmente en Beirut. Cando aínda era mozo foi a Constantinopla e destacou como avogado e mestre en elocuencia, ata o punto que atraeu a atención de Belisario, que o nomeou o seu secretario (ὑπογραφεύς). Nesta condición Procopio acompañou ao gran xeneral ás súas guerras en Asia, África e Italia, nas cales realizou a miúdo algunhas tarefas diplomáticas e mesmo operacións militares.

Durante a Guerra gótica de Italia recibiu o departamento do comisariado e á fronte da frota tivo parte decisiva na vitoria da campaña. Foi testemuña de feitos como o Asedio de Roma (537-538) e a captura da capital dos godos, Rávena, onde se rendeu o rei godo Vitixes. Volveu con Belisario á capital un pouco antes do 542, pero non participou na segunda campaña do xeneral en terras itálicas, desta vez contra o novo rei godo Tótila.

O emperador deulle o título de *ilustre*, fíxoo senador e o 562 nomeouno prefecto de Constantinopla. Morreu pouco antes ou ao pouco da morte de Xustiniano I o 565, cando tiña algo máis de 60 anos.

## Obra

Na súa obra histórica dá unha descrición moi esmerada da praga que afectou a Constantinopla o 543, cuns detalles médicos que fixo pensar que era médico ou tiña grandes coñecementos, pero o máis probábel é que a súa fonte fosen algúns médicos amigos. Como historiador é eloxiado por todos os que o seguiron; escribía sobre modelos clásicos, cun estilo elegante e descritivo, pleno de vigor, demostrando continuamente que escribía sobre temas dos que tiña unha moi boa información; foi o principal historiador do reinado de Xustiniano I.

As súas obras principais foron:

1. Ὑπὲρ τῶν Πολέμων Λόγοι, *Historia das guerras*, obra dividida en 8 libros sobre as guerras libradas polo Imperio Bizantino durante o reinado de Xustiniano. Dous sobre as guerras persas, do 408 ao 553, dous sobre as guerras cos vándalos do 395 ao 545 e catro sobre as guerras góticas (de feito o cuarto libro é un suplemento con materias tamén doutros acontecementos) ata o 553, que foi continuado por Agatías ata o 559.
2. Περὶ Κτισμάτων, *Libri VI. de Aedificiis conditis vel restoratis auspicio Justiniani*. Panexírico destinado a eloxiar as obras públicas erixidas por Xustiniano. Estruturado en seis libros, foi escrito seguramente durante a segunda metade da década de 550 e publicouse o 561. Preséntase a Xustiniano como o prototipo de gobernante cristián que levanta igrexas pola gloria de Deus, fortifica a cidade para gardar os seus súbditos ou mostra unha especial preocupación polo fornecemento de auga.
3. Ἀπόκρυφη Ἱστοροα, *Historia Arcana* ou *Historia Secreta*. Colección de anécdotas, a miúdo licenciosas e outras veces absurdas, que constitúen unha crónica escandalosa da corte do 549 ao 562. É a súa obra máis famosa. Menciónase no Suídas baixo o título grego de *Anécdota*, pero non se descubriu ata varios séculos máis tarde, na Biblioteca Vaticana, e non se editou ata o 1623. *Historia Secreta* fai referencia aos mesmos anos que os sete primeiros libros de *Historia das Guerras*, pero segundo o autor, narra aquilo que non estaba autorizado a escribir nas súas obras oficiais por medo ás represalias do emperador. A historia secreta revela un autor profundamente decepcionado co emperador Xustiniano I e a súa esposa, a emperatriz Teodora, así como Belisario, o seu antigo xefe e protector, e Antonina. As anécdotas expoñen os segredos das súas accións públicas, así como a vida privada do emperador, a súa muller e os seus. Xustiniano é mostrado como cruel, corrupto e incompetente mentres que de Teodora detállase a súa vulgaridade e luxuria insaciábel, combinadas con mal carácter e ruindade. Algunhas opinións dubidaron que *Historia Secreta* fose escrita por Procopio, pero a análise do texto corrobora o seu autoría.
4. Orationes.

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Historia secreta Arquivado 11 de outubro de 2013 en Wayback Machine. Versión inglesa en Internet Medieval Sourcebook
* Historia secreta Versión inglesa no LacusCurtius
* Historia secreta Versión en castelán en Satrapa1
* Sobre os edificios Versión inglesa en LacusCurtius