# Cornus

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Cornus (homónimos).

| Cornus |
| --- |
| *Cornus* Carl von Linné **1753**  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
taxon  |
|  Subclase de
árbore  |
|  |
|  Categoría taxonómica
xénero  |
|  Tipo taxonómico
Cornus mas  |
|  Sinónimo taxonómico
*Swida* *Bothrocaryum*  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Fonte de
dogwood (en)   |

 |
| Clasificación taxonómica |
|

|  |
| --- |
|  |
|  **Reino** | *Plantae* |
|  **Orde** | *Cornales* |
|  **Familia** | *Cornaceae* |
|  **Xénero** | Cornus  L., 1753 Cornus  |
|  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Data de comezo
hai 73 millóns de anos  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/01pw11  |
| MeSH | D029768  |
| ITIS | 27798  |
| OTT | 82463  |
| CoL | 8VWH2  |
| EOL | 60422  |
| WFO | wfo-4000009342  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Flora Reipublicae Popularis Sinicae, volume 56 (en)*  pp. 83
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Dogwood (en) "
* *The Domestic Encyclopædia; Or, A Dictionary Of Facts, And Useful Knowledge* "Domestic Encyclopædia (1802)/Latin/Cornus (en) , Domestic Encyclopædia (1802)/Dogberry-tree (en) , Domestic Encyclopædia (1802)/Cornel-tree (en) "
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q98709416 "
* *Paulys Realenzyklopädie der klassischen Altertumswissenschaft* "Cornus 2 (Pauly-Wissowa)"
* *The New Student's Reference Work* "The New Student's Reference Work/Dogwood (en) "
 |

 |
| Wikidata G:Commons C:Commons |

Cornus é un xénero que abrangue un grupo de entre 30 a 60 especies de plantas de follas caedizas e poden ser árbores ou arbustos na familia das Cornáceas, divididas dun a nove xéneros ou subxéneros (dependendo da interpretación botánica). En galego o termo preferido para estas plantas é **sangomiño**, sendo sinónimos ou variantes noutros dicionarios *sambuguino, sangubín, sangume, sangubino, sangumín,* ou *corneira*. Catro subxéneros enuméranse aquí.

En Galiza atopamos soamente unha especie brava: o sangomiño común.

## Especies

* Os acios de flor semi rechamangueiros, xeralmente brancos ou amarelos, en cimas sen as brácteas rechamngueiras grandes, dan froito vermello, azul ou branco:
	+ (Sub)xénero *Cornus*. **Corneiras**; catro especies de arbustos ou de árbores miúdas; acios de flor cun invólucro de follas caedizas.
		- *Cornus chinensis* (Corneira da China). China.
		- *Cornus mas* (Corneira macho). Mediterráneo.
		- *Cornus officinalis* (Corneira do Xapón). Xapón.
		- *Cornus sessilis* (Corneira de froito negro). California.
	+ (Sub)xénero *Swida*. **Sangomiños**; preto de 20 a 30 especies de arbustos; acios de flor sen un invólucro.
		- *Cornus alba* (*Swida alba*; Sangomiño Siberiano). Siberia e norte da China.
		- *Cornus alternifolia* (*Swida alternifolia*; Sangomiño Pagoda ou Sangomiño de follas Alternas). Nordés de América do Norte até o extremo sueste do Canadá.
		- *Cornus amomum* (*Swida amomum*; Sangomiño sedoso). Leste dos EUA polas grandes pradeiras, agás polo profundo sur, e extremo sueste do Canadá.
		- *Cornus asperifolia* (*Swida asperifolia*; Sangomiño dos pagodes ou sangomiño asperifolio).
		- *Cornus austrosinensis* (*Swida austrosinensis*; Sangomiño do sur da China). Leste de Asia.
		- *Cornus bretschneideri* (*Swida bretschneideri*; Sangomiño de Bretschneider). Norte da China.
		- *Cornus controversa* (*Swida controversa*; Sangomiño mesa). Leste de Asia.
		- *Cornus coreana* (*Swida coreana*; Sangomiño de Corea). Nordés de Asia.
		- *Cornus drummondii* (*Swida drummondii*; Sangomiño de follas engurradas). EUA entre o cinto dos Apalaches e as grandes pradeiras, e o sur de Ontario.
		- *Cornus glabrata* (*Swida glabrata*; Sangomiño marrón ou Sangomiño suave). Oeste de América do Norte.
		- *Cornus hemsleyi* (*Swida hemsleyi*; Sangomiño de Hemsley). Sueste da China.
		- *Cornus koehneana* (*Swida koehneana*; Sangomiño de Koehne). Sueste da China.
		- *Cornus macrophylla* (*Swida macrophylla*; Sangomiño de follas grandes). leste de Asia.
		- *Cornus obliqua* (*Swida obliqua*; Sangomiño pálido). Leste de América do Norte.
		- *Cornus paucinervis* (*Swida paucinervis*). China.
		- *Cornus racemosa* (*Swida racemosa*; Sangomiño dos illós do norte ou Sangomiño de Gray ). Extremo sueste do Canadá e nordés dos EUA.
		- *Cornus rugosa* (*Swida rugosa*; Sangomiño de folla arredondada). Sueste do Canadá e extremo nordés dos EUA.
		- *Cornus sanguinea* (*Swida sanguinea*; Sangomiño común). Europa.
		- *Cornus sericea* (*C. stolonifera; Swida stolonifera*; Sangomiño de follas vermellas). Norte de América do Norte.
		- *Cornus stricta* (*Swida stricta*; Sangomiño dos illós do sur). Sueste dos EUA.
		- *Cornus walteri* (*Swida walteri*; Sangomiño de Walter. China Central.
		- *Cornus wilsoniana* (*Swida wilsoniana*; Sangomiño de Wilson). China Central.

*Cornus canadensis*.
* Acios de flor discretos, xeralmente verdoso, arrodeado por brácteas como se fose un gran e rechamante pétalo; froita xeralmente vermella:
	+ (Sub)xénero *Chamaepericlymenum*. **Sangomiños ananos**; dúas especies de subarbustos ratreiros que medran de estolóns lígneos.
		- *Cornus canadensis* (*Chamaepericlymenum canadense*; Sangomiño anano canadense ou *Bunchberry*) Norte de América do Norte.
		- *Cornus suecica* (*Chamaepericlymenum suecicum*; Sangomiño anano eurasiático ou *European Bunchberry*). Norte de Eurasia, localmente no extremo nordés e noroeste de América do Norte.
		- *Cornus × unalaschkensis* (híbrido *C. canadensis* × *C. suecica*). Illas Aleutianas, Groenlandia, península do Labrador.
	+ (Sub)xénero *Benthamidia* (sin. subxénero *Dendrobenthamia*, subxénero *Cynoxylon*). **Sangomiños floridos**; cinco especies de árbores.
		- *Cornus capitata* (*Benthamidia capitata*; Sangomiño de folla perenne, Sangomiño do Himalaia). O Himalaia.
		- *Cornus florida* (*Benthamidia florida*; Sangomiño florido). Leste dos EUA das grandes pradeiras, do norte ao sur de Ontario.
		- *Cornus hongkongensis* (*Benthamidia hongkongensis*; Sangomiño de Hongkong). Sur da China, Laos, Vietnam.
		- *Cornus kousa* (*Benthamidia kousa*; Sangomiño de Kousa). Xapón e (como subsp. *chinensis*) centro e norte da China.
		- *Cornus nuttallii* (*Benthamidia nuttallii*; Sangomiño do Pacífico). Oeste de América do Norte dende a Columbia Británica até a California.

## Descrición

Os sangomiños e corneiras son arbustos de entre 3 e 4 metros de altura, con moitas pólas. A meirande parte das especies teñen as follas enfrontadas, mais nalgúns casos son alternas. Teñen forma ovada. O froito de todas as especies é unha drupa redonda, carnosa e de cor negra con pintas encarnadas, cunha ou dúas sementes. As flores teñen catro partes e son brancas.

Moitas especies no subxénero *Swida* son arbustos estoloníferos, crecendo ao longo de canles. Varias destas especies utilízanse para naturalizar plantacións paisaxísticas, especialmente as especies de rebentos amarelos, vermellos ou brillantes. A maioría das especies no subxénero *Benthamidia* son árbores pequenas usadas como plantas ornamentais.

## Usos

Sangomiño coa típica cor outoniza.
*Cornus florida* bagas encapsuladas no xeo, *Hemingway*, Carolina do Sur.
As hastas de madeira son moi duras e pódense empregar para fabricar dagas. A madeira era tamén moi estimada para facer as lanzadeiras ou nezcres dos teares, para os mangos das ferramentas e outros artigos miúdos que cómpren dun pau duro e rexo.

O froito de varias especies do subxénero *Cornus* e *Benthamidia* é comestíbel, aínda que sen moito sabor. As bagas dalgunhas especies do subxénero *Swida* son medianamente tóxicas para as persoas, porén moi apreciadas polos paxaros. Os *Cornus* son o alimento base para larvas dalgunhas especies de Lepidoptera entre as que se inclúen avelaíñas: *Ectropis crepuscularia*, *Euplexia lucipara* e os caso-portadores seguintes do xénero *Coleophora*: *C. ahenella*, *C. salicivorella* (que se atoparon sobre *Cornus canadensis*), *C. albiantennaella*, *C. cornella* e *C. cornivorella* (As tres últimas aliméntanse en exclusividad de *Cornus*).

Empréganse tamén como ornamentais en xardíns.

## Notas

## Véxase tamén

### Ligazóns externas

* Sangomiños asiáticos
* Imaxes de *Cornus alternifolia* en bioimages.vanderbilt.edu
* Imaxes de *Cornus drummondii* en bioimages.vanderbilt.edu
* Imaxes *Cornus foemina* en bioimages.vanderbilt.edu
* Imaxes de *Cornus obliqua* en bioimages.vanderbilt.edu