Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Secuestro

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Secuestro (homónimos).

| Secuestro |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
tipo de crime  |
| Despregar
 Subclase de
crime violento infracción transporte cativerio encarceramento ilegal  |
|  Composto por
 captura  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Practicado por
secuestrador  |
|  Participantes
 secuestrado  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/016pjk  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q24820217 "
* *United States Government Glossary of Interagency and Associated Terms (en)*
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Abduction (en) , 1911 Encyclopædia Britannica/Kidnapping (en) "
* *Collier's New Encyclopedia* "Collier's New Encyclopedia (1921)/Abduction (en) "
* *Dicionario Enciclopédico Granat* "Q87083487 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24490995 "
* *Paulys Realenzyklopädie der klassischen Altertumswissenschaft* "Raptus 2 (Pauly-Wissowa)"
* *The Domestic Encyclopædia; Or, A Dictionary Of Facts, And Useful Knowledge* "Domestic Encyclopædia (1802)/Kidnapping (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **secuestro** é o acto de privar ilicitamente a unha persoa ou grupo de persoas da súa liberdade de movemento, normalmente durante un tempo determinado, e co obxectivo de conseguir un rescate ou obter calquera tipo de rédito político ou dos medios. As persoas que levan a cabo un secuestro coñécense como secuestradores.

Os secuestradores, xeralmente, e previo ao secuestro da súa vítima, seguen os seus movementos cotiáns durante días anteriores ao evento, coa finalidade de coñecer as súas rutas de tránsito e horarios habituais para así lograr con maior éxito a súa empresa delituosa. Cando se trata de bandas organizadas para cometer este tipo de delitos, organízanse en células, é dicir, hai suxeitos que se encargan de realizar as negociacións telefónicas cos familiares da vítima para esixir o pago do rescate, outros se encargan de prover de alimentos e vixiar á persoa secuestrada durante o tempo que dura en cativerio, así como que outros interveñen ao momento de someter á vítima ao momento de interceptala e trasladala ao lugar onde se manterá en cativerio, lugar que en ocasións é cambiado co fin de distraer a atención das autoridades no caso de que se denuncie o feito.

Por regra xeral, a lexislación de todos os países teñen penas moi elevadas para este tipo de delitos, chegando nalgunhas ocasións á pena de morte. En Estados Unidos foron executados varios secuestradores ao longo da súa historia. Tamén en multitude de ocasións os secuestros terminan co asasinato da vítima do mesmo e, en calquera caso, un secuestro sempre carrexa graves secuelas psicolóxicas ás vítimas dos mesmos.

Un dos trastornos psicolóxicos que poden derivarse dun secuestro é o chamado síndrome de Estocolmo.
# 18 de xuño

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Xuño** | >> |
| Lu | Ma | Mé | Xo | Ve | Sá | Do |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |
| **2026** Todos os días |

O **18 de xuño** é o 169º día do ano do calendario gregoriano e o 170º nos anos bisestos. Quedan 196 días para finalizar o ano.

## Acontecementos

* 1815 - Napoleón Bonaparte é derrotado na Batalla de Waterloo polas tropas inglesas e prusianas do Duque de Wellington
* 1937 - Publícase *Galicia Libre* unha publicación semanal editada en Buenos Aires por iniciativa de Luís Seoane e Xosé Núñez Búa.
* 1981 - A epidemia de SIDA é recoñecida por médicos en San Francisco, California
* 2006 - Apróbase en referendo o novo Estatuto de autonomía de Cataluña

## Nacementos

Raymond Radiguet.
* 1845 - Charles Louis Alphonse Laveran, médico francés, Premio Nobel de Fisioloxía ou Medicina (m. 1922).
* 1868 - Miklós Horthy, rexente da Hungría (m. 1957).
* 1882 - Georgi Dimitrov, político búlgaro (m. 1949).
* 1884 - Édouard Daladier, primeiro ministro de Francia (m. 1970).
* 1897 - Roxelio Pérez González, mestre e pedagogo galego (m. 1963).
* 1903 - Raymond Radiguet, escritor francés (m. 1923).
* 1903 - Jeanette MacDonald, actriz e cantante estadounidense (m. 1965).
* 1918 - Franco Modigliani, economista italiano, Premio Nobel de Economía (m. 2003).
* 1929 - Jürgen Habermas, pensador e filósofo alemán.
* 1931 - Fernando Henrique Cardoso, expresidente do Brasil.
* 1932 - Dudley R. Herschbach, químico estadounidense, Premio Nobel.
* 1941 - Úrsula Heinze, escritora galega de orixe alemá.
* 1942 - Paul McCartney, cantante e músico inglés.
* 1942 - Thabo Mbeki, presidente de Suráfrica.
* 1946 - Maria Bethânia, cantante brasileira.
* 1949 - Lech Kaczyński, presidente da Polonia.
* 1949 - Jarosław Kaczyński, primeiro ministro da Polonia, irmán de Lech Kaczyński.
* 1951 - Xosé Luís Rivas Cruz Mini, cantautor, compositor e musicólogo galego, cofundador dos grupos Fuxan os Ventos e A Quenlla.
* 1952 - Isabella Rossellini, actriz italiana.
* 1962 - Lino Braxe, actor, director de teatro e escritor galego.
* 1974 - Itziar Ituño, actriz vasca

## Mortes

José Saramago.
* 1834 - Salvador López del Pan, avogado e político galego (n. 1764).
* 1936 - Maxim Gorki, escritor ruso (n. 1868).
* 1958 - Nereu Ramos, presidente do Brasil (n. 1888).
* 1963 - Pedro Armendáriz, actor mexicano (n. 1912).
* 1971 - Paul Karrer, químico suízo, Premio Nobel (n. 1889).
* 2003 - Celso Montero, sacerdote, xornalista e político galego (n. 1930).
* 2007 - Vilma Espin, revolucionaria e militante comunista cubana (n.1930)
* 2010 - José Saramago, escritor Premio Nobel de Literatura (n. 1922).

## Festas e celebracións

* Día Internacional do Sushi
* Día nacional das Seychelles

## Outros

## Notas

Os 366 días do ano
# Wayback Machine

|  Wayback Machine |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
arquivo web  |
|  Parte de
 Internet Archive deep web  |
|  Aspecto de
arquivamento da web (pt)   |
|  Caracterizado por
Wayback Machine quality (en)   |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Lingua
lingua inglesa  |
|  Linguaxe de programación
 C  Java  Perl  Python  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Creador/a
Brewster Kahle Bruce Gilliat (pt)   |
|  Propietario/a
 Internet Archive  |
|  Operador/a
 Internet Archive  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
29 de outubro de 2001  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País
 Estados Unidos de América  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/09g8vjz  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Páxina WEB
web.archive.org  |
|  Correo
mailto:info@archive.org  |
|  Manual
help.archive.org…  |
|  Descrito pola fonte
* *Escaneo bibliográfico da infraestrutura de comunicación académica dixital*
 |
|   |

 |
| Wikidata C:Commons |

**Wayback Machine** (pronunciado [ˈwejbak maˈʃin]) é un servizo e unha base de datos que contén copias dunha gran cantidade de páxinas ou sitios de Internet. Se por algunha razón algún sitio non está dispoñíbel momentaneamente ou foi borrado do servidor de orixe, é posíbel consultar unha réplica vía "Wayback machine". Como consecuencia deste proxecto, tamén se pode consultar a historia ou modificacións das páxinas ao longo do tempo.

## Características

O servizo Wayback Machine funciona dunha maneira simple: abonda con teclear a URL dunha páxina web para ver cal é a última copia que hai gardada no arquivo. Se se quere ver como era hai un tempo unha páxina en cuestión, entón Wayback Machine pediranos en que data e ano queremos visitar a páxina. Existe un calendario na parte superior da pantalla, que permite ver graficamente as capturas ao longo do tempo. A lonxitude das barras do gráfico indica en que meses se fixeron máis copias.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Internet Archive

### Ligazóns externas

* Wayback Machine
* Wayback Machine Plugin: gardar posts de WordPress

---

|  |  |
| --- | --- |
|  |  *Este artigo é, polo de agora, só un bosquexo. Traballa nel para axudar a contribuír a que a Galipedia mellore e medre.* |

---
# Luns

| Luns |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
|  Subclase de
día laborable  |
|  Parte de
 semana  |
|  |
|  Epónimo
domingo Lúa dous un inicio  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 domingo  |
|  Sucedido por
 martes  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f6kx  |
| Thesaurus do NCI | C64962  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Pondělek"
* *Dicionario Enciclopédico Granat* "Q96360605 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24489071 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Monday (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **luns** ou **segunda feira** é o primeiro día da semana.

## Etimoloxía

O termo *luns* vén do latín *dies Lunae* ‘día consagrado á Lúa’, que pasou no latín vulgar a *dies Lunis*. O termo *segunda feira* procede do latín *secunda feria* (ou *feria secunda*).

## Nomes noutras linguas

Luns nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Montag** | Día da Lúa |
| Búlgaro | **Понеделник/Ponedelnik** | O día despois do domingo |
| Catalán | **Dilluns** | Día da Lúa |
| Checo | **Pondělí** | O seguinte ó día de descanso |
| Chinés Tradicional | **星期一/Xīng Qī Yī** | Un da semana |
| Español | **Lunes** | Día da Lúa |
| Éuscaro | **Astelehen** | Primeiro da semana |
| Francés | **Lundi** | Día da Lúa |
| Holandés | **Maandag** | Día da Lúa |
| Inglés | **Monday** | Día da Lúa |
| Irlandés | **De Lúain** | Día da Lúa |
| Islandés | **Mánudagur** | Día da Lúa |
| Italiano | **Lunedì** | Día da Lúa |
| Noruegués | **Mandag** | Día da Lúa |
| Quechua | **Killa P'unchay** | Día da Lúa |
| Polaco | **poniedziałek** | O día despois do domingo |
| Portugués | **Segunda-feira** | Segundo día |
| Romanés | **Luni** | Día da Lúa |
| Ruso | **Понедельник/Ponidelnik** | O día despois do domingo |
| Xaponés | **月曜日/Getsuyoubi** | Día da Lúa |
| Grego | **Δευτέρα**(Deutéra) | Secunda |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Luns Santo
* Luns de Pascua
* Nomes dos días
* A semana na cultura popular galega
# Martes

| Martes |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
|  Subclase de
día día laborable  |
|  |
|  Epónimo
Týr dous Marte tres lume  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 luns  |
|  Sucedido por
 mércores  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f7\_n  |
| Thesaurus do NCI | C64963  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Úterý"
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24373886 "
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q123859018 "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **martes**, **terza feira**, ou **terceira feira** é o segundo día da semana. O termo "martes" vén do latín *Martis (dies)* ou día de Marte, deus romano da guerra, e os termos "terza feira" e "terceira feira" proceden do latín *tertia feria* (ou *feria tertia*).

## Nomes noutras linguas

Martes nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Dienstag** | Día de Týr |
| Búlgaro | **Вторник/Vtornik** | Segundo día |
| Catalán | **Dimarts** | Día de Marte |
| Checo | **Úterý** | Segundo día |
| Chinés Tradicional | **星期二/Xīng Qī Èr** | Dous da semana |
| Español | **Martes** | Día de Marte |
| Éuscaro | **Astearte** | Entre semana |
| Francés | **Mardi** | Día de Marte |
| Holandés | **Dinsdag** | Día de Týr |
| Inglés | **Tuesday** | Día de Tiw |
| Islandés | **Þriðjudagur** | Terceiro día |
| Irlandés | **De Máirt** | Día de Marte |
| Italiano | **Martedì** | Día de Marte |
| Noruegués | **Tirsdag** | Día de Týr |
| Quechua | **Ati P'unchay** | Día da enerxía |
| Portugués | **Terça-feira** | Terceiro día |
| Romanés | **Marti** | Día de Marte |
| Ruso | **Вторник/Vtornik** | Segundo día |
| Xaponés | **火曜日/Kayoubi** | Día do lume |
| Grego | **Τρίτη**(Tríti) | Terza |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Martes Santo
* Nomes dos días
* A semana na cultura popular galega
# Mércores

| Mércores |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
|  Subclase de
día laborable día  |
|  Parte de
 semana  |
|  |
| Despregar
 Epónimo
Mercurio Água (astrologia) (pt)  Odín a mediados catro tres Wōdan  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 martes  |
|  Sucedido por
 xoves  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f7\_4  |
| Thesaurus do NCI | C64964  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Středa"
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24479764 "
* *The Nuttall Encyclopædia*
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **mércores**, **corta feira**, ou **cuarta feira** é o terceiro día da semana. O termo "mércores" vén do latín *Mercurii (dies)* ou día de Mercurio, deus romano do comercio e mensaxeiro dos deuses, e os termos "corta feira" e "cuarta feira" proceden do latín *quarta feria* (ou *feria quarta*).

## Nomes noutras linguas

Mércores nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Mittwoch** | O medio da semana |
| Búlgaro | **Cpяда/Sriada** | O medio da semana |
| Catalán | **Dimecres** | Día de Mercurio |
| Checo | **Středa** | O medio da semana |
| Chinés Tradicional | **星期三/Xīng Qī Sān** | Tres da semana |
| Español | **Miércoles** | Día de Mercurio |
| Éuscaro | **Asteazken** | O último da semana |
| Francés | **Mercredi** | Día de Mercurio |
| Holandés | **Woensdag** | Día de Woden |
| Inglés | **Wednesday** | Día de Woden |
| Irlandés | **Dé Chéadaoin** | O primeiro xaxún da semana |
| Islandés | **Miðvikudagur** | O medio da semana |
| Italiano | **Mercoledì** | Día de Mercurio |
| Noruegués | **Onsdag** | Día de Óðinn |
| Quechua | **Qoyllor P'unchay** | Día do luceiro |
| Portugués | **Quarta-feira** | Cuarto día |
| Romanés | **Miercuri** | Día de Mercurio |
| Ruso | **Среда/Sreda** | Día do medio |
| Xaponés | **水曜日/Suiyoubi** | Día da auga |
| Grego | **Τετάρτη**(Tetárti) | Quarta |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Mércores Santo
* Mércores de Cinsa
* A semana na cultura popular galega
* Nomes dos días
# Xoves

| Xoves |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
|  Subclase de
día laborable día  |
|  Parte de
 semana  |
|  |
|  Epónimo
catro Thor Madeira (wuxing) (pt)  cinco Xúpiter  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 mércores  |
|  Sucedido por
 venres  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f7zn  |
| Thesaurus do NCI | C64965  |
| OpenAlex | C2779242764  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Čtvrtek"
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24516774 "
* *Dicionario Enciclopédico Granat* "Q87029237 "
* *The Nuttall Encyclopædia*
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **xoves** ou **quinta feira** é o cuarto día da semana. O termo "xoves" vén do latín *Iovis (dies)* ou día de Xúpiter, deus supremo romano, e o termo "quinta feira" procede do latín *quinta feria* (ou *feria quinta*).

## Nomes noutras linguas

Xoves nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Donnerstag** | Día de Donar |
| Búlgaro | **Четвъртък/Tschetvartak** | O cuarto da semana |
| Catalán | **Dijous** | Día de Xúpiter |
| Checo | **Čtvrtek** | O cuarto da semana |
| Chinés Tradicional | **星期四/Xīng Qī Sī** | Catro da semana |
| Español | **Jueves** | Día de Xúpiter |
| Éuscaro | **Ostegun** | Día de Ortzi/Ost |
| Francés | **Jeudi** | Día de Xúpiter |
| Holandés | **Donderdag** | Día de Donar |
| Inglés | **Thursday** | Día de Thor |
| Irlandés | **Dé ardaoin** | O día entre dous xaxúns |
| Islandés | **Fimmtudagur** | Quinto día |
| Italiano | **Giovedì** | Día de Xúpiter |
| Noruegués | **Torsdag** | Día de Thor |
| Quechua | **Illa P'unchay** | Día da luz ou do resplandor |
| Portugués | **Quinta-feira** | Quinto día |
| Romanés | **Joi** | Día de Xúpiter |
| Ruso | **Четверг/Chitvierg** | Cuarto día |
| Xaponés | **木曜日/Mokuyoubi** | Día das árbores |
| Grego | **Πέμπτη**(Pémpti) | Quinta |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Xoves Santo
* Xoves de Prata
* A semana na cultura popular galega
* Nomes dos días
# Venres

| Venres |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
|  Subclase de
día laborable día día festivo  |
|  Parte de
 semana  |
|  |
|  Epónimo
Frigg seis cinco Venus Metal (en)   |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 xoves  |
|  Sucedido por
 sábado  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f7z4  |
| Thesaurus do NCI | C64966  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Dictionnaire infernal (6ª edición)* "Q20923293 "
* *Enciclopedia de Otto* "Pátek"
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q117836902 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q21997549 "
* *Enciclopedia Bíblica de Archimandrita Nicéforo* "Q21997544 "
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "Q21997552 "
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Friday (en) "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **venres** ou **sexta feira** é o quinto día da semana. O termo "venres" vén do latín *Veneris (dies)* ou día de Venus, deusa romana do amor, e o termo "sexta feira" procede do latín eclesiástico *sexta feria* (ou *feria sexta*).

## Nomes noutras linguas

Venres nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Freitag** | O día de Frøya |
| Búlgaro | **Петък/Petak** | O quinto día da semana |
| Catalán | **Divendres** | Día de Venus |
| Checo | **Pátek** | O quinto día da semana |
| Chinés Tradicional | **星期五/Xīng Qī Wu** | Cinco da semana |
| Español | **Viernes** | Día de Venus |
| Éuscaro | **Ostiral** | Campo de Urtzi |
| Francés | **Vendredi** | Día de Venus |
| Holandés | **Vrijdag** | Día de Frig |
| Inglés | **Friday** | Día de Frig |
| Irlandés | **Dé aHoine** | O segundo xaxún da semana |
| Islandés | **Föstudagur** | Día de xaxún |
| Italiano | **Venerdì** | Día de Venus |
| Noruegués | **Fredag** | Día de Frøya |
| Quechua | **Ch'ashka P'unchay** | Día da estrela |
| Portugués | **Sexta-feira** | Sexto día |
| Romanés | **Vineri** | Día de Venus |
| Ruso | **Пятницу/Pyatnitsa** | Quinto día |
| Xaponés | **金曜日/Kinyoubi** | Día do ouro |
| Grego | **Παρασκευή** (Paraskeví) | Día da preparación |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Venres Santo
* Venres de Dores
* Venres negro
* A semana na cultura popular galega
* Nomes dos días
# Sábado

| Sábado |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
día da semana  |
|  Subclase de
día  |
|  Parte de
 fin de semana  |
|  |
|  Epónimo
Terra (astrologia) (pt)  Saturno sete venres Shabat seis baño lavado  |

 |
|

| Historia |
| --- |
|  Precedido por
 venres  |
|  Sucedido por
 domingo  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/0f7yn  |
| Thesaurus do NCI | C64967  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Sobota"
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "ЭСБЕ / Суббота"
* *Pequeno Dicionario Enciclopédico de Brockhaus e Efron* "МЭСБЕ / Суббота"
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **sábado** é o sexto día da semana. O nome "sábado" vén do hebreo a través do latín *sabbătum (dies)* ou día do sabat, día de descanso para os xudeus. O nome latino era *Saturni (dies)*, ou día de Saturno. Coa cristianización deuse unha substitución do nome, pero outras linguas mantiveron a raigaña latina, como no caso do inglés *Saturday*.

## Nomes noutras linguas

Sábado nas distintas linguas de Europa.

| Lingua | Nome | Significado |
| --- | --- | --- |
| Alemán | **Samstag** | Día do Sabat |
| Búlgaro | **Събота/Sabota** | Día do Sabat |
| Catalán | **Dissabte** | Día do Sabat |
| Checo | **Sobota** | Día do Sabat |
| Chinés Tradicional | **星期六/Xīng Qī Līu** | Seis da semana |
| Español | **Sábado** | Día do Sabat |
| Éuscaro | **Larunbat** | ? |
| Francés | **Samedi** | Día do Sabat |
| Holandés | **Zaterdag** | Día de Saturno |
| Inglés | **Saturday** | Día de Saturno |
| Irlandés | **Dé Sathairn** | Día de Saturno |
| Islandés | **Laugardagur** | Día do baño |
| Italiano | **Sabato** | Día do Sabat |
| Noruegués | **Lørdag** | Día do baño |
| Quechua | **K'uichi P'unchay** | Día do arco da vella |
| Portugués | **Sábado** | Día do Sabat |
| Romanés | **Sambata** | Día de Saturno |
| Ruso | **Субботу/Subota** | Día de Saturno |
| Xaponés | **土曜日/Doyoubi** | Día da terra |
| Grego | **Σάββατο** (Sávvato) | Día do Sabbat |

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Sábado Santo
* Sábado de Paixón
* A semana na cultura popular galega
* Nomes dos días
# Semana

| Semana |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
unidade de tempo unidade derivada UCUM  |
|  Subclase de
septeto intervalo de tempo  |
|  Parte de
 mes  |
| Despregar
 Composto por
 luns venres sábado domingo xoves martes mércores día  |

 |
|

| Características |
| --- |
| Despregar
 Contén partes da clase
7x día da semana Semana de trabalho (pt)  día fin de semana  |
|  Símbolo da unidade
u (nb)  |

 |
|

| Cifras e dimensións |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Duración  7 d  |
|  Conversión a unidade estándar  7 d  |
|  Conversión a sistema internacional  604.800 s  |

 |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/083sl  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
| Despregar
 Descrito pola fonte
* *Novo Dicionario Enciclopédico, 1911-1916* "Q44723963 "
* *The Nuttall Encyclopædia*
* *Encyclopædia Britannica* "1911 Encyclopædia Britannica/Week (en) "
* *Enciclopedia de Otto* "Týden"
* *Enciclopedia Bíblica de Archimandrita Nicéforo* "Q25297072 "
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24465698 "
* *Paulys Realenzyklopädie der klassischen Altertumswissenschaft* "Hebdomas (Pauly-Wissowa)"
 |

 |
| Wikidata G:Commons C:Commons |

A **semana** é un período de tempo de sete días consecutivos. Este período correspóndese coa cuarta parte dun ciclo lunar, de 28 días, que desde antigo serviu como base para o calendario lunar.

## Nomenclatura

*Artigo principal**:* Nomes dos días.
En lingua galega hai dúas formas para denominar os sete días da semana. Dunha banda consérvase a asociación de cada día cun dos planetas (que eran deuses pagáns), agás o domingo (*Domenicus dies*, día do Señor, de orixe cristiá) e mais o sábado, (*Sabbatum*, “día do sabá”, que ten orixe xudaica) e coincide coa nomenclatura noutras linguas romances. Doutra banda consérvase a nomenclatura imposta a partir do século VI pola Igrexa católica cun papel destacado de S. Martiño de Dumio, nomenclatura que combateu os nomes pagáns, mais a campaña só tivo éxito no continente europeo en Portugal e Galiza, onde se adoptaron as formas baseadas na forma *feira* (día de festa, "día santo" en latín).

* luns / segunda feira (dedicado á Lúa)
* martes / terceira feira (dedicado a Marte)
* mércores / cuarta feira (dedicado a Mercurio)
* xoves / quinta feira (dedicado a Xúpiter)
* venres / sexta feira (dedicado a Venus)
* sábado
* domingo

## Estrutura

Nos países tradicionalmente cristáns obsérvase o descanso laboral no domingo, nos musulmáns no venres e nos xudeus (e polo tanto en Israel) no sábado. En case todos os países do mundo a semana comeza o luns/ na segunda feira, agás en Portugal e nalgúns países anglosaxóns (como os Estados Unidos), onde a semana comeza o domingo.

## Notas