Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Xénero tipo

Unha femia de lavanco (*Anas platyrhynchos*) coa súa camada de patiños. *Anas* é o xénero tipo da familia dos anátidos.
En bioloxía, especialmente en zooloxía, chámase **xénero tipo** ao xénero que se usa para definir un grupo taxonómico de maior rango, como unha familia ou unha orde.

A partir deste xénero defínese a especie tipo e faise a descrición e caracterización do grupo.

## Nomenclatura zoolóxica

Segundo o Código Internacional de Nomenclatura Zoolóxica, *International Code of Zoological Nomenclature* (ICZN), «o tipo que leva o nome dun taxon nominal do grupo familiar é un xénero chamado "xénero tipo"». O nome do grupo familiar está baseado no do xénero tipo.

Calquera nome do grupo familiar debe ter un xénero tipo (e calquera nome do grupo xénero debe ter unha especie tipo, pero calquera nome de grupo de especies pode, pero non necesariamente, ter un ou varios espécimes tipo). O xénero tipo para un nome de grupo familiar é tamén o xénero á cuxa raíz se engade o sufixo latino *-idae* (para as familias).

Exemplo: o nome da familia dos Anatidae ten como xénero tipo o xénero *Anas* Linnaeus, 1758.
## Nomenclatura botánica

Na nomenclatura botánica, a frase "xénero tipo" úsase, non oficialmente, como un termo de conveniencia. No Código Internacional de Nomenclatura para algas, fungos e plantas, *International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants* (ICN) esta frase non ten status. O Código usa espécimes de tipo para rangos de até a familia, e os tipos son opcionais para rangos máis altos. O Código non se refire ao xénero que contén ese tipo como "xénero tipo".

Para as familias, o sufixo latino empregado para engadir á raíz do nome do xénero tipo é *-aceae* (-áceas).

Exemplo: o nome da familia das Rosaceae ten como xénero tipo o xénero *Rosa* Linnaeus 1753.
Exemplo: Poa é o xénero tipo da familia das Poaceae e da orde das Poales. É un xeito de dicir que os nomes Poaceae e Poales están baseados no nome xenérico *Poa*.
## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Especie tipo
* Taxonomía (bioloxía)
# Herba

Herbas
Campía
En botánica, unha **herba** ( pronunciación ) ou **planta herbácea** é unha planta que non presenta órganos decididamente leñosos. Os caules das herbas son verdes e morren xeralmente ao acabar a boa estación, sendo substituídos por outros novos se a herba é vivaz.

## Características

Moitas herbas son anuais, nacendo de semente ao comezo da estación favorable deixando ao acabar esta novas sementes no chan. Existen tamén herbas vivaces, que retoñan dende talos subterráneos ou situados a niveis de chan. Os órganos subterráneos implicados son rizomas (talos horizontais) e bulbos. Moitas herbas bienais forman unha roseta de follas pegada ao chan no seu primeiro ano, no que non se reproducen, e un talo alto e florido, o escapo floral, no seu segundo ano.

Chámase megaforbias (herbas xigantes) a plantas que respondendo formalmente ao concepto anterior, acadan unha porte considerable, ata de varios metros. Este é o caso, por exemplo, das diversas especies de bananas (xénero *Musa*).

Na linguaxe común aplícase tamén a calquera planta que posúe valor culinario (herbas aromáticas) ou medicinal (herbas medicinais), con independencia do seu carácter herbáceo ou arbóreo, cando a parte da planta que se usa son as follas ou talos tenros. Pola contra, as especias son as sementes, bagas, codias, raíces ou outras partes da planta.

"Herba" ou "a herba" é tamén un termo do argot empregado para denominar ao cánnabis.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Herba aromática
* Herbas de San Xoán
# Planta perenne

| Planta perenne |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
forma de vida botánica  |
|  Subclase de
planta  |
|  Caracterizado por
tempo de vida  |
|  Oposto a
planta anual  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/036p57  |
| OpenAlex | C24461792  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Enciclopedia de Otto* "Vytrvalé rostliny"
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q112114338 "
* *Grande Enciclopedia Soviética (1926 - 1947)* "Q112114337 "
* *Novo Dicionario Enciclopédico, 1911-1916* "Q84065741 "
* *Meyers Konversations-Lexikon, 4ª edición (1885–1890)* "Q112757435 "
 |
|  |

 |
| Wikidata C:Commons |

En botánica, unha **planta perenne** (do latín *per*, «por» *annus*, «ano») é unha planta que vive máis de dous a tres anos, entre elas as árbores. Tamén se di das follas das árbores que non se renovan cos cambios estacionais e que durando máis dun ano se renovan pouco e pouco.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Perennifolio
* Caducifolio
# Xénero (bioloxía)

Para outras páxinas con títulos homónimos véxase: Xénero.

| Xénero |
| --- |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
categoría taxonómica rango rango  |
|  Parte de
 subtribo Subfamilia supergenus (en)   |
|  |
|  Caracterizado por
Especie tipo  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/09lc9  |
| OpenAlex | C157369684  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Descrito pola fonte
* *Dicionario Enciclopédico Brockhaus e Efron* "Q24482630 "
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O **xénero**, no campo da bioloxía, é unha unidade sistemática das clasificacións por categorías taxonómicas.

## Características

Componse de especies (aínda que existen xéneros monoespecíficos) e, en moitos casos, constitúe un grupo tan natural que é de dominio vulgar: o xénero *Pinus*, integrado por numerosas especies de piñeiros que usualmente teñen unha nomenclatura binomial semellante á biolóxica (piñeiro albar, piñeiro negral, piñeiro carrasco etc.), é unha unidade "xenérica" en sentido corrente.

O nome xenérico ten de ser un substantivo, sen que existan regras precisas para a súa desinencia.

O concepto de xénero e a propia verba foron establecidos por Tournefort. Carl von Linné aceptounos, concretando así o seu pensamento: "Hai tantos xéneros coma fructificacións semellantes producidas por diversas especies naturais" (Palau, na tradución da *Phylosophya botanica*, de Linneo, p. 84). Orixinariamente Linneo e os botánicos da súa escola estableceron os xéneros sobre a base dos caracteres da frutificación.

Na actualidade, para o establecemento de xéneros tómanse multitude de caracteres. Por exemplo, tratándose de plantas superiores considéranse a morfoloxía xeral da flor, a filotaxe, a anatomía etc.

Ao igual que ocorre con outros niveis, na taxonomía dos seres vivos, e debido á enorme dificultade á hora de clasificar certas especies, varios **xéneros** poden agruparse en **superxéneros**, e os individuos dun **xénero** poden organizarse en **subxéneros**. Estes, á súa vez, poden organizarse en **infraxéneros**.

Un **notoxénero** é un nivel de clasificación análogo ó xénero pero creado por hibridación doutros (dous ou máis), máis habitual no caso das plantas que dos animais.

### Niveis de clasificación

|  |
| --- |
| Familia |
| [Subfamilia]
[Infrafamilia] [Tribo] |
| [Superxénero] |
| Xénero |
| [Subxénero] [Infraxénero] |
| Especie |
| [Subespecie] |

## Notas

* Os niveis obrigatorios marcáronse con fondo rosa.
* A clasificación ordéase de xeral a concreto.
# Taxon monotípico

*Monotípico redirixe aquí.*
O xénero *Orycteropus* é monotípico porque só contén a especie porco formigueiro (*Orycteropus afer*).
En bioloxía, un **taxon monotípico** é un grupo taxonómico (taxon) que contén só un taxon inmediatamente subordinado. O taxon subordinado en cuestión pode conter varios taxons inferiores ou ser tamén monotípico. Aínda que o termo parece indicar que un taxon ten un só espécime tipo (sen sintipos, lectotipos, ou outros tipos) e ningún sinónimo heterotípico/júnior, ese non é o seu significado.

No caso das especies, unha especie monotípica é aquela que non contén subespecies ou grupos menores de taxons infraespecíficos. No caso dos xéneros prefírese ás veces o o termo "uniespecífico".

Na nomenclatura botánica, un **xénero monotípico** tamén se refire a un caso especial no que se describen simultaneamente un xénero e unha soa especie dese xénero. En Botánica, *monotípico* úsase máis que *monoespecífico* co mesmo significado.

Igual que o termo "monotípico" se usa para describir un gran taxon que comprende só unha subdivisión, pódese tamén dicir que o taxon contido é monotípico dentro do taxon grande, por exemplo, un xénero *monotípico dentro dunha familia*.

Taxons que se consideraban inicialmente monotípicos poden deixar de selo ao seren subdivididos máis adiante conforme se afina a súa clasificación taxonómica ao obtérense novos coñecementos sobre eles, como por exemplo, datos xenéticos.

O seu antónimo é taxon politípico ou **politípico**.

## Exemplos

Algúns exemplos de grupos monotípicos son os seguintes:

* A familia de plantas Cephalotaceae inclúe un só xénero, *Cephalotus*, e unha soa especie, *Cephalotus follicularis*.
* O porco formigueiro (*Orycteropus afer*) é monotípico dentro do seu xénero *Orycteropus*, que á súa vez é monotípico dentro da familia Orycteropodidae, e esta é monotípica dentro da orde Tubulidentata.
* O papagaio *Anodorhynchus hyacinthinus* é unha especie monotípica, xa que non se distinguiu ningunha subespecie dentro desta especie.
* O paxaro *Panurus biarmicus* ten varias subespecies en distintas zonas da súa área de distribución, pero pertence ao xénero *Panurus*, que segundo o consenso actual se considera monotípico (é o único xénero) dentro da familia Panuridae.
* O peixe *Ozichthys albimaculosus*, das augas tropicais de Australia e sur de Nova Guinea, é a especie tipo do xénero monotípico *Ozichthys*.
* A planta do grupo das anxiospermas *Breonadia salicina* é a única especie do xénero monotípico *Breonadia*.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Monoespecífico
# PubMed

| PubMed |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
sitio web base de datos bibliográfica medical database (en)  motor de busca base de datos  |
|  Composto por
 PubMed Central  |
|  |

 |
|

| Características |
| --- |
|  Tema principal
artigo científico  |
|  Lingua
lingua inglesa  |

 |
|

| Implicados |
| --- |
|  Propietario/a
 Biblioteca Nacional de Medicina dos Estados Unidos  Centro Nacional para a Información Biotecnolóxica  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Fundación / creación
1997  |

 |
|

| Localización |
| --- |
|  País
 Estados Unidos de América  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/02j3lz  |
| MeSH | D039781  |
| OpenAlex | S4306525036  |

 |

 |
|

| Fontes e ligazóns |
| --- |
|  Páxina WEB
pubmed.ncbi.nlm.nih.gov  |
|  Descrito pola fonte
* *Nucleic Acids Research (NAR) database (en)*
 |

 |
| Wikidata C:Commons |

**PubMed** é un motor de busca de libre acceso á base de dados MEDLINE de citacións e resumos de artigos de investigación biomédica. Ofrecido pola Biblioteca Nacional de Medicina dos Estados Unidos como parte de Entrez. MEDLINE ten ó redor de 4.800 revistas publicadas nos Estados Unidos e en máis de 70 países de todo o mundo desde 1966 ata a actualidade.

## PMID

**PMID**, sigla de *PubMed Unique Identifier*, é un número único asignado a cada cita dun artigo de revistas biomédicas e de ciencias da vida que recolle PubMed.

## Véxase tamén

### Outros artigos

* PubMed Central
* Digital object identifier (DOI)
* International Standard Serial Number (ISSN)

### Ligazóns externas

* PubMed. Procura inicial de MEDLINE *(en inglés)*