# 1873

| 1873 |
| --- |
| Calendario gregoriano | 1873 MDCCCLXXIII |
| *Ab urbe condita* | 2626 |
| Calendario armenio | 1322 |
| Calendario chinés | 4569 – 4570 |
| Calendario hebreo | 5633 – 5634 |
|  |
| Calendario hindú |
|  ·  *Vikram Samvat* | 1928 – 1929 |
|  ·  *Shaka Samvat* | 1795 – 1796 |
|  ·  *Kali Yuga* | 4974 – 4975 |
|  |
| Calendario persa | 1251 – 1252 |
| Calendario musulmán | 1290 – 1291 |
| Calendario rúnico | 2123 |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ⟸ | Década de 1870 | ⟹ |
| 1869 | 1870 | 1871 | 1872 | **1873** | 1874 | 1875 | 1876 | 1877 |

 |

**1873** (**MDCCCLXXIII**) foi un ano común comezado en mércores segundo o calendario gregoriano.

## Acontecementos

* 11 de febreiro
	+ Abdica Amadeu I, rei de España.
	+ É proclamada a Primeira República Española.
* 2 de maio - Aparece en Vigo o periódico *La Concordia*.
* 16 de xullo - Aparece na Coruña o xornal *El Ejemplo*.
* 15 de setembro - Inauguración da primeira liña de ferrocarril de Galicia entre O Carril e Cornes (Conxo).
* Bolivia e o Perú asinan un tratado secreto de alianza militar. Historiadores chilenos menciónano como unha das causas da Guerra do Pacífico.

## Nacementos

* 6 de xaneiro - Vicente Arias de la Maza, avogado galego (m. 1963).
* 8 de xaneiro - Iuliu Maniu, político romanés.
* 10 de xaneiro - George Orton, atleta canadense.
* 10 de xaneiro - Fernando Olmedo Reguera, frade e xornalista galego (m. 1936).
* 12 de xaneiro - Spiridon Louis, corredor grego.

* 15 de xaneiro - José García Acuña, diplomático e escritor galego (m. 1873).
* 20 de xaneiro - Johannes V. Jensen, escritor dinamarqués, premio Nobel de Literatura en 1944 (m. 1950).
* 21 de xaneiro - José Quiroga Velarde, avogado e político galego (m. 1953).
* 28 de xaneiro - Colette, escritora francesa (m. 1954).
* 7 de febreiro - Thomas Andrews, construtor naval irlandés-británico (m. 1912).
* 13 de febreiro - José Barro González, empresario galego (m. 1943).
* 15 de febreiro - Hans von Euler-Chelpin, bioquímico sueco, premio Nobel de Química 1929 (m. 1964).
* 19 de febreiro - Louis Feuillade, director de cinema francés (m. 1925).
* 21 de febreiro - Marcial García Cereijo, sacerdote e xornalista galego (m. 1935).
* 25 de febreiro - Enrico Caruso, tenor italiano (m. 1921).
* 7 de marzo - Ángel López Pérez, avogado e político galego (m. 1964).
* 15 de marzo - Rosendo Vilariño Tenreiro, xornalista galego (m. 1953).
* 21 de marzo - Selma Rainio, doutora filandesa (m. 1939).
* 1 de abril - Serguéi Rakhmáninov, compositor, pianista e director de orquestra ruso.
* 10 de abril - Kyösti Kallio, presidente de Finlandia (m. 1940).
* 24 de abril - Robert Wiene, director de cinema mudo alemán (m. 1938).
* 17 de maio - Henri Barbusse, escritor francés (m. 1935).
* 21 de maio - Manuel Martínez Sueiro, avogado e escritor galego (m. 1920).
* 3 de xuño - Otto Loewi, fisiólogo alemán, premio Nobel de Medicina en 1936 (m. 1961).
* 8 de xuño - Azorín, escritor españorl (m. 1967).
* 11 de xuño - Francisco Álvarez de Nóvoa, xornalista e escritor galego (m. 1936).
* 24 de xuño - Juan Corzo, mestre de xadrez cubano (m. 1941).
* 28 de xuño - Alexis Carrel, científico e escritor francés (m. 1944).
* 1 de xullo - Alice Guy, directora de cinema francesa (m. 1968).
* 20 de xullo - Alberto Santos Dumont, pioneiro brasileiro da aviación (m. 1932).
* 31 de xullo - Domingos da Costa Oliveira, primeiro ministro de Portugal (m. 1957).
* 4 de agosto - Dámaso Berenguer y Fusté, militar e político español (m. 1953).
* 15 de agosto - Ramón Saavedra Salgado, político galego (m. 1932).
* 20 de agosto - Eliel Saarinen, arquitecto finlandés (m. 1950).
* 29 de agosto - María Goyri, filóloga, pedagoga e feminista española (m. 1954).
* 8 de setembro - Alfred Jarry, dramaturgo, novelista e poeta francés (m. 1907).
* 9 de setembro - Marcel Boulenger, esgrimista e escritor francés (m. 1932).
* 22 de setembro - Matteo Bartoli, lingüista italiano (m. 1943).
* 4 de outubro - Ejnar Hertzsprung, astrofísico danés.
* 5 de outubro - Lucien Mérignac, esgrimista francés (m. 1941).
* 9 de outubro - Karl Schwarzschild, astrónomo, matemático e físico alemán.
* 14 de outubro - Jules Rimet, dirixente deportivo francés (m. 1956).
* 31 de outubro - John Birmelin, escritor estadounidense (m. 1950).
* 8 de novembro - Ioakeim Alexopoulos, bispo ortodoxo grego (m. 1959).
* 20 de novembro - Ramón S. Castillo, presidente da Arxentina (m. 1944).
* 27 de novembro - Juan González Rodríguez, avogado e político galego (m. 1960).
* 1 de decembro - Francisco Barber Sánchez, avogado e político español (m. 1923).
* 7 de decembro - Willa Cather, novelista estadounidense (m. 1947).
* 8 de decembro - Amado Garra Castellanzuelo, avogado e político galego (m. 1948).
* 12 de decembro - Pau Albarèl, médico e escritor occitano (m. 1929).

* 15 de decembro - Manuel Varela Radío, médico e catedrático galego (m. 1962).
* 19 de decembro - Alphonse Kirchhoffer, esgrimista francés (m. 1913).
* 20 de decembro - Kanichi Asakawa, historiador xaponés (m. 1948).
* 21 de decembro - Fermín Zelada Varela, farmacéutico e político galego (m. 1971).
* César Abellás Vázquez, mestre e escritor galego (m. 1943).
* Zivar bey Ahmadbeyov, arquitecto acerbaixaní (m. 1925).
* Ángel Álvarez Mendoza, avogado e político español (m. 1957).
* Orencio Arosa, militar e político galego (m. 1939).
* José Carbonell Alsina, xornalista e político catalán.
* José Enríquez Chanot, pintor e xornalista galego (m. 1933).
* Arturo Fariña Díaz, xornalista e político galego (m. 1926).
* Manuel María García Castro, escritor e xornalista galego (m. 1949).
* Ricardo Goyanes Melgarejo, avogado, xornalista e escritor galego (m. 1924).
* Eugenio Montero Villegas, político galego (m. 1917).
* Mariano Piñeiro Groba, sacerdote e escritor galego (m. 1940).
* José Quintas da Vila, xornalista e político galego (m. 1957).
* Gerardo Rodríguez García, mestre e pedagogo galego.
* Peig Sayers, escritora irlandesa (m. 1958).

## Mortes

* 3 de xaneiro - José Arias Uría, avogado e político galego (n. 1799).
* 9 de xaneiro - Napoleón III, emperador de Francia (n. 1818).
* 18 de xaneiro - Edward Bulwer-Lytton, escritor e político inglés (n. 1803).
* 11 de febreiro - Juan Bravo Murillo, político, xurista e economista español (n. 1803).
* 29 de marzo - Hermann Hankel, matemático alemán (n. 1839).
* 15 de abril - Carl Friedrich Lottner, lingüista irlandés (n. 1834).
* 18 de abril
	+ Miguel García Cuesta, bispo español (n. 1803).
	+ Justus von Liebig, químico alemán (n. 1803).
* 1 de maio - David Livingstone, explorador escocés (n. 1813).
* 8 de maio - John Stuart Mill, filósofo, político e economista británico (n. 1806).
* 15 de maio - Alexandru Ioan Cuza, político romanés (n. 1820).
* 22 de maio - Alessandro Manzoni, escritor italiano (n. 1785).
* 28 de maio - Pavao Hatz, político croata (n. 1822).
* 5 de xuño - Urbano Rattazzi, político italiano (n. 1808).
* 14 de xuño - Juan Bautista Trúpita, político español (n. 1815).
* 4 de xullo - Johann Jakob Kaup, paleontólogo e naturalista alemán (n. 1803).
* 19 de xullo - Samuel Wilberforce, bispo inglés (n. 1805).
* 13 de setembro - Agustín Fernando Muñoz, militar español (n. 1808).
* 17 de setembro - Alexander Berry, aventureiro escocés, fundador de Berry (Australia).
* 26 de setembro - Salustiano Olózaga, avogado e político español (n. 1805).
* 1 de outubro - Edwin Landseer, pintor británico (n. 1802).
* 29 de outubro - Xoán I, rei de Saxonia (n. 1801).
* 28 de novembro - Caterina Scarpellini, meteoróloga, astrónoma e matemática italiana (n. 1808).
* 14 de decembro - Louis Agassiz, zoólogo e xoólogo estadounidense (n. 1807).
* Constantino Ardanaz Undabarrena, enxeñeiro e político español (n. 1820).
* William Ogilby, naturalista irlandés (n. 1808).
* Leandro Pita Lamas, político galego (n. 1819).

## Outros

Historia ano a ano