# Euarcontos

| Euarcontos |
| --- |
| *Euarchonta*  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|

|  |
| --- |
|  Instancia de
taxon  |
|  Categoría taxonómica
grandorder (en)   |

 |
|  Subdivisións

* *Scandentia*
* *Primatomorpha*
 |
| Clasificación taxonómica |
|

|  |
| --- |
|  |
| **Superreino** | Holozoa |
| **Reino** | Animalia |
| **Filo** | Chordata |
| **Clase** | Mammalia |
| **Grandorder** | **Euarchonta**   |
|  |

 |
|

| Datas |
| --- |
|  Data de comezo
hai 65 millóns de anos hai 88 millóns de anos  |
|  Período de aparición
Cretáceo Superior  |

 |
|

| Códigos e identificadores |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Freebase | /m/02\_hrn  |
| EOL | 42410181  |

 |

 |
| Wikidata C:Commons |

O dos **euarcontos** (*Euarchonta*) é un clado de mamíferos placentarios que comprende catro ordes: as dos dermópteros, os escandentes, os primates e os extintos plesiadapiformes. Tamén inclúe a extinta familia basal dos *Adapisoriculidae*.

O termo *Euarchonta* xurdiu por primeira vez na literatura científica en 1999 cando evidencias moleculares suxiren que se debría separarar aos *Chiroptera* do obsoleto clado dos *Archonta*.

## Recentes investigacións moleculares

Importantes análises das secuencias de ADN nuclear (Murphy *et al*., 2001) apoian a hipótese de *Euarchonta*, mentres que outro importante estudo de investigación de secuencias de ADN mitocondrial apoian un tipo de árbore filoxenética diferente (Arnason *et al*., 2002). Pero un estudo sobre a presenza/ausencia de retrotransposóns deron un forte apoio a *Euarchonta* (Kriegs *et al*., 2007).

Algunhas interpretacións de datos moleculares ligan a *Primates* e *Dermoptera* nun clado (mirorde) coñecido como *Primatomorpha*, que sería irmán de *Scandentia*. Para algúns investigadores *Dermoptera* sería o grupo máis próximo aos *Primtes*. Outras interpretacións vinculan a *Dermoptera* e *Scandentia* para situalos xuntos nun grupo chamado *Sundatheria* como irmán do grupo dos primates.

Outras análises filoxenéticas suxiren que *Dermoptera* e *Scandentia* forman un clado, *Sundatheria*, irmán de *Primates.*

## Características

Entre outras, os machos teñen a característica de teren un pene externo pendurando, porque non está soldado ao abdome en toda a súa lonxitude.

## Taxonomía

### Etimoloxía

O termo *Euarchonta*, que significa literalmente "os verdadeiros antepasados", deriva do nome científico *Archonta* precedido do elemento *eu-*, derivado do correspondente do grego antigo εύ- *eú-*, do adverbio έῧ *éû*, "ben", "verdadeiro".

Pola súa parte *Archonta* é un plural neutro derivado do grego antigo ἅρχων *árchon*, "o xefe", "o primeiro".

### Filoxenia

A hipótese actual, baseada en evidencias do reloxo molecular, suxire que os *Euarchonta* apareceron no período cretáceo, hai uns 88 millóns de anos (MA) e que diverxeron hai uns 86,2 MA para formar os grupos *Scandentia* e *Primatomorpha*. Este último diverxeu hai uns 79,6 MA dando lugar ás ordes dos *Primates* e os *Dermoptera*.

#### Cladograma

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Euarchontoglires* |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Glires* |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Rodentia* |
|   |
|   | *Lagomorpha* |
|   |

 |
|   |
| Euarchonta |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Scandentia* |
|   |
| *Primatomorpha* |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Dermoptera* |
|   |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Plesiadapiformes* † |
|   |
|   | *Primates* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Porén, a especie fósil máis antiga que pode atribuírse con confianza a *Euarchonta* (*Purgatorius coracis*) data do paleoceno temperán, hai 65 MA.

## Notas

## Véxase tamén

### Bibliografía

* Kriegs, J. O. *et al*. (2007): "Evolutionary history of 7SL RNA-derived SINEs in Supraprimates". *Trends Genet*. **23** (4): 158–161.
* Madsen, O.; Scally, M.; Douady C. J. *et al.* (2001): "Parallel adaptive radiations in two major clades of placental mammals". *Nature* **409** (6820): 610–614.
* Murphy, W. J. *et al*. (2001): "Molecular phylogenetics and the origins of placental mammals". *Nature* **409** (6820): 614–618.

### Outros artigos

* Mamíferos
* Euterios
* Euarcontogliros
* Taxonomía dos mamíferos

### Ligazóns externas

* *Euarchonta* na EOL.
* Nikolaev, S., Montoya-Burgos, J.I., Margulies, E.H., Rougemont, J., Nyffeler, B., Antonarakis, S.E. 2007. «Early history of mammals is elucidated with the ENCODE multiple species sequencing data.» *PLoS Genet*. 3:e2.