# Rato doméstico

| Rato doméstico |
| --- |
|  |
| Estado de conservación |
|  Pouco preocupante |
| Clasificación científica |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Reino: | Animalia  |
| Filo: | Chordata  |
| Clase: | Mammalia  |
| Orde: | Rodentia  |
| Familia: | Muridae  |
| Subfamilia: | Murinae  |
| Xénero: | *Mus*  |
| Subxénero: | *Mus (Mus)*  |
| Especie: | M. musculus  |

 |
| Nome binomial |
| *Mus musculus* Linnaeus, 1758 |
| **Vermello escuro**: autóctono. **Vermello claro**: introducido. **Vermello escuro**: autóctono. **Vermello claro**: introducido. |

O **rato doméstico** ou **rato caseiro** (Mus musculus) é unha especie de roedor miomorfo da familia Muridae. É a especie máis frecuente de rato. Crese que é a segunda especie de mamíferos con maior número de individuos, despois de *Homo sapiens*. Habita sempre preto do home, co que mantén unha relación de comensalismo. O rato de laboratorio pertence a esta especie, polo que é tamén o mamífero máis utilizado en experimentos de laboratorio como organismo modelo e existen multitude de variantes transxénicas que simulan doenzas xenéticas humanas. Está incluído na lista das *100 das especies exóticas invasoras máis daniñas do mundo* da Unión Internacional para a Conservación da Natureza.

## Características

Dentes incisivos de *M. musculus*, nos que se observa a amosega nos dentes superiores característica desta especie.
Rato doméstico.
Os ratos domésticos adultos pesan entre 12 e 40 gramos, e miden entre 15 e 19 centímetros, incluíndo o rabo, que supón algo máis da metade da súa lonxitude. A súa pelaxe é curta e de tons grises, que se aclaran no ventre. Os ratos de laboratorio e os utilizados como mascotas son xeralmente brancos e menos frecuentemente marróns. O seu pelo é escaso no rabo e as orellas.
Posúe uns longos bigotes (vibrisas) que son sensibles ao tacto e proporciónanlle información sobre o medio. Como a súa vista é moi feble o rato só identifica os obxectos desde moi preto. O seu olfacto está moi desenvolvido, e axúdao a encontrar os alimentos e os demais ratos. O seu oído está tamén desenvolvido, o rato oe ata os sons de 100 kHz (80 kHz máis que as persoas). Tamén empregan o órgano vomeronasal para detectar feromonas e compostos non volátiles a través do olfacto. Tanto os adultos coma as crías emiten sons de frecuencias comprendidas entre 50 e 150 kHz para a comunicación socio-sexual.
A duración da xestación é duns 18 días, dando lugar a camadas de entre 6 e 12 crías. A duración do ciclo estral da femia é de arredor de 4 días.

Non é doado distinguir o sexo dos ratos cando son novos. Porén, nas femias a distancia entre o ano e os xenitais é menor que nos machos. Cando os ratos alcanzan a madurez sexual, os machos poden distinguirse con facilidade polos seus testículos, de gran tamaño en proporción co resto do corpo. As femias posúen cinco pares de glándulas mamarias e mamilas, dos que os machos carecen.

## Comportamento

Aínda que se desprazan habitualmente sobre as súas catro patas, poden erguerse en ocasións sobre as dúas traseiras, axudándose co rabo, para comer, orientarse ou loitar. Cando corren, manteñen o rabo horizontal para gardar o equilibrio. Poden choutar, gabear e nadar moi ben (isto último só en caso de necesidade).

Rato doméstico alimentándose.
Un rato de dous días de idade.
Son activos principalmente no lusco fusco ou durante a noite, xa que evitan as luces intensas. Son animais territoriais. Xeralmente un macho dominante dirixe un grupo con varias femias e individuos novos. Só o macho dominante ten dereito a aparearse coas femias. Cando un macho alcanza a madurez sexual, a miúdo enfróntase co macho dominante do seu grupo nun combate a morte. Se dous ou máis machos son encerrados xuntos nunha gaiola, vólvense frecuentemente agresivos, a non ser que foran criados xuntos en catividade desde o seu nacemento.

A súa dieta baséase principalmente en vexetais, pero tamén poden comer carne e produtos lácteos. Ademais o infanticidio é común se un rato se encontra cunha cría estraña, isto é máis común en machos que en femias debido á testosterona.

As femias poden ver acelerado o seu ciclo estral se cheiran urina ou feromonas de macho, o que aumenta as posibilidades de éxito reprodutivo na cópula. Esta última só adoita ser permitida pola femia durante o estro e ocupa xeralmente menos de dez segundos por acto aínda que o cortexo previo adoita durar máis tempo.
Despois da terminación da preñez as femias mostran agresión maternal e atacan a calquera macho intruso que se achegue ao niño. Este comportamento mantense aproximadamente por dúas semanas, e parece depender dos factores hormonais do embarazo.

## Subespecies

Coñécense as seguintes subespecies de *Mus musculus*:

Subespecies aceptadas:

* *Mus musculus musculus* (rato doméstico de Europa Oriental)
* *Mus musculus bactrianus* (rato doméstico do suroeste de Asia)
* *Mus musculus castaneus* (rato doméstico do sueste de Asia)
* *Mus musculus domesticus* (ás veces *Mus domesticus*, rato común de Europa Occidental)
* *Mus musculus gentilulus*

Subespecies dubidosas:

* *Mus musculus homourus* (posiblemente sinónimo de *M. m. domesticus*)
* *Mus musculus praetextus* (posiblemente sinónimo de *M. m. domesticus*)
* *Mus musculus molossinus*
* *Mus musculus wagneri*

Os ratos de laboratorio adoitan ser híbridos de *M. m. m.* e *M. m. domesticus*.

## Galería de imaxes

* Rato de laboratorio marrón neste caso.
* Rato de laboratorio branco utilizado como modelo para a inmunodeficiencia combinada grave e estudos do sistema inmunitario.
* Un rato de dúas semanas de idade, a piques de abrir os ollos.

## Notas

## Véxase tamén

### Outros artigos

* Rato de laboratorio
* Rato knockout
* O rato na cultura popular galega