# Napoléon Bonaparte

| Napoléon Bonaparte |
| --- |
|  |
|

|  head of state of France (en)  |
| --- |

|  Ciad Chonsal |
| --- |

 10 dhen t-Samhain 1799 - 18 dhen Chèitean 1804

|  100. president of the French Academy of Sciences (en)  |
| --- |

 1800 - 1800 ← Raphael Bienvenu Sabatier (en)  - Claude Louis Berthollet →

|  Impire nam Frangach |
| --- |

 18 dhen Chèitean 1804 - 6 dhen Ghiblean 1814

|  monarc na h-Eadailte |
| --- |

 17 dhen Mhàrt 1805 - 11 dhen Ghiblean 1814

|  18. French co-prince of Andorra (en)  |
| --- |

 1806 - 26 dhen Fhaoilleach 1812 ← Louis XVI of France (en)  - no value →

|  Impire nam Frangach |
| --- |

 20 dhen Mhàrt 1815 - 22 dhen Ògmhios 1815

|  18. French co-prince of Andorra (en)  |
| --- |

 20 dhen Mhàrt 1815 - 22 dhen Ògmhios 1815 ← Louis XVIII of France (en)  - Napoleon II (en)  → |
| Beatha |
| Ainm slàn |
Napulione Buonaparte, Napoleone di Buonaparte |
| Breith |
Ajaccio, 15 dhen Lùnastal 1769 |
| Dùthaich |  Corsica |
| Àite-fuirich |
Saint Helena (en)  Ajaccio Paris Elba |
| Ciad chànan |
Corsican (en)  |
| Bàs |
Longwood House (en) , 5 dhen Chèitean 1821 |
| Àite-adhlacaidh |
Cathédrale Saint-Louis-des-Invalides (en)  Valley of the Tomb (en)  |
| Nàdar a’ bhàis |
adhbharan nàdarra (aillse na stamaig) |
| Teaghlach |
| Athair |
Carlo Bonaparte |
| Màthair |
Maria-Letizia Bonaparte |
| Cèile |
Josefina de Beauharnais (mul)   (8 dhen Mhàrt 1796, 9 dhen Mhàrt 1796 -  16 dhen Dùbhlachd 1809) Marie Louise, Duchess of Parma (en)   (1 dhen Ghiblean 1810 -  5 dhen Chèitean 1821) |
| Càraid |
Marie Walewska (en)  Pauline Fourès (mul)  Emilie Kraus von Wolfsberg (mul)  Elisabeth de Vaudey (en)  Eléonore Denuelle de La Plaigne (en)  Giuseppina Grassini (mul)  Albine de Montholon (mul)  |
| Clann |

liosta
* Napoleon II (en)  Charles Léon (mul)  Alexandre Colonna-Walewski (en)  Eugen Megerle von Mühlfeld (mul)  Jules Barthélemy-Saint-Hilaire (mul)
 |
| Bràithrean ⁊ peathraichean |

liosta
* Elisa Bonaparte (en)  Louis Bonaparte (mul)  Caroline Bonaparte (mul)  Pauline Bonaparte (mul)  Joseph Bonaparte (mul)  Lucien Bonaparte (mul)  Jérôme Bonaparte (mul)  unnamed daughter Bonaparte (en)
 |
| Sinnsirean |

liosta
* Camillo Filippo Ludovico Borghese (mul)  (bràthair-cèile) Stéphanie de Beauharnais (mul)  (adopted daughter (en) ) Eugène de Beauharnais (en)  (adopted son (en) ) Napoleon III (en)  (mac-peathar no mac-bràthar)
 |
| Fine |
Taigh Bonaparte |
| Foghlam |
| Foghlam |
École Militaire (mul)  (1784 - |
| Cànain |
Fraingis Corsican (en)  |
| Dreuchd |
| Dreuchd |
neach-poileataigs, cruinniche ealain, Ceusair, flaitheach, militant (en) , ceannard airm agus army officer (en)  |
|

Com-pàirtiche
* Ar-a-mach na Frainge
 |
| Àirde |
168 centimetre |
| Duaisean a fhuaras |

liosta
* Knight of the Order of the Elephant  (18 dhen Chèitean 1808)  Òrd na h-Iolaire Bàine  Knight of the Order of the Golden Fleece  Order of Saint Anna, 1st class  Order of St. Andrew  Grand Master of the Legion of Honour  Knight Grand Cross of the Order of Saint Joseph  Order of Saint Stephen of Hungary  Order of Saint Hubert  (5 dhen Ghiblean 1805)  Order of the Black Eagle  (1805) Knight Grand Cordon of the Order of Christ  (1810)  Grand Cross of the Legion of Honour  Order of the Reunion  French Order of Academic Palms  Royal Order of the Two-Sicilies  Order of Leopold  Order of Saint Joseph  Order of the Red Eagle  Order of the Rue Crown  Merit Order of the Bavarian Crown  Order of Ludwig I  Order of the Crown  Order of Fidelity  Royal Order of the Seraphim  Order of Charles III  Order of Santiago  Order of the Lion and the Sun First class  Knight of the Order of St. Alexander Nevsky  Order of the Crown of Westphalia  Royal Order of Spain  Order of the Three Golden Fleeces  Order of the Union  Royal Order of Saint George for the Defense of the Immaculate Conception  Grand Cross of the Napoleonic order of the Iron Crown  (5 dhen Ògmhios 1805)
 |
| Ballrachd |
Acadamh Fhrangach nan Saidheansan |
| Seirbheis san arm |
| Ìre |
seanalair bragàid seanalair roinneil |
| Strì |
Cogaidhean Napoleon Cogaidhean Rèabhlaid na Frainge |
| Neach-fànais |
| Creideamh |
| Creideamh |
Caitligeachd diadhachas |
| IMDb |
nm1927416 |
|  |

Bha **Napoléon Bonaparte** (IPA: napɔleɔ̃ bɔnapaʁt, Ajaccio, 15 an Lùnasdal 1769–Eilean Naomh Eilidh, 5 an Cèitean 1821) na Impire na Frainge agus na Sheanailear. Rugadh e ann an Corsaca, far an robh a theaghlach a' fuireach. Bha athair, Carlo Maria Buonaparte na neach-lagha, agus bha a mhàthair, Maria Letizia Ramolino, ga bhrosnachadh nuair a bha e na bhalach beag gu rudan cudromach a dhèanamh anns an àm ri teachd.

Chaidh e gu Acadamaidh an Armailt ann am Paras nuair a bha e dìreach 14 bliadhna a dh'aois agus bhuannaich e urram is meas gu luath. Ann an 1799 bha e na sheanailear ann am Arm na Frainge ri linn Ar-a-mach na Frainge, agus ged a chaill iad an Èipheit, dh'fhàs Napoléon ainmeil am measg muinntir na Frainge, an dà chuid na beartaich is na bochd.

Bha e na Chonsal nuair a chuir e an tiotal air fhèin, “Ìompaire nam Frangach” còmhla ri a chiad bhean Josephine, air a' chiad latha den Dùbhlachd 1804. Aig an àm sin bha cumhachd mhòr aige agus chuir e iomadh dùthaich fo smachd anns an Roinn Eòrpa, neartaich e an siostam sòisealta is chruthaich e codex a chleachd mòran riaghaltasan mar eisimpleir às dèidh sin, fiù 's san latha an-diugh. Phòs e dà thuras: a' chiad turas bho 1796 gu ruige 1809 aig Joséphine de Beauharnais, a bha seachd bliadhna na b' aosda na esan agus gu math trioblaideach agus an uair sin aig Marie Louise, Bana-dhìuc Pharma, bho 1810 gu ruige 1814.

Ach bha armailtean cumhachdach na aghaidh. Impireachd na Breatainne, a' Phruis agus an Ruis, agus chuidich iad dùthchannan eile airson na Frangaich a chuir air falbh. Chaill iad an Spàinnt ann an 1812 agus cha do chuir iad an Ruis fo smachd ann an 1813. Thòisich crìonadh na Impireachd aig an àm a bha siud.

Mar sin, chaidh a fhògradh a dh'Eilean Elba ann an 1814 is thill Rìgh Louis XVI còrr is 15 bliadhna às dèidh an ar-a-mach mhòir. Ach ann an 1815 thill Napoléon dhan Fhraing gu mòr-thoilicheas an t-sluaigh, gus am blàr mu dheireadh ullachadh ann an Bhatarlù. Anns a' Chèitean 1815 shabaid Napoléon an aghaidh a thrì armailtean, ach cha robh e soirbheachail is chaidh a fhògradh a-rithist, an turas seo gu Eilean Naomh Eilidh far an do bhàsaich e sia bliadhna às dèidh sin ann an 1821. Bha e dìreach 51.

## Iomraidhean