Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fosfaras

| Fosfaras |
| --- |
|  |
|
Cruthan fhosfarais. |
|

| **Clàr pillteach** |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| H |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | He |
| Li | Be |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | B | C | N | O | F | Ne |
| Na | Mg |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | Al | Si | P | S | Cl | Ar |
| K | Ca | Sc | Ti | V | Cr | Mn | Fe | Co | Ni | Cu | Zn | Ga | Ge | As | Se | Br | Kr |
| Rb | Sr | Y | Zr | Nb | Mo | Tc | Ru | Rh | Pd | Ag | Cd | In | Sn | Sb | Te | I | Xe |
| Cs | Ba | \* | Hf | Ta | W | Re | Os | Ir | Pt | Au | Hg | Tl | Pb | Bi | Po | At | Rn |
| Fr | Ra | \*\* | Rf | Db | Sg | Bh | Hs | Mt | Ds | Rg | Cn | Nh | Fl | Mc | Lv | Ts | Og |
|  |  | ↓ |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| \* | La | Ce | Pr | Nd | Pm | Sm | Eu | Gd | Tb | Dy | Ho | Er | Tm | Yb | Lu |  |
| \*\* | Ac | Th | Pa | U | Np | Pu | Am | Cm | Bk | Cf | Es | Fm | Md | No | Lr |  |

 |

 |
| Buadhan |
| Samhla |
P |
| Àireamh |
15 |
| Buidheann |
Pnìocoideanan (15) |
| Ùine |
3 |
| Bloca |
p |
| Seòrsa |
Neo-mhealtaitean |
| Buadhan stuthach |
| Dath |
Gun dath, geal, buidhe, ruadh no purpaidh |
| Buadhan atamach |
| Tomad atamach/Da |
130.973761998(5) |
| Comh-dhealbhadh atamach |
[Ne] 3s2 3p3 |
| Cor ogsaideachaidh | **5**, 4, 3, 2, 1, –1, –2, –3 |
| 1mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1 |
1011.8 |
| 2mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1 |
1907 |
| 3mh lùth aidheonachaidh/kJ mol–1 |
2914.1 |
| * v
* t
* e
 |

'S e eileamaid cheimigeach a tha ann am **fosfaras**, no **fosfor**, no **sionn** le samhla **P** agus àireamh atamach 15.

'S e neo-mheatailt a tha ann.

## Taisgealadh

Ann an 1669, lorg Hennig Brand fosfaras nuair a rinn e grùdaireachd le mùn.

## Cleachdadh

Tha maidsichean a' cleachdadh fosfaras a chionn 's gu bheil e a losgadh le lasair soilleir.
'S e arm mì-laghail a tha ann fosfaras geal.

## Iomraidhean
# Beirut

|  |
| --- |
| **Beirut بيروت‎ Beyrouth** |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** | Leabanon |
| **Co-chomharran** | 33° 53’ 13” Tuath 35° 30’ 47” Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 100 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 1,250,000 (2007) |
| **Dlùths** | 12,500/km² |
| **Duilleag oifigeil** | www.beirut.gov.lb |

'S e prìomh-bhaile Leabanon a tha ann an
**Beirut**, (Arabais: **بيروت** , Bayrūt, Greugais: **Βηρυττός**). Mar is trice bidh muinntir na dùthcha a' cleachdadh an ainm Fraingis: **Beyrouth**.
'S e am baile as motha na dùthcha cuideachd.

Tha Beirut suidhichte eadar a' bheinn *Mount Lebanon* agus cladach a’ Mhuir Mheadanach. Tha Tripolis agus Byblos san tuath aige agus tha Sidon agus Tyre sa deas aige.

Tha mòran ionaidean eadar-nàiseanta ann am Beirut:
m.e.:

* na Dùthchannan Aonaichte
* Economic and Social Commission for Western Asia(ESCWA)

* International Labour Organization (ILO)
* oifis UNESCO airson nan dùthchannan Araibianach

Tha port-adhar eadar-nàiseanta aige, am *Beirut Rafic Hariri International Airport*, suidhichte deas air a’ bhaile.

Tha am port-mara as motha den dùthaich aige cuideachd.

## Bailtean Co-cheangailte

* Tripoli
* Los Angeles (Calafòrnia)

## Iomradh

## Ceangal a-mach

* Beirut, duileag oifigeil

Sealladh air Beirut
# Bròg

Bròg
Tha **bròg** na còmhdach làidir airson coise. Is ann à “bròg” a tha *brogue* sa Bheurla. Canar greusaiche neo brògar ris an neach a ghreasas brògan.

* bòtannan
* brìogais
* bròg-cleasachd
* bròg-cuibhle
* bròg-eich
* bròg-spèilidh
* Mogannan
* Stocainnean
# Tibet

Tibeit
Bratach Thibeit
Is i **Tibet** dùthaich ann an Àisia a Deas (neo Meadhan Àisia), a-measg na Himalayas a bha neo-eisimeileach gus an d'thug na Sìnich ionnsaigh air ann an 1959.

Tha Lhasa na phrìomh-bhaile.

Is e an Dalai Lama an treòraiche cultarach, spioradail, agus poileataigeach aig a' phoball Tibeiteach. Tha a’ mhòrchuid den Tibeitich nam Budaich.

Tha Sìona a chur mòran Han-Sìonaich gu Tibeit airson an cumhachd aige a chumail.
# Bhictòria, Astràilia

Victoria

state of Australia| Pàirt de | Astràilia  |
| Cur air cois | 1 dhen Iuchar 1851  |
| Ainm oifigeil | Victoria  |
| Ainm dùthchasach | Victoria  |
| Farainm | The Garden State, The Education State  |
| Ainm goirid | VIC  |
| Tar-sgrìobhadh IPA | vɪkˈtɔriə  |
| Archives at | Public Record Office Victoria  |
| Ainmichte às dèidh | Ban-rìgh Bhictoria  |
| Neach bhon àite | Victorian, Victorians  |
| Cànan oifigeil | Australian English  |
| Motto | Peace and Prosperity  |
| Mòr-roinn | Australian continent  |
| Dùthaich | Astràilia  |
| Prìomh-bhaile | Meall Bùirn  |
| Sgìre riaghaltais ionadail | Astràilia  |
| Roinn-tìde | ÀCC+10:00, Australia/Melbourne, UTC+11:00  |
| Faisg air an uisge | Tasman Sea, Cuan-a-Deas, Bass Strait  |
| Suidheachadh cruinn-eòlais | mainland Australia  |
| Domhan-leud is -fhad | 36°51′15″S 144°16′52″E  |
| Coordinates of easternmost point | 37°30′19″S 149°58′35″E  |
| Coordinates of northernmost point | 33°58′53″S 140°57′51″E  |
| Coordinates of southernmost point | 39°12′0″S 147°1′18″E  |
| Coordinates of westernmost point | 38°3′21″S 140°57′45″E  |
| Puing as àirde | Mount Bogong  |
| Lowest point | Morwell Opencut  |
| Basic form of government | constitutional monarchy, representative democracy  |
| Oifis aig ceann-stàite | monarc Astràilia  |
| Ceannard na stàite | Margaret Gardner  |
| Oifis aig ceann an riaghaltais | Premier of Victoria  |
| Ceannard an riaghaltais | Jacinta Allan  |
| Has cabinet | Executive Council of Victoria  |
| Executive body | Victoria State Government  |
| Authority | Victoria State Government  |
| Legislative body | Parliament of Victoria  |
| Highest judicial authority | Supreme Court of Victoria  |
| Baile-céile | Aichi Prefecture  |
| Crìoch còmhla ri | Astràilia a Deas, A' Chuimrigh Nuadh a Deas, Tasmania  |
| Coextensive with | Victoria  |
| Teacsa stéidheachaidh | Constitution Act 1975  |
| Na bh’ann roimhe | Colony of Victoria  |
| Làrach-lìn |   |
| Official map URL |   |
| Main regulatory text | Constitution of Victoria  |
| Bratach | flag of Victoria  |
| Tartan | Victoria state tartan  |
| Geography of topic | geography of Victoria  |
| History of topic | history of Victoria  |
| Official color | blue, silver  |
| Related category | Category:Victoria (state)-related lists  |
| Open data portal | Data VIC  |
| Economy of topic | Economy of Victoria (state)  |
| Cód fónaichean-talmhainn | 03, 02  |
| Category for maps or plans | Category:Maps of Victoria, Australia  |

  From Wikidata
'S e **Bhictòria** aon dhe na Stàitean Astràilianach agus 's e am fear leis an t-sluagh is motha as dèidh na Cuimrigh Nuadh a Deas a th' ann. 'Se Melbourne am prìomh-bhaile aige agus is e an dàrna baile is motha anns an dùthaich gu lèir. Tha Bhictòria suidhichte air oir dheas Astràilia, le Astràilia a Deas iar air agus a' Chuimrigh Nuadh a Deas tuath air, agus faisg air Eilean Thasman.

## Bailtean

* Melbourne
* Bendigo
* Ballarat
* Geelong
* Warrnambool
* Portland
* Port Fairy
* Wodonga
* Echuca
* Mildura
* Swan Hill
* Bairnsdale
* Traralgon
* Sale
* Wonthaggi
# Darwin, Astràilia

|  |
| --- |
| **Darwin** |
|  |
|  |
| **Suidheachadh** |
| **Dùthaich** | Astràilia |
| **Ceàrn** | nt |
| **Co-chomharran** | 12° 27′ 0″ Deas 130° 50′ 0″ Ear |
| **Feartan fiosaigeach** |
| **Farsaingeachd** | 112.01 km² |
| **Àireamh-shluaigh** | 146,245 (2014) |
| **Dlùths** | 1,305.64/km² |

'S e baile ann an Astràilia a tha ann an **Darwin**. 'S e prìomh-bhaile Roinne-a-Tuath. Bha e stèidhichte ann an 1869.
# El Salbhador

| República de El Salvador El Salbhador |
| --- |
|  Bratach |  Lùireach |
|  |
| Laoidh Nàiseanta |
| *Himno Nacional de El Salvador* |
| Sluagh-ghairm nàiseanta |
| *"Dios, Unión, Libertad"* "God, Union, Liberty" |
| Cànan(an) oifigeil | Spàinntis |
| Prìomh-bhaile | San Salvador |
| Baile as motha | San Salvador |
| Riaghaltas | Poblachd |
| **Ceann-suidhe** | Nayib Bukele |
| Stèidheachadh |
| Neo-eisimeileachd bhon Spàinn | 15 mh an t-Sultain, 1821 |
| Farsaingeachd |
| Iomlan | 21,040 km² (152mh) |
| Uisge | 1.4 % |
| Àireamh-shluaigh (2007) |
| Iomlan | 6,948,073 (97mh) |
| Dlùths | 318.7/km² (32mh) |
| LTD/CCC (2005) |
| gach pearsa | 5,515 (101mh) |
| Roinn tìde | (UTC-6) |
| Ruith-airgid | $ (US-Dolair) |
| Prìomh àrainn-lìn | .sv |
| Còd Àireamh fòn | 503 |

'S e dùthaich ann an Aimearaga Mheadhanach a tha ann **an Salbhador**, "[Tìr] an t-Slànaigheir". Tha i na laighe eadar Guatamala agus Hondùras air a' Chuan Sèimh.
Thàinig an t-ainm bhon fhacal Spàinntis: *El Salvador* ('sa Bheurla: "*The Saviour*") airson urram a chur air Ìosa Chrìosd.

## Eachdraidh

Chuireadh às do tràilleachd an seo ann an 1824.

Chaidh Nayib Bukele a thaghadh mar cheann-suidhe ann an 2019. Dh'atharraich an riaghaltas aige buill a' Chuairt Uachdarach is riaghlaich an cuairt ùr gun urrainn dha seasamh mar thagraiche airson a' cheannais a-rithist ann an 2024.
Chaidh an dolair Aimeireaganach na ruith-airgid oifigeil ann an 2001 agus Bitcoin cuideachd ann an 2021.

## Iomraidhean